快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 三集·车匠品 Rathakāravaggo

本经目录二、车匠品一、知名经二、值得忆念经三、渴望经四、转轮王经五、沙遮多那经六、无误经七、自害经八、天界经九、第一店主经十、第二店主经车匠品第二。第一诵分终。

已对照

二、车匠品

2. Rathakāravaggo
已对照

一、知名经

1. Ñātasuttaṃ
11PTS 1.106已对照

十一、“诸比丘,具足三种法的知名比丘,是为众人的不利益、为众人的苦,为广大人众的无义利、不利益与苦,为天与人而行道。具足哪三种[法]呢?他劝导[人]于不随顺的身业,劝导[人]于不随顺的语业,劝导[人]于不随顺的诸法。诸比丘,具足这三种法的知名比丘,是为众人的不利益、为众人的苦,为广大人众的无义利、不利益与苦,为天与人而行道。

11. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujanadukkhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Ananulomike kāyakamme samādapeti, ananulomike vacīkamme samādapeti, ananulomikesu dhammesu samādapeti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanaahitāya paṭipanno hoti bahujanadukkhāya, bahuno janassa anatthāya ahitāya dukkhāya devamanussānaṃ.
已对照

“诸比丘,具足三种法的知名比丘,是为众人的利益、为众人的安乐,为广大人众的义利、利益与安乐,为天与人而行道。具足哪三种[法]呢?他劝导[人]于随顺的身业,劝导[人]于随顺的语业,劝导[人]于随顺的诸法。诸比丘,具足这三种法的知名比丘,是为众人的利益、为众人的安乐,为广大人众的义利、利益与安乐,为天与人而行道。”第一[经]。

‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Anulomike kāyakamme samādapeti, anulomike vacīkamme samādapeti, anulomikesu dhammesu samādapeti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato ñāto bhikkhu bahujanahitāya paṭipanno hoti bahujanasukhāya, bahuno janassa atthāya hitāya sukhāya devamanussāna’’nti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、值得忆念经

2. Sāraṇīyasuttaṃ
12缅 1.105已对照

十二、“诸比丘,已灌顶的刹帝利王有这三种终身值得忆念的[处]。哪三种呢?诸比丘,已灌顶的刹帝利王在哪个地方出生——诸比丘,这是已灌顶的刹帝利王第一种终身值得忆念的[处]。

12. ‘‘Tīṇimāni, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni [saraṇīyāni (sī. syā. kaṃ. pī.)] bhavanti. Katamāni tīṇi? Yasmiṃ, bhikkhave, padese rājā khattiyo muddhāvasitto jāto hoti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti.
已对照

“再者,诸比丘,在哪个地方成为已灌顶的刹帝利王——诸比丘,这是已灌顶的刹帝利王第二种终身值得忆念的[处]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese rājā khattiyo muddhāvasitto hoti. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti.
已对照

“再者,诸比丘,已灌顶的刹帝利王在哪个地方战胜战争、成为战胜者,而就居于那同一战场——诸比丘,这是已灌顶的刹帝利王第三种终身值得忆念的[处]。诸比丘,这就是已灌顶的刹帝利王三种终身值得忆念的[处]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese rājā khattiyo muddhāvasitto saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tameva saṅgāmasīsaṃ ajjhāvasati. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi rañño khattiyassa muddhāvasittassa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni bhavanti.
PTS 1.107已对照

“同样,诸比丘,比丘有这三种终身值得忆念的[处]。哪三种呢?诸比丘,比丘在哪个地方剃除须发,披上袈裟衣,从家出家、成为无家者——诸比丘,这是比丘第一种终身值得忆念的[处]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīṇimāni bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni bhavanti. Katamāni tīṇi? Yasmiṃ, bhikkhave, padese bhikkhu kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti. Idaṃ, bhikkhave, paṭhamaṃ bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti.
已对照

“再者,诸比丘,比丘在哪个地方如实了知‘此是苦’,如实了知‘此是苦集’,如实了知‘此是苦灭’,如实了知‘此是导至苦灭之道’——诸比丘,这是比丘第二种终身值得忆念的[处]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Idaṃ, bhikkhave, dutiyaṃ bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti.
已对照

“再者,诸比丘,比丘在哪个地方由于诸漏的灭尽,就在现法中自己以证智证知无漏的心解脱、慧解脱,成就并住——诸比丘,这是比丘第三种终身值得忆念的[处]。诸比丘,这就是比丘三种终身值得忆念的[处]。”第二[经]。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, yasmiṃ padese bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati. Idaṃ, bhikkhave, tatiyaṃ bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyaṃ hoti. Imāni kho, bhikkhave, tīṇi bhikkhussa yāvajīvaṃ sāraṇīyāni bhavantī’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、渴望经

3. Āsaṃsasuttaṃ
13缅 1.106已对照

十三、“诸比丘,世间有这三种人存在、可得。哪三种[人]呢?无渴望者、怀渴望者、离渴望者。诸比丘,什么是无渴望的人呢?诸比丘,此处有一类人生于卑下的家族——旃陀罗家、竹匠家、猎师家、车匠家或补羯娑家——贫穷、饮食匮乏、生计艰难,在那里衣食难以得到。而且他丑陋、难看、矮小、多病,或瞎眼、或跛手、或跛脚、或半身不遂,得不到食、饮、衣、乘、花鬘、香、涂香、卧具、住处、灯明。他听到:‘据说名叫某某的刹帝利已被刹帝利们以刹帝利的灌顶礼灌顶了。’他不会这样想:‘什么时候刹帝利们也会以刹帝利的灌顶礼为我灌顶呢!’诸比丘,这称为无渴望的人。

13. ‘‘Tayome, bhikkhave, puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ. Katame tayo? Nirāso, āsaṃso, vigatāso. Katamo ca, bhikkhave puggalo nirāso? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo nīce kule paccājāto hoti, caṇḍālakule vā venakule [veṇakule (syā. kaṃ. pī.)] vā nesādakule vā rathakārakule vā pukkusakule vā dalidde appannapānabhojane kasiravuttike, yattha kasirena ghāsacchādo labbhati. So ca hoti dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako bavhābādho [bahvābādho (syā. kaṃ. pī. ka.)] kāṇo vā kuṇī vā khañjo vā pakkhahato vā, na lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa. So suṇāti – ‘itthannāmo kira khattiyo khattiyehi khattiyābhisekena abhisitto’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma mampi khattiyā khattiyābhisekena abhisiñcissantī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo nirāso.
PTS 1.108已对照

“诸比丘,什么是怀渴望的人呢?诸比丘,此处有已灌顶的刹帝利王的长子,堪受灌顶,尚未灌顶,已届稳固[之年]。他听到:‘据说名叫某某的刹帝利已被刹帝利们以刹帝利的灌顶礼灌顶了。’他会这样想:‘什么时候刹帝利们也会以刹帝利的灌顶礼为我灌顶呢!’诸比丘,这称为怀渴望的人。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo āsaṃso? Idha, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto hoti ābhiseko anabhisitto acalappatto [macalappatto (sī. pī.)]. So suṇāti – ‘itthannāmo kira khattiyo khattiyehi khattiyābhisekena abhisitto’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma mampi khattiyā khattiyābhisekena abhisiñcissantī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo āsaṃso.
已对照

“诸比丘,什么是离渴望的人呢?诸比丘,此处有一位已灌顶的刹帝利王。他听到:‘据说名叫某某的刹帝利已被刹帝利们以刹帝利的灌顶礼灌顶了。’他不会这样想:‘什么时候刹帝利们也会以刹帝利的灌顶礼为我灌顶呢!’这是什么缘故呢?诸比丘,因为他先前未灌顶时的那灌顶的渴望,已经止息了。诸比丘,这称为离渴望的人。诸比丘,这就是世间存在、可得的三种人。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo vigatāso? Idha, bhikkhave, rājā hoti khattiyo muddhāvasitto. So suṇāti – ‘itthannāmo kira khattiyo khattiyehi khattiyābhisekena abhisitto’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma mampi khattiyā khattiyābhisekena abhisiñcissantī’ti! Taṃ kissa hetu? Yā hissa, bhikkhave, pubbe anabhisittassa abhisekāsā sā [sāssa (sī. syā. kaṃ. pī.)] paṭippassaddhā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo vigatāso. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ.
缅 1.107已对照

“同样,诸比丘,比丘之中有三种人存在、可得。哪三种[人]呢?无渴望者、怀渴望者、离渴望者。诸比丘,什么是无渴望的人呢?诸比丘,此处有一类人是破戒者、有恶法者、不净、行为可疑、行事隐秘、非沙门而自称沙门、非梵行者而自称梵行者、内部腐败、漏泄、成为污秽者。他听到:‘据说名叫某某的比丘由于诸漏的灭尽,就在现法中自己以证智证知无漏的心解脱、慧解脱,成就并住。’他不会这样想:‘什么时候我也将由于诸漏的灭尽,就在现法中自己以证智证知无漏的心解脱、慧解脱,成就并住呢!’诸比丘,这称为无渴望的人。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsu. Katame tayo? Nirāso, āsaṃso, vigatāso. Katamo ca, bhikkhave, puggalo nirāso? Idha, bhikkhave, ekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo asuci saṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo samaṇapaṭiñño abrahmacārī brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto. So suṇāti – ‘itthannāmo kira bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma ahampi āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissāmī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo nirāso.
PTS 1.109已对照

“诸比丘,什么是怀渴望的人呢?诸比丘,此处有比丘是持戒者、有善法者。他听到:‘[据说名叫某某的比丘]由于诸漏的灭尽,就在现法中自己以证智证知无漏的心解脱、慧解脱,成就并住。’他会这样想:‘什么时候我也将由于诸漏的灭尽,就在现法中自己以证智证知无漏的心解脱、慧解脱,成就并住呢!’诸比丘,这称为怀渴望的人。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo āsaṃso? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti kalyāṇadhammo. So suṇāti āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti. Tassa evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma ahampi āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissāmī’ti! Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo āsaṃso.
已对照

“诸比丘,什么是离渴望的人呢?诸比丘,此处有比丘是阿罗汉、诸漏已尽者。他听到:‘据说名叫某某的比丘由于诸漏的灭尽,就在现法中自己以证智证知无漏的心解脱、慧解脱,成就并住。’他不会这样想:‘什么时候我也将由于诸漏的灭尽……乃至……证知,成就并住呢!’这是什么缘故呢?诸比丘,因为他先前未解脱时的那解脱的渴望,已经止息了。诸比丘,这称为离渴望的人。诸比丘,这就是比丘之中存在、可得的三种人。”第三[经]。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, puggalo vigatāso? Idha, bhikkhave, bhikkhu arahaṃ hoti khīṇāsavo. So suṇāti – ‘itthannāmo kira bhikkhu āsavānaṃ khayā anāsavaṃ cetovimuttiṃ paññāvimuttiṃ diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī’ti. Tassa na evaṃ hoti – ‘kudāssu nāma ahampi āsavānaṃ khayā…pe… sacchikatvā upasampajja viharissāmī’ti! Taṃ kissa hetu? Yā hissa, bhikkhave, pubbe avimuttassa vimuttāsā sā paṭippassaddhā. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, puggalo vigatāso. Ime kho, bhikkhave, tayo puggalā santo saṃvijjamānā bhikkhūsū’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、转轮王经

4. Cakkavattisuttaṃ
14缅 1.108已对照

十四、“诸比丘,即使是那位转轮王、如法的法王,他也不是无王而转轮的。”这样说时,某位比丘对世尊这样说:“尊者,那么转轮王、如法的法王的王是谁呢?”“比丘,是法。”世尊说——“比丘,在此,转轮王、如法的法王唯依止于法,恭敬法、尊重法、礼敬法,以法为幢、以法为旗、以法为主,为内宫众安排如法的守护、遮护与保卫。”

14. ‘‘Yopi so, bhikkhave, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā sopi na arājakaṃ cakkaṃ vattetī’’ti. Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko pana, bhante, rañño cakkavattissa dhammikassa dhammarañño rājā’’ti [cakkanti (ka.)]? ‘‘Dhammo, bhikkhū’’ti bhagavā avoca – ‘‘idha, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya [garukaronto (sī. syā. kaṃ. pī.)] dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati antojanasmiṃ’’.
PTS 1.110已对照

“再者,比丘,转轮王、如法的法王唯依止于法,恭敬法、尊重法、礼敬法,以法为幢、以法为旗、以法为主,为刹帝利们、附从[的刹帝利]们、军众、婆罗门与居士们、城邑与地方[之人]、沙门与婆罗门们、禽与兽,安排如法的守护、遮护与保卫。比丘,那位转轮王、如法的法王唯依止于法,恭敬法、尊重法、礼敬法,以法为幢、以法为旗、以法为主,为内宫众安排了如法的守护、遮护与保卫,为刹帝利们、附从[的刹帝利]们、军众、婆罗门与居士们、城邑与地方[之人]、沙门与婆罗门们、禽与兽安排了如法的守护、遮护与保卫之后,便唯以法转轮。那轮是任何身为人的、敌对的生物都不能逆转的。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati khattiyesu, anuyantesu [anuyuttesu (sī. syā. kaṃ. pī.)], balakāyasmiṃ, brāhmaṇagahapatikesu, negamajānapadesu, samaṇabrāhmaṇesu, migapakkhīsu. Sa kho so bhikkhu rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā antojanasmiṃ, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā khattiyesu, anuyantesu, balakāyasmiṃ, brāhmaṇagahapatikesu, negamajānapadesu, samaṇabrāhmaṇesu, migapakkhīsu, dhammeneva cakkaṃ vatteti. Taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.
已对照

“同样,比丘,如来、阿罗汉、正等正觉者,如法的法王,唯依止于法,恭敬法、尊重法、礼敬法,以法为幢、以法为旗、以法为主,就身业安排如法的守护、遮护与保卫:‘这样的身业应习近,这样的身业不应习近。’”

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhu [bhikkhave (ka.)], tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati kāyakammasmiṃ – ‘evarūpaṃ kāyakammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ kāyakammaṃ na sevitabba’’’nti.
已对照

“再者,比丘,如来、阿罗汉、正等正觉者,如法的法王,唯依止于法,恭敬法、尊重法、礼敬法,以法为幢、以法为旗、以法为主,就语业安排如法的守护、遮护与保卫:‘这样的语业应习近,这样的语业不应习近。’……乃至……就意业[安排如法的守护、遮护与保卫]:‘这样的意业应习近,这样的意业不应习近。’”

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati vacīkammasmiṃ – ‘evarūpaṃ vacīkammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ vacīkammaṃ na sevitabba’nti…pe… manokammasmiṃ – ‘evarūpaṃ manokammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ manokammaṃ na sevitabba’’’nti.
缅 1.109已对照

“比丘,那位如来、阿罗汉、正等正觉者,如法的法王,唯依止于法,恭敬法、尊重法、礼敬法,以法为幢、以法为旗、以法为主,就身业安排了如法的守护、遮护与保卫,就语业安排了如法的守护、遮护与保卫,就意业安排了如法的守护、遮护与保卫之后,便唯以法转起无上法轮。那轮是沙门、婆罗门、天、魔、梵天或世间任何人都不能逆转的。”第四[经]。

‘‘Sa kho so, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaṃyeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā kāyakammasmiṃ, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā vacīkammasmiṃ, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā manokammasmiṃ, dhammeneva anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti. Taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Catutthaṃ.
已对照

五、沙遮多那经

5. Sacetanasuttaṃ
15PTS 1.111已对照

十五、一时,世尊住在波罗奈仙人堕处鹿野苑。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘。”“尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

15. Ekaṃ samayaṃ bhagavā bārāṇasiyaṃ viharati isipatane migadāye. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已对照

“诸比丘,从前有一位名叫沙遮多那(Sacetana)的国王。诸比丘,那时沙遮多那王召唤车匠:‘亲爱的车匠,从今起过六个月,我将有一场战事。亲爱的车匠,你能为我造一对新轮吗?’诸比丘,车匠应诺沙遮多那王:‘陛下,我能。’诸比丘,于是车匠以差六夜的六个月造成了一个轮。诸比丘,于是沙遮多那王召唤车匠:‘亲爱的车匠,从今起过六天,我将有一场战事,那对新轮造成了吗?’‘陛下,在这差六夜的六个月里,造成了一个轮。’‘亲爱的车匠,那么你能在这六天里为我造成第二个轮吗?’诸比丘,车匠[说]:‘陛下,我能。’便以六天造成了第二个轮,带着那对新轮前往沙遮多那王之处;到了之后,对沙遮多那王这样说:‘陛下,这是您的一对新轮,已经造成了。’‘亲爱的车匠,你这以差六夜的六个月造成的轮,与你这以六天造成的轮,它们有什么差别?我看不出它们有任何差别。’‘陛下,它们是有差别的。请陛下看看[这]差别。’”

‘‘Bhūtapubbaṃ, bhikkhave, rājā ahosi sacetano [pacetano (sī. syā. kaṃ. pī.)] nāma. Atha kho, bhikkhave, rājā sacetano rathakāraṃ āmantesi – ‘ito me, samma rathakāra, channaṃ māsānaṃ accayena saṅgāmo bhavissati. Sakkhissasi [sakkhasi (syā. kaṃ. pī.)] me, samma rathakāra, navaṃ cakkayugaṃ kātu’nti? ‘Sakkomi devā’ti kho, bhikkhave, rathakāro rañño sacetanassa paccassosi. Atha kho, bhikkhave, rathakāro chahi māsehi chārattūnehi ekaṃ cakkaṃ niṭṭhāpesi. Atha kho, bhikkhave, rājā sacetano rathakāraṃ āmantesi – ‘ito me, samma rathakāra, channaṃ divasānaṃ accayena saṅgāmo bhavissati, niṭṭhitaṃ navaṃ cakkayuga’nti? ‘Imehi kho, deva, chahi māsehi chārattūnehi ekaṃ cakkaṃ niṭṭhita’nti. ‘Sakkhissasi pana me, samma rathakāra, imehi chahi divasehi dutiyaṃ cakkaṃ niṭṭhāpetu’nti? ‘Sakkomi devā’ti kho, bhikkhave, rathakāro chahi divasehi dutiyaṃ cakkaṃ niṭṭhāpetvā navaṃ cakkayugaṃ ādāya yena rājā sacetano tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā rājānaṃ sacetanaṃ etadavoca – ‘idaṃ te, deva, navaṃ cakkayugaṃ niṭṭhita’nti. ‘Yañca te idaṃ, samma rathakāra, cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi yañca te idaṃ cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ, imesaṃ kiṃ nānākaraṇaṃ? Nesāhaṃ kiñci nānākaraṇaṃ passāmī’ti. ‘Atthesaṃ, deva, nānākaraṇaṃ. Passatu devo nānākaraṇa’’’nti.
PTS 1.112缅 1.110已对照

“诸比丘,于是那车匠把那以六天造成的轮转了出去。那[轮]被转出去之后,推动之力能行多远,就行到多远,[然后]旋转着倒在地上。他又把那以差六夜的六个月造成的轮转了出去。那[轮]被转出去之后,推动之力能行多远,就行到多远,[然后]犹如装在轴上一般立住了。

‘‘Atha kho, bhikkhave, rathakāro yaṃ taṃ cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ taṃ pavattesi. Taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā ciṅgulāyitvā bhūmiyaṃ papati. Yaṃ pana taṃ cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi taṃ pavattesi. Taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsi.
已对照

“‘亲爱的车匠,这以六天造成的轮,被转出去之后,推动之力能行多远,就行到多远,[然后]旋转着倒在地上——这是什么因、什么缘呢?亲爱的车匠,而这以差六夜的六个月造成的轮,被转出去之后,推动之力能行多远,就行到多远,[然后]犹如装在轴上一般立住了——这又是什么因、什么缘呢?’‘陛下,这以六天造成的轮,它的轮辋有弯曲、有瑕疵、有腐朽,轮辐也有弯曲、有瑕疵、有腐朽,轮毂也有弯曲、有瑕疵、有腐朽。由于轮辋有弯曲、有瑕疵、有腐朽,轮辐也有弯曲、有瑕疵、有腐朽,轮毂也有弯曲、有瑕疵、有腐朽,它被转出去之后,推动之力能行多远,就行到多远,[然后]旋转着倒在地上。陛下,而那以差六夜的六个月造成的轮,它的轮辋无弯曲、无瑕疵、无腐朽,轮辐也无弯曲、无瑕疵、无腐朽,轮毂也无弯曲、无瑕疵、无腐朽。由于轮辋无弯曲、无瑕疵、无腐朽,轮辐也无弯曲、无瑕疵、无腐朽,轮毂也无弯曲、无瑕疵、无腐朽,它被转出去之后,推动之力能行多远,就行到多远,[然后]犹如装在轴上一般立住了。’”

‘‘‘Ko nu kho, samma rathakāra, hetu ko paccayo yamidaṃ [yadidaṃ (ka.)] cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā ciṅgulāyitvā bhūmiyaṃ papati? Ko pana, samma rathakāra, hetu ko paccayo yamidaṃ cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi taṃ pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsī’ti? ‘Yamidaṃ, deva, cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ tassa nemipi savaṅkā sadosā sakasāvā, arāpi savaṅkā sadosā sakasāvā, nābhipi savaṅkā sadosā sakasāvā. Taṃ nemiyāpi savaṅkattā sadosattā sakasāvattā, arānampi savaṅkattā sadosattā sakasāvattā, nābhiyāpi savaṅkattā sadosattā sakasāvattā pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā ciṅgulāyitvā bhūmiyaṃ papati. Yaṃ pana taṃ, deva, cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi tassa nemipi avaṅkā adosā akasāvā, arāpi avaṅkā adosā akasāvā, nābhipi avaṅkā adosā akasāvā. Taṃ nemiyāpi avaṅkattā adosattā akasāvattā, arānampi avaṅkattā adosattā akasāvattā, nābhiyāpi avaṅkattā adosattā akasāvattā pavattitaṃ samānaṃ yāvatikā abhisaṅkhārassa gati tāvatikaṃ gantvā akkhāhataṃ maññe aṭṭhāsī’’’ti.
缅 1.111已对照

“诸比丘,你们或许会这样想:‘那时的那位车匠想必是另一个人!’诸比丘,[这事]不应这样看。那时我就是那位车匠。诸比丘,那时我善巧于木的弯曲、木的瑕疵、木的腐朽。诸比丘,而如今我是阿罗汉、正等正觉者,善巧于身的弯曲、身的瑕疵、身的腐朽,善巧于语的弯曲、语的瑕疵、语的腐朽,善巧于意的弯曲、意的瑕疵、意的腐朽。诸比丘,任何比丘或比丘尼,身的弯曲、身的瑕疵、身的腐朽未断,语的弯曲、语的瑕疵、语的腐朽未断,意的弯曲、意的瑕疵、意的腐朽未断,诸比丘,他们就这样从这法与律中倒下了,犹如那以六天造成的轮。

‘‘Siyā kho pana, bhikkhave, tumhākaṃ evamassa – ‘añño nūna tena samayena so rathakāro ahosī’ti! Na kho panetaṃ, bhikkhave, evaṃ daṭṭhabbaṃ. Ahaṃ tena samayena so rathakāro ahosiṃ. Tadāhaṃ, bhikkhave, kusalo dāruvaṅkānaṃ dārudosānaṃ dārukasāvānaṃ. Etarahi kho panāhaṃ, bhikkhave, arahaṃ sammāsambuddho kusalo kāyavaṅkānaṃ kāyadosānaṃ kāyakasāvānaṃ, kusalo vacīvaṅkānaṃ vacīdosānaṃ vacīkasāvānaṃ, kusalo manovaṅkānaṃ manodosānaṃ manokasāvānaṃ. Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā kāyavaṅko appahīno kāyadoso kāyakasāvo, vacīvaṅko appahīno vacīdoso vacīkasāvo, manovaṅko appahīno manodoso manokasāvo, evaṃ papatitā te, bhikkhave, imasmā dhammavinayā, seyyathāpi taṃ cakkaṃ chahi divasehi niṭṭhitaṃ.
PTS 1.113已对照

“诸比丘,任何比丘或比丘尼,身的弯曲、身的瑕疵、身的腐朽已断,语的弯曲、语的瑕疵、语的腐朽已断,意的弯曲、意的瑕疵、意的腐朽已断,诸比丘,他们就这样在这法与律中立住了,犹如那以差六夜的六个月造成的轮。

‘‘Yassa kassaci, bhikkhave, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā kāyavaṅko pahīno kāyadoso kāyakasāvo, vacīvaṅko pahīno vacīdoso vacīkasāvo, manovaṅko pahīno manodoso manokasāvo, evaṃ patiṭṭhitā te, bhikkhave, imasmiṃ dhammavinaye, seyyathāpi taṃ cakkaṃ chahi māsehi niṭṭhitaṃ chārattūnehi.
已对照

“因此,诸比丘,你们应当这样修学:‘我们要舍断身的弯曲、身的瑕疵、身的腐朽,我们要舍断语的弯曲、语的瑕疵、语的腐朽,我们要舍断意的弯曲、意的瑕疵、意的腐朽。’诸比丘,你们应当这样修学。”第五[经]。

‘‘Tasmātiha, bhikkhave, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘kāyavaṅkaṃ pajahissāma kāyadosaṃ kāyakasāvaṃ, vacīvaṅkaṃ pajahissāma vacīdosaṃ vacīkasāvaṃ, manovaṅkaṃ pajahissāma manodosaṃ manokasāva’nti. Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabba’’nti. Pañcamaṃ.
已对照

六、无误经

6. Apaṇṇakasuttaṃ
16已对照

十六、“诸比丘,具足三种法的比丘,是行于无误的行道者,并且,为了诸漏的灭尽,他的根源已圆满。具足哪三种[法]呢?诸比丘,在此,比丘守护诸根之门,于食知量,勤修警寤。

16. ‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu apaṇṇakapaṭipadaṃ [apaṇṇakataṃ paṭipadaṃ (sī. pī.) ṭīkāya pana sameti] paṭipanno hoti, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāya. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti, bhojane mattaññū hoti, jāgariyaṃ anuyutto hoti.
缅 1.112已对照

“诸比丘,比丘又怎样是守护诸根之门的呢?诸比丘,在此,比丘以眼见色后,不取于相,不取随相。若不守护眼根而住,贪与忧等恶、不善法就会流入,所以他为防护它而行道,守护眼根,致力于眼根的律仪。以耳闻声后……以鼻嗅香后……以舌尝味后……以身触所触后……以意识知法后,不取于相,不取随相。若不守护意根而住,贪与忧等恶、不善法就会流入,所以他为防护它而行道,守护意根,致力于意根的律仪。诸比丘,比丘就是这样守护诸根之门的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ [yatvādhikaraṇametaṃ (sī.)] cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṃ, manindriye saṃvaraṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti.
PTS 1.114已对照

“诸比丘,比丘又怎样是于食知量的呢?诸比丘,在此,比丘如理省思后摄取食物:‘不为嬉游,不为骄慢,不为装饰,不为庄严,只是为了这身体的住立、维持,为了止息伤害,为了资助梵行;我将如此消除旧受,也不令新受生起;我将得以维生、无过,并且安乐而住。’诸比丘,比丘就是这样于食知量的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu bhojane mattaññū hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso āhāraṃ āhāreti – ‘neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṃsūparatiyā brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṃ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṃ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu bhojane mattaññū hoti.
已对照

“诸比丘,比丘又怎样是勤修警寤的呢?诸比丘,在此,比丘白天以经行、以坐,令心从诸所应遮之法中净化;夜的初分以经行、以坐,令心从诸所应遮之法中净化;夜的中分以右胁作狮子卧,足足相叠,具念、正知,作意起身之想;夜的后分起身,以经行、以坐,令心从诸所应遮之法中净化。诸比丘,比丘就是这样勤修警寤的。诸比丘,具足这三种法的比丘,是行于无误的行道者,并且,为了诸漏的灭尽,他的根源已圆满。”第六[经]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu jāgariyaṃ anuyutto hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu divasaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti, rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti, rattiyā majjhimaṃ yāmaṃ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃ kappeti pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā, rattiyā pacchimaṃ yāmaṃ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu jāgariyaṃ anuyutto hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu apaṇṇakapaṭipadaṃ paṭipanno hoti, yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāyā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、自害经

7. Attabyābādhasuttaṃ
17已对照

十七、“诸比丘,有这三种法,导向自身的损害,也导向他人的损害,也导向两者的损害。哪三种[法]呢?身恶行、语恶行、意恶行。诸比丘,这三种法导向自身的损害,也导向他人的损害,也导向两者的损害。

17. ‘‘Tayome, bhikkhave, dhammā attabyābādhāyapi saṃvattanti, parabyābādhāyapi saṃvattanti, ubhayabyābādhāyapi saṃvattanti. Katame tayo? Kāyaduccaritaṃ, vacīduccaritaṃ, manoduccaritaṃ. Ime kho, bhikkhave, tayo dhammā attabyābādhāyapi saṃvattanti, parabyābādhāyapi saṃvattanti, ubhayabyābādhāyapi saṃvattanti.
缅 1.113已对照

“诸比丘,有这三种法,不导向自身的损害,也不导向他人的损害,也不导向两者的损害。哪三种[法]呢?身善行、语善行、意善行。诸比丘,这三种法不导向自身的损害,也不导向他人的损害,也不导向两者的损害。”第七[经]。

‘‘Tayome, bhikkhave, dhammā nevattabyābādhāyapi saṃvattanti, na parabyābādhāyapi saṃvattanti, na ubhayabyābādhāyapi saṃvattanti. Katame tayo? Kāyasucaritaṃ, vacīsucaritaṃ, manosucaritaṃ. Ime kho, bhikkhave, tayo dhammā nevattabyābādhāyapi saṃvattanti, na parabyābādhāyapi saṃvattanti, na ubhayabyābādhāyapi saṃvattantī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、天界经

8. Devalokasuttaṃ
18PTS 1.115已对照

十八、“诸比丘,如果外道游方者这样问你们:‘贤友,你们是为了投生天界而于沙门乔达摩[座下]修梵行吗?’诸比丘,被这样问时,你们难道不会苦恼、羞惭、厌恶吗?”“是的,尊者。”“诸比丘,那么,据说你们对天的寿命苦恼、羞惭、厌恶,对天的容色、天的乐、天的名声、天的权势苦恼、羞惭、厌恶;诸比丘,那么你们更应当首先对身恶行苦恼、羞惭、厌恶,对语恶行……对意恶行苦恼、羞惭、厌恶。”第八[经]。

18. ‘‘Sace vo, bhikkhave, aññatitthiyā paribbājakā evaṃ puccheyyuṃ – ‘devalokūpapattiyā, āvuso, samaṇe gotame brahmacariyaṃ vussathā’ti? Nanu tumhe, bhikkhave, evaṃ puṭṭhā aṭṭīyeyyātha harāyeyyātha jiguccheyyāthā’’ti? ‘‘Evaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kira tumhe, bhikkhave, dibbena āyunā aṭṭīyatha harāyatha jigucchatha, dibbena vaṇṇena dibbena sukhena dibbena yasena dibbenādhipateyyena aṭṭīyatha harāyatha jigucchatha; pageva kho pana, bhikkhave, tumhehi kāyaduccaritena aṭṭīyitabbaṃ harāyitabbaṃ jigucchitabbaṃ, vacīduccaritena… manoduccaritena aṭṭīyitabbaṃ harāyitabbaṃ jigucchitabba’’nti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、第一店主经

9. Paṭhamapāpaṇikasuttaṃ
19已对照

十九、“诸比丘,具足三种支的店主,不能得到未得到的财富,或使已得到的财富增长。具足哪三种[支]呢?诸比丘,在此,店主在上午不恭敬地着力于事业,在中午不恭敬地着力于事业,在傍晚不恭敬地着力于事业。诸比丘,具足这三种支的店主,不能得到未得到的财富,或使已得到的财富增长。

19. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko abhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko pubbaṇhasamayaṃ [majjhantikasamayaṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti, sāyanhasamayaṃ na sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko abhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ [phātikattuṃ (sī.), phātikātuṃ (syā. kaṃ. pī.)].
已对照

“同样,诸比丘,具足三种法的比丘,不能得到未得到的善法,或使已得到的善法增长。具足哪三种[法]呢?诸比丘,在此,比丘在上午不恭敬地着力于定相,在中午不恭敬地着力于定相,在傍晚不恭敬地着力于定相。诸比丘,具足这三种法的比丘,不能得到未得到的善法,或使已得到的善法增长。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu pubbaṇhasamayaṃ na sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ na sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti, sāyanhasamayaṃ na sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātuṃ.
PTS 1.116缅 1.114已对照

“诸比丘,具足三种支的店主,能得到未得到的财富,或使已得到的财富增长。具足哪三种[支]呢?诸比丘,在此,店主在上午恭敬地着力于事业,在中午……乃至……在傍晚恭敬地着力于事业。诸比丘,具足这三种支的店主,能得到未得到的财富,或使已得到的财富增长。

‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko bhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko pubbaṇhasamayaṃ sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ…pe… sāyanhasamayaṃ sakkaccaṃ kammantaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko bhabbo anadhigataṃ vā bhogaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā bhogaṃ phātiṃ kātuṃ.
已对照

“同样,诸比丘,具足三种法的比丘,能得到未得到的善法,或使已得到的善法增长。具足哪三种[法]呢?诸比丘,在此,比丘在上午恭敬地着力于定相,在中午……乃至……在傍晚恭敬地着力于定相。诸比丘,具足这三种法的比丘,能得到未得到的善法,或使已得到的善法增长。”第九[经]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātuṃ. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu pubbaṇhasamayaṃ sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti, majjhanhikasamayaṃ…pe… sāyanhasamayaṃ sakkaccaṃ samādhinimittaṃ adhiṭṭhāti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo anadhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ adhigantuṃ, adhigataṃ vā kusalaṃ dhammaṃ phātiṃ kātu’’nti. Navamaṃ.
已对照

十、第二店主经

10. Dutiyapāpaṇikasuttaṃ
20已对照

二十、“诸比丘,具足三种支的店主,不久便在诸财富上达到广大、丰盈。具足哪三种[支]呢?诸比丘,在此,店主是具眼者、堪当重任者、具足依靠者。诸比丘,店主怎样是具眼者呢?诸比丘,在此,店主了知货物:‘这货物这样买进,这样卖出,本钱将是这么多,利润将是这么多。’诸比丘,店主就是这样是具眼者。

20. ‘‘Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato pāpaṇiko nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ [mahantattaṃ vā vepullattaṃ vā (pī. ka.)] pāpuṇāti bhogesu. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā ca hoti vidhuro ca nissayasampanno ca. Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā hoti? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko paṇiyaṃ jānāti – ‘idaṃ paṇiyaṃ evaṃ kītaṃ, evaṃ vikkayamānaṃ [vikkīyamānaṃ (?)], ettakaṃ mūlaṃ bhavissati, ettako udayo’ti [uddayoti (sī.)]. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpaṇiko cakkhumā hoti.
已对照

“诸比丘,店主怎样是堪当重任者呢?诸比丘,在此,店主善巧于买进与卖出货物。诸比丘,店主就是这样是堪当重任者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko vidhuro hoti? Idha, bhikkhave, pāpaṇiko kusalo hoti paṇiyaṃ ketuñca vikketuñca. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpaṇiko vidhuro hoti.
PTS 1.117缅 1.115已对照

“诸比丘,店主怎样是具足依靠者呢?诸比丘,在此,那些富裕、有大财富、大受用的居士或居士子,这样了知店主:‘这位店主先生是具眼者、堪当重任者,有能力养活妻儿,并时时付给我们[利息]。’他们便以财富邀请他:‘亲爱的店主,从这里拿去财富经营,养活妻儿,并时时付给我们[利息]。’诸比丘,店主就是这样是具足依靠者。诸比丘,具足这三种支的店主,不久便在诸财富上达到广大、丰盈。

‘‘Kathañca, bhikkhave, pāpaṇiko nissayasampanno hoti? Idha bhikkhave, pāpaṇikaṃ ye te gahapatī vā gahapatiputtā vā aḍḍhā mahaddhanā mahābhogā te evaṃ jānanti – ‘ayaṃ kho bhavaṃ pāpaṇiko cakkhumā vidhuro ca paṭibalo puttadārañca posetuṃ, amhākañca kālena kālaṃ anuppadātu’nti. Te naṃ bhogehi nipatanti – ‘ito, samma pāpaṇika, bhoge karitvā [haritvā (sī. syā. kaṃ.)] puttadārañca posehi, amhākañca kālena kālaṃ anuppadehī’ti. Evaṃ kho, bhikkhave, pāpaṇiko nissayasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi aṅgehi samannāgato pāpaṇiko nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti bhogesu.
已对照

“同样,诸比丘,具足三种法的比丘,不久便在诸善法上达到广大、丰盈。具足哪三种[法]呢?诸比丘,在此,比丘是具眼者、堪当重任者、具足依靠者。诸比丘,比丘怎样是具眼者呢?诸比丘,在此,比丘如实了知‘此是苦’,如实了知‘此是苦集’,如实了知‘此是苦灭’,如实了知‘此是导至苦灭之道’。诸比丘,比丘就是这样是具眼者。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti kusalesu dhammesu. Katamehi tīhi? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā ca hoti vidhuro ca nissayasampanno ca. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu cakkhumā hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是堪当重任者呢?诸比丘,在此,比丘为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担。诸比丘,比丘就是这样是堪当重任者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vidhuro hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu vidhuro hoti.
PTS 1.118已对照

“诸比丘,比丘怎样是具足依靠者呢?诸比丘,在此,比丘对那些多闻者、通晓阿含者、持法者、持律者、持论母者的比丘,时时前往请问、发问:‘尊者,这是怎样?这是什么义?’那些具寿便为他开显未开显的,明了未明了的,并于种种可疑之处除遣其疑。诸比丘,比丘就是这样是具足依靠者。诸比丘,具足这三种法的比丘,不久便在诸善法上达到广大、丰盈。”第十[经]。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu nissayasampanno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā te kālena kālaṃ upasaṅkamitvā paripucchati paripañhati – ‘idaṃ, bhante, kathaṃ, imassa ko attho’ti? Tassa te āyasmanto avivaṭañceva vivaranti, anuttānīkatañca uttānīkaronti, anekavihitesu ca kaṅkhāṭhāniyesu dhammesu kaṅkhaṃ paṭivinodenti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu nissayasampanno hoti. Imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahattaṃ vepullattaṃ pāpuṇāti kusalesu dhammesū’’ti. Dasamaṃ.
已对照

车匠品第二。

Rathakāravaggo dutiyo.
已对照

第一诵分终。

Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.
缅 1.116已对照

其摄颂——

知名、值得忆念、比丘,转轮王、沙遮多那;

无误、自[害]与天,以及两店主。

Tassuddānaṃ –
Ñāto [ñātako (syā. kaṃ.)] sāraṇīyo bhikkhu, cakkavattī sacetano;
Apaṇṇakattā devo ca, duve pāpaṇikena cāti.