快乐巴利palinanda.cc

中部第37经 · 小爱尽经 Cūḷataṇhāsaṅkhayasuttaṃ

本经目录七、小爱尽经

已对照

七、小爱尽经

7. Cūḷataṇhāsaṅkhayasuttaṃ
390缅 1.318已对照

三九〇、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)东园(Pubbārāma)鹿子母讲堂(Migāramātupāsāda)。那时,诸天之主帝释(Sakka devānaminda)来到世尊那里;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。站在一旁的诸天之主帝释对世尊这样说——“尊者,比丘要到什么程度,才是简略[而言]由渴爱灭尽而解脱(taṇhāsaṅkhayavimutta)者、究竟毕竟者、究竟安稳者、究竟梵行者、究竟终尽者、天与人中最上者呢?”

390. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati pubbārāme migāramātupāsāde. Atha kho sakko devānamindo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho sakko devānamindo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussāna’’nti?
PTS 1.252已对照

“诸天之主,于此,比丘听闻‘一切法不足以执著(abhinivesa)’。诸天之主,比丘这样听闻了‘一切法不足以执著’,他便证知一切法;证知一切法之后遍知一切法;遍知一切法之后,凡所受的任何受——乐、或苦、或不苦不乐——他于那些受住于随观无常,住于随观离贪,住于随观灭,住于随观舍离。他于那些受住于随观无常、住于随观离贪、住于随观灭、住于随观舍离时,便不执取世间的任何东西。不执取则不战栗(paritassati);不战栗便各自般涅槃——他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,再无后有。’诸天之主,比丘到这个程度,才是简略[而言]由渴爱灭尽而解脱者、究竟毕竟者、究竟安稳者、究竟梵行者、究竟终尽者、天与人中最上者。”

‘‘Idha, devānaminda, bhikkhuno sutaṃ hoti – ‘sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ti. Evañcetaṃ, devānaminda, bhikkhuno sutaṃ hoti – ‘sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ti. So sabbaṃ dhammaṃ abhijānāti; sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya sabbaṃ dhammaṃ parijānāti; sabbaṃ dhammaṃ pariññāya yaṃ kiñci vedanaṃ vedeti – sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā, so tāsu vedanāsu aniccānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati. So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharanto, virāgānupassī viharanto, nirodhānupassī viharanto, paṭinissaggānupassī viharanto na kiñci loke upādiyati. Anupādiyaṃ na paritassati, aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Ettāvatā kho, devānaminda, bhikkhu saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussāna’’nti.
已对照

那时,诸天之主帝释欢喜、随喜世尊之所说,礼敬世尊,右绕之后,就在那里隐没了。

Atha kho sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi.
391缅 1.319已对照

三九一、而那时,具寿大目犍连(Mahāmoggallāna)正坐在离世尊不远之处。那时,具寿大目犍连想:“那位夜叉(yakkha)究竟是证解(abhisamecca)了世尊之所说而随喜的呢,还是没有[证解]?我何不了知那位夜叉——那位夜叉究竟是证解了世尊之所说而随喜,还是没有[证解]呢?”那时,具寿大目犍连犹如有力之人伸展屈曲的手臂、或屈曲伸展的手臂那样,从东园鹿子母讲堂隐没,出现于三十三天(Tāvatiṃsa)诸天之中。而那时,诸天之主帝释正在一白莲园(Ekapuṇḍarīka)中,为天上的五百[张]乐器(tūriya)所具备、所齐备而受用[天之成就]。诸天之主帝释远远看见具寿大目犍连走来。看见之后,他令那天上的五百张乐器止歇,来到具寿大目犍连那里;到了之后,对具寿大目犍连这样说——“来吧,目犍连尊驾(mārisa),欢迎,目犍连尊驾!目犍连尊驾,您久违了才作这一番——即到此处来[这件事]。请坐,目犍连尊驾,这座位已经敷设好了。”具寿大目犍连便坐在敷设好的座位上。诸天之主帝释也取了一个低座,坐在一旁。具寿大目犍连对坐在一旁的诸天之主帝释这样说——“憍尸迦(Kosiya),世尊究竟是怎样简略地说由渴爱灭尽而解脱(taṇhāsaṅkhayavimutti)的呢?我们也愿有幸得闻这番话。”

391. Tena kho pana samayena āyasmā mahāmoggallāno bhagavato avidūre nisinno hoti. Atha kho āyasmato mahāmoggallānassa etadahosi – ‘‘kiṃ nu kho so yakkho bhagavato bhāsitaṃ abhisamecca anumodi udāhu no; yaṃnūnāhaṃ taṃ yakkhaṃ jāneyyaṃ – yadi vā so yakkho bhagavato bhāsitaṃ abhisamecca anumodi yadi vā no’’ti? Atha kho āyasmā mahāmoggallāno – seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya, evameva – pubbārāme migāramātupāsāde antarahito devesu tāvatiṃsesu pāturahosi. Tena kho pana samayena sakko devānamindo ekapuṇḍarīke uyyāne dibbehi pañcahi tūriyasatehi [turiyasatehi (sī. syā. kaṃ. pī.)] samappito samaṅgībhūto paricāreti. Addasā kho sakko devānamindo āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna tāni dibbāni pañca tūriyasatāni paṭippaṇāmetvā yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ etadavoca – ‘‘ehi kho, mārisa moggallāna, svāgataṃ, mārisa moggallāna! Cirassaṃ kho, mārisa moggallāna, imaṃ pariyāyaṃ akāsi yadidaṃ idhāgamanāya. Nisīda, mārisa moggallāna, idamāsanaṃ paññatta’’nti. Nisīdi kho āyasmā mahāmoggallāno paññatte āsane. Sakkopi kho devānamindo aññataraṃ nīcaṃ āsanaṃ gahetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho sakkaṃ devānamindaṃ āyasmā mahāmoggallāno etadavoca – ‘‘yathā kathaṃ pana kho, kosiya, bhagavā saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ abhāsi? Sādhu mayampi etissā kathāya bhāgino assāma savanāyā’’ti.
392PTS 1.253缅 1.320已对照

三九二、“目犍连尊驾,我们事务繁多、所作繁多——自己的所作还少,而三十三天诸天的所作[却多]。而且,目犍连尊驾,[纵然当时]善听闻、善把持、善作意、善忆持,那[话]也很快就从我们[心中]消失了。目犍连尊驾,从前曾有天与阿修罗(asura)的战争聚集起来。而目犍连尊驾,在那场战争中诸天获胜,阿修罗战败。目犍连尊驾,我战胜那场战争、成为战胜者之后,从那里返回,建造了一座名为最胜殿(Vejayanta)的宫殿。目犍连尊驾,最胜殿有一百座楼阁(niyyūha);每一座楼阁各有七百重阁(kūṭāgāra);每一重阁各有七位天女(accharā);每一位天女各有七位侍女。目犍连尊驾,您想不想看看最胜殿的可喜之处呢?”具寿大目犍连以默然而应许。

392. ‘‘Mayaṃ kho, mārisa moggallāna, bahukiccā bahukaraṇīyā – appeva sakena karaṇīyena, api ca devānaṃyeva tāvatiṃsānaṃ karaṇīyena. Api ca, mārisa moggallāna, sussutaṃyeva hoti suggahitaṃ sumanasikataṃ sūpadhāritaṃ, yaṃ no khippameva antaradhāyati. Bhūtapubbaṃ, mārisa moggallāna, devāsurasaṅgāmo samupabyūḷho [samūpabyuḷho (syā. kaṃ.), samūpabbūḷho (sī.)] ahosi. Tasmiṃ kho pana, mārisa moggallāna, saṅgāme devā jiniṃsu, asurā parājiniṃsu. So kho ahaṃ, mārisa moggallāna, taṃ saṅgāmaṃ abhivijinitvā vijitasaṅgāmo tato paṭinivattitvā vejayantaṃ nāma pāsādaṃ māpesiṃ. Vejayantassa kho, mārisa moggallāna, pāsādassa ekasataṃ niyyūhaṃ. Ekekasmiṃ niyyūhe satta satta kūṭāgārasatāni. Ekamekasmiṃ kūṭāgāre satta satta accharāyo. Ekamekissā accharāya satta satta paricārikāyo. Iccheyyāsi no tvaṃ, mārisa moggallāna, vejayantassa pāsādassa rāmaṇeyyakaṃ daṭṭhu’’nti? Adhivāsesi kho āyasmā mahāmoggallāno tuṇhībhāvena.
393PTS 1.254已对照

三九三、那时,诸天之主帝释与毗沙门大王(Vessavaṇa mahārājā)让具寿大目犍连在前,一同前往最胜殿。诸天之主帝释的侍女们远远看见具寿大目犍连走来;看见之后,她们愧惧、羞惭,各自进入自己的内室(ovaraka)。犹如儿媳见到公公便愧惧、羞惭;正是如此,诸天之主帝释的侍女们看见具寿大目犍连之后,便愧惧、羞惭,各自进入自己的内室。那时,诸天之主帝释与毗沙门大王引具寿大目犍连在最胜殿中来回经行、四处巡行[并说]——“目犍连尊驾,请看这也是最胜殿的可喜之处;目犍连尊驾,请看这也是最胜殿的可喜之处。”“具寿憍尸迦的这[宫殿]显得庄严,正如从前造了福业者[所应有的]。人们见到任何可喜之物,也会这样说——‘诸位,这真庄严啊,就像三十三天诸天的[一样]。’具寿憍尸迦的这[宫殿]显得庄严,正如从前造了福业者[所应有的]。”那时,具寿大目犍连想:“这位夜叉住得实在太过放逸了。我何不令这位夜叉悚惧呢?”于是具寿大目犍连作了这样一种神通的造作(iddhābhisaṅkhāra),以脚拇指使最胜殿震动、遍震动、极震动。那时,诸天之主帝释、毗沙门大王与三十三天诸天都生起了稀有、未曾有之心——“诸位,真是稀有啊!诸位,真是未曾有啊!沙门有这样的大神通力、大威德力,竟能以脚拇指使天的住处震动、遍震动、极震动!”那时,具寿大目犍连知道诸天之主帝释已悚惧、身毛竖立,便对诸天之主帝释这样说——“憍尸迦,世尊究竟是怎样简略地说由渴爱灭尽而解脱的呢?我们也愿有幸得闻这番话。”

393. Atha kho sakko ca devānamindo vessavaṇo ca mahārājā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ purakkhatvā yena vejayanto pāsādo tenupasaṅkamiṃsu. Addasaṃsu kho sakkassa devānamindassa paricārikāyo āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ dūratova āgacchantaṃ; disvā ottappamānā hirīyamānā sakaṃ sakaṃ ovarakaṃ pavisiṃsu. Seyyathāpi nāma suṇisā sasuraṃ disvā ottappati hirīyati, evameva sakkassa devānamindassa paricārikāyo āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ disvā ottappamānā hirīyamānā sakaṃ sakaṃ ovarakaṃ pavisiṃsu. Atha kho sakko ca devānamindo vessavaṇo ca mahārājā āyasmantaṃ mahāmoggallānaṃ vejayante pāsāde anucaṅkamāpenti anuvicarāpenti – ‘‘idampi, mārisa moggallāna, passa vejayantassa pāsādassa rāmaṇeyyakaṃ; idampi, mārisa moggallāna, passa vejayantassa pāsādassa rāmaṇeyyaka’’nti. ‘‘Sobhati idaṃ āyasmato kosiyassa, yathā taṃ pubbe katapuññassa. Manussāpi kiñcideva rāmaṇeyyakaṃ disvā [diṭṭhā (sī. pī. ka.)] evamāhaṃsu – ‘sobhati vata bho yathā devānaṃ tāvatiṃsāna’nti. Tayidaṃ āyasmato kosiyassa sobhati, yathā taṃ pubbe katapuññassā’’ti. Atha kho āyasmato mahāmoggallānassa etadahosi – ‘‘atibāḷhaṃ kho ayaṃ yakkho pamatto viharati. Yaṃnūnāhaṃ imaṃ yakkhaṃ saṃvejeyya’’nti. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno tathārūpaṃ iddhābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkhāsi [abhisaṅkhāresi (ka.), abhisaṅkhāreti (syā. kaṃ.)] yathā vejayantaṃ pāsādaṃ pādaṅguṭṭhakena saṅkampesi sampakampesi sampavedhesi. Atha kho sakko ca devānamindo, vessavaṇo ca mahārājā, devā ca tāvatiṃsā acchariyabbhutacittajātā ahesuṃ – ‘‘acchariyaṃ vata, bho, abbhutaṃ vata, bho, samaṇassa mahiddhikatā mahānubhāvatā, yatra hi nāma dibbabhavanaṃ pādaṅguṭṭhakena saṅkampessati sampakampessati sampavedhessatī’’ti! Atha kho āyasmā mahāmoggallāno sakkaṃ devānamindaṃ saṃviggaṃ lomahaṭṭhajātaṃ viditvā sakkaṃ devānamindaṃ etadavoca – ‘‘yathā kathaṃ pana kho, kosiya, bhagavā saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ abhāsi? Sādhu mayampi etissā kathāya bhāgino assāma savanāyā’’ti.
394缅 1.321已对照

三九四、“目犍连尊驾,于此,我来到世尊那里;到了之后,礼敬世尊,站在一旁。目犍连尊驾,站在一旁的我对世尊这样说——‘尊者,比丘要到什么程度,才是简略[而言]由渴爱灭尽而解脱者、究竟毕竟者、究竟安稳者、究竟梵行者、究竟终尽者、天与人中最上者呢?’”

394. ‘‘Idhāhaṃ, mārisa moggallāna, yena bhagavā tenupasaṅkamiṃ; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsiṃ. Ekamantaṃ ṭhito kho ahaṃ, mārisa moggallāna, bhagavantaṃ etadavocaṃ – ‘kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussāna’’’nti?
已对照

“目犍连尊驾,这样说时,世尊对我这样说——‘诸天之主,于此,比丘听闻「一切法不足以执著」。诸天之主,比丘这样听闻了「一切法不足以执著」,他便证知一切法,证知一切法之后遍知一切法,遍知一切法之后,凡所受的任何受——乐、或苦、或不苦不乐。他于那些受住于随观无常,住于随观离贪,住于随观灭,住于随观舍离。他于那些受住于随观无常、住于随观离贪、住于随观灭、住于随观舍离时,便不执取世间的任何东西;不执取则不战栗;不战栗便各自般涅槃——他了知:「生已尽,梵行已立,应作已作,再无后有。」诸天之主,比丘到这个程度,才是简略[而言]由渴爱灭尽而解脱者、究竟毕竟者、究竟安稳者、究竟梵行者、究竟终尽者、天与人中最上者。’目犍连尊驾,世尊就是这样对我简略地说由渴爱灭尽而解脱的。”

‘‘Evaṃ vutte, mārisa moggallāna, bhagavā maṃ etadavoca – ‘idha, devānaminda, bhikkhuno sutaṃ hoti – sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ti. Evaṃ cetaṃ devānaminda bhikkhuno sutaṃ hoti ‘sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ti. So sabbaṃ dhammaṃ abhijānāti, sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya sabbaṃ dhammaṃ parijānāti, sabbaṃ dhammaṃ pariññāya yaṃ kiñci vedanaṃ vedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā. So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati. So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharanto, virāgānupassī viharanto, nirodhānupassī viharanto, paṭinissaggānupassī viharanto na kiñci loke upādiyati, anupādiyaṃ na paritassati, aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Ettāvatā kho, devānaminda, bhikkhu saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānanti. Evaṃ kho me, mārisa moggallāna, bhagavā saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ abhāsī’’ti.
PTS 1.255已对照

那时,具寿大目犍连欢喜、随喜诸天之主帝释之所说,犹如有力之人伸展屈曲的手臂、或屈曲伸展的手臂那样,从三十三天诸天之中隐没,出现于东园鹿子母讲堂。那时,具寿大目犍连离去不久,诸天之主帝释的侍女们对诸天之主帝释这样说——“尊驾,那位就是您的导师世尊吗?”“诸位尊驾,那位不是我的导师世尊;这位具寿大目犍连是我的同梵行者(sabrahmacārī)。”“尊驾,您真是有得,[尊驾,您真是善得,]能有这样大神通力、这样大威德力的同梵行者!那么您的那位导师世尊,想必[更是如此]啊!”

Atha kho āyasmā mahāmoggallāno sakkassa devānamindassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā – seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya, pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya evameva – devesu tāvatiṃsesu antarahito pubbārāme migāramātupāsāde pāturahosi. Atha kho sakkassa devānamindassa paricārikāyo acirapakkante āyasmante mahāmoggallāne sakkaṃ devānamindaṃ etadavocuṃ – ‘‘eso nu te, mārisa, so bhagavā satthā’’ti? ‘‘Na kho me, mārisa, so bhagavā satthā. Sabrahmacārī me eso āyasmā mahāmoggallāno’’ti. ‘‘Lābhā te, mārisa, (suladdhaṃ te, mārisa) [( ) natthi (sī. pī.)] yassa te sabrahmacārī evaṃmahiddhiko evaṃmahānubhāvo! Aho nūna te so bhagavā satthā’’ti.
395缅 1.322已对照

三九五、那时,具寿大目犍连来到世尊那里;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿大目犍连对世尊这样说——“尊者,世尊是否忆念曾为一位众所知的、威势广大的夜叉简略地说过由渴爱灭尽而解脱呢?”“目犍连,我忆念。于此,诸天之主帝释来到我这里;到了之后,礼敬我,站在一旁。目犍连,站在一旁的诸天之主帝释对我这样说——‘尊者,比丘要到什么程度,才是简略[而言]由渴爱灭尽而解脱者、究竟毕竟者、究竟安稳者、究竟梵行者、究竟终尽者、天与人中最上者呢?’

395. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mahāmoggallāno bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘abhijānāti no, bhante, bhagavā ahu [ahunaññeva (sī. syā. kaṃ.)] ñātaññatarassa mahesakkhassa yakkhassa saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ bhāsitā’’ti [abhāsitthāti (ka.)]? ‘‘Abhijānāmahaṃ, moggallāna, idha sakko devānamindo yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhito kho, moggallāna, sakko devānamindo maṃ etadavoca – ‘kittāvatā nu kho, bhante, bhikkhu saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussāna’’nti.
PTS 1.256已对照

“目犍连,这样说时,我对诸天之主帝释这样说:‘诸天之主,于此,比丘听闻「一切法不足以执著」。诸天之主,比丘这样听闻了「一切法不足以执著」,他便证知一切法,证知一切法之后遍知一切法,遍知一切法之后,凡所受的任何受——乐、或苦、或不苦不乐。他于那些受住于随观无常,住于随观离贪,住于随观灭,住于随观舍离。他于那些受住于随观无常、住于随观离贪、住于随观灭、住于随观舍离时,便不执取世间的任何东西;不执取则不战栗;不战栗便各自般涅槃——他了知:「生已尽,梵行已立,应作已作,再无后有。」诸天之主,比丘到这个程度,才是简略[而言]由渴爱灭尽而解脱者、究竟毕竟者、究竟安稳者、究竟梵行者、究竟终尽者、天与人中最上者。’目犍连,我就是这样忆念曾为诸天之主帝释简略地说由渴爱灭尽而解脱的。”

Evaṃ vutte ahaṃ, moggallāna, sakkaṃ devānamindaṃ etadavocaṃ ‘‘idha devānaminda bhikkhuno sutaṃ hoti ‘sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ti. Evaṃ cetaṃ devānaminda bhikkhuno sutaṃ hoti ‘sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāyā’ti. So sabbaṃ dhammaṃ abhijānāti, sabbaṃ dhammaṃ abhiññāya sabbaṃ dhammaṃ parijānāti, sabbaṃ dhammaṃ pariññāya yaṃ kiñci vedanaṃ vedeti sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā. So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharati, virāgānupassī viharati, nirodhānupassī viharati, paṭinissaggānupassī viharati. So tāsu vedanāsu aniccānupassī viharanto, virāgānupassī viharanto, nirodhānupassī viharanto, paṭinissaggānupassī viharanto na kiñci loke upādiyati, anupādiyaṃ na paritassati, aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati – ‘khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Ettāvatā kho, devānaminda, bhikkhu saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimutto hoti accantaniṭṭho accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānanti. Evaṃ kho ahaṃ, moggallāna, abhijānāmi sakkassa devānamindassa saṃkhittena taṇhāsaṅkhayavimuttiṃ bhāsitā’’ti.
已对照

世尊说了这[番话]。具寿大目犍连满意、欢喜世尊之所说。

Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā mahāmoggallāno bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
已对照

《小爱尽经》终,[《大双品》中之]第七[经]。

Cūḷataṇhāsaṅkhayasuttaṃ niṭṭhitaṃ sattamaṃ.