快乐巴利palinanda.cc

论事·第十八品 Aṭṭhārasamavaggo (177) 1. Manussalokakathā

802已对照

十八、第十八品

(一百七十七)一、人间论

八百零二、不应说“佛世尊住于人间”吗?是的。不是有佛所住过的塔庙、园、精舍、村、市镇、城、国、地方吗?是的。若有佛所住过的塔庙、园、精舍、村、市镇、城、国、地方,那么,喂,就应当这样说:“佛世尊住于人间。”

不应说“佛世尊住于人间”吗?是的。不是世尊在蓝毗尼出生,在菩提树下现正觉,在波罗奈转了法轮,在遮波罗塔庙舍弃了寿行,在拘尸那罗般涅槃吗?是的。若世尊在蓝毗尼出生……乃至……在拘尸那罗般涅槃,那么,喂,就应当这样说:“佛世尊住于人间。”

不应说“佛世尊住于人间”吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,有一次,我住在郁伽罗的吉祥林沙拉树王之下。”“诸比丘,有一次,我住在优楼频螺的牧羊人尼拘陀树下,初现正觉。”“诸比丘,有一次,我住在王舍城竹林迦兰陀园。”“诸比丘,有一次,我住在舍卫城祇树林给孤独园。”“诸比丘,有一次,我住在毘舍离大林的重阁讲堂。”确有[这]经吗?是的。那么,佛世尊住于人间。

802Na vattabbaṃ – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti? Āmantā. Nanu atthi buddhavutthāni cetiyāni ārāmavihāragāmanigamanagarāni raṭṭhāni janapadānīti? Āmantā. Hañci atthi buddhavutthāni cetiyāni ārāmavihāragāmanigamanagarāni raṭṭhāni janapadāni, tena vata re vattabbe – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti. Na vattabbaṃ – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti? Āmantā. Nanu bhagavā lumbiniyā jāto, bodhiyā mūle abhisambuddho, bārāṇasiyaṃ bhagavatā dhammacakkaṃ pavattitaṃ, cāpāle cetiye āyusaṅkhāro ossaṭṭho, kusinārāyaṃ bhagavā parinibbutoti? Āmantā. Hañci bhagavā lumbiniyā jāto…pe… kusinārāyaṃ bhagavā parinibbuto, tena vata re vattabbe – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti. Na vattabbaṃ – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ ukkaṭṭhāyaṃ viharāmi subhagavane sālarājamūle’’ti [dī. ni. 2.91]; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ uruvelāyaṃ viharāmi ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho’’ti [a. ni. 4.21]; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ rājagahe viharāmi veḷuvane kaḷandakanivāpe’’ti [dī. ni. 2.180]; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ sāvatthiyaṃ viharāmi jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme’’ti; ‘‘ekamidāhaṃ, bhikkhave, samayaṃ vesāliyaṃ viharāmi mahāvane kūṭāgārasālāya’’nti [dī. ni. 3.11]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsīti.
803已对照

八百零三、佛世尊住于人间吗?是的。不是世尊生于世间、长于世间,胜伏世间而住,不为世间所染吗?是的。若世尊生于世间、长于世间,胜伏世间而住,不为世间所染,那么,喂,也就不应当这样说:“佛世尊住于人间。”

803Buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsīti? Āmantā. Nanu bhagavā loke jāto, loke saṃvaḍḍho, lokaṃ abhibhuyya viharati anupalitto lokenāti [a. ni. 4.36]? Āmantā. Hañci bhagavā loke jāto, loke saṃvaḍḍho, lokaṃ abhibhuyya viharati anupalitto lokena, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsī’’ti.
804已对照

人间论终。

十八、第十八品

(一百七十八)二、说法论

八百零四、不应说“法为佛世尊所说”吗?是的。为谁所说?为化身所说。化身是胜者、导师、正等正觉者、一切知者、一切见者、法主、法的依止处吗?不应这样说……乃至……

不应说“法为佛世尊所说”吗?是的。为谁所说?为具寿阿难所说。具寿阿难是胜者、导师、正等正觉者、一切知者、一切见者、法主、法的依止处吗?不应这样说……乃至……

804Na vattabbaṃ – ‘‘buddhena bhagavatā dhammo desito’’ti? Āmantā. Kena desitoti? Abhinimmitena desitoti. Abhinimmito jino satthā sammāsambuddho sabbaññū sabbadassāvī dhammassāmī dhammappaṭisaraṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Na vattabbaṃ – ‘‘buddhena bhagavatā dhammo desito’’ti? Āmantā. Kena desitoti? Āyasmatā ānandena desitoti. Āyasmā ānando jino satthā sammāsambuddho sabbaññū sabbadassāvī dhammassāmī dhammappaṭisaraṇoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
805已对照

八百零五、不应说“法为佛世尊所说”吗?是的。世尊不是说过吗:“舍利弗,我可以简略地说法;舍利弗,我也可以详细地说法;舍利弗,我也可以简略兼详细地说法;而了知者难得。”确有[这]经吗?是的。那么,法为佛世尊所说。

805Na vattabbaṃ – ‘‘buddhena bhagavatā dhammo desito’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘saṃkhittenapi kho ahaṃ, sāriputta, dhammaṃ deseyyaṃ; vitthārenapi kho ahaṃ, sāriputta, dhammaṃ deseyyaṃ; saṃkhittavitthārenapi kho ahaṃ, sāriputta, dhammaṃ deseyyaṃ; aññātāro ca dullabhā’’ti [a. ni. 3.33 sāriputtasutte]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi buddhena bhagavatā dhammo desitoti.
806已对照

八百零六、不应说“法为佛世尊所说”吗?是的。世尊不是说过吗:“‘诸比丘,我以证知而说法,不以不证知。诸比丘,我以有因缘而说法,不以无因缘。诸比丘,我以有示导而说法,不以无示导。诸比丘,我既以证知而说法,不以不证知;以有因缘而说法,不以无因缘;以有示导而说法,不以无示导,[则]教诫应当作,教敕应当作。而诸比丘,这足以令你们喜足、足以令你们悦意、足以令你们喜悦:世尊是正等正觉者,法是善说的,僧团是善行道的。’而在说这记说时,一万世界震动了。”确有[这]经吗?是的。那么,法为佛世尊所说。

806Na vattabbaṃ – ‘‘buddhena bhagavatā dhammo desito’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘‘abhiññāyāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi, no anabhiññāya; sanidānāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi, no anidānaṃ; sappāṭihāriyāhaṃ, bhikkhave, dhammaṃ desemi, no appāṭihāriyaṃ; tassa [yañcassa (sī. pī. ka.)] mayhaṃ, bhikkhave, abhiññāya dhammaṃ desayato no anabhiññāya, sanidānaṃ dhammaṃ desayato no anidānaṃ, sappāṭihāriyaṃ dhammaṃ desayato no appāṭihāriyaṃ karaṇīyo ovādo karaṇīyā anusāsanī; alañca pana vo, bhikkhave, tuṭṭhiyā alaṃ attamanatāya alaṃ somanassāya – sammāsambuddho bhagavā, svākkhāto dhammo, suppaṭipanno saṅgho’ti. Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne dasasahassilokadhātu akampitthā’’ti [a. ni. 3.126]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi buddhena bhagavatā dhammo desitoti.
807已对照

说法论终。

十八、第十八品

(一百七十九)三、悲论

八百零七、佛世尊没有悲吗?是的。佛世尊没有慈吗?不应这样说……乃至……佛世尊没有悲吗?是的。佛世尊没有喜……乃至……舍吗?不应这样说……乃至……

佛世尊有慈吗?是的。佛世尊有悲吗?不应这样说……乃至……佛世尊有喜……乃至……舍吗?是的。佛世尊有悲吗?不应这样说……乃至……

佛世尊没有悲吗?是的。世尊是无悲者吗?不应这样说……乃至……不是世尊是有悲者、利益世间者、怜悯世间者、为世间之义而行者吗?是的。若世尊是有悲者、利益世间者、怜悯世间者、为世间之义而行者,那么,喂,也就不应当这样说:“佛世尊没有悲。”……乃至……

佛世尊没有悲吗?是的。不是世尊入了大悲定吗?是的。若世尊入了大悲定,那么,喂,也就不应当这样说:“佛世尊没有悲。”

807Natthi buddhassa bhagavato karuṇāti? Āmantā. Natthi buddhassa bhagavato mettāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… natthi buddhassa bhagavato karuṇāti? Āmantā. Natthi buddhassa bhagavato muditā…pe… upekkhāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi buddhassa bhagavato mettāti? Āmantā. Atthi buddhassa bhagavato karuṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi buddhassa bhagavato muditā…pe… upekkhāti? Āmantā. Atthi buddhassa bhagavato karuṇāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Natthi buddhassa bhagavato karuṇāti? Āmantā. Bhagavā akāruṇikoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu bhagavā kāruṇiko lokahito lokānukampako lokatthacaroti? Āmantā. Hañci bhagavā kāruṇiko lokahito lokānukampako lokatthacaro, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi buddhassa bhagavato karuṇā’’ti…pe…. Natthi buddhassa bhagavato karuṇāti? Āmantā. Nanu bhagavā mahākaruṇāsamāpattiṃ samāpajjīti? Āmantā. Hañci bhagavā mahākaruṇāsamāpattiṃ samāpajji, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi buddhassa bhagavato karuṇā’’ti.
808已对照

八百零八、佛世尊有悲吗?是的。世尊是有贪者吗?不应这样说。那么,佛世尊没有悲。

808Atthi buddhassa bhagavato karuṇāti? Āmantā. Bhagavā sarāgoti? Na hevaṃ vattabbe. Tena hi natthi buddhassa bhagavato karuṇāti.
809已对照

悲论终。

十八、第十八品

(一百八十)四、香类论

八百零九、佛世尊的大小便极胜过其他诸香类吗?是的。世尊是以香为食者吗?不应这样说……乃至……不是世尊吃米饭与酸粥吗?是的。若世尊吃米饭与酸粥,那么,喂,也就不应当这样说:“佛世尊的大小便极胜过其他诸香类。”

佛世尊的大小便极胜过其他诸香类吗?是的。有些人以佛世尊的大小便沐浴、涂身、擦身,收藏于箱中,放置于匣中,陈列于市场,并以那香作香所应作的[事]吗?不应这样说……乃至……

809Buddhassa bhagavato uccārapassāvo ativiya aññe gandhajāte adhiggaṇhātīti? Āmantā. Bhagavā gandhabhojīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu bhagavā odanakummāsaṃ bhuñjatīti? Āmantā. Hañci bhagavā odanakummāsaṃ bhuñjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘buddhassa bhagavato uccārapassāvo ativiya aññe gandhajāte adhiggaṇhātī’’ti. Buddhassa bhagavato uccārapassāvo ativiya aññe gandhajāte adhiggaṇhātīti? Āmantā. Atthi keci buddhassa bhagavato uccārapassāvaṃ nhāyanti vilimpanti ucchādenti [uccārenti (sī. pī. ka.)] peḷāya paṭisāmenti karaṇḍāya nikkhipanti āpaṇe pasārenti, tena ca gandhena gandhakaraṇīyaṃ karontīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
810已对照

香类论终。

十八、第十八品

(一百八十一)五、一道论

八百一十、以一圣道作证四沙门果吗?是的。有四触……乃至……四想的合集吗?不应这样说……乃至……以一圣道作证四沙门果吗?是的。以须陀洹道吗?不应这样说……乃至……以斯陀含……乃至……阿那含道吗?不应这样说……乃至……

以哪一道?以阿罗汉道。以阿罗汉道舍弃有身见、疑、戒禁取吗?不应这样说……乃至……以阿罗汉道舍弃有身见、疑、戒禁取吗?是的。不是世尊说过三结的舍断是须陀洹果吗?是的。若世尊说过三结的舍断是须陀洹果,那么,喂,也就不应当这样说:“以阿罗汉道舍弃有身见、疑、戒禁取。”

以阿罗汉道舍弃粗的欲贪、粗的瞋恚吗?不应这样说……乃至……以阿罗汉道舍弃粗的欲贪、粗的瞋恚吗?是的。不是世尊说过欲贪、瞋恚的变细是斯陀含果吗?是的。若世尊说过欲贪、瞋恚的变细是斯陀含果,那么,喂,也就不应当这样说:“以阿罗汉道舍弃粗的欲贪、粗的瞋恚。”

以阿罗汉道舍弃微细的欲贪、微细的瞋恚吗?不应这样说……乃至……以阿罗汉道舍弃微细的欲贪、微细的瞋恚吗?是的。不是世尊说过欲贪、瞋恚的无余舍断是阿那含果吗?是的。若世尊说过欲贪、瞋恚的无余舍断是阿那含果,那么,喂,也就不应当这样说:“以阿罗汉道舍弃微细的欲贪、微细的瞋恚。”

810Ekena ariyamaggena cattāri sāmaññaphalāni sacchikarotīti? Āmantā. Catunnaṃ phassānaṃ…pe… catunnaṃ saññānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… ekena ariyamaggena cattāri sāmaññaphalāni sacchikarotīti? Āmantā. Sotāpattimaggenāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sakadāgāmi…pe… anāgāmimaggenāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Katamena maggenāti? Arahattamaggenāti. Arahattamaggena sakkāyadiṭṭhiṃ vicikicchaṃ sīlabbataparāmāsaṃ jahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahattamaggena sakkāyadiṭṭhiṃ vicikicchaṃ sīlabbataparāmāsaṃ jahatīti? Āmantā. Nanu tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ pahānaṃ sotāpattiphalaṃ vuttaṃ bhagavatāti? Āmantā. Hañci tiṇṇaṃ saṃyojanānaṃ pahānaṃ sotāpattiphalaṃ vuttaṃ bhagavatā, no ca vata re vattabbe – ‘‘arahattamaggena sakkāyadiṭṭhiṃ vicikicchaṃ sīlabbataparāmāsaṃ jahatī’’ti. Arahattamaggena oḷārikaṃ kāmarāgaṃ oḷārikaṃ byāpādaṃ jahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahattamaggena oḷārikaṃ kāmarāgaṃ oḷārikaṃ byāpādaṃ jahatīti? Āmantā. Nanu kāmarāgabyāpādānaṃ tanubhāvaṃ sakadāgāmiphalaṃ vuttaṃ bhagavatāti? Āmantā. Hañci kāmarāgabyāpādānaṃ tanubhāvaṃ sakadāgāmiphalaṃ vuttaṃ bhagavatā, no ca vata re vattabbe – ‘‘arahattamaggena oḷārikaṃ kāmarāgaṃ oḷārikaṃ byāpādaṃ jahatī’’ti. Arahattamaggena aṇusahagataṃ kāmarāgaṃ aṇusahagataṃ byāpādaṃ jahatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arahattamaggena aṇusahagataṃ kāmarāgaṃ aṇusahagataṃ byāpādaṃ jahatīti? Āmantā. Nanu kāmarāgabyāpādānaṃ anavasesappahānaṃ anāgāmiphalaṃ vuttaṃ bhagavatāti? Āmantā. Hañci kāmarāgabyāpādānaṃ anavasesappahānaṃ anāgāmiphalaṃ vuttaṃ bhagavatā, no ca vata re vattabbe – ‘‘arahattamaggena aṇusahagataṃ kāmarāgaṃ aṇusahagataṃ byāpādaṃ jahatī’’ti.
811已对照

八百一十一、不应说“以一圣道作证四沙门果”吗?是的。世尊已修习须陀洹道吗?是的。世尊是须陀洹吗?不应这样说……乃至……世尊已修习斯陀含……乃至……阿那含道吗?是的。世尊是阿那含吗?不应这样说……乃至……

811Na vattabbaṃ – ‘‘ekena ariyamaggena cattāri sāmaññaphalāni sacchikarotī’’ti? Āmantā. Bhagavatā sotāpattimaggo bhāvitoti? Āmantā. Bhagavā sotāpannoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… bhagavatā sakadāgāmi…pe… anāgāmimaggo bhāvitoti? Āmantā. Bhagavā anāgāmīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
812已对照

八百一十二、世尊以一圣道作证四沙门果,诸弟子以四圣道作证四沙门果吗?是的。诸弟子见佛世尊所未见的,证得[其]所未证得的,作证[其]所未作证的吗?不应这样说……乃至……

812Bhagavā ekena ariyamaggena cattāri sāmaññaphalāni sacchikaroti, sāvakā catūhi ariyamaggehi cattāri sāmaññaphalāni sacchikarontīti? Āmantā. Sāvakā buddhassa bhagavato adiṭṭhaṃ dakkhanti anadhigataṃ adhigacchanti asacchikataṃ sacchikarontīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
813已对照

一道论终。

十八、第十八品

(一百八十二)六、禅转移论

八百一十三、从禅转移到禅吗?是的。从初禅转移到第三禅吗?不应这样说……乃至……从禅转移到禅吗?是的。从第二禅转移到第四禅吗?不应这样说……乃至……

从初禅转移到第二禅吗?是的。凡为初禅之生起的转向……乃至……愿求,那同一者即是为第二禅之生起的转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……

从初禅转移到第二禅,不应说“凡为初禅之生起的转向……乃至……愿求,那同一者即是为第二禅之生起的转向……乃至……愿求”吗?是的。第二禅对不转向者生起……乃至……对不愿求者生起吗?不应这样说……乃至……不是第二禅对转向者生起……乃至……对愿求者生起吗?是的。若第二禅对转向者生起……乃至……对愿求者生起,那么,喂,也就不应当这样说:“从初禅转移到第二禅。”……乃至……

从初禅转移到第二禅吗?是的。初禅对从过患作意诸欲者生起吗?是的。第二禅对从过患作意诸欲者生起吗?不应这样说……乃至……

初禅是有寻有伺的吗?是的。第二禅是有寻有伺的吗?不应这样说……乃至……从初禅转移到第二禅吗?是的。那同一初禅即是那第二禅吗?不应这样说……乃至……

813Jhānā jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Paṭhamā jhānā tatiyaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… jhānā jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Dutiyā jhānā catutthaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paṭhamā jhānā dutiyaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Yā paṭhamassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva dutiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paṭhamā jhānā dutiyaṃ jhānaṃ saṅkamati, na vattabbaṃ – ‘‘yā paṭhamassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva dutiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhī’’ti? Āmantā. Dutiyaṃ jhānaṃ anāvaṭṭentassa uppajjati…pe… appaṇidahantassa uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu dutiyaṃ jhānaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjatīti? Āmantā. Hañci dutiyaṃ jhānaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘paṭhamā jhānā dutiyaṃ jhānaṃ saṅkamatī’’ti…pe…. Paṭhamā jhānā dutiyaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Paṭhamaṃ jhānaṃ kāme ādīnavato manasikaroto uppajjatīti? Āmantā. Dutiyaṃ jhānaṃ kāme ādīnavato manasikaroto uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paṭhamaṃ jhānaṃ savitakkaṃ savicāranti? Āmantā. Dutiyaṃ jhānaṃ savitakkaṃ savicāranti? Na hevaṃ vattabbe…pe… paṭhamā jhānā dutiyaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Taññeva paṭhamaṃ jhānaṃ taṃ dutiyaṃ jhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
814已对照

八百一十四、从第二禅转移到第三禅吗?是的。凡为第二禅之生起的转向……乃至……愿求,那同一者即是为第三禅之生起的转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……

从第二禅转移到第三禅,不应说“凡为第二禅之生起的转向……乃至……愿求,那同一者即是为第三禅之生起的转向……乃至……愿求”吗?是的。第三禅对不转向者生起……乃至……对不愿求者生起吗?不应这样说……乃至……不是第三禅对转向者生起……乃至……对愿求者生起吗?是的。若第三禅对转向者生起……乃至……对愿求者生起,那么,喂,也就不应当这样说:“从第二禅转移到第三禅。”

从第二禅转移到第三禅吗?是的。第二禅对从过患作意寻伺者生起吗?是的。第三禅对从过患作意寻伺者生起吗?不应这样说……乃至……

第二禅是有喜的吗?是的。第三禅是有喜的吗?不应这样说……乃至……从第二禅转移到第三禅吗?是的。那同一第二禅即是那第三禅吗?不应这样说……乃至……

814Dutiyā jhānā tatiyaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Yā dutiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva tatiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Dutiyā jhānā tatiyaṃ jhānaṃ saṅkamati, na vattabbaṃ – ‘‘yā dutiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva tatiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhī’’ti? Āmantā. Tatiyaṃ jhānaṃ anāvaṭṭentassa uppajjati…pe… appaṇidahantassa uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe …pe… nanu tatiyaṃ jhānaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjatīti? Āmantā. Hañci tatiyaṃ jhānaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘dutiyā jhānā tatiyaṃ jhānaṃ saṅkamatī’’ti. Dutiyā jhānā tatiyaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Dutiyaṃ jhānaṃ vitakkavicāre ādīnavato manasikaroto uppajjatīti? Āmantā. Tatiyaṃ jhānaṃ vitakkavicāre ādīnavato manasikaroto uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Dutiyaṃ jhānaṃ sappītikanti? Āmantā. Tatiyaṃ jhānaṃ sappītikanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… dutiyā jhānā tatiyaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Taññeva dutiyaṃ jhānaṃ taṃ tatiyaṃ jhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
815已对照

八百一十五、从第三禅转移到第四禅吗?是的。凡为第三禅之生起的转向……乃至……愿求,那同一者即是为第四禅之生起的转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……

从第三禅转移到第四禅,不应说“凡为第三禅之生起的转向……乃至……愿求,那同一者即是为第四禅之生起的转向……乃至……愿求”吗?是的。第四禅对不转向者生起……乃至……对不愿求者生起吗?不应这样说……乃至……不是第四禅对转向者生起……乃至……对愿求者生起吗?是的。若第四禅对转向者生起……乃至……对愿求者生起,那么,喂,也就不应当这样说:“从第三禅转移到第四禅。”

从第三禅转移到第四禅吗?是的。第三禅对从过患作意喜者生起吗?是的。第四禅对从过患作意喜者生起吗?不应这样说……乃至……

第三禅是与乐俱行的吗?是的。第四禅是与乐俱行的吗?不应这样说……乃至……从第三禅转移到第四禅吗?是的。那同一第三禅即是那第四禅吗?不应这样说……乃至……

815Tatiyā jhānā catutthaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Yā tatiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva catutthassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Tatiyā jhānā catutthaṃ jhānaṃ saṅkamati, na vattabbaṃ – ‘‘yā tatiyassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, sāva catutthassa jhānassa uppādāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhī’’ti? Āmantā. Catutthaṃ jhānaṃ anāvaṭṭentassa uppajjati…pe… appaṇidahantassa uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu catutthaṃ jhānaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjatīti? Āmantā. Hañci catutthaṃ jhānaṃ āvaṭṭentassa uppajjati…pe… paṇidahantassa uppajjati, no ca vata re vattabbe – ‘‘tatiyā jhānā catutthaṃ jhānaṃ saṅkamatī’’ti. Tatiyā jhānā catutthaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Tatiyaṃ jhānaṃ pītiṃ ādīnavato manasikaroto uppajjatīti? Āmantā. Catutthaṃ jhānaṃ pītiṃ ādīnavato manasikaroto uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Tatiyaṃ jhānaṃ sukhasahagatanti? Āmantā. Catutthaṃ jhānaṃ sukhasahagatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… tatiyā jhānā catutthaṃ jhānaṃ saṅkamatīti? Āmantā. Taññeva tatiyaṃ jhānaṃ taṃ catutthaṃ jhānanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
816已对照

八百一十六、不应说“从禅转移到禅”吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,在此,比丘已离诸欲……乃至……成就并住于第四禅。”确有[这]经吗?是的。那么,从禅转移到禅。

816Na vattabbaṃ – ‘‘jhānā jhānaṃ saṅkamatī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘idha, bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharatī’’ti [a. ni. 2.13; 4.163]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi jhānā jhānaṃ saṅkamatīti.
817已对照

禅转移论终。

十八、第十八品

(一百八十三)七、中间禅论

八百一十七、有中间禅吗?是的。有中间触……乃至……有中间想吗?不应这样说……乃至……

有中间禅吗?是的。在第二禅与第三禅之间有中间禅吗?不应这样说……乃至……

有中间禅吗?是的。在第三禅与第四禅之间有中间禅吗?不应这样说……乃至……

在第二禅与第三禅之间没有中间禅吗?是的。若在第二禅与第三禅之间没有中间禅,那么,喂,也就不应当这样说:“有中间禅。”

在第三禅与第四禅之间没有中间禅吗?是的。若在第三禅与第四禅之间没有中间禅,那么,喂,也就不应当这样说:“有中间禅。”

817Atthi jhānantarikāti? Āmantā. Atthi phassantarikā…pe… atthi saññantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi jhānantarikāti? Āmantā. Dutiyassa ca jhānassa tatiyassa ca jhānassa antare atthi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi jhānantarikāti? Āmantā. Tatiyassa ca jhānassa catutthassa ca jhānassa antare atthi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Dutiyassa ca jhānassa tatiyassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikāti? Āmantā. Hañci dutiyassa ca jhānassa tatiyassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikā, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi jhānantarikā’’ti. Tatiyassa ca jhānassa catutthassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikāti? Āmantā. Hañci tatiyassa ca jhānassa catutthassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikā, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi jhānantarikā’’ti.
818已对照

八百一十八、在初禅与第二禅之间有中间禅吗?是的。在第二禅与第三禅之间有中间禅吗?不应这样说……乃至……

在初禅与第二禅之间有中间禅吗?是的。在第三禅与第四禅之间有中间禅吗?不应这样说……乃至……

在第二禅与第三禅之间没有中间禅吗?是的。在初禅与第二禅之间没有中间禅吗?不应这样说……乃至……

在第三禅与第四禅之间没有中间禅吗?是的。在初禅与第二禅之间没有中间禅吗?不应这样说……乃至……

818Paṭhamassa ca jhānassa dutiyassa ca jhānassa antare atthi jhānantarikāti? Āmantā. Dutiyassa ca jhānassa tatiyassa ca jhānassa antare atthi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paṭhamassa ca jhānassa dutiyassa ca jhānassa antare atthi jhānantarikāti? Āmantā. Tatiyassa ca jhānassa catutthassa ca jhānassa antare atthi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Dutiyassa ca jhānassa tatiyassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikāti? Āmantā. Paṭhamassa ca jhānassa dutiyassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Tatiyassa ca jhānassa catutthassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikāti? Āmantā. Paṭhamassa ca jhānassa dutiyassa ca jhānassa antare natthi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
819已对照

八百一十九、无寻唯伺定是中间禅吗?是的。有寻有伺定是中间禅吗?不应这样说……乃至……

无寻唯伺定是中间禅吗?是的。无寻无伺定是中间禅吗?不应这样说……乃至……

有寻有伺定不是中间禅吗?是的。无寻唯伺定不是中间禅吗?不应这样说……乃至……

无寻无伺定不是中间禅吗?是的。无寻唯伺定不是中间禅吗?不应这样说……乃至……

819Avitakko vicāramatto samādhi jhānantarikāti? Āmantā. Savitakko savicāro samādhi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Avitakko vicāramatto samādhi jhānantarikāti? Āmantā. Avitakko avicāro samādhi jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Savitakko savicāro samādhi na jhānantarikāti? Āmantā. Avitakko vicāramatto samādhi na jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Avitakko avicāro samādhi na jhānantarikāti? Āmantā. Avitakko vicāramatto samādhi na jhānantarikāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
820已对照

八百二十、在两个现在的禅之间有无寻唯伺定吗?是的。不是当无寻唯伺定转起时,初禅已灭,第二禅是现在的吗?是的。若当无寻唯伺定转起时,初禅已灭,第二禅是现在的,那么,喂,也就不应当这样说:“在两个现在的禅之间,无寻唯伺定是中间禅。”

820Dvinnaṃ jhānānaṃ paṭuppannānamantare avitakko vicāramatto samādhīti? Āmantā. Nanu avitakke vicāramatte samādhimhi vattamāne paṭhamaṃ jhānaṃ niruddhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ paṭuppannanti? Āmantā. Hañci avitakke vicāramatte samādhimhi vattamāne paṭhamaṃ jhānaṃ niruddhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ paṭuppannaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘dvinnaṃ jhānānaṃ paṭuppannānamantare avitakko vicāramatto samādhi jhānantarikāti.
821已对照

八百二十一、无寻唯伺定不是中间禅吗?是的。无寻唯伺定是初禅……乃至……第二禅……乃至……第三禅……乃至……第四禅吗?不应这样说。那么,无寻唯伺定是中间禅。

821Avitakko vicāramatto samādhi na jhānantarikāti? Āmantā. Avitakko vicāramatto samādhi paṭhamaṃ jhānaṃ…pe… dutiyaṃ jhānaṃ…pe… tatiyaṃ jhānaṃ…pe… catutthaṃ jhānanti? Na hevaṃ vattabbe. Tena hi avitakko vicāramatto samādhi jhānantarikāti.
822已对照

八百二十二、无寻唯伺定是中间禅吗?是的。不是世尊说过三种定——有寻有伺定、无寻唯伺定、无寻无伺定——吗?是的。若世尊说过三种定——有寻有伺定……乃至……无寻无伺定,那么,喂,也就不应当这样说:“无寻唯伺定是中间禅。”

822Avitakko vicāramatto samādhi jhānantarikāti? Āmantā. Nanu tayo samādhī vuttā bhagavatā – savitakko savicāro samādhi, avitakko vicāramatto samādhi, avitakko avicāro samādhīti [dī. ni. 3.305, 353]? Āmantā. Hañci tayo samādhī vuttā bhagavatā – savitakko…pe… avicāro samādhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘avitakko vicāramatto samādhi jhānantarikā’’ti.
823已对照

中间禅论终。

十八、第十八品

(一百八十四)八、听声论

八百二十三、入等至者听声吗?是的。入等至者以眼见色……乃至……以耳……乃至……以鼻……乃至……以舌……乃至……以身触所触吗?不应这样说……乃至……

入等至者听声吗?是的。具耳识者是入等至者吗?不应这样说。不是定属于具意识者吗?是的。若定属于具意识者,那么,喂,也就不应当这样说:“入等至者听声。”

定属于具意识者,具耳识者听声吗?是的。若定属于具意识者,具耳识者听声,那么,喂,也就不应当这样说:“入等至者听声。”定属于具意识者,具耳识者听声吗?是的。有两触……乃至……两心的合集吗?不应这样说……乃至……

823Samāpanno saddaṃ suṇātīti? Āmantā. Samāpanno cakkhunā rūpaṃ passati…pe… sotena…pe… ghānena…pe… jivhāya…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Samāpanno saddaṃ suṇātīti? Āmantā. Sotaviññāṇasamaṅgī samāpannoti? Na hevaṃ vattabbe. Nanu samādhi manoviññāṇasamaṅgissāti? Āmantā. Hañci samādhi manoviññāṇasamaṅgissa, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpanno saddaṃ suṇātī’’ti. Samādhi manoviññāṇasamaṅgissa, sotaviññāṇasamaṅgī saddaṃ suṇātīti? Āmantā. Hañci samādhi manoviññāṇasamaṅgissa, sotaviññāṇasamaṅgī saddaṃ suṇāti, no ca vata re vattabbe – ‘‘samāpanno saddaṃ suṇātī’’ti. Samādhi manoviññāṇasamaṅgissa, sotaviññāṇasamaṅgī saddaṃ suṇātīti? Āmantā. Dvinnaṃ phassānaṃ…pe… dvinnaṃ cittānaṃ samodhānaṃ hotīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
824已对照

八百二十四、不应说“入等至者听声”吗?是的。不是世尊说过声是初禅的刺吗?是的。若世尊说过声是初禅的刺,那么,喂,就应当这样说:“入等至者听声。”

824Na vattabbaṃ – ‘‘samāpanno saddaṃ suṇātī’’ti? Āmantā. Nanu paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako vutto bhagavatāti? Āmantā. Hañci paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako vutto bhagavatā, tena vata re vattabbe – ‘‘samāpanno saddaṃ suṇātī’’ti.
825已对照

八百二十五、以“世尊说过声是初禅的刺”[为据],入等至者听声吗?是的。世尊说过寻、伺是第二禅的刺,他有寻、伺吗?不应这样说……乃至……

以“世尊说过声是初禅的刺”[为据],入等至者听声吗?是的。世尊说过喜是第三禅的刺……乃至……入出息是第四禅的刺……色想是入空无边处者的刺……空无边处想是入识无边处者的刺……识无边处想是入无所有处者的刺……无所有处想是入非想非非想处者的刺……想与受是入想受灭者的刺,他有想与受吗?不应这样说……乃至……

825Paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako vutto bhagavatāti, samāpanno saddaṃ suṇātīti? Āmantā. Dutiyassa jhānassa vitakko vicāro kaṇṭako vutto bhagavatā, atthi tassa vitakkavicārāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Paṭhamassa jhānassa saddo kaṇṭako vutto bhagavatāti, samāpanno saddaṃ suṇātīti? Āmantā. Tatiyassa jhānassa pīti kaṇṭako…pe… catutthassa jhānassa assāsapassāso kaṇṭako … ākāsānañcāyatanaṃ samāpannassa rūpasaññā kaṇṭako… viññāṇañcāyatanaṃ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā kaṇṭako… ākiñcaññāyatanaṃ samāpannassa viññāṇañcāyatanasaññā kaṇṭako… nevasaññānāsaññāyatanaṃ samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā kaṇṭako… saññāvedayitanirodhaṃ samāpannassa saññā ca vedanā ca kaṇṭako vutto bhagavatā, atthi tassa saññā ca vedanā cāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
826已对照

听声论终。

十八、第十八品

(一百八十五)九、以眼见色论

八百二十六、以眼见色吗?是的。以色见色吗?不应这样说……乃至……以色见色吗?是的。以色了别色吗?不应这样说……乃至……以色了别色吗?是的。色是意识吗?不应这样说……乃至……以眼见色吗?是的。眼有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……不是眼没有转向……乃至……愿求吗?是的。若眼没有转向……乃至……愿求,那么,喂,也就不应当这样说:“以眼见色。”

以耳闻声……乃至……以鼻嗅香……乃至……以舌尝味……乃至……以身触所触吗?是的。以色触色吗?不应这样说……乃至……

以色触色吗?是的。以色了别色吗?不应这样说……乃至……以色了别色吗?是的。色是意识吗?不应这样说……乃至……以身触所触吗?是的。身有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……不是身没有转向……乃至……愿求吗?是的。若身没有转向……乃至……愿求,那么,喂,也就不应当这样说:“以身触所触。”……乃至……

826Cakkhunā rūpaṃ passatīti? Āmantā. Rūpena rūpaṃ passatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpena rūpaṃ passatīti? Āmantā. Rūpena rūpaṃ paṭivijānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpena rūpaṃ paṭivijānātīti? Āmantā. Rūpaṃ manoviññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… cakkhunā rūpaṃ passatīti? Āmantā. Atthi cakkhussa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu natthi cakkhussa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci natthi cakkhussa āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘cakkhunā rūpaṃ passatī’’ti. Sotena saddaṃ suṇātīti…pe… ghānena gandhaṃ ghāyatīti…pe… jivhāya rasaṃ sāyatīti…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatīti? Āmantā. Rūpena rūpaṃ phusatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpena rūpaṃ phusatīti? Āmantā. Rūpena rūpaṃ paṭivijānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpena rūpaṃ paṭivijānātīti? Āmantā. Rūpaṃ manoviññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe …pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatīti? Āmantā. Atthi kāyassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu natthi kāyassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci natthi kāyassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhi, no ca vata re vattabbe – ‘‘kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatī’’ti…pe….
827已对照

八百二十七、不应说“以眼见色”……乃至……“以身触所触”吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,在此,比丘以眼见色……乃至……以身触所触。”确有[这]经吗?是的。那么,以眼见色……乃至……以身触所触。

827Na vattabbaṃ – ‘‘cakkhunā rūpaṃ passatī’’ti…pe… ‘‘kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatī’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ passati…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatī’’ti [ma. ni. 1.349; a. ni. 4.37 (aṭṭhakathā passitabbā)]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi cakkhunā rūpaṃ passati…pe… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusatīti.
827已对照

以眼见色论终。

第十八品。

其摄颂——

佛世尊住于人间,法为佛世尊所说,佛世尊没有悲,佛世尊的大小便极胜过其他诸香类,以一圣道作证四沙门果,从禅转移到禅,有中间禅,入等至者听声,以眼见色、以身触所触。

827Tassuddānaṃ – Buddho bhagavā manussaloke aṭṭhāsi, buddhena bhagavatā dhammo desito, natthi buddhassa bhagavato karuṇā, buddhassa bhagavato uccārapassāvo ativiya aññe gandhajāte adhiggaṇhāti, ekena ariyamaggena cattāri sāmaññaphalāni sacchikaroti, jhānā jhānaṃ saṅkamati, atthi jhānantarikā, samāpanno saddaṃ suṇāti, cakkhunā rūpaṃ passati kāyena phoṭṭhabbaṃ phusati.