快乐巴利palinanda.cc

分别论·法心分别 Dhammahadayavibhaṅgo 1. Sabbasaṅgāhikavāro

本经目录法心分别终。《分别论》终。

978已对照

十八、法心分别

一、全摄分

九百七十八、几蕴、几处、几界、几谛、几根、几因、几食、几触、几受、几想、几思、几心?

五蕴、十二处、十八界、四谛、二十二根、九因、四食、七触、七受、七想、七思、七心。

978Kati khandhā, kati āyatanāni, kati dhātuyo, kati saccāni, kati indriyāni, kati hetū, kati āhārā, kati phassā, kati vedanā, kati saññā, kati cetanā, kati cittāni? Pañcakkhandhā, dvādasāyatanāni, aṭṭhārasa dhātuyo, cattāri saccāni, bāvīsatindriyāni, nava hetū, cattāro āhārā, satta phassā, satta vedanā, satta saññā, satta cetanā, satta cittāni.
979已对照

九百七十九、此中什么是五蕴?色蕴、受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这些称为“五蕴”。

979Tattha katame pañcakkhandhā? Rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime vuccanti ‘‘pañcakkhandhā’’.
980已对照

九百八十、此中什么是十二处?眼处、色处、耳处、声处、鼻处、香处、舌处、味处、身处、触处、意处、法处——这些称为“十二处”。

980Tattha katamāni dvādasāyatanāni? Cakkhāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ – imāni vuccanti ‘‘dvādasāyatanāni’’.
981已对照

九百八十一、此中什么是十八界?眼界、色界(rūpadhātu)、眼识界、耳界、声界、耳识界、鼻界、香界、鼻识界、舌界、味界、舌识界、身界、触界、身识界、意界、法界、意识界——这些称为“十八界”。

981Tattha katamā aṭṭhārasa dhātuyo? Cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu, saddadhātu, sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu, gandhadhātu, ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu, rasadhātu, jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, kāyaviññāṇadhātu, manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātu – imā vuccanti ‘‘aṭṭhārasa dhātuyo’’.
982已对照

九百八十二、此中什么是四谛?苦谛、集谛、灭谛、道谛——这些称为“四谛”。

982Tattha katamāni cattāri saccāni? Dukkhasaccaṃ, samudayasaccaṃ, nirodhasaccaṃ, maggasaccaṃ – imāni vuccanti ‘‘cattāri saccāni’’.
983已对照

九百八十三、此中什么是二十二根?眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根、女根、男根、命根、乐根、苦根、喜悦根、忧根、舍根、信根、精进根、念根、定根、慧根、未知当知根、已知根、具知根——这些称为“二十二根”。

983Tattha katamāni bāvīsatindriyāni? Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, itthindriyaṃ, purisindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, sukhindriyaṃ, dukkhindriyaṃ, somanassindriyaṃ, domanassindriyaṃ, upekkhindriyaṃ, saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ, anaññātaññassāmītindriyaṃ, aññindriyaṃ, aññātāvindriyaṃ – imāni vuccanti ‘‘bāvīsatindriyāni’’.
984已对照

九百八十四、此中什么是九因?三善因、三不善因、三无记因。

此中什么是三善因?无贪是善因,无瞋是善因,无痴是善因——这就是三善因。

此中什么是三不善因?贪是不善因,瞋是不善因,痴是不善因——这就是三不善因。

此中什么是三无记因?或从诸善法的异熟[而来],或于诸唯作无记法中的无贪、无瞋、无痴——这就是三无记因。这些称为“九因”。

984Tattha katame nava hetū? Tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū. Tattha katame tayo kusalahetū? Alobho kusalahetu, adoso kusalahetu, amoho kusalahetu – ime tayo kusalahetū. Tattha katame tayo akusalahetū? Lobho akusalahetu, doso akusalahetu, moho akusalahetu – ime tayo akusalahetū. Tattha katame tayo abyākatahetū? Kusalānaṃ vā dhammānaṃ vipākato kiriyābyākatesu vā dhammesu alobho, adoso, amoho – ime tayo abyākatahetū. Ime vuccanti ‘‘nava hetū’’.
985已对照

九百八十五、此中什么是四食?段食、触食、意思食、识食——这些称为“四食”。

985Tattha katame cattāro āhārā? Kabaḷīkārāhāro [kabaḷiṃkāro āhāro (sī. syā.)], phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro – ime vuccanti ‘‘cattāro āhārā’’.
986已对照

九百八十六、此中什么是七触?眼触、耳触、鼻触、舌触、身触、意界触、意识界触——这些称为“七触”。

986Tattha katame satta phassā? Cakkhusamphasso, sotasamphasso, ghānasamphasso, jivhāsamphasso, kāyasamphasso, manodhātusamphasso, manoviññāṇadhātusamphasso – ime vuccanti ‘‘satta phassā’’.
987已对照

九百八十七、此中什么是七受?眼触所生受、耳触所生受、鼻触所生受、舌触所生受、身触所生受、意界触所生受、意识界触所生受——这些称为“七受”。

987Tattha katamā satta vedanā? Cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manodhātusamphassajā vedanā, manoviññāṇadhātusamphassajā vedanā – imā vuccanti ‘‘satta vedanā’’.
988已对照

九百八十八、此中什么是七想?眼触所生想、耳触所生想、鼻触所生想、舌触所生想、身触所生想、意界触所生想、意识界触所生想——这些称为“七想”。

988Tattha katamā satta saññā? Cakkhusamphassajā saññā, sotasamphassajā saññā, ghānasamphassajā saññā, jivhāsamphassajā saññā, kāyasamphassajā saññā, manodhātusamphassajā saññā, manoviññāṇadhātusamphassajā saññā – imā vuccanti ‘‘satta saññā’’.
989已对照

九百八十九、此中什么是七思?眼触所生思、耳触所生思、鼻触所生思、舌触所生思、身触所生思、意界触所生思、意识界触所生思——这些称为“七思”。

989Tattha katamā satta cetanā? Cakkhusamphassajā cetanā, sotasamphassajā cetanā, ghānasamphassajā cetanā, jivhāsamphassajā cetanā, kāyasamphassajā cetanā, manodhātusamphassajā cetanā, manoviññāṇadhātusamphassajā cetanā – imā vuccanti ‘‘satta cetanā’’.
990已对照

九百九十、此中什么是七心?眼识、耳识、鼻识、舌识、身识、意界、意识界——这些称为“七心”。

990Tattha katamāni satta cittāni? Cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ, manodhātu, manoviññāṇadhātu – imāni vuccanti ‘‘satta cittāni’’.
991已对照

二、生起与不生起分

一、欲界

九百九十一、于欲界中,几蕴、几处、几界、几谛、几根、几因、几食、几触、几受、几想、几思、几心?

于欲界中,有五蕴、十二处、十八界、三谛、二十二根、九因、四食、七触、七受、七想、七思、七心。

991Kāmadhātuyā kati khandhā, kati āyatanāni, kati dhātuyo, kati saccāni, kati indriyāni, kati hetū, kati āhārā, kati phassā, kati vedanā, kati saññā, kati cetanā, kati cittāni? Kāmadhātuyā pañcakkhandhā, dvādasāyatanāni, aṭṭhārasa dhātuyo, tīṇi saccāni, bāvīsatindriyāni, nava hetū, cattāro āhārā, satta phassā, satta vedanā, satta saññā, satta cetanā, satta cittāni.
992已对照

九百九十二、此中什么是欲界中的五蕴?色蕴、受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这些称为“欲界中的五蕴”。

此中什么是欲界中的十二处?眼处、色处、耳处、声处、鼻处、香处、舌处、味处、身处、触处、意处、法处——这些称为“欲界中的十二处”。

此中什么是欲界中的十八界?眼界、色界、眼识界、耳界、声界、耳识界、鼻界、香界、鼻识界、舌界、味界、舌识界、身界、触界、身识界、意界、法界、意识界——这些称为“欲界中的十八界”。

此中什么是欲界中的三谛?苦谛、集谛、道谛——这些称为“欲界中的三谛”。

此中什么是欲界中的二十二根?眼根、耳根……乃至……具知根——这些称为“欲界中的二十二根”。

此中什么是欲界中的九因?三善因、三不善因、三无记因……乃至……这些称为“欲界中的九因”。

此中什么是欲界中的四食?段食、触食、意思食、识食——这些称为“欲界中的四食”。

此中什么是欲界中的七触?眼触、耳触、鼻触、舌触、身触、意界触、意识界触——这些称为“欲界中的七触”。

此中什么是欲界中的七受?眼触所生受、耳触所生受、鼻触所生受、舌触所生受、身触所生受、意界触所生受、意识界触所生受——这些称为“欲界中的七受”。

此中什么是欲界中的七想?眼触所生想、耳触所生想、鼻触所生想、舌触所生想、身触所生想、意界触所生想、意识界触所生想——这些称为“欲界中的七想”。

此中什么是欲界中的七思?眼触所生思、耳触所生思、鼻触所生思、舌触所生思、身触所生思、意界触所生思、意识界触所生思——这些称为“欲界中的七思”。

此中什么是欲界中的七心?眼识、耳识、鼻识、舌识、身识、意界、意识界——这些称为“欲界中的七心”。

992Tattha katame kāmadhātuyā pañcakkhandhā? Rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime vuccanti ‘‘kāmadhātuyā pañcakkhandhā’’. Tattha katamāni kāmadhātuyā dvādasāyatanāni? Cakkhāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ – imāni vuccanti ‘‘kāmadhātuyā dvādasāyatanāni’’. Tattha katamā kāmadhātuyā aṭṭhārasa dhātuyo? Cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu, saddadhātu, sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu, gandhadhātu, ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu, rasadhātu, jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, kāyaviññāṇadhātu, manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātu – imā vuccanti ‘‘kāmadhātuyā aṭṭhārasa dhātuyo’’. Tattha katamāni kāmadhātuyā tīṇi saccāni? Dukkhasaccaṃ, samudayasaccaṃ, maggasaccaṃ – imāni vuccanti ‘‘kāmadhātuyā tīṇi saccāni’’. Tattha katamāni kāmadhātuyā bāvīsatindriyāni? Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ…pe… aññātāvindriyaṃ – imāni vuccanti ‘‘kāmadhātuyā bāvīsatindriyāni’’. Tattha katame kāmadhātuyā nava hetū? Tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū…pe… ime vuccanti ‘‘kāmadhātuyā nava hetū’’. Tattha katame kāmadhātuyā cattāro āhārā? Kabaḷīkārāhāro, phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro – ime vuccanti ‘‘kāmadhātuyā cattāro āhārā’’. Tattha katame kāmadhātuyā satta phassā? Cakkhusamphasso sotasamphasso, ghānasamphasso, jivhāsamphasso, kāyasamphasso, manodhātusamphasso, manoviññāṇadhātusamphasso – ime vuccanti ‘‘kāmadhātuyā satta phassā’’. Tattha katamā kāmadhātuyā satta vedanā? Cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manodhātusamphassajā vedanā, manoviññāṇadhātusamphassajā vedanā – imā vuccatti ‘‘kāmadhātuyā satta vedanā’’. Tattha katamā kāmadhātuyā satta saññā? Cakkhusamphassajā saññā, sotasamphassajā saññā, ghānasamphassajā saññā, jivhāsamphassajā saññā, kāyasamphassajā saññā, manodhātusamphassajā saññā, manoviññāṇadhātusamphassajā saññā – imā vuccanti ‘‘kāmadhātuyā satta saññā’’. Tattha katamā kāmadhātuyā satta cetanā? Cakkhusamphassajā cetanā, sotasamphassajā cetanā, ghānasamphassajā cetanā, jivhāsamphassajā cetanā, kāyasamphassajā cetanā, manodhātusamphassajā cetanā, manoviññāṇadhātusamphassajā cetanā – imā vuccanti ‘‘kāmadhātuyā satta cetanā’’. Tattha katamāni kāmadhātuyā satta cittāni? Cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, ghānaviññāṇaṃ, jivhāviññāṇaṃ, kāyaviññāṇaṃ, manodhātu, manoviññāṇadhātu – imāni vuccanti ‘‘kāmadhātuyā satta cittāni’’.
993已对照

二、色界

九百九十三、于色界中,几蕴、几处、几界、几谛、几根……乃至……几心?

于色界中,有五蕴、六处、九界、三谛、十四根、八因、三食、四触、四受、四想、四思、四心。

993Rūpadhātuyā kati khandhā, kati āyatanā, kati dhātuyo, kati saccāni, kati indriyāni…pe… kati cittāni? Rūpadhātuyā pañcakkhandhā, cha āyatanāni, nava dhātuyo, tīṇi saccāni, cuddasindriyāni, aṭṭha hetū, tayo āhārā, cattāro phassā, catasso vedanā, catasso saññā, catasso cetanā, cattāri cittāni.
994已对照

九百九十四、此中什么是色界中的五蕴?色蕴、受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这些称为“色界中的五蕴”。

此中什么是色界中的六处?眼处、色处、耳处、声处、意处、法处——这些称为“色界中的六处”。

此中什么是色界中的九界?眼界、色界、眼识界、耳界、声界、耳识界、意界、法界、意识界——这些称为“色界中的九界”。

此中什么是色界中的三谛?苦谛、集谛、道谛——这些称为“色界中的三谛”。

此中什么是色界中的十四根?眼根、耳根、意根、命根、喜悦根、舍根、信根、精进根、念根、定根、慧根、未知当知根、已知根、具知根——这些称为“色界中的十四根”。

此中什么是色界中的八因?三善因、两不善因、三无记因。

此中什么是三善因?无贪是善因,无瞋是善因,无痴是善因——这就是三善因。

此中什么是两不善因?贪是不善因,痴是不善因——这就是两不善因。

此中什么是三无记因?或从诸善法的异熟[而来],或于诸唯作无记法中的无贪、无瞋、无痴——这就是三无记因。这些称为色界中的八因。

此中什么是色界中的三食?触食、意思食、识食——这些称为“色界中的三食”。

此中什么是色界中的四触?眼触、耳触、意界触、意识界触——这些称为“色界中的四触”。

此中什么是色界中的四受……乃至……四想……乃至……四思……乃至……四心?眼识、耳识、意界、意识界——这些称为“色界中的四心”。

994Tattha katame rūpadhātuyā pañcakkhandhā? Rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime vuccanti ‘‘rūpadhātuyā pañcakkhandhā’’. Tattha katamāni rūpadhātuyā cha āyatanāni? Cakkhāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ – imāni vuccanti ‘‘rūpadhātuyā cha āyatanāni’’. Tattha katamā rūpadhātuyā nava dhātuyo? Cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu, saddadhātu, sotaviññāṇadhātu, manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātu – imā vuccanti ‘‘rūpadhātuyā nava dhātuyo’’. Tattha katamāni rūpadhātuyā tīṇi saccāni? Dukkhasaccaṃ, samudayasaccaṃ, maggasaccaṃ – imāni vuccanti ‘‘rūpadhātuyā tīṇi saccāni’’. Tattha katamāni rūpadhātuyā cuddasindriyāni? Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, manindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, somanassindriyaṃ, upekkhindriyaṃ, saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ, anaññātaññassāmītindriyaṃ, aññindriyaṃ, aññātāvindriyaṃ – imāni vuccanti ‘‘rūpadhātuyā cuddasindriyāni’’. Tattha katame rūpadhātuyā aṭṭha hetū? Tayo kusalahetū, dve akusalahetū, tayo abyākatahetū. Tattha katame tayo kusalahetū? Alobho kusalahetu, adoso kusalahetu, amoho kusalahetu – ime tayo kusalahetū. Tattha katame dve akusalahetū? Lobho akusalahetu, moho akusalahetu – ime dve akusalahetū. Tattha katame tayo abyākatahetū? Kusalānaṃ vā dhammānaṃ vipākato kiriyābyākatesu vā dhammesu alobho, adoso, amoho – ime tayo abyākatahetū. Ime vuccanti rūpadhātuyā aṭṭha hetū. Tattha katame rūpadhātuyā tayo āhārā? Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro – ime vuccanti ‘‘rūpadhātuyā tayo āhārā’’. Tattha katame rūpadhātuyā cattāro phassā? Cakkhusamphasso, sotasamphasso, manodhātusamphasso, manoviññāṇadhātusamphasso – ime vuccanti ‘‘rūpadhātuyā cattāro phassā’’. Tattha katamā rūpadhātuyā catasso vedanā…pe… catasso saññā…pe… catasso cetanā…pe… cattāri cittāni? Cakkhuviññāṇaṃ, sotaviññāṇaṃ, manodhātu, manoviññāṇadhātu – imāni vuccanti ‘‘rūpadhātuyā cattāri cittāni’’.
995已对照

三、无色界

九百九十五、于无色界中,几蕴……乃至……几心?

于无色界中,有四蕴、两处、两界、三谛、十一根、八因、三食、一触、一受、一想、一思、一心。

995Arūpadhātuyā kati khandhā…pe… kati cittāni? Arūpadhātuyā cattāro khandhā, dve āyatanāni, dve dhātuyo, tīṇi saccāni, ekādasindriyāni, aṭṭha hetū, tayo āhārā, eko phasso, ekā vedanā, ekā saññā, ekā cetanā, ekaṃ cittaṃ.
996已对照

九百九十六、此中什么是无色界中的四蕴?受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这些称为“无色界中的四蕴”。

此中什么是无色界中的两处?意处、法处——这些称为“无色界中的两处”。

此中什么是无色界中的两界?意识界、法界——这些称为“无色界中的两界”。

此中什么是无色界中的三谛?苦谛、集谛、道谛——这些称为“无色界中的三谛”。

此中什么是无色界中的十一根?意根、命根、喜悦根、舍根、信根、精进根、念根、定根、慧根、已知根、具知根——这些称为“无色界中的十一根”。

此中什么是无色界中的八因?三善因、两不善因、三无记因……乃至……这些称为“无色界中的八因”。

此中什么是无色界中的三食?触食、意思食、识食——这些称为“无色界中的三食”。

此中什么是无色界中的一触?意识界触——这称为“无色界中的一触”。

此中什么是无色界中的一受……乃至……一想……乃至……一思……乃至……一心?意识界——这称为“无色界中的一心”。

996Tattha katame arūpadhātuyā cattāro khandhā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime vuccanti ‘‘arūpadhātuyā cattāro khandhā’’. Tattha katamāni arūpadhātuyā dve āyatanāni? Manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ – imāni vuccanti ‘‘arūpadhātuyā dve āyatanāni’’. Tattha katamā arūpadhātuyā dve dhātuyo? Manoviññāṇadhātu, dhammadhātu – imā vuccanti ‘‘arūpadhātuyā dve dhātuyo’’. Tattha katamāni arūpadhātuyā tīṇi saccāni? Dukkhasaccaṃ, samudayasaccaṃ, maggasaccaṃ – imāni vuccanti ‘‘arūpadhātuyā tīṇi saccāni’’. Tattha katamāni arūpadhātuyā ekādasindriyāni? Manindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, somanassindriyaṃ, upekkhindriyaṃ, saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ, aññindriyaṃ, aññātāvindriyaṃ – imāni vuccanti ‘‘arūpadhātuyā ekādasindriyāni’’. Tattha katame arūpadhātuyā aṭṭha hetū? Tayo kusalahetū, dve akusalahetū, tayo abyākatahetū…pe… ime vuccanti ‘‘arūpadhātuyā aṭṭha hetū’’. Tattha katame arūpadhātuyā tayo āhārā? Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro – ime vuccanti ‘‘arūpadhātuyā tayo āhārā’’. Tattha katamo arūpadhātuyā eko phasso? Manoviññāṇadhātusamphasso – ayaṃ vuccati ‘‘arūpadhātuyā eko phasso’’. Tattha katamā arūpadhātuyā ekā vedanā…pe… ekā saññā…pe… ekā cetanā…pe… ekaṃ cittaṃ? Manoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘arūpadhātuyā ekaṃ cittaṃ’’.
997已对照

四、不系属

九百九十七、于不系属中,几蕴……乃至……几心?

于不系属中,有四蕴、两处、两界、两谛、十二根、六因、三食、一触、一受、一想、一思、一心。

997Apariyāpanne kati khandhā…pe… kati cittāni? Apariyāpanne cattāro khandhā, dve āyatanāni, dve dhātuyo, dve saccāni, dvādasindriyāni, cha hetū, tayo āhārā, eko phasso, ekā vedanā, ekā saññā, ekā cetanā, ekaṃ cittaṃ.
998已对照

九百九十八、此中什么是不系属中的四蕴?受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这些称为“不系属中的四蕴”。

此中什么是不系属中的两处?意处、法处——这些称为“不系属中的两处”。

此中什么是不系属中的两界?意识界、法界——这些称为“不系属中的两界”。

此中什么是不系属中的两谛?道谛、灭谛——这些称为“不系属中的两谛”。

此中什么是不系属中的十二根?意根、命根、喜悦根、舍根、信根、精进根、念根、定根、慧根、未知当知根、已知根、具知根——这些称为“不系属中的十二根”。

此中什么是不系属中的六因?三善因、三无记因。

此中什么是三善因?无贪是善因,无瞋是善因,无痴是善因——这就是三善因。

此中什么是三无记因?从诸善法的异熟[而来]的无贪、无瞋、无痴——这就是三无记因。这些称为“不系属中的六因”。

此中什么是不系属中的三食?触食、意思食、识食——这些称为“不系属中的三食”。

此中什么是不系属中的一触?意识界触——这称为“不系属中的一触”。

此中什么是不系属中的一受……乃至……一想……乃至……一思……乃至……一心?意识界——这称为“不系属中的一心”。

998Tattha katame apariyāpanne cattāro khandhā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime vuccanti ‘‘apariyāpanne cattāro khandhā’’. Tattha katamāni apariyāpanne dve āyatanāni? Manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ – imāni vuccanti ‘‘apariyāpanne dve āyatanāni’’. Tattha katamā apariyāpanne dve dhātuyo? Manoviññāṇadhātu, dhammadhātu – imā vuccanti ‘‘apariyāpanne dve dhātuyo’’. Tattha katamāni apariyāpanne dve saccāni? Maggasaccaṃ, nirodhasaccaṃ – imāni vuccanti ‘‘apariyāpanne dve saccāni’’. Tattha katamāni apariyāpanne dvādasindriyāni? Manindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, somanassindriyaṃ, upekkhindriyaṃ, saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ, anaññātaññassāmītindriyaṃ, aññindriyaṃ, aññātāvindriyaṃ – imāni vuccanti ‘‘apariyāpanne dvādasindriyāni’’. Tattha katame apariyāpanne cha hetū? Tayo kusalahetū, tayo abyākatahetū. Tattha katame tayo kusalahetū? Alobho kusalahetu, adoso kusalahetu, amoho kusalahetu – ime tayo kusalahetū. Tattha katame tayo abyākatahetū? Kusalānaṃ dhammānaṃ vipākato alobho, adoso, amoho – ime tayo abyākatahetū. Ime vuccanti ‘‘apariyāpanne cha hetū’’. Tattha katame apariyāpanne tayo āhārā? Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro – ime vuccanti ‘‘apariyāpanne tayo āhārā’’. Tattha katamo apariyāpanne eko phasso? Manoviññāṇadhātusamphasso – ayaṃ vuccati ‘‘apariyāpanne eko phasso’’. Tattha katamā apariyāpanne ekā vedanā…pe… ekā saññā…pe… ekā cetanā…pe… ekaṃ cittaṃ? Manoviññāṇadhātu – idaṃ vuccati ‘‘apariyāpanne ekaṃ cittaṃ’’.
999已对照

三、系属与不系属分

一、欲界

九百九十九、五蕴中,有几种是系属欲界、几种是不系属欲界……乃至……七心中,有几种是系属欲界、几种是不系属欲界?

999Pañcannaṃ khandhānaṃ kati kāmadhātupariyāpannā, kati na kāmadhātupariyāpannā…pe… sattannaṃ cittānaṃ kati kāmadhātupariyāpannā, kati na kāmadhātupariyāpannā?
1000已对照

一千、色蕴是系属欲界的;四蕴或系属欲界、或不系属欲界。

十处是系属欲界的;两处或系属欲界、或不系属欲界。

十六界是系属欲界的;两界或系属欲界、或不系属欲界。

集谛是系属欲界的;两谛是不系属欲界的;苦谛或系属欲界、或不系属欲界。

十根是系属欲界的;三根是不系属欲界的;九根或系属欲界、或不系属欲界。

三不善因是系属欲界的;六因或系属欲界、或不系属欲界。

段食是系属欲界的;三食或系属欲界、或不系属欲界。

六触是系属欲界的;意识界触或系属欲界、或不系属欲界。

六受……乃至……六想……六思……六心是系属欲界的;意识界或系属欲界、或不系属欲界。

1000Rūpakkhandho kāmadhātupariyāpanno; cattāro khandhā siyā kāmadhātupariyāpannā, siyā na kāmadhātupariyāpannā. Dasāyatanā kāmadhātupariyāpannā; dve āyatanā siyā kāmadhātupariyāpannā, siyā na kāmadhātupariyāpannā. Soḷasa dhātuyo kāmadhātupariyāpannā; dve dhātuyo siyā kāmadhātupariyāpannā, siyā na kāmadhātupariyāpannā. Samudayasaccaṃ kāmadhātupariyāpannaṃ; dve saccā na kāmadhātupariyāpannā; dukkhasaccaṃ siyā kāmadhātupariyāpannaṃ, siyā na kāmadhātupariyāpannaṃ. Dasindriyā kāmadhātupariyāpannā; tīṇindriyā na kāmadhātupariyāpannā; navindriyā siyā kāmadhātupariyāpannā, siyā na kāmadhātupariyāpannā. Tayo akusalahetū kāmadhātupariyāpannā; cha hetū siyā kāmadhātupariyāpannā, siyā na kāmadhātupariyāpannā. Kabaḷīkāro āhāro kāmadhātupariyāpanno; tayo āhārā siyā kāmadhātupariyāpannā, siyā na kāmadhātupariyāpannā. Cha phassā kāmadhātupariyāpannā; manoviññāṇadhātusamphasso siyā kāmadhātu pariyāpanno, siyā na kāmadhātupariyāpanno. Cha vedanā…pe… cha saññā… cha cetanā… cha cittā kāmadhātupariyāpannā; manoviññāṇadhātu siyā kāmadhātupariyāpannā, siyā na kāmadhātupariyāpannā.
1001已对照

二、色界

一千零一、五蕴中,有几种是系属色界、几种是不系属色界……乃至……七心中,有几种是系属色界、几种是不系属色界?

1001Pañcannaṃ khandhānaṃ kati rūpadhātupariyāpannā, kati na rūpadhātupariyāpannā …pe… sattannaṃ cittānaṃ kati rūpadhātupariyāpannā, kati na rūpadhātupariyāpannā?
1002已对照

一千零二、色蕴是不系属色界的;四蕴或系属色界、或不系属色界。

十处是不系属色界的;两处或系属色界、或不系属色界。

十六界是不系属色界的;两界或系属色界、或不系属色界。

三谛是不系属色界的;苦谛或系属色界、或不系属色界。

十三根是不系属色界的;九根或系属色界、或不系属色界。

三不善因是不系属色界的;六因或系属色界、或不系属色界。

段食是不系属色界的;三食或系属色界、或不系属色界。

六触是不系属色界的;意识界触或系属色界、或不系属色界。

六受……乃至……六想……六思……六心是不系属色界的;意识界或系属色界、或不系属色界。

1002Rūpakkhandho na rūpadhātupariyāpanno; cattāro khandhā siyā rūpadhātupariyāpannā, siyā na rūpadhātupariyāpannā. Dasāyatanā na rūpadhātupariyāpannā; dve āyatanā siyā rūpadhātupariyāpannā, siyā na rūpadhātupariyāpannā. Soḷasa dhātuyo na rūpadhātupariyāpannā; dve dhātuyo siyā rūpadhātupariyāpannā, siyā na rūpadhātupariyāpannā. Tīṇi saccāni na rūpadhātupariyāpannā; dukkhasaccaṃ siyā rūpadhātupariyāpannaṃ, siyā na rūpadhātupariyāpannaṃ. Terasindriyā na rūpadhātupariyāpannā; navindriyā siyā rūpadhātupariyāpannā, siyā na rūpadhātupariyāpannā. Tayo akusalahetū na rūpadhātupariyāpannā; cha hetū siyā rūpadhātupariyāpannā, siyā na rūpadhātupariyāpannā. Kabaḷīkāro āhāro na rūpadhātupariyāpanno; tayo āhārā siyā rūpadhātupariyāpannā, siyā na rūpadhātupariyāpannā. Cha phassā na rūpadhātupariyāpannā; manoviññāṇadhātusamphasso siyā rūpadhātupariyāpanno, siyā na rūpadhātupariyāpanno. Cha vedanā…pe… cha saññā… cha cetanā… cha cittā na rūpadhātupariyāpannā; manoviññāṇadhātu siyā rūpadhātupariyāpannā, siyā na rūpadhātupariyāpannā.
1003已对照

三、无色界

一千零三、五蕴中,有几种是系属无色界、几种是不系属无色界……乃至……七心中,有几种是系属无色界、几种是不系属无色界?

1003Pañcannaṃ khandhānaṃ kati arūpadhātupariyāpannā, kati na arūpadhātupariyāpannā…pe… sattannaṃ cittānaṃ kati arūpadhātupariyāpannā, kati na arūpadhātupariyāpannā?
1004已对照

一千零四、色蕴是不系属无色界的;四蕴或系属无色界、或不系属无色界。

十处是不系属无色界的;两处或系属无色界、或不系属无色界。

十六界是不系属无色界的;两界或系属无色界、或不系属无色界。

三谛是不系属无色界的。

苦谛或系属无色界、或不系属无色界。

十四根是不系属无色界的;八根或系属无色界、或不系属无色界。

三不善因是不系属无色界的;六因或系属无色界、或不系属无色界。

段食是不系属无色界的;三食或系属无色界、或不系属无色界。

六触是不系属无色界的;意识界触或系属无色界、或不系属无色界。

六受……乃至……六想……六思……六心是不系属无色界的;意识界或系属无色界、或不系属无色界。

1004Rūpakkhandho na arūpadhātupariyāpanno; cattāro khandhā siyā arūpadhātupariyāpannā, siyā na arūpadhātupariyāpannā. Dasāyatanā na arūpadhātupariyāpannā; dve āyatanā siyā arūpadhātupariyāpannā, siyā na arūpadhātupariyāpannā. Soḷasa dhātuyo na arūpadhātupariyāpannā; dve dhātuyo siyā arūpadhātupariyāpannā, siyā na arūpadhātupariyāpannā. Tīṇi saccāni na arūpadhātupariyāpannāni. Dukkhasaccaṃ siyā arūpadhātupariyāpannaṃ, siyā na arūpadhātupariyāpannaṃ. Cuddasindriyā na arūpadhātupariyāpannā; aṭṭhindriyā siyā arūpadhātupariyāpannā, siyā na arūpadhātupariyāpannā. Tayo akusalahetū na arūpadhātupariyāpannā; cha hetū siyā arūpadhātupariyāpannā, siyā na arūpadhātupariyāpannā. Kabaḷīkāro āhāro na arūpadhātupariyāpanno; tayo āhārā siyā arūpadhātupariyāpannā, siyā na arūpadhātupariyāpannā. Cha phassā na arūpadhātupariyāpannā; manoviññāṇadhātusamphasso siyā arūpadhātupariyāpanno, siyā na arūpadhātupariyāpanno. Cha vedanā…pe… cha saññā … cha cetanā… cha cittā na arūpadhātupariyāpannā; manoviññāṇadhātu siyā arūpadhātupariyāpannā, siyā na arūpadhātupariyāpannā.
1005已对照

四、系属与不系属

一千零五、五蕴中,有几种是系属、几种是不系属……乃至……七心中,有几种是系属、几种是不系属?

1005Pañcannaṃ khandhānaṃ kati pariyāpannā, kati apariyāpannā…pe… sattannaṃ cittānaṃ kati pariyāpannā, kati apariyāpannā?
1006已对照

一千零六、色蕴是系属的;四蕴或系属、或不系属。

十处是系属的;两处或系属、或不系属。

十六界是系属的;两界或系属、或不系属。

两谛是系属的;两谛是不系属的。

十根是系属的,三根是不系属的;九根或系属、或不系属。

三不善因是系属的;六因或系属、或不系属。

段食是系属的;三食或系属、或不系属。

六触是系属的;意识界触或系属、或不系属。

六受……乃至……六想……六思……六心是系属的;意识界或系属、或不系属。

1006Rūpakkhandho pariyāpanno; cattāro khandhā siyā pariyāpannā, siyā apariyāpannā. Dasāyatanā pariyāpannā; dve āyatanā siyā pariyāpannā, siyā apariyāpannā. Soḷasa dhātuyo pariyāpannā; dve dhātuyo siyā pariyāpannā, siyā apariyāpannā. Dve saccā pariyāpannā; dve saccā apariyāpannā. Dasindriyā pariyāpannā, tīṇindriyā apariyāpannā; navindriyā siyā pariyāpannā, siyā apariyāpannā. Tayo akusalahetū pariyāpannā; cha hetū siyā pariyāpannā, siyā apariyāpannā. Kabaḷīkāro āhāro pariyāpanno; tayo āhārā siyā pariyāpannā, siyā apariyāpannā. Cha phassā pariyāpannā; manoviññāṇadhātusamphasso siyā pariyāpanno, siyā apariyāpanno. Cha vedanā…pe… cha saññā… cha cetanā… cha cittā pariyāpannā; manoviññāṇadhātu siyā pariyāpannā, siyā apariyāpannā.
1007已对照

四、示法分

一、欲界

一千零七、在欲界投生的刹那,几蕴出现……乃至……几心出现?

在欲界投生的刹那,一切[众生]都有五蕴出现;有的有十一处出现;有的有十处出现;有的有另外的十处出现;有的有九处出现;有的有七处出现;有的有十一界出现;有的有十界出现;有的有另外的十界出现;有的有九界出现;有的有七界出现;一切[众生]都有一谛出现;有的有十四根出现;有的有十三根出现;有的有另外的十三根出现;有的有十二根出现;有的有十根出现;有的有九根出现;有的有另外的九根出现;有的有八根出现;有的有另外的八根出现;有的有七根出现;有的有五根出现;有的有四根出现;有的有三因出现;有的有两因出现;有的无因而出现;一切[众生]都有四食出现;一切[众生]都有一触出现;一切[众生]都有一受……一想……一思……一心出现。

1007Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kati khandhā pātubhavanti…pe… kati cittāni pātubhavanti? Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe sabbesaṃ pañcakkhandhā pātubhavanti; kassaci ekādasāyatanāni pātubhavanti; kassaci dasāyatanāni pātubhavanti; kassaci aparāni dasāyatanāni pātubhavanti; kassaci navāyatanāni pātubhavanti; kassaci sattāyatanāni pātubhavanti; kassaci ekādasa dhātuyo pātubhavanti; kassaci dasa dhātuyo pātubhavanti; kassaci aparā dasa dhātuyo pātubhavanti; kassaci nava dhātuyo pātubhavanti; kassaci satta dhātuyo pātubhavanti; sabbesaṃ ekaṃ saccaṃ pātubhavati; kassaci cuddasindriyāni pātubhavanti; kassaci terasindriyāni pātubhavanti; kassaci aparāni terasindriyāni pātubhavanti; kassaci dvādasindriyāni pātubhavanti; kassaci dasindriyāni pātubhavanti; kassaci navindriyāni pātubhavanti; kassaci aparāni navindriyāni pātubhavanti; kassaci aṭṭhindriyāni pātubhavanti; kassaci aparāni aṭṭhindriyāni pātubhavanti; kassaci sattindriyāni pātubhavanti; kassaci pañcindriyāni pātubhavanti; kassaci cattārindriyāni pātubhavanti; kassaci tayo hetū pātubhavanti; kassaci dve hetū pātubhavanti; kassaci [keci (syā.)] ahetukā pātubhavanti; sabbesaṃ cattāro āhārā pātubhavanti; sabbesaṃ eko phasso pātubhavati; sabbesaṃ ekā vedanā… ekā saññā… ekā cetanā… ekaṃ cittaṃ pātubhavati.
1008已对照

一千零八、在欲界投生的刹那,一切[众生]都有哪五蕴出现?色蕴……乃至……识蕴——在欲界投生的刹那,一切[众生]都有这五蕴出现。

1008Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe sabbesaṃ katame pañcakkhandhā pātubhavanti? Rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – kāmadhātuyā upapattikkhaṇe sabbesaṃ ime pañcakkhandhā pātubhavanti.
1009已对照

一千零九、在欲界投生的刹那,谁有十一处出现?欲界诸天、劫初的人、化生的饿鬼、化生的阿修罗、化生的畜生、地狱众生之诸处圆满者,在投生的刹那,有十一处出现——眼处、色处、耳处、鼻处、香处、舌处、味处、身处、触处、意处、法处。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这十一处出现。

在欲界投生的刹那,谁有十处出现?化生的饿鬼、化生的阿修罗、化生的畜生、地狱众生之生来盲者,在投生的刹那,有十处出现——色处、耳处、鼻处、香处、舌处、味处、身处、触处、意处、法处。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这十处出现。

在欲界投生的刹那,谁有另外的十处出现?化生的饿鬼、化生的阿修罗、化生的畜生、地狱众生之生来聋者,在投生的刹那,有十处出现——眼处、色处、鼻处、香处、舌处、味处、身处、触处、意处、法处。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这十处出现。

在欲界投生的刹那,谁有九处出现?化生的饿鬼、化生的阿修罗、化生的畜生、地狱众生之生来盲而聋者,在投生的刹那,有九处出现——色处、鼻处、香处、舌处、味处、身处、触处、意处、法处。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这九处出现。

在欲界投生的刹那,谁有七处出现?胎卧众生,在投生的刹那,有七处出现——色处、香处、味处、身处、触处、意处、法处。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这七处出现。

1009Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa ekādasāyatanāni pātubhavanti? Kāmāvacarānaṃ devānaṃ, paṭhamakappikānaṃ manussānaṃ, opapātikānaṃ petānaṃ, opapātikānaṃ asurānaṃ, opapātikānaṃ tiracchānagatānaṃ, nerayikānaṃ paripuṇṇāyatanānaṃ upapattikkhaṇe ekādasāyatanāni pātubhavanti – cakkhāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni ekādasāyatanāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa dasāyatanāni pātubhavanti? Opapātikānaṃ petānaṃ, opapātikānaṃ asurānaṃ, opapātikānaṃ tiracchānagatānaṃ nerayikānaṃ, jaccandhānaṃ upapattikkhaṇe dasāyatanāni pātubhavanti – rūpāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni dasāyatanāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa aparāni dasāyatanāni pātubhavanti? Opapātikānaṃ petānaṃ, opapātikānaṃ asurānaṃ, opapātikānaṃ tiracchānagatānaṃ nerayikānaṃ, jaccabadhirānaṃ upapattikkhaṇe dasāyatanāni pātubhavanti – cakkhāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni dasāyatanāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa navāyatanāni pātubhavanti? Opapātikānaṃ petānaṃ, opapātikānaṃ asurānaṃ, opapātikānaṃ tiracchānagatānaṃ nerayikānaṃ, jaccandhabadhirānaṃ upapattikkhaṇe navāyatanāni pātubhavanti – rūpāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni navāyatanāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa sattāyatanāni pātubhavanti? Gabbhaseyyakānaṃ sattānaṃ upapattikkhaṇe sattāyatanāni pātubhavanti – rūpāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni sattāyatanāni pātubhavanti.
1010已对照

一千零一十、在欲界投生的刹那,谁有十一界出现?欲界诸天、劫初的人、化生的饿鬼、化生的阿修罗、化生的畜生、地狱众生之诸处圆满者,在投生的刹那,有十一界出现——眼界、色界、耳界、鼻界、香界、舌界、味界、身界、触界、意识界、法界。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这十一界出现。

在欲界投生的刹那,谁有十界出现?化生的饿鬼、化生的阿修罗、化生的畜生、地狱众生之生来盲者,在投生的刹那,有十界出现——色界、耳界、鼻界、香界、舌界、味界、身界、触界、意识界、法界。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这十界出现。

在欲界投生的刹那,谁有另外的十界出现?化生的饿鬼、化生的阿修罗、化生的畜生、地狱众生之生来聋者,在投生的刹那,有十界出现——眼界、色界、鼻界、香界、舌界、味界、身界、触界、意识界、法界。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这十界出现。

在欲界投生的刹那,谁有九界出现?化生的饿鬼、化生的阿修罗、化生的畜生、地狱众生之生来盲而聋者,在投生的刹那,有九界出现——色界、鼻界、香界、舌界、味界、身界、触界、意识界、法界。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这九界出现。

在欲界投生的刹那,谁有七界出现?胎卧众生,在投生的刹那,有七界出现——色界、香界、味界、身界、触界、意识界、法界。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这七界出现。

1010Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa ekādasa dhātuyo pātubhavanti? Kāmāvacarānaṃ devānaṃ, paṭhamakappikānaṃ manussānaṃ, opapātikānaṃ petānaṃ, opapātikānaṃ asurānaṃ, opapātikānaṃ tiracchānagatānaṃ nerayikānaṃ paripuṇṇāyatanānaṃ upapattikkhaṇe ekādasa dhātuyo pātubhavanti – cakkhudhātu, rūpadhātu, sotadhātu, ghānadhātu, gandhadhātu, jivhādhātu, rasadhātu, kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, manoviññāṇadhātu, dhammadhātu. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imā ekādasa dhātuyo pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa dasa dhātuyo pātubhavanti? Opapātikānaṃ petānaṃ, opapātikānaṃ asurānaṃ, opapātikānaṃ tiracchānagatānaṃ nerayikānaṃ, jaccandhānaṃ upapattikkhaṇe dasa dhātuyo pātubhavanti – rūpadhātu, sotadhātu, ghānadhātu, gandhadhātu, jivhādhātu, rasadhātu, kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, manoviññāṇadhātu, dhammadhātu. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imā dasa dhātuyo pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa aparā dasa dhātuyo pātubhavanti? Opapātikānaṃ petānaṃ, opapātikānaṃ asurānaṃ, opapātikānaṃ tiracchānagatānaṃ nerayikānaṃ, jaccabadhirānaṃ upapattikkhaṇe dasa dhātuyo pātubhavanti – cakkhudhātu, rūpadhātu, ghānadhātu, gandhadhātu, jivhādhātu, rasadhātu, kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, manoviññāṇadhātu, dhammadhātu. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imā dasa dhātuyo pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa nava dhātuyo pātubhavanti? Opapātikānaṃ petānaṃ, opapātikānaṃ asurānaṃ, opapātikānaṃ tiracchānagatānaṃ nerayikānaṃ, jaccandhabadhirānaṃ upapattikkhaṇe nava dhātuyo pātubhavanti – rūpadhātu, ghānadhātu, gandhadhātu, jivhādhātu, rasadhātu, kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, manoviññāṇadhātu, dhammadhātu. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imā nava dhātuyo pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa satta dhātuyo pātubhavanti? Gabbhaseyyakānaṃ sattānaṃ upapattikkhaṇe satta dhātuyo pātubhavanti – rūpadhātu, gandhadhātu, rasadhātu, kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, manoviññāṇadhātu, dhammadhātu. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imā satta dhātuyo pātubhavanti.
1011已对照

一千零一十一、在欲界投生的刹那,一切[众生]都有哪一谛出现?苦谛——在欲界投生的刹那,一切[众生]都有这一谛出现。

1011Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe sabbesaṃ katamaṃ ekaṃ saccaṃ pātubhavati? Dukkhasaccaṃ – kāmadhātuyā upapattikkhaṇe sabbesaṃ idaṃ ekaṃ saccaṃ pātubhavati.
1012已对照

一千零一十二、在欲界投生的刹那,谁有十四根出现?欲界诸天之有因、与智相应者,在投生的刹那,有十四根出现——眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根、女根或男根、命根、喜悦根或舍根、信根、精进根、念根、定根、慧根。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这十四根出现。

在欲界投生的刹那,谁有十三根出现?欲界诸天之有因、与智不相应者,在投生的刹那,有十三根出现——眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根、女根或男根、命根、喜悦根或舍根、信根、精进根、念根、定根。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这十三根出现。

在欲界投生的刹那,谁有另外的十三根出现?劫初的人之有因、与智相应者,在投生的刹那,有十三根出现——眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根、命根、喜悦根或舍根、信根、精进根、念根、定根、慧根。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这十三根出现。

在欲界投生的刹那,谁有十二根出现?劫初的人之有因、与智不相应者,在投生的刹那,有十二根出现——眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根、命根、喜悦根或舍根、信根、精进根、念根、定根。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这十二根出现。

在欲界投生的刹那,谁有十根出现?胎卧众生之有因、与智相应者,在投生的刹那,有十根出现——身根、意根、女根或男根、命根、喜悦根或舍根、信根、精进根、念根、定根、慧根。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这十根出现。

在欲界投生的刹那,谁有九根出现?胎卧众生之有因、与智不相应者,在投生的刹那,有九根出现——身根、意根、女根或男根、命根、喜悦根或舍根、信根、精进根、念根、定根。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这九根出现。

在欲界投生的刹那,谁有另外的九根出现?化生的饿鬼、化生的阿修罗、化生的畜生、地狱众生之诸处圆满者,在投生的刹那,有九根出现——眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根、女根或男根、命根、舍根。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这九根出现。

在欲界投生的刹那,谁有八根出现?化生的饿鬼、化生的阿修罗、化生的畜生、地狱众生之生来盲者,在投生的刹那,有八根出现——耳根、鼻根、舌根、身根、意根、女根或男根、命根、舍根。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这八根出现。

在欲界投生的刹那,谁有另外的八根出现?化生的饿鬼、化生的阿修罗、化生的畜生、地狱众生之生来聋者,在投生的刹那,有八根出现——眼根、鼻根、舌根、身根、意根、女根或男根、命根、舍根。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这八根出现。

在欲界投生的刹那,谁有七根出现?化生的饿鬼、化生的阿修罗、化生的畜生、地狱众生之生来盲而聋者,在投生的刹那,有七根出现——鼻根、舌根、身根、意根、女根或男根、命根、舍根。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这七根出现。

在欲界投生的刹那,谁有五根出现?胎卧众生之无因者,除了不男不女者,在投生的刹那,有五根出现——身根、意根、女根或男根、命根、舍根。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这五根出现。

在欲界投生的刹那,谁有四根出现?胎卧众生之无因者、不男不女者,在投生的刹那,有四根出现——身根、意根、命根、舍根。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这四根出现。

1012Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa cuddasindriyāni pātubhavanti? Kāmāvacarānaṃ devānaṃ, sahetukānaṃ ñāṇasampayuttānaṃ upapattikkhaṇe cuddasindriyāni pātubhavanti – cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, itthindriyaṃ vā purisindriyaṃ vā, jīvitindriyaṃ, somanassindriyaṃ vā upekkhindriyaṃ vā, saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni cuddasindriyāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa terasindriyāni pātubhavanti? Kāmāvacarānaṃ devānaṃ sahetukānaṃ ñāṇavippayuttānaṃ upapattikkhaṇe terasindriyāni pātubhavanti – cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, itthindriyaṃ vā purisindriyaṃ vā, jīvitindriyaṃ, somanassindriyaṃ vā upekkhindriyaṃ vā, saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni terasindriyāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa aparāni terasindriyāni pātubhavanti? Paṭhamakappikānaṃ manussānaṃ sahetukānaṃ ñāṇasampayuttānaṃ upapattikkhaṇe terasindriyāni pātubhavanti – cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, somanassindriyaṃ vā upekkhindriyaṃ vā, saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni terasindriyāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa dvādasindriyāni pātubhavanti? Paṭhamakappikānaṃ manussānaṃ sahetukānaṃ ñāṇavippayuttānaṃ upapattikkhaṇe dvādasindriyāni pātubhavanti – cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, somanassindriyaṃ vā upekkhindriyaṃ vā, saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni dvādasindriyāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa dasindriyāni pātubhavanti? Gabbhaseyyakānaṃ sattānaṃ sahetukānaṃ ñāṇasampayuttānaṃ upapattikkhaṇe dasindriyāni pātubhavanti – kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, itthindriyaṃ vā purisindriyaṃ vā, jīvitindriyaṃ, somanassindriyaṃ vā upekkhindriyaṃ vā, saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni dasindriyāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa navindriyāni pātubhavanti? Gabbhaseyyakānaṃ sattānaṃ sahetukānaṃ ñāṇavippayuttānaṃ upapattikkhaṇe navindriyāni pātubhavanti – kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, itthindriyaṃ vā purisindriyaṃ vā, jīvitindriyaṃ, somanassindriyaṃ vā upekkhindriyaṃ vā, saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni navindriyāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa aparāni navindriyāni pātubhavanti? Opapātikānaṃ petānaṃ, opapātikānaṃ asurānaṃ, opapātikānaṃ tiracchānagatānaṃ nerayikānaṃ paripuṇṇāyatanānaṃ upapattikkhaṇe navindriyāni pātubhavanti – cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, itthindriyaṃ vā purisindriyaṃ vā, jīvitindriyaṃ, upekkhindriyaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni navindriyāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa aṭṭhindriyāni pātubhavanti? Opapātikānaṃ petānaṃ, opapātikānaṃ asurānaṃ, opapātikānaṃ tiracchānagatānaṃ nerayikānaṃ, jaccandhānaṃ upapattikkhaṇe aṭṭhindriyāni pātubhavanti – sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, itthindriyaṃ vā purisindriyaṃ vā, jīvitindriyaṃ, upekkhindriyaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni aṭṭhindriyāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa aparāni aṭṭhindriyāni pātubhavanti? Opapātikānaṃ petānaṃ, opapātikānaṃ asurānaṃ, opapātikānaṃ tiracchānagatānaṃ nerayikānaṃ, jaccabadhirānaṃ upapattikkhaṇe aṭṭhindriyāni pātubhavanti – cakkhundriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ manindriyaṃ, itthindriyaṃ vā purisindriyaṃ vā, jīvitindriyaṃ, upekkhindriyaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni aṭṭhindriyāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa sattindriyāni pātubhavanti? Opapātikānaṃ petānaṃ, opapātikānaṃ asurānaṃ, opapātikānaṃ tiracchānagatānaṃ nerayikānaṃ, jaccandhabadhirānaṃ upapattikkhaṇe sattindriyāni pātubhavanti – ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, itthindriyaṃ vā purisindriyaṃ vā, jīvitindriyaṃ, upekkhindriyaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni sattindriyāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa pañcindriyāni pātubhavanti? Gabbhaseyyakānaṃ sattānaṃ ahetukānaṃ, ṭhapetvā napuṃsakānaṃ, upapattikkhaṇe pañcindriyāni pātubhavanti – kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, itthindriyaṃ vā purisindriyaṃ vā, jīvitindriyaṃ, upekkhindriyaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni pañcindriyāni pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa cattārindriyāni pātubhavanti? Gabbhaseyyakānaṃ sattānaṃ ahetukānaṃ, napuṃsakānaṃ upapattikkhaṇe cattārindriyāni pātubhavanti – kāyindriyaṃ, manindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, upekkhindriyaṃ. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ imāni cattārindriyāni pātubhavanti.
1013已对照

一千零一十三、在欲界投生的刹那,谁有三因出现?欲界诸天、劫初的人、胎卧众生之有因、与智相应者,在投生的刹那,有三因出现——无贪是异熟因,无瞋是异熟因,无痴是异熟因。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这三因出现。

在欲界投生的刹那,谁有两因出现?欲界诸天、劫初的人、胎卧众生之有因、与智不相应者,在投生的刹那,有两因出现——无贪是异熟因,无瞋是异熟因。在欲界投生的刹那,这些[众生]有这两因出现。其余众生无因而出现。

1013Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa tayo hetū pātubhavanti? Kāmāvacarānaṃ devānaṃ, paṭhamakappikānaṃ manussānaṃ, gabbhaseyyakānaṃ sattānaṃ sahetukānaṃ ñāṇasampayuttānaṃ upapattikkhaṇe tayo hetū pātubhavanti – alobho vipākahetu, adoso vipākahetu, amoho vipākahetu. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ ime tayo hetū pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe kassa dve hetū pātubhavanti? Kāmāvacarānaṃ devānaṃ, paṭhamakappikānaṃ manussānaṃ, gabbhaseyyakānaṃ sattānaṃ sahetukānaṃ ñāṇavippayuttānaṃ upapattikkhaṇe dve hetū pātubhavanti – alobho vipākahetu, adoso vipākahetu. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe etesaṃ ime dve hetū pātubhavanti. Avasesānaṃ sattānaṃ [avasesā sattā (?)] ahetukā pātubhavanti.
1014已对照

一千零一十四、在欲界投生的刹那,一切[众生]都有哪四食出现?段食、触食、意思食、识食——在欲界投生的刹那,一切[众生]都有这四食出现。

在欲界投生的刹那,一切[众生]都有哪一触出现?意识界触——在欲界投生的刹那,一切[众生]都有这一触出现。

在欲界投生的刹那,一切[众生]都有哪一受……一想……一思……一心出现?意识界——在欲界投生的刹那,一切[众生]都有这一心出现。

1014Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe sabbesaṃ katame cattāro āhārā pātubhavanti. Kabaḷīkāro āhāro, phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro – kāmadhātuyā upapattikkhaṇe sabbesaṃ ime cattāro āhārā pātubhavanti. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe sabbesaṃ katamo eko phasso pātubhavati? Manoviññāṇadhātusamphasso – kāmadhātuyā upapattikkhaṇe sabbesaṃ ayaṃ eko phasso pātubhavati. Kāmadhātuyā upapattikkhaṇe sabbesaṃ katamā ekā vedanā … ekā saññā… ekā cetanā… ekaṃ cittaṃ pātubhavati? Manoviññāṇadhātu – kāmadhātuyā upapattikkhaṇe sabbesaṃ idaṃ ekaṃ cittaṃ pātubhavati.
1015已对照

二、色界

一千零一十五、在色界投生的刹那,几蕴出现……乃至……几心出现?

在色界投生的刹那,除了无想众生诸天之外,有五蕴出现,有五处出现,有五界出现,有一谛出现,有十根出现,有三因出现,有三食出现,有一触出现,有一受……一想……一思……一心出现。

1015Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe kati khandhā pātubhavanti…pe… kati cittāni pātubhavanti? Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe, ṭhapetvā asaññasattānaṃ devānaṃ, pañcakkhandhā pātubhavanti, pañcāyatanāni pātubhavanti, pañca dhātuyo pātubhavanti, ekaṃ saccaṃ pātubhavati, dasindriyāni pātubhavanti, tayo hetū pātubhavanti, tayo āhārā pātubhavanti, eko phasso pātubhavati, ekā vedanā… ekā saññā… ekā cetanā… ekaṃ cittaṃ pātubhavati.
1016已对照

一千零一十六、在色界投生的刹那,哪五蕴出现?色蕴、受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——在色界投生的刹那,这五蕴出现。

在色界投生的刹那,哪五处出现?眼处、色处、耳处、意处、法处——在色界投生的刹那,这五处出现。

在色界投生的刹那,哪五界出现?眼界、色界、耳界、意识界、法界——在色界投生的刹那,这五界出现。

在色界投生的刹那,哪一谛出现?苦谛——在色界投生的刹那,这一谛出现。

在色界投生的刹那,哪十根出现?眼根、耳根、意根、命根、喜悦根或舍根、信根、精进根、念根、定根、慧根——在色界投生的刹那,这十根出现。

在色界投生的刹那,哪三因出现?无贪是异熟因,无瞋是异熟因,无痴是异熟因——在色界投生的刹那,这三因出现。

在色界投生的刹那,哪三食出现?触食、意思食、识食——在色界投生的刹那,这三食出现。

在色界投生的刹那,哪一触出现?意识界触——在色界投生的刹那,这一触出现。

在色界投生的刹那,哪一受……一想……一思……一心出现?意识界——在色界投生的刹那,这一心出现。

1016Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe katame pañcakkhandhā pātubhavanti? Rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – rūpadhātuyā upapattikkhaṇe ime pañcakkhandhā pātubhavanti. Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamāni pañcāyatanāni pātubhavanti? Cakkhāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ – rūpadhātuyā upapattikkhaṇe imāni pañcāyatanāni pātubhavanti. Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamā pañca dhātuyo pātubhavanti? Cakkhudhātu, rūpadhātu, sotadhātu, manoviññāṇadhātu, dhammadhātu – rūpadhātuyā upapattikkhaṇe imā pañca dhātuyo pātubhavanti. Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamaṃ ekaṃ saccaṃ pātubhavati? Dukkhasaccaṃ – rūpadhātuyā upapattikkhaṇe idaṃ ekaṃ saccaṃ pātubhavati. Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamāni dasindriyāni pātubhavanti? Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, manindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, somanassindriyaṃ vā upekkhindriyaṃ vā, saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ – rūpadhātuyā upapattikkhaṇe imāni dasindriyāni pātubhavanti. Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe katame tayo hetū pātubhavanti? Alobho vipākahetu, adoso vipākahetu, amoho vipākahetu – rūpadhātuyā upapattikkhaṇe ime tayo hetū pātubhavanti. Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe katame tayo āhārā pātubhavanti? Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro – rūpadhātuyā upapattikkhaṇe ime tayo āhārā pātubhavanti. Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamo eko phasso pātubhavati? Manoviññāṇadhātusamphasso – rūpadhātuyā upapattikkhaṇe ayaṃ eko phasso pātubhavati. Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamā ekā vedanā… ekā saññā… ekā cetanā… ekaṃ cittaṃ pātubhavati? Manoviññāṇadhātu – rūpadhātuyā upapattikkhaṇe idaṃ ekaṃ cittaṃ pātubhavati.
1017已对照

三、无想众生

一千零一十七、无想众生诸天在投生的刹那,几蕴出现……乃至……几心出现?

无想众生诸天在投生的刹那,有一蕴出现——色蕴;有两处出现——色处、法处;有两界出现——色界、法界;有一谛出现——苦谛;有一根出现——色命根。无想众生诸天是无因的、无食的、无触的、无受的、无想的、无思的、无心的,[如是]出现。

1017Asaññasattānaṃ devānaṃ upapattikkhaṇe kati khandhā pātubhavanti…pe… kati cittāni pātubhavanti? Asaññasattānaṃ devānaṃ upapattikkhaṇe eko khandho pātubhavati – rūpakkhandho; dve āyatanāni pātubhavanti – rūpāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ; dve dhātuyo pātubhavanti – rūpadhātu, dhammadhātu; ekaṃ saccaṃ pātubhavati – dukkhasaccaṃ; ekindriyaṃ pātubhavati – rūpajīvitindriyaṃ. Asaññasattā devā ahetukā anāhārā aphassakā avedanakā asaññakā acetanakā acittakā pātubhavanti.
1018已对照

四、无色界

一千零一十八、在无色界投生的刹那,有几蕴出现……乃至……有几心出现?

在无色界投生的刹那,有四蕴出现,有两处出现,有两界出现,有一谛出现,有八根出现,有三因出现,有三食出现,有一触出现,有一受……一想……一思……一心出现。

1018Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe kati khandhā pātubhavanti…pe… kati cittāni pātubhavanti? Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe cattāro khandhā pātubhavanti, dve āyatanāni pātubhavanti, dve dhātuyo pātubhavanti, ekaṃ saccaṃ pātubhavati, aṭṭhindriyāni pātubhavanti, tayo hetū pātubhavanti, tayo āhārā pātubhavanti, eko phasso pātubhavati, ekā vedanā… ekā saññā… ekā cetanā… ekaṃ cittaṃ pātubhavati.
1019已对照

一千零一十九、在无色界投生的刹那,哪四蕴出现?受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——在无色界投生的刹那,这四蕴出现。

在无色界投生的刹那,哪两处出现?意处、法处——在无色界投生的刹那,这两处出现。

在无色界投生的刹那,哪两界出现?意识界、法界——在无色界投生的刹那,这两界出现。

在无色界投生的刹那,哪一谛出现?苦谛——在无色界投生的刹那,这一谛出现。

在无色界投生的刹那,哪八根出现?意根、命根、舍根、信根、精进根、念根、定根、慧根——在无色界投生的刹那,这八根出现。

在无色界投生的刹那,哪三因出现?无贪异熟因、无瞋异熟因、无痴异熟因——在无色界投生的刹那,这三因出现。

在无色界投生的刹那,哪三食出现?触食、意思食、识食——在无色界投生的刹那,这三食出现。

在无色界投生的刹那,哪一触出现?意识界触——在无色界投生的刹那,这一触出现。

在无色界投生的刹那,哪一受……乃至……一想……一思……一心出现?意识界——在无色界投生的刹那,这一心出现。

1019Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katame cattāro khandhā pātubhavanti? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – arūpadhātuyā upapattikkhaṇe ime cattāro khandhā pātubhavanti. Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamāni dve āyatanāni pātubhavanti? Manāyatanaṃ, dhammāyatanaṃ – arūpadhātuyā upapattikkhaṇe imāni dve āyatanāni pātubhavanti. Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamā dve dhātuyo pātubhavanti? Manoviññāṇadhātu, dhammadhātu – arūpadhātuyā upapattikkhaṇe imā dve dhātuyo pātubhavanti. Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamaṃ ekaṃ saccaṃ pātubhavati? Dukkhasaccaṃ – arūpadhātuyā upapattikkhaṇe idaṃ ekaṃ saccaṃ pātubhavati. Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamāni aṭṭhindriyāni pātubhavanti? Manindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, upekkhindriyaṃ, saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ – arūpadhātuyā upapattikkhaṇe imāni aṭṭhindriyāni pātubhavanti. Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katame tayo hetū pātubhavanti? Alobho vipākahetu, adoso vipākahetu, amoho vipākahetu – arūpadhātuyā upapattikkhaṇe ime tayo hetū pātubhavanti. Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katame tayo āhārā pātubhavanti? Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro – arūpadhātuyā upapattikkhaṇe ime tayo āhārā pātubhavanti. Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamo eko phasso pātubhavati? Manoviññāṇadhātusamphasso – arūpadhātuyā upapattikkhaṇe ayaṃ eko phasso pātubhavati. Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamā ekā vedanā…pe… ekā saññā… ekā cetanā… ekaṃ cittaṃ pātubhavati? Manoviññāṇadhātu – arūpadhātuyā upapattikkhaṇe idaṃ ekaṃ cittaṃ pātubhavati.
1020已对照

五、示地差别分

一千零二十、欲界的法、非欲界的法、色界的法、非色界的法、无色界的法、非无色界的法、系属的法、不系属的法。

哪些法是欲界的?以下至无间地狱为边际,以上把他化自在天诸天摄于其内,凡在这中间、于此处行、摄属于此处的蕴、界、处,色、受、想、诸行、识——这些法是欲界的。

哪些法是非欲界的?色界的、无色界的、不系属的——这些法是非欲界的。

哪些法是色界的?以下至梵天界为边际,以上把色究竟天诸天摄于其内,凡在这中间、于此处行、摄属于此处的,或已入定者的、或已投生者的、或现法乐住者的心与心所诸法——这些法是色界的。

哪些法是非色界的?欲界的、无色界的、不系属的——这些法是非色界的。

哪些法是无色界的?以下至趣往空无边处的诸天为边际,以上把趣往非想非非想处的诸天摄于其内,凡在这中间、于此处行、摄属于此处的,或已入定者的、或已投生者的、或现法乐住者的心与心所诸法——这些法是无色界的。

哪些法是非无色界的?欲界的、色界的、不系属的——这些法是非无色界的。

哪些法是系属的?有漏的善、不善、无记诸法——欲界的、色界的、无色界的——色蕴、受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这些法是系属的。

哪些法是不系属的?诸道与诸道果,以及无为界——这些法是不系属的。

1020Kāmāvacarā dhammā, na kāmāvacarā dhammā, rūpāvacarā dhammā, na rūpāvacarā dhammā, arūpāvacarā dhammā, na arūpāvacarā dhammā, pariyāpannā dhammā, apariyāpannā dhammā. Katame dhammā kāmāvacarā? Heṭṭhato avīcinirayaṃ pariyantaṃ karitvā, uparito paranimmitavasavattī deve antokaritvā, yaṃ etasmiṃ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā khandhadhātuāyatanā; rūpaṃ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā kāmāvacarā. Katame dhammā na kāmāvacarā? Rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā – ime dhammā na kāmāvacarā. Katame dhammā rūpāvacarā? Heṭṭhato brahmalokaṃ pariyantaṃ karitvā, uparito akaniṭṭhe deve antokaritvā, yaṃ etasmiṃ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā – ime dhammā rūpāvacarā. Katame dhammā na rūpāvacarā? Kāmāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā – ime dhammā na rūpāvacarā. Katame dhammā arūpāvacarā? Heṭṭhato ākāsānañcāyatanūpage deve pariyantaṃ karitvā, uparito nevasaññānāsaññāyatanūpage deve antokaritvā, yaṃ etasmiṃ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā – ime dhammā arūpāvacarā. Katame dhammā na arūpāvacarā? Kāmāvacarā, rūpāvacarā, apariyāpannā – ime dhammā na arūpāvacarā. Katame dhammā pariyāpannā? Sāsavā kusalākusalabyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā pariyāpannā. Katame dhammā apariyāpannā? Maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā apariyāpannā.
1021已对照

六、能生业与寿量分

一、能生业

一千零二十一、“诸天”者:天有三种:世俗天、生天、清净天。

名为世俗天者,即诸王、诸后、诸王子。

名为生天者,即以四大王天为始的其上诸天。

名为清净天者,所称的是诸阿罗汉。

行布施、受持戒、作布萨业之后,生于何处?行布施、受持戒、作布萨业之后,有些生于诸刹帝利大族的同伴中,有些生于诸婆罗门大族的同伴中,有些生于诸居士大族的同伴中,有些生于四大王天诸天的同伴中,有些生于三十三天诸天的同伴中,有些生于夜摩天诸天的同伴中,有些生于兜率天诸天的同伴中,有些生于化乐天诸天的同伴中,有些生于他化自在天诸天的同伴中。

1021Devāti. Tayo devā – sammutidevā [sammatidevā (syā.)], upapattidevā, visuddhidevā. Sammutidevā nāma – rājāno, deviyo, kumārā. Upapattidevā nāma – cātumahārājike [cātummahārājike (sī. syā.)] deve upādāya tadupari devā. Visuddhidevā nāma – arahanto vuccanti. Dānaṃ datvā, sīlaṃ samādiyitvā, uposathakammaṃ katvā kattha upapajjanti? Dānaṃ datvā, sīlaṃ samādiyitvā, uposathakammaṃ katvā appekacce khattiyamahāsālānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce brāhmaṇamahāsālānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce gahapatimahāsālānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce cātumahārājikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce tāvatiṃsānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce yāmānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce tusitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce nimmānaratīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti.
1022已对照

二、寿量

一千零二十二、人的寿量有多少?一百年,或稍多一点。

1022Manussānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Vassasataṃ, appaṃ vā bhiyyo [appaṃ vā bhiyyo vā (syā. ka.) dī. ni. 2.7].
1023已对照

一千零二十三、四大王天诸天的寿量有多少?人间的五十年,是四大王天诸天的一昼夜。以那样的夜,三十夜为一月;以那样的月,十二月为一年;以那样的年,天上的五百年是四大王天诸天的寿量。依人间的计算,是多少?九百万年。

三十三天诸天的寿量有多少?人间的一百年,是三十三天诸天的一昼夜。以那样的夜,三十夜为一月;以那样的月,十二月为一年;以那样的年,天上的一千年是三十三天诸天的寿量。依人间的计算,是多少?三俱胝又六百万年。

夜摩天诸天的寿量有多少?人间的二百年,是夜摩天诸天的一昼夜。以那样的夜,三十夜为一月;以那样的月,十二月为一年;以那样的年,天上的二千年是夜摩天诸天的寿量。依人间的计算,是多少?十四俱胝又四百万年。

兜率天诸天的寿量有多少?人间的四百年,是兜率天诸天的一昼夜。以那样的夜,三十夜为一月;以那样的月,十二月为一年;以那样的年,天上的四千年是兜率天诸天的寿量。依人间的计算,是多少?五十七俱胝又六百万年。

化乐天诸天的寿量有多少?人间的八百年,是化乐天诸天的一昼夜。以那样的夜,三十夜为一月;以那样的月,十二月为一年;以那样的年,天上的八千年是化乐天诸天的寿量。依人间的计算,是多少?二百三十俱胝又四百万年。

他化自在天诸天的寿量有多少?人间的一千六百年,是他化自在天诸天的一昼夜。以那样的夜,三十夜为一月;以那样的月,十二月为一年;以那样的年,天上的一万六千年是他化自在天诸天的寿量。依人间的计算,是多少?九百二十一俱胝又六百万年。

此六[类]是欲界[众生],一切欲皆圆满具足;

一切[类]合为一数,其寿量究竟有多少?

他们的[寿量]是一千二百俱胝,又二十八俱胝;

又五百万,[这是]依年的总数而宣说的。

1023Cātumahārājikānaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Yāni mānusakāni paññāsa vassāni, cātummahārājikānaṃ devānaṃ eso eko rattindivo [rattidivo (ka.) a. ni. 3.71]. Tāya rattiyā tiṃsa rattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni pañca vassasatāni cātummahārājikānaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Manussānaṃ gaṇanāya kittakaṃ hoti? Navuti vassasatasahassāni. Tāvatiṃsānaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Yaṃ mānusakaṃ vassasataṃ, tāvatiṃsānaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsa rattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbaṃ vassasahassaṃ tāvatiṃsānaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Manussānaṃ gaṇanāya kittakaṃ hoti? Tisso ca vassakoṭiyo saṭṭhi ca vassasatasahassāni. Yāmānaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Yāni mānusakāni dve vassasatāni, yāmānaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni dve vassasahassāni yāmānaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Manussānaṃ gaṇanāya kittakaṃ hoti? Cuddasañca vassakoṭiyo cattārīsañca vassasatasahassāni. Tusitānaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Yāni mānusakāni cattāri vassasatāni, tusitānaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni cattāri vassasahassāni tusitānaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Manussānaṃ gaṇanāya kittakaṃ hoti? Sattapaññāsa vassakoṭiyo saṭṭhi ca vassasatasahassāni. Nimmānaratīnaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Yāni mānusakāni aṭṭha vassasatāni, nimmānaratīnaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni aṭṭha vassasahassāni nimmānaratīnaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Manussānaṃ gaṇanāya kittakaṃ hoti? Dve vassakoṭisatāni tiṃsañca vassakoṭiyo cattārīsañca vassasatasahassāni. Paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Yāni mānusakāni soḷasa vassasatāni, paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ eso eko rattindivo. Tāya rattiyā tiṃsarattiyo māso. Tena māsena dvādasamāsiyo saṃvaccharo. Tena saṃvaccharena dibbāni soḷasa vassasahassāni paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ. Manussānaṃ gaṇanāya kittakaṃ hoti? Nava ca vassakoṭisatāni ekavīsañca vassakoṭiyo saṭṭhi ca vassasatasahassānīti. Cha ete [chapi te (syā.)] kāmāvacarā, sabbakāmasamiddhino; Sabbesaṃ ekasaṅkhāto, āyu bhavati kittako. Dvādasa koṭisataṃ tesaṃ, aṭṭhavīsañca koṭiyo; Paññāsa satasahassāni, vassaggena pakāsitāti.
1024已对照

一千零二十四、修习下品的初禅后,生于何处?修习下品的初禅后,生于梵众天诸天的同伴中。他们的寿量有多少?劫的三分之一。

修习中品的初禅后,生于何处?修习中品的初禅后,生于梵辅天诸天的同伴中。他们的寿量有多少?半劫。

修习上品的初禅后,生于何处?修习上品的初禅后,生于大梵天诸天的同伴中。他们的寿量有多少?一劫。

1024Paṭhamaṃ jhānaṃ parittaṃ bhāvetvā kattha upapajjanti? Paṭhamaṃ jhānaṃ parittaṃ bhāvetvā brahmapārisajjānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti. Tesaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Kappassa tatiyo bhāgo. Paṭhamaṃ jhānaṃ majjhimaṃ bhāvetvā kattha upapajjanti? Paṭhamaṃ jhānaṃ majjhimaṃ bhāvetvā brahmapurohitānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti. Tesaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Upaḍḍhakappo. Paṭhamaṃ jhānaṃ paṇītaṃ bhāvetvā kattha upapajjanti? Paṭhamaṃ jhānaṃ paṇītaṃ bhāvetvā mahābrahmānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti. Tesaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Kappo [eko kappo (syā.)].
1025已对照

一千零二十五、修习下品的第二禅后,生于何处?修习下品的第二禅后,生于少光天诸天的同伴中。他们的寿量有多少?两劫。

修习中品的第二禅后,生于何处?修习中品的第二禅后,生于无量光天诸天的同伴中。他们的寿量有多少?四劫。

修习上品的第二禅后,生于何处?修习上品的第二禅后,生于光音天诸天的同伴中。他们的寿量有多少?八劫。

1025Dutiyaṃ jhānaṃ parittaṃ bhāvetvā kattha upapajjanti? Dutiyaṃ jhānaṃ parittaṃ bhāvetvā parittābhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti. Tesaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Dve kappā. Dutiyaṃ jhānaṃ majjhimaṃ bhāvetvā kattha upapajjanti? Dutiyaṃ jhānaṃ majjhimaṃ bhāvetvā appamāṇābhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti. Tesaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Cattāro kappā. Dutiyaṃ jhānaṃ paṇītaṃ bhāvetvā kattha upapajjanti? Dutiyaṃ jhānaṃ paṇītaṃ bhāvetvā ābhassarānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti. Tesaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Aṭṭha kappā.
1026已对照

一千零二十六、修习下品的第三禅后,生于何处?修习下品的第三禅后,生于少净天诸天的同伴中。他们的寿量有多少?十六劫。

修习中品的第三禅后,生于何处?修习中品的第三禅后,生于无量净天诸天的同伴中。他们的寿量有多少?三十二劫。

修习上品的第三禅后,生于何处?修习上品的第三禅后,生于遍净天诸天的同伴中。他们的寿量有多少?六十四劫。

1026Tatiyaṃ jhānaṃ parittaṃ bhāvetvā kattha upapajjanti? Tatiyaṃ jhānaṃ parittaṃ bhāvetvā parittasubhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti. Tesaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Soḷasa kappā. Tatiyaṃ jhānaṃ majjhimaṃ bhāvetvā kattha upapajjanti? Tatiyaṃ jhānaṃ majjhimaṃ bhāvetvā appamāṇasubhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti. Tesaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Bāttiṃsa kappā. Tatiyaṃ jhānaṃ paṇītaṃ bhāvetvā kattha upapajjanti? Tatiyaṃ jhānaṃ paṇītaṃ bhāvetvā subhakiṇhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti. Tesaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Catusaṭṭhi kappā.
1027已对照

一千零二十七、修习第四禅后,由于所缘的种种性、作意的种种性、欲的种种性、愿的种种性、胜解的种种性、导向的种种性、慧的种种性,有些生于无想众生诸天的同伴中,有些生于广果天诸天的同伴中,有些生于无烦天诸天的同伴中,有些生于无热天诸天的同伴中,有些生于善现天诸天的同伴中,有些生于善见天诸天的同伴中,有些生于色究竟天诸天的同伴中,有些生于趣往空无边处的诸天的同伴中,有些生于趣往识无边处的诸天的同伴中,有些生于趣往无所有处的诸天的同伴中,有些生于趣往非想非非想处的诸天的同伴中。

无想众生诸天与广果天诸天的寿量有多少?五百劫。

无烦天诸天的寿量有多少?一千劫。

无热天诸天的寿量有多少?两千劫。

善现天诸天的寿量有多少?四千劫。

善见天诸天的寿量有多少?八千劫。

色究竟天诸天的寿量有多少?一万六千劫。

1027Catutthaṃ jhānaṃ bhāvetvā ārammaṇanānattatā manasikāranānattatā chandanānattatā paṇidhinānattatā adhimokkhanānattatā abhinīhāranānattatā paññānānattatā appekacce asaññasattānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce vehapphalānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce avihānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce atappānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce sudassānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce sudassīnaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce akaniṭṭhānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce viññāṇañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce ākiñcaññāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti, appekacce nevasaññānāsaññāyatanūpagānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjanti. Asaññasattānañca vehapphalānañca devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Pañcakappasatāni. Avihānaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Kappasahassaṃ. Atappānaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Dve kappasahassāni. Sudassānaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Cattāri kappasahassāni. Sudassīnaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Aṭṭha kappasahassāni. Akaniṭṭhānaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Soḷasa kappasahassāni.
1028已对照

一千零二十八、趣往空无边处的诸天的寿量有多少?两万劫。

趣往识无边处的诸天的寿量有多少?四万劫。

趣往无所有处的诸天的寿量有多少?六万劫。

趣往非想非非想处的诸天的寿量有多少?八万四千劫。

1028Ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Vīsati kappasahassāni. Viññāṇañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Cattārīsa kappasahassāni. Ākiñcaññāyatanūpagānaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Saṭṭhi kappasahassāni. Nevasaññānāsaññāyatanūpagānaṃ devānaṃ kittakaṃ āyuppamāṇaṃ? Caturāsīti kappasahassānīti.
1029已对照

一千零二十九、为福德之威所举起,去到欲[界]、色[界]之趣;

即使到达了有顶,也再回到恶趣。

那样长寿的众生,因寿尽而死没;

没有任何有是常的——这是大仙所说。

因此,坚固者、审慎者、精细者、思义者,

为了从老死解脱,修习无上的道。

修习了清净的、趣向深入涅槃的道之后,

遍知一切漏,无漏者般涅槃。

1029Ukkhittā puññatejena, kāmarūpagatiṃ gatā. Bhavaggatampi [bhavaggaṃ vāpi (syā.)] sampattā, punāgacchanti [puna gacchanti (syā.)] duggatiṃ. Tāva dīghāyukā sattā, cavanti āyusaṅkhayā; Natthi koci bhavo nicco, iti vuttaṃ mahesinā. Tasmā hi dhīrā nipakā, nipuṇā atthacintakā; Jarāmaraṇamokkhāya, bhāventi maggamuttamaṃ. Bhāvayitvā suciṃ maggaṃ, nibbānogadhagāminaṃ; Sabbāsave pariññāya, parinibbanti anāsavāti.
1030已对照

七、应证知等分

一千零三十、五蕴中,有几种是应证知的、几种是应遍知的、几种是应舍断的、几种是应修习的、几种是应作证的、几种是不应舍断、不应修习、不应作证的……乃至……七心中,有几种是应证知的、几种是应遍知的、几种是应舍断的、几种是应修习的、几种是应作证的、几种是不应舍断、不应修习、不应作证的?

1030Pañcannaṃ khandhānaṃ kati abhiññeyyā, kati pariññeyyā, kati pahātabbā, kati bhāvetabbā, kati sacchikātabbā, kati na pahātabbā, na bhāvetabbā, na sacchikātabbā…pe… sattannaṃ cittānaṃ kati abhiññeyyā, kati pariññeyyā, kati pahātabbā, kati bhāvetabbā, kati sacchikātabbā, kati na pahātabbā na bhāvetabbā na sacchikātabbā?
1031已对照

一千零三十一、色蕴是应证知的、应遍知的、不应舍断的、不应修习的、不应作证的。四蕴是应证知的、应遍知的,或应舍断,或应修习,或应作证,或不应舍断、不应修习、不应作证。

十处是应证知的、应遍知的、不应舍断的、不应修习的、不应作证的。两处是应证知的、应遍知的,或应舍断,或应修习,或应作证,或不应舍断、不应修习、不应作证。

十六界是应证知的、应遍知的、不应舍断的、不应修习的、不应作证的。两界是应证知的、应遍知的,或应舍断,或应修习,或应作证,或不应舍断、不应修习、不应作证。

集谛是应证知的、应遍知的、应舍断的、不应修习的、不应作证的。道谛是应证知的、应遍知的、不应舍断的、应修习的、不应作证的。灭谛是应证知的、应遍知的、不应舍断的、不应修习的、应作证的。苦谛是应证知的、应遍知的,或应舍断,不应修习的、不应作证的,或不应舍断。

九根是应证知的、应遍知的、不应舍断的、不应修习的、不应作证的。忧根是应证知的、应遍知的、应舍断的、不应修习的、不应作证的。未知当知根是应证知的、应遍知的、不应舍断的、应修习的、不应作证的。已知根是应证知的、应遍知的、不应舍断的,或应修习、或应作证。具知根是应证知的、应遍知的、不应舍断的、不应修习的、应作证的。三根是应证知的、应遍知的、不应舍断的,或应修习,或应作证,或不应修习、[不]应作证。六根是应证知的、应遍知的,或应舍断,或应修习,或应作证,或不应舍断、不应修习、不应作证。

三不善因是应证知的、应遍知的、应舍断的、不应修习的、不应作证的。三善因是应证知的、应遍知的、不应舍断的,或应修习,不应作证的,或不应修习。三无记因是应证知的、应遍知的、不应舍断的、不应修习的,或应作证、或不应作证。

段食是应证知的、应遍知的、不应舍断的、不应修习的、不应作证的。三食是应证知的、应遍知的,或应舍断,或应修习,或应作证,或不应舍断、不应修习、不应作证。

六触是应证知的、应遍知的、不应舍断的、不应修习的、不应作证的。意识界触是应证知的、应遍知的,或应舍断,或应修习,或应作证,或不应舍断、不应修习、不应作证。

六受……乃至……六想……六思……六心是应证知的、应遍知的、不应舍断的、不应修习的、不应作证的。意识界是应证知的、应遍知的,或应舍断,或应修习,或应作证,或不应舍断、不应修习、不应作证。

1031Rūpakkhandho abhiññeyyo pariññeyyo na pahātabbo na bhāvetabbo na sacchikātabbo. Cattāro khandhā abhiññeyyā pariññeyyā, siyā pahātabbā, siyā bhāvetabbā, siyā sacchikātabbā, siyā na pahātabbā na bhāvetabbā na sacchikātabbā. Dasāyatanā abhiññeyyā pariññeyyā na pahātabbā na bhāvetabbā na sacchikātabbā. Dve āyatanā abhiññeyyā pariññeyyā, siyā pahātabbā, siyā bhāvetabbā, siyā sacchikātabbā, siyā na pahātabbā na bhāvetabbā na sacchikātabbā. Soḷasa dhātuyo abhiññeyyā pariññeyyā na pahātabbā na bhāvetabbā na sacchikātabbā. Dve dhātuyo abhiññeyyā pariññeyyā, siyā pahātabbā, siyā bhāvetabbā, siyā sacchikātabbā, siyā na pahātabbā na bhāvetabbā na sacchikātabbā. Samudayasaccaṃ abhiññeyyaṃ pariññeyyaṃ pahātabbaṃ na bhāvetabbaṃ na sacchikātabbaṃ. Maggasaccaṃ abhiññeyyaṃ pariññeyyaṃ na pahātabbaṃ bhāvetabbaṃ na sacchikātabbaṃ. Nirodhasaccaṃ abhiññeyyaṃ pariññeyyaṃ na pahātabbaṃ na bhāvetabbaṃ sacchikātabbaṃ. Dukkhasaccaṃ abhiññeyyaṃ pariññeyyaṃ, siyā pahātabbaṃ, na bhāvetabbaṃ, na sacchikātabbaṃ, siyā na pahātabbaṃ. Navindriyā abhiññeyyā pariññeyyā na pahātabbā na bhāvetabbā na sacchikātabbā. Domanassindriyaṃ abhiññeyyaṃ pariññeyyaṃ pahātabbaṃ na bhāvetabbaṃ na sacchikātabbaṃ. Anaññātaññassāmītindriyaṃ abhiññeyyaṃ pariññeyyaṃ na pahātabbaṃ bhāvetabbaṃ na sacchikātabbaṃ. Aññindriyaṃ abhiññeyyaṃ pariññeyyaṃ na pahātabbaṃ, siyā bhāvetabbaṃ, siyā sacchikātabbaṃ. Aññātāvindriyaṃ abhiññeyyaṃ pariññeyyaṃ na pahātabbaṃ na bhāvetabbaṃ sacchikātabbaṃ. Tīṇindriyā abhiññeyyā pariññeyyā na pahātabbā, siyā bhāvetabbā, siyā sacchikātabbā, siyā na bhāvetabbā, sacchikātabbā. Cha indriyā abhiññeyyā pariññeyyā, siyā pahātabbā, siyā bhāvetabbā, siyā sacchikātabbā, siyā na pahātabbā na bhāvetabbā na sacchikātabbā. Tayo akusalahetū abhiññeyyā pariññeyyā pahātabbā na bhāvetabbā na sacchikātabbā. Tayo kusalahetū abhiññeyyā pariññeyyā na pahātabbā, siyā bhāvetabbā, na sacchikātabbā, siyā na bhāvetabbā. Tayo abyākatahetū abhiññeyyā pariññeyyā na pahātabbā na bhāvetabbā, siyā sacchikātabbā, siyā na sacchikātabbā. Kabaḷīkāro āhāro abhiññeyyo pariññeyyo na pahātabbo na bhāvetabbo na sacchikātabbo. Tayo āhārā abhiññeyyā pariññeyyā, siyā pahātabbā, siyā bhāvetabbā, siyā sacchikātabbā, siyā na pahātabbā na bhāvetabbā na sacchikātabbā. Cha phassā abhiññeyyā pariññeyyā na pahātabbā na bhāvetabbā na sacchikātabbā. Manoviññāṇadhātusamphasso abhiññeyyo pariññeyyo, siyā pahātabbo, siyā bhāvetabbo, siyā sacchikātabbo, siyā na pahātabbo na bhāvetabbo na sacchikātabbo. Cha vedanā…pe… cha saññā… cha cetanā… cha cittā abhiññeyyā pariññeyyā na pahātabbā na bhāvetabbā na sacchikātabbā. Manoviññāṇadhātu abhiññeyyā pariññeyyā, siyā pahātabbā, siyā bhāvetabbā, siyā sacchikātabbā, siyā na pahātabbā na bhāvetabbā na sacchikātabbā.
1032已对照

八、有所缘与无所缘分

一千零三十二、五蕴中,有几种是有所缘的、几种是无所缘的……乃至……七心中,有几种是有所缘的、几种是无所缘的?

1032Pañcannaṃ khandhānaṃ kati sārammaṇā, kati anārammaṇā…pe… sattannaṃ cittānaṃ kati sārammaṇā, kati anārammaṇā?
1033已对照

一千零三十三、色蕴是无所缘的。四蕴是有所缘的。

十处是无所缘的。意处是有所缘的。法处或有所缘、或无所缘。

十界是无所缘的。七界是有所缘的。法界或有所缘、或无所缘。

两谛是有所缘的。灭谛是无所缘的。苦谛或有所缘、或无所缘。

七根是无所缘的。十四根是有所缘的。命根或有所缘、或无所缘。九因是有所缘的。段食是无所缘的。三食是有所缘的。七触……七受……七想……七思……七心是有所缘的。

1033Rūpakkhandho anārammaṇo. Cattāro khandhā sārammaṇā. Dasāyatanā anārammaṇā. Manāyatanaṃ sārammaṇaṃ. Dhammāyatanaṃ siyā sārammaṇaṃ, siyā anārammaṇaṃ. Dasa dhātuyo anārammaṇā. Satta dhātuyo sārammaṇā. Dhammadhātu siyā sārammaṇā, siyā anārammaṇā. Dve saccā sārammaṇā. Nirodhasaccaṃ anārammaṇaṃ. Dukkhasaccaṃ siyā sārammaṇaṃ, siyā anārammaṇaṃ. Sattindriyā anārammaṇā. Cuddasindriyā sārammaṇā. Jīvitindriyaṃ siyā sārammaṇaṃ, siyā anārammaṇaṃ. Nava hetū sārammaṇā. Kabaḷīkāro āhāro anārammaṇo. Tayo āhārā sārammaṇā. Satta phassā… satta vedanā… satta saññā… satta cetanā… satta cittā sārammaṇā.
1034已对照

一千零三十四、五蕴中,有几种是以有所缘[法]为所缘的、几种是以无所缘[法]为所缘的……乃至……七心中,有几种是以有所缘[法]为所缘的、几种是以无所缘[法]为所缘的?

1034Pañcannaṃ khandhānaṃ kati sārammaṇārammaṇā, kati anārammaṇārammaṇā…pe… sattannaṃ cittānaṃ kati sārammaṇārammaṇā, kati anārammaṇārammaṇā?
1035已对照

一千零三十五、色蕴是无所缘的。四蕴或以有所缘[法]为所缘、或以无所缘[法]为所缘。

十处是无所缘的。意处或以有所缘[法]为所缘、或以无所缘[法]为所缘。法处或以有所缘[法]为所缘、或以无所缘[法]为所缘、或无所缘。

十界是无所缘的。六界是以无所缘[法]为所缘的。意识界或以有所缘[法]为所缘、或以无所缘[法]为所缘。法界或以有所缘[法]为所缘、或以无所缘[法]为所缘、或无所缘。

灭谛是无所缘的。道谛是以无所缘[法]为所缘的。集谛或以有所缘[法]为所缘、或以无所缘[法]为所缘。苦谛或以有所缘[法]为所缘、或以无所缘[法]为所缘、或无所缘。

七根是无所缘的。五根是以无所缘[法]为所缘的。九根或以有所缘[法]为所缘、或以无所缘[法]为所缘。命根或以有所缘[法]为所缘、或以无所缘[法]为所缘、或无所缘。

九因或以有所缘[法]为所缘、或以无所缘[法]为所缘。段食是无所缘的。三食或以有所缘[法]为所缘、或以无所缘[法]为所缘。六触是以无所缘[法]为所缘的。意识界触或以有所缘[法]为所缘、或以无所缘[法]为所缘。六受……六想……六思……六心是以无所缘[法]为所缘的。意识界或以有所缘[法]为所缘、或以无所缘[法]为所缘。

1035Rūpakkhandho anārammaṇo. Cattāro khandhā siyā sārammaṇārammaṇā, siyā anārammaṇārammaṇā. Dasāyatanā anārammaṇā. Manāyatanaṃ siyā sārammaṇārammaṇaṃ, siyā anārammaṇārammaṇaṃ. Dhammāyatanaṃ siyā sārammaṇārammaṇaṃ, siyā anārammaṇārammaṇaṃ, siyā anārammaṇaṃ. Dasa dhātuyo anārammaṇā. Cha dhātuyo anārammaṇārammaṇā. Manoviññāṇadhātu siyā sārammaṇārammaṇā, siyā anārammaṇārammaṇā. Dhammadhātu siyā sārammaṇārammaṇā, siyā anārammaṇārammaṇā, siyā anārammaṇā. Nirodhasaccaṃ anārammaṇaṃ. Maggasaccaṃ anārammaṇārammaṇaṃ. Samudayasaccaṃ siyā sārammaṇārammaṇaṃ, siyā anārammaṇārammaṇaṃ. Dukkhasaccaṃ siyā sārammaṇārammaṇaṃ, siyā anārammaṇārammaṇaṃ, siyā anārammaṇaṃ. Sattindriyā anārammaṇā. Pañcindriyā anārammaṇārammaṇā. Navindriyā siyā sārammaṇārammaṇā, siyā anārammaṇārammaṇā. Jīvitindriyaṃ siyā sārammaṇārammaṇaṃ, siyā anārammaṇārammaṇaṃ, siyā anārammaṇaṃ. Nava hetū siyā sārammaṇārammaṇā, siyā anārammaṇārammaṇā. Kabaḷīkāro āhāro anārammaṇo. Tayo āhārā siyā sārammaṇārammaṇā, siyā anārammaṇārammaṇā. Cha phassā anārammaṇārammaṇā. Manoviññāṇadhātusamphasso siyā sārammaṇārammaṇo siyā anārammaṇārammaṇo. Cha vedanā… cha saññā… cha cetanā… cha cittā anārammaṇārammaṇā. Manoviññāṇadhātu siyā sārammaṇārammaṇā, siyā anārammaṇārammaṇā.
1036已对照

九、所见所闻等示分

一千零三十六、五蕴中,有几种是所见的、几种是所闻的、几种是所觉的、几种是所识的、几种是非所见、非所闻、非所觉、非所识的……乃至……七心中,有几种是所见的、几种是所闻的、几种是所觉的、几种是所识的、几种是非所见、非所闻、非所觉、非所识的?

1036Pañcannaṃ khandhānaṃ kati diṭṭhā, kati sutā, kati mutā, kati viññātā, kati na diṭṭhā na sutā na mutā na viññātā…pe… sattannaṃ cittānaṃ kati diṭṭhā, kati sutā, kati mutā, kati viññātā, kati na diṭṭhā na sutā na mutā na viññātā?
1037已对照

一千零三十七、色蕴或所见,或所闻,或所觉,或所识,或非所见、非所闻、非所觉,是所识的。四蕴是非所见、非所闻、非所觉的,是所识的。

色处是所见的,非所闻、非所觉的,是所识的。声处是非所见的,是所闻的,非所觉的,是所识的。香处……味处……触处是非所见、非所闻的,是所觉的,是所识的。七处是非所见、非所闻、非所觉的,是所识的。

色界(rūpadhātu)是所见的,非所闻、非所觉的,是所识的。声界是非所见的,是所闻的,非所觉的,是所识的。香界……味界……触界是非所见、非所闻的,是所觉的,是所识的。十三界是非所见、非所闻、非所觉的,是所识的。

三谛是非所见、非所闻、非所觉的,是所识的。苦谛或所见,或所闻,或所觉,或所识,或非所见、非所闻、非所觉,是所识的。

二十二根是非所见、非所闻、非所觉的,是所识的。九因是非所见、非所闻、非所觉的,是所识的。四食是非所见、非所闻、非所觉的,是所识的。七触是非所见、非所闻、非所觉的,是所识的。七受……七想……七思……七心是非所见、非所闻、非所觉的,是所识的。

1037Rūpakkhandho siyā diṭṭho, siyā suto, siyā muto, siyā viññāto, siyā na diṭṭho na suto na muto, viññāto. Cattāro khandhā na diṭṭhā na sutā na mutā, viññātā. Rūpāyatanaṃ diṭṭhaṃ, na sutaṃ na mutaṃ, viññātaṃ. Saddāyatanaṃ na diṭṭhaṃ, sutaṃ, na mutaṃ, viññātaṃ. Gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ na diṭṭhaṃ na sutaṃ, mutaṃ, viññātaṃ. Sattāyatanā na diṭṭhā na sutā na mutā, viññātā. Rūpadhātu diṭṭhā, na sutā na mutā, viññātā. Saddadhātu na diṭṭhā, sutā, na mutā, viññātā. Gandhadhātu… rasadhātu… phoṭṭhabbadhātu na diṭṭhā na sutā, mutā, viññātā. Terasa dhātuyo na diṭṭhā na sutā na mutā, viññātā. Tīṇi saccāni na diṭṭhā na sutā na mutā, viññātā. Dukkhasaccaṃ siyā diṭṭhaṃ, siyā sutaṃ, siyā mutaṃ, siyā viññātaṃ, siyā na diṭṭhaṃ na sutaṃ na mutaṃ, viññātaṃ. Bāvīsatindriyā na diṭṭhā na sutā na mutā, viññātā. Nava hetū na diṭṭhā na sutā na mutā, viññātā. Cattāro āhārā na diṭṭhā na sutā na mutā, viññātā. Satta phassā na diṭṭhā na sutā na mutā, viññātā. Satta vedanā… satta saññā… satta cetanā… satta cittā na diṭṭhā na sutā na mutā, viññātā.
1038已对照

十、三法等示分

一、善三法

一千零三十八、五蕴中,有几种是善、几种是不善、几种是无记……乃至……七心中,有几种是善、几种是不善、几种是无记?

色蕴是无记。四蕴或善、或不善、或无记。十处是无记。两处或善、或不善、或无记。十六界是无记。两界或善、或不善、或无记。集谛是不善。道谛是善。灭谛是无记。苦谛或善、或不善、或无记。

十根是无记。忧根是不善。未知当知根是善。四根或善、或无记。六根或善、或不善、或无记。

三善因是善。三不善因是不善。三无记因是无记。段食是无记。三食或善、或不善、或无记。六触是无记。意识界触或善、或不善、或无记。六受……六想……六思……六心是无记。意识界或善、或不善、或无记。

1038Pañcannaṃ khandhānaṃ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā…pe… sattannaṃ cittānaṃ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā? Rūpakkhandho abyākato. Cattāro khandhā siyā kusalā, siyā akusalā, siyā abyākatā. Dasāyatanā abyākatā. Dvāyatanā siyā kusalā, siyā akusalā, siyā abyākatā. Soḷasa dhātuyo abyākatā. Dve dhātuyo siyā kusalā, siyā akusalā, siyā abyākatā. Samudayasaccaṃ akusalaṃ. Maggasaccaṃ kusalaṃ. Nirodhasaccaṃ abyākataṃ. Dukkhasaccaṃ siyā kusalaṃ, siyā akusalaṃ, siyā abyākataṃ. Dasindriyā abyākatā. Domanassindriyaṃ akusalaṃ. Anaññātaññassāmītindriyaṃ kusalaṃ. Cattārindriyā siyā kusalā, siyā abyākatā. Cha indriyā siyā kusalā, siyā akusalā, siyā abyākatā. Tayo kusalahetū kusalā. Tayo akusalahetū akusalā. Tayo abyākatahetū abyākatā. Kabaḷīkāro āhāro abyākato. Tayo āhārā siyā kusalā, siyā akusalā, siyā abyākatā. Cha phassā abyākatā. Manoviññāṇadhātusamphasso siyā kusalo, siyā akusalo, siyā abyākato. Cha vedanā… cha saññā… cha cetanā… cha cittā abyākatā. Manoviññāṇadhātu siyā kusalā, siyā akusalā, siyā abyākatā.
1039已对照

二、受三法

一千零三十九、五蕴中,有几种是与乐受相应的、几种是与苦受相应的、几种是与不苦不乐受相应的……乃至……七心中,有几种是与乐受相应的、几种是与苦受相应的、几种是与不苦不乐受相应的?

两蕴不应说是“与乐受相应的”,也不应说是“与苦受相应的”,也不应说是“与不苦不乐受相应的”。三蕴或与乐受相应、或与苦受相应、或与不苦不乐受相应。

十处不应说是“与乐受相应的”,也不应说是“与苦受相应的”,也不应说是“与不苦不乐受相应的”。意处或与乐受相应、或与苦受相应、或与不苦不乐受相应。法处或与乐受相应、或与苦受相应、或与不苦不乐受相应,或不应说是“与乐受相应的”,也不应说是“与苦受相应的”,也不应说是“与不苦不乐受相应的”。

十界不应说是“与乐受相应的”,也不应说是“与苦受相应的”,也不应说是“与不苦不乐受相应的”。五界是与不苦不乐受相应的,身识界或与乐受相应、或与苦受相应。意识界或与乐受相应、或与苦受相应、或与不苦不乐受相应。法界或与乐受相应、或与苦受相应、或与不苦不乐受相应,或不应说是“与乐受相应的”,也不应说是“与苦受相应的”,也不应说是“与不苦不乐受相应的”。

两谛或与乐受相应、或与不苦不乐受相应。灭谛不应说是“与乐受相应的”,也不应说是“与苦受相应的”,也不应说是“与不苦不乐受相应的”。苦谛或与乐受相应、或与苦受相应、或与不苦不乐受相应,或不应说是“与乐受相应的”,也不应说是“与苦受相应的”,也不应说是“与不苦不乐受相应的”。

十二根不应说是“与乐受相应的”,也不应说是“与苦受相应的”,也不应说是“与不苦不乐受相应的”。六根或与乐受相应、或与不苦不乐受相应。三根或与乐受相应、或与苦受相应、或与不苦不乐受相应。命根或与乐受相应、或与苦受相应、或与不苦不乐受相应,或不应说是“与乐受相应的”,也不应说是“与苦受相应的”,也不应说是“与不苦不乐受相应的”。

瞋不善因是与苦受相应的。七因或与乐受相应、或与不苦不乐受相应。痴不善因或与乐受相应、或与苦受相应、或与不苦不乐受相应。

段食不应说是“与乐受相应的”,也不应说是“与苦受相应的”,也不应说是“与不苦不乐受相应的”。三食或与乐受相应、或与苦受相应、或与不苦不乐受相应。

五触是与不苦不乐受相应的。身识界触或与乐受相应、或与苦受相应。意识界触或与乐受相应、或与苦受相应、或与不苦不乐受相应。

七受不应说是“与乐受相应的”,也不应说是“与苦受相应的”,也不应说是“与不苦不乐受相应的”。五想……五思……五心是与不苦不乐受相应的,身识界或与乐受相应、或与苦受相应。意识界或与乐受相应、或与苦受相应、或与不苦不乐受相应。

1039Pañcannaṃ khandhānaṃ kati sukhāya vedanāya sampayuttā, kati dukkhāya vedanāya sampayuttā, kati adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā…pe… sattannaṃ cittānaṃ kati sukhāya vedanāya sampayuttā, kati dukkhāya vedanāya sampayuttā, kati adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā? Dve khandhā na vattabbā sukhāya vedanāya sampayuttātipi, dukkhāya vedanāya sampayuttātipi, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttātipi. Tayo khandhā siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Dasāyatanā na vattabbā sukhāya vedanāya sampayuttātipi, dukkhāya vedanāya sampayuttātipi, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttātipi. Manāyatanaṃ siyā sukhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṃ. Dhammāyatanaṃ siyā sukhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā na vattabbaṃ sukhāya vedanāya sampayuttantipi, dukkhāya vedanāya sampayuttantipi, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttantipi. Dasa dhātuyo na vattabbā sukhāya vedanāya sampayuttātipi, dukkhāya vedanāya sampayuttātipi, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttātipi. Pañca dhātuyo adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā, kāyaviññāṇadhātu siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā. Manoviññāṇadhātu siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Dhammadhātu siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā, siyā na vattabbā sukhāya vedanāya sampayuttātipi, dukkhāya vedanāya sampayuttātipi, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttātipi. Dve saccā siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Nirodhasaccaṃ na vattabbaṃ sukhāya vedanāya sampayuttantipi, dukkhāya vedanāya sampayuttantipi, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttantipi. Dukkhasaccaṃ siyā sukhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā na vattabbaṃ sukhāya vedanāya sampayuttantipi, dukkhāya vedanāya sampayuttantipi, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttantipi. Dvādasindriyā na vattabbā sukhāya vedanāya sampayuttātipi, dukkhāya vedanāya sampayuttātipi, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttātipi. Cha indriyā siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Tīṇindriyā siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Jīvitindriyaṃ siyā sukhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttaṃ, siyā na vattabbaṃ sukhāya vedanāya sampayuttantipi, dukkhāya vedanāya sampayuttantipi, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttantipi. Doso akusalahetu dukkhāya vedanāya sampayutto. Satta hetū siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Moho akusalahetu siyā sukhāya vedanāya sampayutto, siyā dukkhāya vedanāya sampayutto, siyā dukkhamasukhāya vedanāya sampayutto. Kabaḷīkāro āhāro na vattabbo sukhāya vedanāya sampayuttoti pi, dukkhāya vedanāya sampayuttotipi, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttotipi. Tayo āhārā siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Pañca phassā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Kāyaviññāṇadhātusamphasso siyā sukhāya vedanāya sampayutto, siyā dukkhāya vedanāya sampayutto. Manoviññāṇadhātusamphasso siyā sukhāya vedanāya sampayutto, siyā dukkhāya vedanāya sampayutto, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayutto. Satta vedanā na vattabbā sukhāya vedanāya sampayuttātipi, dukkhāya vedanāya sampayuttātipi, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttātipi. Pañca saññā… pañca cetanā… pañca cittā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā, kāyaviññāṇadhātu siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā. Manoviññāṇadhātu siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā dukkhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā.
1040已对照

三、异熟三法

一千零四十、五蕴中,有几种是异熟、几种是异熟法法、几种是非异熟非异熟法法……乃至……七心中,有几种是异熟、几种是异熟法法、几种是非异熟非异熟法法?

色蕴是非异熟非异熟法法。四蕴或异熟、或异熟法法、或非异熟非异熟法法。

十处是非异熟非异熟法法。两处或异熟、或异熟法法、或非异熟非异熟法法。

十界是非异熟非异熟法法。五界是异熟。意界或异熟、或非异熟非异熟法法。两界或异熟、或异熟法法、或非异熟非异熟法法。

两谛是异熟法法。灭谛是非异熟非异熟法法。苦谛或异熟、或异熟法法、或非异熟非异熟法法。

七根是非异熟非异熟法法。三根是异熟。两根是异熟法法。已知根或异熟、或异熟法法。九根或异熟、或异熟法法、或非异熟非异熟法法。

六因是异熟法法。三无记因或异熟、或非异熟非异熟法法。

段食是非异熟非异熟法法。三食或异熟、或异熟法法、或非异熟非异熟法法。五触是异熟。意界触或异熟、或非异熟非异熟法法。意识界触或异熟、或异熟法法、或非异熟非异熟法法。五受……五想……五思……五心是异熟。意界或异熟、或非异熟非异熟法法。意识界或异熟、或异熟法法、或非异熟非异熟法法。

1040Pañcannaṃ khandhānaṃ kati vipākā, kati vipākadhammadhammā, kati nevavipākanavipākadhammadhammā…pe… sattannaṃ cittānaṃ kati vipākā, kati vipākadhammadhammā, kati nevavipākanavipākadhammadhammā? Rūpakkhandho nevavipākanavipākadhammadhammo. Cattāro khandhā siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā. Dasāyatanā nevavipākanavipākadhammadhammā. Dvāyatanā siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā. Dasa dhātuyo nevavipākanavipākadhammadhammā. Pañca dhātuyo vipākā. Manodhātu siyā vipākā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā. Dve dhātuyo siyā vipākā siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā. Dve saccā vipākadhammadhammā. Nirodhasaccaṃ nevavipākanavipākadhammadhammaṃ. Dukkhasaccaṃ siyā vipākaṃ, siyā vipākadhammadhammaṃ, siyā nevavipākanavipākadhammadhammaṃ. Sattindriyā nevavipākanavipākadhammadhammā. Tīṇindriyā vipākā. Dvindriyā vipākadhammadhammā. Aññindriyaṃ siyā vipākaṃ, siyā vipākadhammadhammaṃ. Navindriyā siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā. Cha hetū vipākadhammadhammā. Tayo abyākatahetū siyā vipākā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā. Kabaḷīkāro āhāro nevavipākanavipākadhammadhammo. Tayo āhārā siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā. Pañca phassā vipākā. Manodhātusamphasso siyā vipāko, siyā nevavipākanavipākadhammadhammo. Manoviññāṇadhātusamphasso siyā vipāko, siyā vipākadhammadhammo, siyā nevavipākanavipākadhammadhammo. Pañca vedanā… pañca saññā… pañca cetanā… pañca cittā vipākā. Manodhātu siyā vipākā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā. Manoviññāṇadhātu siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā.
1041已对照

四、执受三法

一千零四十一、五蕴中,有几种是执受而顺取的、几种是非执受而顺取的、几种是非执受非顺取的……乃至……七心中,有几种是执受而顺取的、几种是非执受而顺取的、几种是非执受非顺取的?

色蕴或执受而顺取、或非执受而顺取。四蕴或执受而顺取、或非执受而顺取、或非执受非顺取。

五处是执受而顺取的。声处是非执受而顺取的。四处或执受而顺取、或非执受而顺取。两处或执受而顺取、或非执受而顺取、或非执受非顺取。

十界是执受而顺取的。声界是非执受而顺取的。五界或执受而顺取、或非执受而顺取。两界或执受而顺取、或非执受而顺取、或非执受非顺取。

集谛是非执受而顺取的。两谛是非执受非顺取的。苦谛或执受而顺取、或非执受而顺取。

九根是执受而顺取的。忧根是非执受而顺取的。三根是非执受非顺取的。九根或执受而顺取、或非执受而顺取、或非执受非顺取。三不善因是非执受而顺取的。三善因或非执受而顺取、或非执受非顺取。三无记因或执受而顺取、或非执受而顺取、或非执受非顺取。

段食或执受而顺取、或非执受而顺取。三食或执受而顺取、或非执受而顺取、或非执受非顺取。

五触是执受而顺取的。意界触或执受而顺取、或非执受而顺取。意识界触或执受而顺取、或非执受而顺取、或非执受非顺取。五受……五想……五思……五心是执受而顺取的。意界或执受而顺取、或非执受而顺取。意识界或执受而顺取、或非执受而顺取、或非执受非顺取。

1041Pañcannaṃ khandhānaṃ kati upādinnupādāniyā, kati anupādinnupādāniyā, kati anupādinnaanupādāniyā…pe… sattannaṃ cittānaṃ kati upādinnupādāniyā, kati anupādinnupādāniyā, kati anupādinnaanupādāniyā? Rūpakkhandho siyā upādinnupādāniyo, siyā anupādinnupādāniyo 4. Cattāro khandhā siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā. Pañcāyatanā upādinnupādāniyā. Saddāyatanaṃ anupādinnupādāniyaṃ. Cattāro āyatanā siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā. Dvāyatanā siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā. Dasa dhātuyo upādinnupādāniyā. Saddadhātu anupādinnupādāniyā. Pañca dhātuyo siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā. Dve dhātuyo siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā. Samudayasaccaṃ anupādinnupādāniyaṃ. Dve saccā anupādinnaanupādāniyā. Dukkhasaccaṃ siyā upādinnupādāniyaṃ, siyā anupādinnupādāniyaṃ. Navindriyā upādinnupādāniyā. Domanassindriyaṃ anupādinnupādāniyaṃ. Tīṇindriyā anupādinnaanupādāniyā. Navindriyā siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā. Tayo akusalahetū anupādinnupādāniyā. Tayo kusalahetū siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā. Tayo abyākatahetū siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā. Kabaḷīkāro āhāro siyā upādinnupādāniyo, siyā anupādinnupādāniyo. Tayo āhārā siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā. Pañca phassā upādinnupādāniyā. Manodhātusamphasso siyā upādinnupādāniyo, siyā anupādinnupādāniyo. Manoviññāṇadhātusamphasso siyā upādinnupādāniyo, siyā anupādinnupādāniyo, siyā anupādinnaanupādāniyo. Pañca vedanā… pañca saññā… pañca cetanā… pañca cittā upādinnupādāniyā. Manodhātu siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā. Manoviññāṇadhātu siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā, siyā anupādinnaanupādāniyā.
1042已对照

五、寻三法

一千零四十二、五蕴中,有几种是有寻有伺的、几种是无寻唯伺的、几种是无寻无伺的……乃至……七心中,有几种是有寻有伺的、几种是无寻唯伺的、几种是无寻无伺的?

色蕴是无寻无伺的。三蕴或有寻有伺、或无寻唯伺、或无寻无伺。行蕴或有寻有伺、或无寻唯伺、或无寻无伺,或不应说是“有寻有伺的”,也不应说是“无寻唯伺的”,也不应说是“无寻无伺的”。

十处是无寻无伺的。意处或有寻有伺、或无寻唯伺、或无寻无伺。法处或有寻有伺、或无寻唯伺、或无寻无伺,或不应说是“有寻有伺的”,也不应说是“无寻唯伺的”,也不应说是“无寻无伺的”。

十五界是无寻无伺的。意界是有寻有伺的。意识界或有寻有伺、或无寻唯伺、或无寻无伺。法界或有寻有伺、或无寻唯伺、或无寻无伺,或不应说是“有寻有伺的”,也不应说是“无寻唯伺的”,也不应说是“无寻无伺的”。

集谛是有寻有伺的。灭谛是无寻无伺的。道谛或有寻有伺、或无寻唯伺、或无寻无伺。苦谛或有寻有伺、或无寻唯伺、或无寻无伺,或不应说是“有寻有伺的”,也不应说是“无寻唯伺的”,也不应说是“无寻无伺的”。

九根是无寻无伺的。忧根是有寻有伺的。舍根或有寻有伺、或无寻无伺。十一根或有寻有伺、或无寻唯伺、或无寻无伺。

三不善因是有寻有伺的。六因或有寻有伺、或无寻唯伺、或无寻无伺。段食是无寻无伺的。三食或有寻有伺、或无寻唯伺、或无寻无伺。五触是无寻无伺的。意界触是有寻有伺的。意识界触或有寻有伺、或无寻唯伺、或无寻无伺。五受……五想……五思……五心是无寻无伺的,意界是有寻有伺的,意识界或有寻有伺、或无寻唯伺、或无寻无伺。

1042Pañcannaṃ khandhānaṃ kati savitakkasavicārā, kati avitakkavicāramattā, kati avitakkaavicārā…pe… sattannaṃ cittānaṃ kati savitakkasavicārā, kati avitakkavicāramattā, kati avitakkaavicārā? Rūpakkhandho avitakkaavicāro. Tayo khandhā siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā. Saṅkhārakkhandho siyā savitakkasavicāro, siyā avitakkavicāramatto, siyā avitakkaavicāro siyā na vattabbo savitakkasavicārotipi, avitakkavicāramattotipi, avitakkaavicārotipi. Dasāyatanā avitakkaavicārā. Manāyatanaṃ siyā savitakkasavicāraṃ, siyā avitakkavicāramattaṃ, siyā avitakkaavicāraṃ. Dhammāyatanaṃ siyā savitakkasavicāraṃ, siyā avitakkavicāramattaṃ, siyā avitakkaavicāraṃ, siyā na vattabbaṃ savitakkasavicārantipi, avitakkavicāramattantipi, avitakkaavicārantipi. Pannarasa dhātuyo avitakkaavicārā. Manodhātu savitakkasavicārā. Manoviññāṇadhātu siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā. Dhammadhātu siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā, siyā na vattabbā savitakkasavicārātipi, avitakkavicāramattātipi, avitakkaavicārātipi. Samudayasaccaṃ savitakkasavicāraṃ. Nirodhasaccaṃ avitakkaavicāraṃ. Maggasaccaṃ siyā savitakkasavicāraṃ, siyā avitakkavicāramattaṃ, siyā avitakkaavicāraṃ. Dukkhasaccaṃ siyā savitakkasavicāraṃ, siyā avitakkavicāramattaṃ, siyā avitakkaavicāraṃ, siyā na vattabbaṃ savitakkasavicārantipi, avitakkavicāramattantipi, avitakkaavicārantipi. Navindriyā avitakkaavicārā. Domanassindriyaṃ savitakkasavicāraṃ. Upekkhindriyaṃ siyā savitakkasavicāraṃ, siyā avitakkaavicāraṃ. Ekādasindriyā siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā. Tayo akusalahetū savitakkasavicārā. Cha hetū siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā. Kabaḷīkāro āhāro avitakkaavicāro. Tayo āhārā siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā. Pañca phassā avitakkaavicārā. Manodhātusamphasso savitakkasavicāro. Manoviññāṇadhātusamphasso siyā savitakkasavicāro, siyā avitakkavicāramatto, siyā avitakkaavicāro. Pañca vedanā… pañca saññā… pañca cetanā… pañca cittā avitakkaavicārā manodhātu savitakkasavicārā, manoviññāṇadhātu siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā.
1043已对照

(一)色二法

一千零四十三、五蕴中,有几种是有色的、几种是非色的……乃至……七心中,有几种是有色的、几种是非色的?

色蕴是有色的。四蕴是非色的。十处是有色的。意处是非色的。法处或有色、或非色。十界是有色的。七界是非色的。法界或有色、或非色。三谛是非色的。苦谛或有色、或非色。七根是有色的。十四根是非色的。命根或有色、或非色。九因是非色的。段食是有色的。三食是非色的。七触是非色的。七受……七想……七思、七心是非色的。

1043Pañcannaṃ khandhānaṃ kati rūpā, kati arūpā…pe… sattannaṃ cittānaṃ kati rūpā, kati arūpā? Rūpakkhandho rūpaṃ. Cattāro khandhā arūpā. Dasāyatanā rūpā. Manāyatanaṃ arūpaṃ. Dhammāyatanaṃ siyā rūpaṃ, siyā arūpaṃ. Dasa dhātuyo rūpā. Satta dhātuyo arūpā. Dhammadhātu siyā rūpā, siyā arūpā. Tīṇi saccāni arūpā. Dukkhasaccaṃ siyā rūpaṃ, siyā arūpaṃ. Sattindriyā rūpā. Cuddasindriyā arūpā. Jīvitindriyaṃ siyā rūpaṃ, siyā arūpaṃ. Nava hetū arūpā. Kabaḷīkāro āhāro rūpaṃ. Tayo āhārā arūpā. Satta phassā arūpā. Satta vedanā… satta saññā… satta cetanā satta cittā arūpā.
1044已对照

(二)世间二法

一千零四十四、五蕴中,有几种是世间的、几种是出世间的?十二处中,有几种是世间的、几种是出世间的?十八界中,有几种是世间的、几种是出世间的?四谛中,有几种是世间的、几种是出世间的……乃至……七心中,有几种是世间的、几种是出世间的?

色蕴是世间的。四蕴或世间、或出世间。十处是世间的。两处或世间、或出世间。十六界是世间的。两界或世间、或出世间。两谛是世间的。两谛是出世间的。

十根是世间的。三根是出世间的。九根或世间、或出世间。三不善因是世间的。六因或世间、或出世间。段食是世间的。三食或世间、或出世间。六触是世间的。意识界触或世间、或出世间。六受是世间的。意识界触所生受或世间、或出世间。六想是世间的。意识界触所生想或世间、或出世间。六思是世间的。意识界触所生思或世间、或出世间。六心是世间的。意识界或世间、或出世间。

证知、两种有所缘,所见、善、受;

异熟与执受,寻、色、世间。

1044Pañcannaṃ khandhānaṃ kati lokiyā, kati lokuttarā? Dvādasannaṃ āyatanānaṃ kati lokiyā, kati lokuttarā? Aṭṭhārasannaṃ dhātūnaṃ kati lokiyā, kati lokuttarā? Catunnaṃ saccānaṃ kati lokiyā, kati lokuttarā…pe… sattannaṃ cittānaṃ kati lokiyā, kati lokuttarā? Rūpakkhandho lokiyo. Cattāro khandhā siyā lokiyā, siyā lokuttarā. Dasāyatanā lokiyā. Dve āyatanā siyā lokiyā, siyā lokuttarā. Soḷasa dhātuyo lokiyā. Dve dhātuyo siyā lokiyā, siyā lokuttarā. Dve saccā lokiyā. Dve saccā lokuttarā. Dasindriyā lokiyā. Tīṇindriyā lokuttarā. Navindriyā siyā lokiyā, siyā lokuttarā. Tayo akusalahetū lokiyā. Cha hetū siyā lokiyā, siyā lokuttarā. Kabaḷīkāro āhāro lokiyo. Tayo āhārā siyā lokiyā, siyā lokuttarā. Cha phassā lokiyā. Manoviññāṇadhātusamphasso siyā lokiyo, siyā lokuttaro. Cha vedanā lokiyā. Manoviññāṇadhātusamphassajā vedanā siyā lokiyā, siyā lokuttarā. Cha saññā lokiyā. Manoviññāṇadhātusamphassajā saññā siyā lokiyā, siyā lokuttarā. Cha cetanā lokiyā. Manoviññāṇadhātusamphassajā cetanā siyā lokiyā, siyā lokuttarā. Cha cittā lokiyā. Manoviññāṇadhātu siyā lokiyā, siyā lokuttarāti. Abhiññā dve sārammaṇā, diṭṭhā kusalavedanā; Vipākā ca upādinnā, vitakkaṃ rūpalokiyāti.
已对照

法心分别终。

已对照

《分别论》终。