快乐巴利palinanda.cc

双论·谛双论 Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa 5. Saccayamakaṃ 1. Paṇṇattivāro (Ka) uddeso

本经目录遍知分。谛双论终。

1已对照

礼敬那位世尊、阿罗汉、正等正觉者

五、谛双论

一、施设分

(甲)总说

一、四谛——苦谛、集谛、灭谛、道谛。

1Cattāri saccāni – dukkhasaccaṃ, samudayasaccaṃ nirodhasaccaṃ, maggasaccaṃ.
2已对照

一、句清净分

(甲)顺

二、(甲)苦是苦谛吗?

(乙)苦谛是苦吗?

(甲)集是集谛吗?

(乙)集谛是集吗?

(甲)灭是灭谛吗?

(乙)灭谛是灭吗?

(甲)道是道谛吗?

(乙)道谛是道吗?

2(Ka) dukkhaṃ dukkhasaccaṃ? (Kha) dukkhasaccaṃ dukkhaṃ? (Ka) samudayo samudayasaccaṃ? (Kha) samudayasaccaṃ samudayo? (Ka) nirodho nirodhasaccaṃ? (Kha) nirodhasaccaṃ nirodho? (Ka) maggo maggasaccaṃ? (Kha) maggasaccaṃ maggo?
3已对照

(乙)逆

三、(甲)非苦是非苦谛吗?

(乙)非苦谛是非苦吗?

(甲)非集是非集谛吗?

(乙)非集谛是非集吗?

(甲)非灭是非灭谛吗?

(乙)非灭谛是非灭吗?

(甲)非道是非道谛吗?

(乙)非道谛是非道吗?

3(Ka) na dukkhaṃ na dukkhasaccaṃ? (Kha) na dukkhasaccaṃ na dukkhaṃ? (Ka) na samudayo na samudayasaccaṃ? (Kha) na samudayasaccaṃ na samudayo? (Ka) na nirodho na nirodhasaccaṃ? (Kha) na nirodhasaccaṃ na nirodho? (Ka) na maggo na maggasaccaṃ? (Kha) na maggasaccaṃ na maggo?
4已对照

二、句清净根轮分

(甲)顺

四、(甲)苦是苦谛吗?

(乙)谛是集谛吗?

(甲)苦是苦谛吗?

(乙)谛是灭谛吗?

(甲)苦是苦谛吗?

(乙)谛是道谛吗?

(甲)集是集谛吗?

(乙)谛是苦谛吗?

(甲)集是集谛吗?

(乙)谛是灭谛吗?

(甲)集是集谛吗?

(乙)谛是道谛吗?

(甲)灭是灭谛吗?

(乙)谛是苦谛吗?

(甲)灭是灭谛吗?

(乙)谛是集谛吗?

(甲)灭是灭谛吗?

(乙)谛是道谛吗?

(甲)道是道谛吗?

(乙)谛是苦谛吗?

(甲)道是道谛吗?

(乙)谛是集谛吗?

(甲)道是道谛吗?

(乙)谛是灭谛吗?

4(Ka) dukkhaṃ dukkhasaccaṃ? (Kha) saccā samudayasaccaṃ? (Ka) dukkhaṃ dukkhasaccaṃ? (Kha) saccā nirodhasaccaṃ? (Ka) dukkhaṃ dukkhasaccaṃ? (Kha) saccā maggasaccaṃ? (Ka) samudayo samudayasaccaṃ? (Kha) saccā dukkhasaccaṃ? (Ka) samudayo samudayasaccaṃ? (Kha) saccā nirodhasaccaṃ? (Ka) samudayo samudayasaccaṃ? (Kha) saccā maggasaccaṃ? (Ka) nirodho nirodhasaccaṃ? (Kha) saccā dukkhasaccaṃ? (Ka) nirodho nirodhasaccaṃ? (Kha) saccā samudayasaccaṃ? (Ka) nirodho nirodhasaccaṃ? (Kha) saccā maggasaccaṃ? (Ka) maggo maggasaccaṃ? (Kha) saccā dukkhasaccaṃ? (Ka) maggo maggasaccaṃ? (Kha) saccā samudayasaccaṃ? (Ka) maggo maggasaccaṃ? (Kha) saccā nirodhasaccaṃ?
5已对照

(乙)逆

五、(甲)非苦是非苦谛吗?

(乙)非谛是非集谛吗?

(甲)非苦是非苦谛吗?

(乙)非谛是非灭谛吗?

(甲)非苦是非苦谛吗?

(乙)非谛是非道谛吗?

(甲)非集是非集谛吗?

(乙)非谛是非苦谛吗?

(甲)非集是非集谛吗?

(乙)非谛是非灭谛吗?

(甲)非集是非集谛吗?

(乙)非谛是非道谛吗?

(甲)非灭是非灭谛吗?

(乙)非谛是非苦谛吗?

(甲)非灭是非灭谛吗?

(乙)非谛是非集谛吗?

(甲)非灭是非灭谛吗?

(乙)非谛是非道谛吗?

(甲)非道是非道谛吗?

(乙)非谛是非苦谛吗?

(甲)非道是非道谛吗?

(乙)非谛是非集谛吗?

(甲)非道是非道谛吗?

(乙)非谛是非灭谛吗?

5(Ka) na dukkhaṃ na dukkhasaccaṃ? (Kha) na saccā na samudayasaccaṃ? (Ka) na dukkhaṃ na dukkhasaccaṃ? (Kha) na saccā na nirodhasaccaṃ? (Ka) na dukkhaṃ na dukkhasaccaṃ? (Kha) na saccā na maggasaccaṃ? (Ka) na samudayo na samudayasaccaṃ? (Kha) na saccā na dukkhasaccaṃ? (Ka) na samudayo na samudayasaccaṃ? (Kha) na saccā na nirodhasaccaṃ? (Ka) na samudayo na samudayasaccaṃ? (Kha) na saccā na maggasaccaṃ? (Ka) na nirodho na nirodhasaccaṃ? (Kha) na saccā na dukkhasaccaṃ? (Ka) na nirodho na nirodhasaccaṃ? (Kha) na saccā na samudayasaccaṃ? (Ka) na nirodho na nirodhasaccaṃ? (Kha) na saccā na maggasaccaṃ? (Ka) na maggo na maggasaccaṃ? (Kha) na saccā na dukkhasaccaṃ? (Ka) na maggo na maggasaccaṃ? (Kha) na saccā na samudayasaccaṃ? (Ka) na maggo na maggasaccaṃ? (Kha) na saccā na nirodhasaccaṃ?
6已对照

三、纯谛分

(甲)顺

六、(甲)苦是谛吗?

(乙)谛是苦吗?

(甲)集是谛吗?

(乙)谛是集吗?

(甲)灭是谛吗?

(乙)谛是灭吗?

(甲)道是谛吗?

(乙)谛是道吗?

6(Ka) dukkhaṃ saccaṃ? (Kha) saccā dukkhaṃ? (Ka) samudayo saccaṃ? (Kha) saccā samudayo? (Ka) nirodho saccaṃ? (Kha) saccā nirodho? (Ka) maggo saccaṃ? (Kha) saccā maggo?
7已对照

(乙)逆

七、(甲)非苦是非谛吗?

(乙)非谛是非苦吗?

(甲)非集是非谛吗?

(乙)非谛是非集吗?

(甲)非灭是非谛吗?

(乙)非谛是非灭吗?

(甲)非道是非谛吗?

(乙)非谛是非道吗?

7(Ka) na dukkhaṃ na saccaṃ? (Kha) na saccā na dukkhaṃ? (Ka) na samudayo na saccaṃ? (Kha) na saccā na samudayo? (Ka) na nirodho na saccaṃ? (Kha) na saccā na nirodho? (Ka) na maggo na saccaṃ? (Kha) na saccā na maggo?
8已对照

四、纯谛根轮分

(甲)顺

八、(甲)苦是谛吗?

(乙)谛是集吗?

(甲)苦是谛吗?

(乙)谛是灭吗?

(甲)苦是谛吗?

(乙)谛是道吗?

集是谛吗?

谛是苦吗?……乃至……谛是道吗?

灭是谛吗?

谛是苦吗?……乃至……谛是道吗?

(甲)道是谛吗?

(乙)谛是苦吗?

(甲)道是谛吗?

(乙)谛是集吗?

(甲)道是谛吗?

(乙)谛是灭吗?

8(Ka) dukkhaṃ saccaṃ? (Kha) saccā samudayo? (Ka) dukkhaṃ saccaṃ? (Kha) saccā nirodho? (Ka) dukkhaṃ saccaṃ? (Kha) saccā maggo? Samudayo saccaṃ? Saccā dukkhaṃ?…Pe… saccā maggo? Nirodho saccaṃ? Saccā dukkhaṃ?…Pe… saccā maggo? (Ka) maggo saccaṃ? (Kha) saccā dukkhaṃ? (Ka) maggo saccaṃ? (Kha) saccā samudayo? (Ka) maggo saccaṃ? (Kha) saccā nirodho?
9已对照

(乙)逆

九、(甲)非苦是非谛吗?

(乙)非谛是非集吗?

(甲)非苦是非谛吗?

(乙)非谛是非灭吗?

(甲)非苦是非谛吗?

(乙)非谛是非道吗?

非集是非谛吗?

非谛是非苦吗?……乃至……非谛是非道吗?

非灭是非谛吗?

非谛是非苦吗?……乃至……非谛是非道吗?

(甲)非道是非谛吗?

(乙)非谛是非苦吗?

(甲)非道是非谛吗?

(乙)非谛是非集吗?

(甲)非道是非谛吗?

(乙)非谛是非灭吗?

9(Ka) na dukkhaṃ na saccaṃ? (Kha) na saccā na samudayo? (Ka) na dukkhaṃ na saccaṃ? (Kha) na saccā na nirodho? (Ka) na dukkhaṃ na saccaṃ? (Kha) na saccā na maggo? Na samudayo na saccaṃ? Na saccā na dukkhaṃ?…Pe… na saccā na maggo? Na nirodho na saccaṃ? Na saccā na dukkhaṃ?…Pe… na saccā na maggo? (Ka) na maggo na saccaṃ? (Kha) na saccā na dukkhaṃ? (Ka) na maggo na saccaṃ? (Kha) na saccā na samudayo? (Ka) na maggo na saccaṃ? (Kha) na saccā na nirodho?
10已对照

施设总说分。

一、施设分

(乙)解说

一、句清净分

(甲)顺

十、(甲)苦是苦谛吗?是的。

(乙)苦谛是苦吗?

除了身的苦、心的苦,其余的苦谛[是苦谛],不是苦。身的苦、心的苦既是苦,也是苦谛。

(甲)集是集谛吗?

除了集谛,其余的集[是集],不是集谛。集谛既是集,也是集谛。

(乙)集谛是集吗?是的。

(甲)灭是灭谛吗?

除了灭谛,其余的灭[是灭],不是灭谛。灭谛既是灭,也是灭谛。

(乙)灭谛是灭吗?是的。

(甲)道是道谛吗?

除了道谛,其余的道[是道],不是道谛。道谛既是道,也是道谛。

(乙)道谛是道吗?是的。

10(Ka) dukkhaṃ dukkhasaccanti? Āmantā. (Kha) dukkhasaccaṃ dukkhanti? Kāyikaṃ dukkhaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ ṭhapetvā avasesaṃ dukkhasaccaṃ [avasesaṃ dukkhasaccaṃ dukkhasaccaṃ (syā.) evamuparipi], na dukkhaṃ. Kāyikaṃ dukkhaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ dukkhañceva dukkhasaccañca. (Ka) samudayo samudayasaccanti? Samudayasaccaṃ ṭhapetvā avaseso samudayo, na samudayasaccaṃ. Samudayasaccaṃ samudayo ceva samudayasaccañca. (Kha) samudayasaccaṃ samudayoti? Āmantā. (Ka) nirodho nirodhasaccanti? Nirodhasaccaṃ ṭhapetvā avaseso nirodho, na nirodhasaccaṃ. Nirodhasaccaṃ nirodho ceva nirodhasaccañca. (Kha) nirodhasaccaṃ nirodhoti? Āmantā. (Ka) maggo maggasaccanti? Maggasaccaṃ ṭhapetvā avaseso maggo, na maggasaccaṃ. Maggasaccaṃ maggo ceva maggasaccañca. (Kha) maggasaccaṃ maggoti? Āmantā.
11已对照

(乙)逆

十一、(甲)非苦是非苦谛吗?

除了身的苦、心的苦,其余的不是苦,是苦谛。除了苦与苦谛,其余的既不是苦,也不是苦谛。

(乙)非苦谛是非苦吗?是的。

(甲)非集是非集谛吗?是的。

(乙)非集谛是非集吗?

除了集谛,其余的不是集谛,是集。除了集与集谛,其余的既不是集,也不是集谛。

(甲)非灭是非灭谛吗?是的。

(乙)非灭谛是非灭吗?

除了灭谛,其余的不是灭谛,是灭。除了灭与灭谛,其余的既不是灭,也不是灭谛。

(甲)非道是非道谛吗?是的。

(乙)非道谛是非道吗?

除了道谛,其余的不是道谛,是道。除了道与道谛,其余的既不是道,也不是道谛。

11(Ka) na dukkhaṃ na dukkhasaccanti? Kāyikaṃ dukkhaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ ṭhapetvā avasesaṃ na dukkhaṃ [avasesaṃ dukkhasaccaṃ na dukkhaṃ (sī. syā. ka.) evaṃ avasesesu tīsu saccesu] dukkhasaccaṃ. Dukkhañca dukkhasaccañca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva dukkhaṃ na ca dukkhasaccaṃ. (Kha) na dukkhasaccaṃ na dukkhanti? Āmantā. (Ka) na samudayo na samudayasaccanti? Āmantā. (Kha) na samudayasaccaṃ na samudayoti? Samudayasaccaṃ ṭhapetvā avaseso na samudayasaccaṃ, samudayo. Samudayañca samudayasaccañca ṭhapetvā avaseso na ceva samudayo na ca samudayasaccaṃ. (Ka) na nirodho na nirodhasaccanti? Āmantā. (Kha) na nirodhasaccaṃ na nirodhoti? Nirodhasaccaṃ ṭhapetvā avaseso na nirodhasaccaṃ, nirodho. Nirodhañca nirodhasaccañca ṭhapetvā avaseso na ceva nirodho na ca nirodhasaccaṃ. (Ka) na maggo na maggasaccanti? Āmantā. (Kha) na maggasaccaṃ na maggoti? Maggasaccaṃ ṭhapetvā avaseso na maggasaccaṃ, maggo. Maggañca maggasaccañca ṭhapetvā avaseso na ceva maggo na ca maggasaccaṃ.
12已对照

二、句清净根轮分

(甲)顺

十二、(甲)苦是苦谛吗?是的。

(乙)谛是集谛吗?

集谛既是谛,也是集谛。其余的谛不是集谛。

苦是苦谛吗?是的。

谛是灭谛吗?……乃至……谛是道谛吗?

道谛既是谛,也是道谛。其余的谛不是道谛。

12(Ka) dukkhaṃ dukkhasaccanti? Āmantā. (Kha) saccā samudayasaccanti? Samudayasaccaṃ saccañceva samudayasaccañca. Avasesā saccā [avasesā saccā saccā (syā.)] na samudayasaccaṃ. Dukkhaṃ dukkhasaccanti? Āmantā. Saccā nirodhasaccanti?…Pe… saccā maggasaccanti? Maggasaccaṃ saccañceva maggasaccañca. Avasesā saccā na maggasaccaṃ.
13已对照

十三、集是集谛吗?

除了集谛,其余的集[是集],不是集谛。集谛既是集,也是集谛。谛是苦谛吗?……乃至……谛是灭谛吗?……乃至……谛是道谛吗?

道谛既是谛,也是道谛。其余的谛不是道谛。

13Samudayo samudayasaccanti? Samudayasaccaṃ ṭhapetvā avaseso samudayo, na samudayasaccaṃ. Samudayasaccaṃ samudayo ceva samudayasaccañca. Saccā dukkhasaccanti? …Pe… saccā nirodhasaccanti?…Pe… saccā maggasaccanti? Maggasaccaṃ saccañceva maggasaccañca. Avasesā saccā na maggasaccaṃ.
14已对照

十四、灭是灭谛吗?

除了灭谛,其余的灭[是灭],不是灭谛。灭谛既是灭,也是灭谛。

谛是苦谛吗?……乃至……谛是集谛吗?……乃至……谛是道谛吗?

道谛既是谛,也是道谛。其余的谛不是道谛。

14Nirodho nirodhasaccanti? Nirodhasaccaṃ ṭhapetvā avaseso nirodho, na nirodhasaccaṃ. Nirodhasaccaṃ nirodho ceva nirodhasaccañca. Saccā dukkhasaccanti?…Pe… saccā samudayasaccanti? …Pe… saccā maggasaccanti? Maggasaccaṃ saccañceva maggasaccañca. Avasesā saccā na maggasaccaṃ.
15已对照

十五、道是道谛吗?

除了道谛,其余的道[是道],不是道谛。道谛既是道,也是道谛。

谛是苦谛吗?……乃至……谛是集谛吗?……乃至……谛是灭谛吗?

灭谛既是谛,也是灭谛。其余的谛不是灭谛。

15Maggo maggasaccanti? Maggasaccaṃ ṭhapetvā avaseso maggo, na maggasaccaṃ. Maggasaccaṃ maggo ceva maggasaccañca. Saccā dukkhasaccanti?…Pe… saccā samudayasaccanti? …Pe… saccā nirodhasaccanti? Nirodhasaccaṃ saccañceva nirodhasaccañca. Avasesā saccā na nirodhasaccaṃ.
16已对照

(乙)逆

十六、(甲)非苦是非苦谛吗?

除了身的苦、心的苦,其余的不是苦,是苦谛。除了苦与苦谛,其余的既不是苦,也不是苦谛。

(乙)非谛是非集谛吗?是的。

非苦是非苦谛吗?

除了身的苦、心的苦,其余的不是苦,是苦谛。除了苦与苦谛,其余的既不是苦,也不是苦谛。

非谛是非灭谛吗?……乃至……非谛是非道谛吗?是的。

16(Ka) na dukkhaṃ na dukkhasaccanti? Kāyikaṃ dukkhaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ ṭhapetvā avasesaṃ na dukkhaṃ, dukkhasaccaṃ. Dukkhañca dukkhasaccañca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva dukkhaṃ na ca dukkhasaccaṃ. (Kha) na saccā na samudayasaccanti? Āmantā. Na dukkhaṃ na dukkhasaccanti? Kāyikaṃ dukkhaṃ cetasikaṃ dukkhaṃ ṭhapetvā avasesaṃ na dukkhaṃ, dukkhasaccaṃ. Dukkhañca dukkhasaccañca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva dukkhaṃ na ca dukkhasaccaṃ. Na saccā na nirodhasaccanti?…Pe… na saccā na maggasaccanti? Āmantā.
17已对照

十七、(甲)非集是非集谛吗?是的。

(乙)非谛是非苦谛吗?是的。

非集是非集谛吗?是的。

非谛是非灭谛吗?……乃至……非谛是非道谛吗?是的。

17(Ka) na samudayo na samudayasaccanti? Āmantā. (Kha) na saccā na dukkhasaccanti? Āmantā. Na samudayo na samudayasaccanti? Āmantā. Na saccā na nirodhasaccanti?…Pe… na saccā na maggasaccanti? Āmantā.
18已对照

十八、非灭是非灭谛吗?是的。

非谛是非苦谛吗?……乃至……非谛是非集谛吗?……乃至……非谛是非道谛吗?是的。

18Na nirodho na nirodhasaccanti? Āmantā. Na saccā na dukkhasaccanti?…Pe… na saccā na samudayasaccanti?…Pe… na saccā na maggasaccanti? Āmantā.
19已对照

十九、(甲)非道是非道谛吗?是的。

(乙)非谛是非苦谛吗?是的。

非道是非道谛吗?是的。

非谛是非集谛吗?……乃至……非谛是非灭谛吗?是的。

19(Ka) na maggo na maggasaccanti? Āmantā. (Kha) na saccā na dukkhasaccanti? Āmantā. Na maggo na maggasaccanti? Āmantā. Na saccā na samudayasaccanti?…Pe… na saccā na nirodhasaccanti? Āmantā.
20已对照

三、纯谛分

(甲)顺

二十、(甲)苦是谛吗?是的。

(乙)谛是苦谛吗?

苦谛既是谛,也是苦谛。其余的谛不是苦谛。

集是谛吗?是的……乃至……。

灭是谛吗?是的……乃至……。

(甲)道是谛吗?是的。

(乙)谛是道谛吗?

道谛既是谛,也是道谛。其余的谛不是道谛。

20(Ka) dukkhaṃ saccanti? Āmantā. (Kha) saccā dukkhasaccanti? Dukkhasaccaṃ saccañceva dukkhasaccañca. Avasesā saccā na dukkhasaccaṃ. Samudayo saccanti? Āmantā…pe…. Nirodho saccanti? Āmantā…pe…. (Ka) maggo saccanti? Āmantā. (Kha) saccā maggasaccanti? Maggasaccaṃ saccañceva maggasaccañca. Avasesā saccā na maggasaccaṃ.
21已对照

(乙)逆

二十一、(甲)非苦是非谛吗?

除了苦,其余的谛不是苦,是谛。除了苦与谛,其余的既不是苦,也不是谛。

(乙)非谛是非苦谛吗?是的。

非集是非谛吗?

除了集……乃至……除了灭……乃至……。

(甲)非道是非谛吗?

除了道,其余的谛不是道,是谛。除了道与谛,其余的既不是道,也不是谛。

(乙)非谛是非道谛吗?是的。

21(Ka) na dukkhaṃ na saccanti? Dukkhaṃ ṭhapetvā avasesā saccā na dukkhaṃ, saccā. Dukkhañca saccañca ṭhapetvā avasesaṃ na ceva dukkhaṃ na ca saccā. (Kha) na saccā na dukkhasaccanti? Āmantā. Na samudayo na saccanti? Samudayaṃ ṭhapetvā…pe… nirodhaṃ ṭhapetvā…pe…. (Ka) na maggo na saccanti? Maggaṃ ṭhapetvā avasesā saccā na maggo, saccā. Maggañca saccañca ṭhapetvā avasesā na ceva maggo na ca saccā. (Kha) na saccā na maggasaccanti? Āmantā.
22已对照

四、纯谛根轮分

(甲)顺

二十二、(甲)苦是谛吗?是的。

(乙)谛是集谛吗?

集谛既是谛,也是集谛。其余的谛不是集谛。

苦是谛吗?是的。

谛是灭谛吗?……乃至……。谛是道谛吗?

道谛既是谛,也是道谛。其余的谛不是道谛。

集是谛吗?是的。……乃至……。

灭是谛吗?是的。……乃至……。

道是谛吗?是的。

谛是苦谛吗?……乃至……谛是集谛吗?……乃至……谛是灭谛吗?

灭谛既是谛,也是灭谛。其余的谛不是灭谛。

22(Ka) dukkhaṃ saccanti? Āmantā. (Kha) saccā samudayasaccanti? Samudayasaccaṃ saccañceva samudayasaccañca. Avasesā saccā na samudayasaccaṃ. Dukkhaṃ saccanti? Āmantā. Saccā nirodhasaccanti?…Pe…. Saccā maggasaccanti? Maggasaccaṃ saccañceva maggasaccañca. Avasesā saccā na maggasaccaṃ. Samudayo saccanti? Āmantā.…Pe…. Nirodho saccanti? Āmantā.…Pe…. Maggo saccanti? Āmantā. Saccā dukkhasaccanti?…Pe… saccā samudayasaccanti? …Pe… saccā nirodhasaccanti? Nirodhasaccaṃ saccañceva nirodhasaccañca. Avasesā saccā na nirodhasaccaṃ.
23已对照

(乙)逆

二十三、(甲)非苦是非谛吗?

除了苦,其余的谛不是苦,是谛。除了苦与谛,其余的既不是苦,也不是谛。

(乙)非谛是非集谛吗?是的。

非苦是非谛吗?

除了苦,其余的谛不是苦,是谛。除了苦与谛,其余的既不是苦,也不是谛。

非谛是非灭谛吗?……乃至……非谛是非道谛吗?是的。

23(Ka) na dukkhaṃ na saccanti? Dukkhaṃ ṭhapetvā avasesā saccā na dukkhaṃ, saccā. Dukkhañca saccañca ṭhapetvā avasesā na ceva dukkhaṃ na ca saccā. (Kha) na saccā na samudayasaccanti? Āmantā. Na dukkhaṃ na saccanti? Dukkhaṃ ṭhapetvā avasesā saccā na dukkhaṃ, saccā. Dukkhañca saccañca ṭhapetvā avasesā na ceva dukkhaṃ na ca saccā. Na saccā na nirodhasaccanti?…Pe… na saccā na maggasaccanti? Āmantā.
24已对照

二十四、非集是非谛吗?

除了集,其余的谛不是集,是谛。除了集与谛,其余的既不是集,也不是谛。

非谛是非苦谛吗?……乃至……。

24Na samudayo na saccanti? Samudayaṃ ṭhapetvā avasesā saccā na samudayo, saccā. Samudayañca saccañca ṭhapetvā avasesā na ceva samudayo na ca saccā. Na saccā na dukkhasaccanti?…Pe….
25已对照

二十五、非灭是非谛吗?

除了灭……乃至……。

25Na nirodho na saccanti? Nirodhaṃ ṭhapetvā…pe….
26已对照

二十六、(甲)非道是非谛吗?

除了道,其余的谛不是道,是谛。除了道与谛,其余的既不是道,也不是谛。

(乙)非谛是非苦谛吗?是的。

非道是非谛吗?

除了道,其余的谛不是道,是谛。除了道与谛,其余的既不是道,也不是谛。

非谛是非集谛吗?是的。……乃至……。

非谛是非灭谛吗?是的。

26(Ka) na maggo na saccanti? Maggaṃ ṭhapetvā avasesā saccā na maggo, saccā. Maggañca saccañca ṭhapetvā avasesā na ceva maggo na ca saccā. (Kha) na saccā na dukkhasaccanti? Āmantā. Na maggo na saccanti? Maggaṃ ṭhapetvā avasesā saccā na maggo, saccā. Maggañca saccañca ṭhapetvā avasesā na ceva maggo na ca saccā. Na saccā na samudayasaccanti? Āmantā.…Pe…. Na saccā na nirodhasaccanti? Āmantā.
27已对照

施设解说分。

二、转起分 一、生分

(一)现在分

(甲)顺·人

二十七、(甲)凡谁的苦谛生起,他的集谛生起吗?

一切[众生]投生时,在转起中与渴爱不相应的心的生刹那,他们的苦谛生起,而他们的集谛不生起。在渴爱的生刹那,他们的苦谛生起,集谛也生起。

(乙)或者,凡谁的集谛生起,他的苦谛生起吗?是的。

(甲)凡谁的苦谛生起,他的道谛生起吗?

一切[众生]投生时,在转起中与道不相应的心的生刹那,他们的苦谛生起,而他们的道谛不生起。在五蕴有中的道的生刹那,他们的苦谛生起,道谛也生起。

(乙)或者,凡谁的道谛生起,他的苦谛生起吗?

在无色[界]中的道的生刹那,他们的道谛生起,而他们的苦谛不生起。在五蕴有中的道的生刹那,他们的道谛生起,苦谛也生起。

27(Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjati tassa samudayasaccaṃ uppajjatīti? Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte taṇhāvippayuttacittassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjati. Taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca uppajjati samudayasaccañca uppajjati. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ uppajjati tassa dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Āmantā. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjati tassa maggasaccaṃ uppajjatīti? Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte maggavippayuttacittassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ uppajjati. Pañcavokāre maggassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca uppajjati maggasaccañca uppajjati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ uppajjati tassa dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Arūpe maggassa uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjati. Pañcavokāre maggassa uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca uppajjati dukkhasaccañca uppajjati.
28已对照

二十八、(甲)凡谁的集谛生起,他的道谛生起吗?不是。

(乙)或者,凡谁的道谛生起,他的集谛生起吗?不是。

28(Ka) yassa samudayasaccaṃ uppajjati tassa maggasaccaṃ uppajjatīti? No. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ uppajjati tassa samudayasaccaṃ uppajjatīti? No.
29已对照

(乙)顺·处所

二十九、(甲)凡苦谛生起之处,集谛在那里生起吗?

在无想众生[界]中,苦谛在那里生起,而集谛不在那里生起。在四蕴有、五蕴有中,苦谛在那里生起,集谛也在那里生起。

(乙)或者,凡……乃至……吗?是的。

(甲)凡苦谛生起之处,道谛在那里生起吗?

在苦界、无想众生[界]中,苦谛在那里生起,而道谛不在那里生起。在其余的四蕴有、五蕴有中,苦谛在那里生起,道谛也在那里生起。

(乙)或者,凡道谛生起之处,苦谛在那里生起吗?是的。

29(Ka) yattha dukkhasaccaṃ uppajjati tattha samudayasaccaṃ uppajjatīti? Asaññasatte tattha dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tattha samudayasaccaṃ uppajjati. Catuvokāre pañcavokāre tattha dukkhasaccañca uppajjati samudayasaccañca uppajjati. (Kha) yattha vā pana…pe…? Āmantā. (Ka) yattha dukkhasaccaṃ uppajjati tattha maggasaccaṃ uppajjatīti? Apāye asaññasatte tattha dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tattha maggasaccaṃ uppajjati. Avasese catuvokāre pañcavokāre tattha dukkhasaccañca uppajjati maggasaccañca uppajjati. (Kha) yattha vā pana maggasaccaṃ uppajjati tattha dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Āmantā.
30已对照

三十、(甲)凡集谛生起之处,道谛在那里生起吗?

在苦界中,集谛在那里生起,而道谛不在那里生起。在其余的四蕴有、五蕴有中,集谛在那里生起,道谛也在那里生起。

(乙)或者,凡……乃至……吗?是的。

30(Ka) yattha samudayasaccaṃ uppajjati tattha maggasaccaṃ uppajjatīti? Apāye tattha samudayasaccaṃ uppajjati, no ca tattha maggasaccaṃ uppajjati. Avasese catuvokāre pañcavokāre tattha samudayasaccañca uppajjati maggasaccañca uppajjati. (Kha) yattha vā pana…pe…? Āmantā.
31已对照

(丙)顺·人与处所

三十一、凡谁的苦谛在何处生起,他的集谛在那里生起吗?……乃至……。

31Yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjati tassa tattha samudayasaccaṃ uppajjatīti?…Pe….
32已对照

(人[分]、人与处所[分]也应同样详说。)

(丁)逆·人

三十二、(甲)凡谁的苦谛不生起,他的集谛不生起吗?是的。

(乙)或者,凡谁的集谛不生起,他的苦谛不生起吗?

一切[众生]投生时,在转起中与渴爱不相应的心的生刹那,他们的集谛不生起,而他们的苦谛并非不生起。一切[众生]死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的集谛不生起,苦谛也不生起。

(甲)凡谁的苦谛不生起,他的道谛不生起吗?

在无色[界]中的道的生刹那,他们的苦谛不生起,而他们的道谛并非不生起。一切[众生]死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中果的生刹那,他们的苦谛不生起,道谛也不生起。

(乙)或者,凡谁的道谛不生起,他的苦谛不生起吗?

一切[众生]投生时,在转起中与道不相应的心的生刹那,他们的道谛不生起,而他们的苦谛并非不生起。一切[众生]死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中果的生刹那,他们的道谛不生起,苦谛也不生起。

32(Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa samudayasaccaṃ nuppajjatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ nuppajjati tassa dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte taṇhāvippayuttacittassa uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati. Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca nuppajjati dukkhasaccañca nuppajjati. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa maggasaccaṃ nuppajjatīti? Arūpe maggassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjati. Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe phalassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca nuppajjati maggasaccañca nuppajjati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nuppajjati tassa dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte maggavippayuttacittassa uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati. Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe phalassa uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca nuppajjati dukkhasaccañca nuppajjati.
33已对照

三十三、(甲)凡谁的集谛不生起,他的道谛不生起吗?

在道的生刹那,他们的集谛不生起,而他们的道谛并非不生起。在一切[众生]心的坏灭刹那,在与渴爱不相应且与道不相应的心的生刹那,入灭尽定者、无想众生,他们的集谛不生起,道谛也不生起。

(乙)或者,凡谁的道谛不生起,他的集谛不生起吗?

在渴爱的生刹那,他们的道谛不生起,而他们的集谛并非不生起。在一切[众生]心的坏灭刹那,在与道不相应且与渴爱不相应的心的生刹那,入灭尽定者、无想众生,他们的道谛不生起,集谛也不生起。

33(Ka) yassa samudayasaccaṃ nuppajjati tassa maggasaccaṃ nuppajjatīti? Maggassa uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjati. Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttamaggavippayuttacittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ samudayasaccañca nuppajjati maggasaccañca nuppajjati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nuppajjati tassa samudayasaccaṃ nuppajjatīti? Taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjati. Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe maggavippayuttataṇhāvippayuttacittassa [taṇhāvippayuttamaggavippayuttacittassa (sī.) evaṃ puggalokāsepi nirodhavārepi] uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ maggasaccañca nuppajjati samudayasaccañca nuppajjati.
34已对照

(戊)逆·处所

三十四、(甲)凡苦谛不生起之处,集谛不在那里生起吗?没有。

(乙)或者,凡集谛不生起之处,苦谛不在那里生起吗?生起。

(甲)凡苦谛不生起之处,道谛不在那里生起吗?没有。

(乙)或者,凡道谛不生起之处,苦谛不在那里生起吗?生起。

34(Ka) yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati tattha samudayasaccaṃ nuppajjatīti? Natthi. (Kha) yattha vā pana samudayasaccaṃ nuppajjati tattha dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Uppajjati. (Ka) yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati tattha maggasaccaṃ nuppajjatīti? Natthi. (Kha) yattha vā pana maggasaccaṃ nuppajjati tattha dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Uppajjati.
35已对照

三十五、(甲)凡集谛不生起之处,道谛不在那里生起吗?是的。

(乙)或者,凡道谛不生起之处,集谛不在那里生起吗?

在苦界中,道谛不在那里生起,而集谛并非不在那里生起。在无想众生[界]中,道谛不在那里生起,集谛也不在那里生起。

35(Ka) yattha samudayasaccaṃ nuppajjati tattha maggasaccaṃ nuppajjatīti? Āmantā. (Kha) yattha vā pana maggasaccaṃ nuppajjati tattha samudayasaccaṃ nuppajjatīti? Apāye tattha maggasaccaṃ nuppajjati, no ca tattha samudayasaccaṃ nuppajjati. Asaññasatte tattha maggasaccañca nuppajjati samudayasaccañca nuppajjati.
36已对照

(己)逆·人与处所

三十六、(甲)凡谁的苦谛在何处不生起,他的集谛不在那里生起吗?是的。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处不生起,他的苦谛不在那里生起吗?

一切[众生]投生时,在转起中与渴爱不相应的心的生刹那,他们的集谛不在那里生起,而他们的苦谛并非不在那里生起。一切[众生]死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的集谛不在那里生起,苦谛也不在那里生起。

(甲)凡谁的苦谛在何处不生起,他的道谛不在那里生起吗?

在无色[界]中的道的生刹那,他们的苦谛不在那里生起,而他们的道谛并非不在那里生起。一切[众生]死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中果的生刹那,他们的苦谛不在那里生起,道谛也不在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不生起,他的苦谛不在那里生起吗?

一切[众生]投生时,在转起中与道不相应的心的生刹那,他们的道谛不在那里生起,而他们的苦谛并非不在那里生起。一切[众生]死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中果的生刹那,他们的道谛不在那里生起,苦谛也不在那里生起。

36(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa tattha samudayasaccaṃ nuppajjatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ nuppajjati tassa tattha dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte taṇhāvippayuttacittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati. Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccañca nuppajjati dukkhasaccañca nuppajjati. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa tattha maggasaccaṃ nuppajjatīti? Arūpe maggassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjati. Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe phalassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccañca nuppajjati maggasaccañca nuppajjati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nuppajjati tassa tattha dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte maggavippayuttacittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati. Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe phalassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccañca nuppajjati dukkhasaccañca nuppajjati.
37已对照

三十七、(甲)凡谁的集谛在何处不生起,他的道谛不在那里生起吗?

在道的生刹那,他们的集谛不在那里生起,而他们的道谛并非不在那里生起。在一切[众生]心的坏灭刹那,在与渴爱不相应且与道不相应的心的生刹那,无想众生,他们的集谛不在那里生起,道谛也不在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不生起,他的集谛不在那里生起吗?

在渴爱的生刹那,他们的道谛不在那里生起,而他们的集谛并非不在那里生起。在一切[众生]心的坏灭刹那,在与道不相应且与渴爱不相应的心的生刹那,无想众生,他们的道谛不在那里生起,集谛也不在那里生起。

37(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ nuppajjati tassa tattha maggasaccaṃ nuppajjatīti? Maggassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjati. Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttamaggavippayuttacittassa uppādakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca nuppajjati maggasaccañca nuppajjati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nuppajjati tassa tattha samudayasaccaṃ nuppajjatīti? Taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjati. Sabbesaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe maggavippayuttataṇhāvippayuttacittassa uppādakkhaṇe asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca nuppajjati samudayasaccañca nuppajjati.
38已对照

(二)过去分

(甲)顺·人

三十八、(甲)凡谁的苦谛曾生起,他的集谛曾生起吗?是的。

(乙)或者,凡谁的集谛曾生起,他的苦谛曾生起吗?是的。

(甲)凡谁的苦谛曾生起,他的道谛曾生起吗?

未现观者,他们的苦谛曾生起,而他们的道谛不曾生起。已现观者,他们的苦谛曾生起,道谛也曾生起。

(乙)或者,凡谁的……乃至……曾生起吗?是的。

38(Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjittha tassa samudayasaccaṃ uppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ uppajjittha tassa dukkhasaccaṃ uppajjitthāti? Āmantā. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjittha tassa maggasaccaṃ uppajjitthāti? Anabhisametāvīnaṃ tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ maggasaccaṃ uppajjittha. Abhisametāvīnaṃ tesaṃ dukkhasaccañca uppajjittha maggasaccañca uppajjittha. (Kha) yassa vā pana…pe… uppajjitthāti? Āmantā.
39已对照

三十九、(甲)凡谁的集谛曾生起,他的道谛曾生起吗?

未现观者,他们的集谛曾生起,而他们的道谛不曾生起。已现观者,他们的集谛曾生起,道谛也曾生起。

(乙)或者,凡谁的……乃至……曾生起吗?是的。

39(Ka) yassa samudayasaccaṃ uppajjittha tassa maggasaccaṃ uppajjitthāti? Anabhisametāvīnaṃ tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ maggasaccaṃ uppajjittha. Abhisametāvīnaṃ tesaṃ samudayasaccañca uppajjittha maggasaccañca uppajjittha. (Kha) yassa vā pana…pe… uppajjitthāti? Āmantā.
40已对照

(乙)顺·处所

四十、凡苦谛曾生起之处……乃至……。

(处所[分]于一切处也相同。圣典的差别与前面的处所[分]相同。)

40Yattha dukkhasaccaṃ uppajjittha…pe…. (Yatthakampi sabbattha sadisaṃ. Tantinānākaraṇaṃ heṭṭhā yatthakasadisaṃ).
41已对照

(丙)顺·人与处所

四十一、(甲)凡谁的苦谛在何处曾生起,他的集谛曾在那里生起吗?

净居天者在第二心转起时,无想众生,他们的苦谛曾在那里生起,而他们的集谛不曾在那里生起。其余四蕴有者、五蕴有者,他们的苦谛曾在那里生起,集谛也曾在那里生起。

(乙)或者,凡谁在何处……乃至……曾生起吗?是的。

(甲)凡谁的苦谛在何处曾生起,他的道谛曾在那里生起吗?

净居天者在第二心转起时,未现观者、无想众生,他们的苦谛曾在那里生起,而他们的道谛不曾在那里生起。已现观者,他们的苦谛曾在那里生起,道谛也曾在那里生起。

(乙)或者,凡谁在何处……乃至……曾生起吗?是的。

41(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjittha tassa tattha samudayasaccaṃ uppajjitthāti? Suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjittha. Itaresaṃ catuvokārānaṃ pañcavokārānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccañca uppajjittha samudayasaccañca uppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha…pe… uppajjitthāti? Āmantā. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjittha tassa tattha maggasaccaṃ uppajjitthāti? Suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne anabhisametāvīnaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjittha. Abhisametāvīnaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccañca uppajjittha maggasaccañca uppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha…pe… uppajjitthāti? Āmantā.
42已对照

四十二、(甲)凡谁的集谛在何处曾生起,他的道谛曾在那里生起吗?

净居天者在第二不善心转起时,未现观者,他们的集谛曾在那里生起,而他们的道谛不曾在那里生起。已现观者,他们的集谛曾在那里生起,道谛也曾在那里生起。

(乙)或者,凡谁在何处……乃至……曾生起吗?是的。

42(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ uppajjittha tassa tattha maggasaccaṃ uppajjitthāti? Suddhāvāsānaṃ dutiye akusale citte vattamāne anabhisametāvīnaṃ tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjittha. Abhisametāvīnaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca uppajjittha maggasaccañca uppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha…pe… uppajjitthāti? Āmantā.
43已对照

(丁)逆·人

四十三、(甲)凡谁的苦谛不曾生起,他的集谛不曾生起吗?没有。

(乙)或者,凡谁的……乃至……不曾生起吗?没有。

(甲)凡谁的苦谛不曾生起,他的道谛不曾生起吗?没有。

(乙)或者,凡谁的道谛不曾生起,他的苦谛不曾生起吗?曾生起。

43(Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjittha tassa samudayasaccaṃ nuppajjitthāti? Natthi. (Kha) yassa vā pana…pe… nuppajjitthāti? Natthi. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjittha tassa maggasaccaṃ nuppajjitthāti? Natthi. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nuppajjittha tassa dukkhasaccaṃ nuppajjitthāti? Uppajjittha.
44已对照

四十四、(甲)凡谁的集谛不曾生起,他的道谛不曾生起吗?没有。

(乙)或者,凡谁的……乃至……不曾生起吗?曾生起。

44(Ka) yassa samudayasaccaṃ nuppajjittha tassa maggasaccaṃ nuppajjitthāti? Natthi. (Kha) yassa vā pana…pe… nuppajjitthāti? Uppajjittha.
45已对照

(戊)逆·处所

四十五、凡苦谛不曾生起之处……乃至……。

45Yattha dukkhasaccaṃ nuppajjittha…pe….
46已对照

(己)逆·人与处所

四十六、(甲)凡谁的苦谛在何处不曾生起,他的集谛不曾在那里生起吗?是的。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处不曾生起,他的苦谛不曾在那里生起吗?

净居天者在第二心转起时,无想众生,他们的集谛不曾在那里生起,而他们的苦谛并非不曾在那里生起。投生净居天时,他们的集谛不曾在那里生起,苦谛也不曾在那里生起。

(甲)凡谁的苦谛在何处不曾生起,他的道谛不曾在那里生起吗?是的。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不曾生起,他的苦谛不曾在那里生起吗?

净居天者在第二心转起时,未现观者、无想众生,他们的道谛不曾在那里生起,而他们的苦谛并非不曾在那里生起。投生净居天时,他们的道谛不曾在那里生起,苦谛也不曾在那里生起。

46(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjittha tassa tattha samudayasaccaṃ nuppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ nuppajjittha tassa tattha dukkhasaccaṃ nuppajjitthāti? Suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjittha. Suddhāvāsaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca nuppajjittha dukkhasaccañca nuppajjittha. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjittha tassa tattha maggasaccaṃ nuppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nuppajjittha tassa tattha dukkhasaccaṃ nuppajjitthāti? Suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne anabhisametāvīnaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjittha. Suddhāvāsaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca nuppajjittha dukkhasaccañca nuppajjittha.
47已对照

四十七、(甲)凡谁的集谛在何处不曾生起,他的道谛不曾在那里生起吗?是的。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不曾生起,他的集谛不曾在那里生起吗?

净居天者在第二不善心转起时,未现观者,他们的道谛不曾在那里生起,而他们的集谛并非不曾在那里生起。净居天者在第二心转起时,无想众生,他们的道谛不曾在那里生起,集谛也不曾在那里生起。

47(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ nuppajjittha tassa tattha maggasaccaṃ nuppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nuppajjittha tassa tattha samudayasaccaṃ nuppajjitthāti? Suddhāvāsānaṃ dutiye akusale citte vattamāne anabhisametāvīnaṃ tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjittha. Suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca nuppajjittha samudayasaccañca nuppajjittha.
48已对照

(三)未来分

(甲)顺·人

四十八、(甲)凡谁的苦谛将生起,他的集谛将生起吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者,他们的苦谛将生起,而他们的集谛不将生起。其余者,他们的苦谛将生起,集谛也将生起。

(乙)或者,凡谁的……乃至……吗?是的。

(甲)凡谁的苦谛将生起,他的道谛将生起吗?

具足最上道者、阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,他们的苦谛将生起,而他们的道谛不将生起。在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的苦谛将生起,道谛也将生起。

(乙)或者,凡谁的……乃至……将生起吗?是的。

48(Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjissati tassa samudayasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjissati. Itaresaṃ tesaṃ dukkhasaccañca uppajjissati samudayasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjissati tassa maggasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ uppajjissati. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ dukkhasaccañca uppajjissati maggasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana…pe… uppajjissatīti? Āmantā.
49已对照

四十九、(甲)凡谁的集谛将生起,他的道谛将生起吗?

那些不将获得道的凡夫,他们的集谛将生起,而他们的道谛不将生起。那些将获得道者,他们的集谛将生起,道谛也将生起。

(乙)或者,凡谁的道谛将生起,他的集谛将生起吗?

在某心无间将获得最上道者,他们的道谛将生起,而他们的集谛不将生起。那些将获得道者,他们的道谛将生起,集谛也将生起。

49(Ka) yassa samudayasaccaṃ uppajjissati tassa maggasaccaṃ uppajjissatīti? Ye puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ uppajjissati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccañca uppajjissati maggasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ uppajjissati tassa samudayasaccaṃ uppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ maggasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjissati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ maggasaccañca uppajjissati samudayasaccañca uppajjissati.
50已对照

(乙)顺·处所

五十、凡苦谛将生起之处……乃至……。

50Yattha dukkhasaccaṃ uppajjissati…pe….
51已对照

(丙)顺·人与处所

五十一、(甲)凡谁的苦谛在何处将生起,他的集谛将在那里生起吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者、无想众生,他们的苦谛将在那里生起,而他们的集谛不将在那里生起。其余四蕴有者、五蕴有者,他们的苦谛将在那里生起,集谛也将在那里生起。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处将生起……乃至……将生起吗?是的。

(甲)凡谁的苦谛在何处将生起,他的道谛将在那里生起吗?

具足最上道者、阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,苦界者、无想众生,他们的苦谛将在那里生起,而他们的道谛不将在那里生起。在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的苦谛将在那里生起,道谛也将在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处将生起,他的苦谛将在那里生起吗?是的。

51(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjissati tassa tattha samudayasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti asaññasattānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjissati. Itaresaṃ catuvokārānaṃ pañcavokārānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccañca uppajjissati samudayasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ uppajjissati…pe… uppajjissatīti? Āmantā. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjissati tassa tattha maggasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti āpāyikānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjissati. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti, ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ tattha dukkhasaccañca uppajjissati maggasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ uppajjissati tassa tattha dukkhasaccaṃ uppajjissatīti? Āmantā.
52已对照

五十二、(甲)凡谁的集谛在何处将生起,他的道谛将在那里生起吗?

苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,他们的集谛将在那里生起,而他们的道谛不将在那里生起。那些将获得道者,他们的集谛将在那里生起,道谛也将在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处将生起,他的集谛将在那里生起吗?

在某心无间将获得最上道者,他们的道谛将在那里生起,而他们的集谛不将在那里生起。那些将获得道者,他们的道谛将在那里生起,集谛也将在那里生起。

52(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ uppajjissati tassa tattha maggasaccaṃ uppajjissatīti? Āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjissati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ tattha samudayasaccañca uppajjissati maggasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ uppajjissati tassa tattha samudayasaccaṃ uppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjissati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ tattha maggasaccañca uppajjissati samudayasaccañca uppajjissati.
53已对照

(丁)逆·人

五十三、(甲)凡谁的苦谛不将生起,他的集谛不将生起吗?是的。

(乙)或者,凡谁的集谛不将生起,他的苦谛不将生起吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者,他们的集谛不将生起,而他们的苦谛并非不将生起。具足最后心者,他们的集谛不将生起,苦谛也不将生起。

(甲)凡谁的苦谛不将生起,他的道谛不将生起吗?是的。

(乙)或者,凡谁的道谛不将生起,他的苦谛不将生起吗?

具足最上道者、阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,他们的道谛不将生起,而他们的苦谛并非不将生起。具足最后心者,他们的道谛不将生起,苦谛也不将生起。

53(Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjissati tassa samudayasaccaṃ nuppajjissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ nuppajjissati tassa dukkhasaccaṃ nuppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ samudayasaccañca nuppajjissati dukkhasaccañca nuppajjissati. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjissati tassa maggasaccaṃ nuppajjissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nuppajjissati tassa dukkhasaccaṃ nuppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ maggasaccañca nuppajjissati dukkhasaccañca nuppajjissati.
54已对照

五十四、(甲)凡谁的集谛不将生起,他的道谛不将生起吗?

在某心无间将获得最上道者,他们的集谛不将生起,而他们的道谛并非不将生起。具足最上道者、阿罗汉,他们的集谛不将生起,道谛也不将生起。

(乙)或者,凡谁的道谛不将生起,他的集谛不将生起吗?

那些不将获得道的凡夫,他们的道谛不将生起,而他们的集谛并非不将生起。具足最上道者、阿罗汉,他们的道谛不将生起,集谛也不将生起。

54(Ka) yassa samudayasaccaṃ nuppajjissati tassa maggasaccaṃ nuppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjissati. Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ tesaṃ samudayasaccañca nuppajjissati maggasaccañca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nuppajjissati tassa samudayasaccaṃ nuppajjissatīti? Ye puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjissati. Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ tesaṃ maggasaccañca nuppajjissati samudayasaccañca nuppajjissati.
55已对照

(戊)逆·处所

五十五、凡苦谛不将生起之处……乃至……。

55Yattha dukkhasaccaṃ nuppajjissati…pe….
56已对照

(己)逆·人与处所

五十六、(甲)凡谁的苦谛在何处不将生起,他的集谛不将在那里生起吗?是的。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处不将生起,他的苦谛不将在那里生起吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者、无想众生,他们的集谛不将在那里生起,而他们的苦谛并非不将在那里生起。具足最后心者,他们的集谛不将在那里生起,苦谛也不将在那里生起。

(甲)凡谁的苦谛在何处不将生起,他的道谛不将在那里生起吗?是的。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不将生起,他的苦谛不将在那里生起吗?

具足最上道者、阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,苦界者、无想众生,他们的道谛不将在那里生起,而他们的苦谛并非不将在那里生起。具足最后心者,他们的道谛不将在那里生起,苦谛也不将在那里生起。

56(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjissati tassa tattha samudayasaccaṃ nuppajjissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ nuppajjissati tassa tattha dukkhasaccaṃ nuppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti asaññasattānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca nuppajjissati dukkhasaccañca nuppajjissati. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjissati tassa tattha maggasaccaṃ nuppajjissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nuppajjissati tassa tattha dukkhasaccaṃ nuppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti āpāyikānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca nuppajjissati dukkhasaccañca nuppajjissati.
57已对照

五十七、(甲)凡谁的集谛在何处不将生起,他的道谛不将在那里生起吗?

在某心无间将获得最上道者,他们的集谛不将在那里生起,而他们的道谛并非不将在那里生起。具足最上道者、阿罗汉、无想众生,他们的集谛不将在那里生起,道谛也不将在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不将生起,他的集谛不将在那里生起吗?

苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,他们的道谛不将在那里生起,而他们的集谛并非不将在那里生起。具足最上道者、阿罗汉、无想众生,他们的道谛不将在那里生起,集谛也不将在那里生起。

57(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ nuppajjissati tassa tattha maggasaccaṃ nuppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjissati. Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca nuppajjissati maggasaccañca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nuppajjissati tassa tattha samudayasaccaṃ nuppajjissatīti? Āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjissati. Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca nuppajjissati samudayasaccañca nuppajjissati.
58已对照

(四)现在过去分

(甲)顺·人

五十八、(甲)凡谁的苦谛生起,他的集谛曾生起吗?是的。

(乙)或者,凡谁的集谛曾生起,他的苦谛生起吗?

一切[众生]死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的集谛曾生起,而他们的苦谛不生起。一切[众生]投生时,在转起中的心的生刹那,他们的集谛曾生起,苦谛也生起。

(甲)凡谁的苦谛生起,他的道谛曾生起吗?未现观者投生时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛生起,而他们的道谛不曾生起。已现观者投生时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛生起,道谛也曾生起。

(乙)或者,凡谁的道谛曾生起,他的苦谛生起吗?

已现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的道谛曾生起,而他们的苦谛不生起。已现观者投生时,在转起中的心的生刹那,他们的道谛曾生起,苦谛也生起。

58(Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjati tassa samudayasaccaṃ uppajjitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ uppajjittha tassa dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjati. Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca uppajjittha dukkhasaccañca uppajjati. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjati tassa maggasaccaṃ uppajjitthāti? Anabhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ uppajjittha. Abhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca uppajjati maggasaccañca uppajjittha. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ uppajjittha tassa dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Abhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjati. Abhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca uppajjittha dukkhasaccañca uppajjati.
59已对照

五十九、(甲)凡谁的集谛生起,他的道谛曾生起吗?

在未现观者渴爱的生刹那,他们的集谛生起,而他们的道谛不曾生起。在已现观者渴爱的生刹那,他们的集谛生起,道谛也曾生起。

(乙)或者,凡谁的道谛曾生起,他的集谛生起吗?

在已现观者渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,入灭尽定者,他们的道谛曾生起,而他们的集谛不生起。在已现观者渴爱的生刹那,他们的道谛曾生起,集谛也生起。

59(Ka) yassa samudayasaccaṃ uppajjati tassa maggasaccaṃ uppajjitthāti? Anabhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ uppajjittha. Abhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca uppajjati maggasaccañca uppajjittha. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ uppajjittha tassa samudayasaccaṃ uppajjatīti? Abhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne nirodhasamāpannānaṃ tesaṃ maggasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjati. Abhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca uppajjittha samudayasaccañca uppajjati.
60已对照

(乙)顺·处所

六十、凡苦谛生起之处……乃至……(处所[分]全都相同)。

60Yattha dukkhasaccaṃ uppajjati…pe… (yatthakā sadisā sabbe).
61已对照

(丙)顺·人与处所

六十一、(甲)凡谁的苦谛在何处生起,他的集谛曾在那里生起吗?

在净居天者投生心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的苦谛在那里生起,而他们的集谛不曾在那里生起。其余者投生四蕴有、五蕴有时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛在那里生起,集谛也曾在那里生起。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处曾生起,他的苦谛在那里生起吗?

从四蕴有、五蕴有死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的集谛曾在那里生起,而他们的苦谛不在那里生起。投生四蕴有、五蕴有时,在转起中的心的生刹那,他们的集谛曾在那里生起,苦谛也在那里生起。

(甲)凡谁的苦谛在何处生起,他的道谛曾在那里生起吗?

在净居天者投生心的生刹那,未现观者投生时,在转起中的心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的苦谛在那里生起,而他们的道谛不曾在那里生起。已现观者投生时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛在那里生起,道谛也曾在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处曾生起,他的苦谛在那里生起吗?

已现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的道谛曾在那里生起,而他们的苦谛不在那里生起。已现观者投生时,在转起中的心的生刹那,他们的道谛曾在那里生起,苦谛也在那里生起。

61(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjati tassa tattha samudayasaccaṃ uppajjitthāti? Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa [uppatticittassa (syā.)] uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjittha. Itaresaṃ catuvokāraṃ pañcavokāraṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccañca uppajjati samudayasaccañca uppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ uppajjittha tassa tattha dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Catuvokārā pañcavokārā cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjati. Catuvokāraṃ pañcavokāraṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccañca uppajjittha dukkhasaccañca uppajjati. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjati tassa tattha maggasaccaṃ uppajjitthāti? Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa uppādakkhaṇe anabhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjittha. Abhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccañca uppajjati maggasaccañca uppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ uppajjittha tassa tattha dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Abhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjati. Abhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccañca uppajjittha dukkhasaccañca uppajjati.
62已对照

六十二、(甲)凡谁的集谛在何处生起,他的道谛曾在那里生起吗?

在未现观者渴爱的生刹那,他们的集谛在那里生起,而他们的道谛不曾在那里生起。在已现观者渴爱的生刹那,他们的集谛在那里生起,道谛也曾在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处曾生起,他的集谛在那里生起吗?

在已现观者渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的道谛曾在那里生起,而他们的集谛不在那里生起。在已现观者渴爱的生刹那,他们的道谛曾在那里生起,集谛也在那里生起。

62(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ uppajjati tassa tattha maggasaccaṃ uppajjitthāti? Anabhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjittha. Abhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccañca uppajjati maggasaccañca uppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ uppajjittha tassa tattha samudayasaccaṃ uppajjatīti? Abhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjati. Abhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccañca uppajjittha samudayasaccañca uppajjati.
63已对照

(丁)逆·人

六十三、(甲)凡谁的苦谛不生起,他的集谛不曾生起吗?

曾生起。

(乙)或者,凡谁的集谛不曾生起,他的苦谛不生起吗?没有。

(甲)凡谁的苦谛不生起,他的道谛不曾生起吗?

已现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的苦谛不生起,而他们的道谛并非不曾生起。未现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的苦谛不生起,道谛也不曾生起。

(乙)或者,凡谁的道谛不曾生起,他的苦谛不生起吗?

未现观者投生时,在转起中的心的生刹那,他们的道谛不曾生起,而他们的苦谛并非不生起。未现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的道谛不曾生起,苦谛也不生起。

63(Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa samudayasaccaṃ nuppajjitthāti? Uppajjittha. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ nuppajjittha tassa dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Natthi. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa maggasaccaṃ nuppajjitthāti? Abhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjittha. Anabhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca nuppajjati maggasaccañca nuppajjittha. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nuppajjittha tassa dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Anabhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjittha, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati. Anabhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca nuppajjittha dukkhasaccañca nuppajjati.
64已对照

六十四、(甲)凡谁的集谛不生起,他的道谛不曾生起吗?

在已现观者渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,入灭尽定者,他们的集谛不生起,而他们的道谛并非不曾生起。在未现观者渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,无想众生,他们的集谛不生起,道谛也不曾生起。

(乙)或者,凡谁的道谛不曾生起,他的集谛不生起吗?

在未现观者渴爱的生刹那,他们的道谛不曾生起,而他们的集谛并非不生起。在未现观者渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,无想众生,他们的道谛不曾生起,集谛也不生起。

64(Ka) yassa samudayasaccaṃ nuppajjati tassa maggasaccaṃ nuppajjitthāti? Abhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne nirodhasamāpannānaṃ tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjittha. Anabhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ samudayasaccañca nuppajjati maggasaccañca nuppajjittha. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nuppajjittha tassa samudayasaccaṃ nuppajjatīti? Anabhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjittha, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjati. Anabhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ maggasaccañca nuppajjittha samudayasaccañca nuppajjati.
65已对照

(戊)逆·处所

六十五、凡苦谛不生起之处……乃至……。

65Yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati…pe….
66已对照

(己)逆·人与处所

六十六、(甲)凡谁的苦谛在何处不生起,他的集谛不曾在那里生起吗?

从四蕴有、五蕴有死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的苦谛不在那里生起,而他们的集谛并非不曾在那里生起。在净居天者投生心的坏灭刹那,从无想众生[界]死没时,他们的苦谛不在那里生起,集谛也不曾在那里生起。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处不曾生起,他的苦谛不在那里生起吗?

在净居天者投生心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的集谛不曾在那里生起,而他们的苦谛并非不在那里生起。在净居天者投生心的坏灭刹那,从无想众生[界]死没时,他们的集谛不曾在那里生起,苦谛也不在那里生起。

(甲)凡谁的苦谛在何处不生起,他的道谛不曾在那里生起吗?

已现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的苦谛不在那里生起,而他们的道谛并非不曾在那里生起。在净居天者投生心的坏灭刹那,未现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,从无想众生[界]死没时,他们的苦谛不在那里生起,道谛也不曾在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不曾生起,他的苦谛不在那里生起吗?

在净居天者投生心的生刹那,未现观者投生时,在转起中的心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的道谛不曾在那里生起,而他们的苦谛并非不在那里生起。在净居天者投生心的坏灭刹那,未现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,从无想众生[界]死没时,他们的道谛不曾在那里生起,苦谛也不在那里生起。

66(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa tattha samudayasaccaṃ nuppajjitthāti? Catuvokārā pañcavokārā cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjittha. Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccañca nuppajjati samudayasaccañca nuppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ nuppajjittha tassa tattha dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati. Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca nuppajjittha dukkhasaccañca nuppajjati. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa tattha maggasaccaṃ nuppajjitthāti? Abhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjittha. Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa bhaṅgakkhaṇe anabhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccañca nuppajjati maggasaccañca nuppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nuppajjittha tassa tattha dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa uppādakkhaṇe anabhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati. Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa bhaṅgakkhaṇe anabhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca nuppajjittha dukkhasaccañca nuppajjati.
67已对照

六十七、(甲)凡谁的集谛在何处不生起,他的道谛不曾在那里生起吗?

在已现观者渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的集谛不在那里生起,而他们的道谛并非不曾在那里生起。净居天者在第二心转起时,在未现观者渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,无想众生,他们的集谛不在那里生起,道谛也不曾在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不曾生起,他的集谛不在那里生起吗?

在未现观者渴爱的生刹那,他们的道谛不曾在那里生起,而他们的集谛并非不在那里生起。净居天者在第二心转起时,在未现观者渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,无想众生,他们的道谛不曾在那里生起,集谛也不在那里生起。

67(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ nuppajjati tassa tattha maggasaccaṃ nuppajjitthāti? Abhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjittha. Suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne anabhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca nuppajjati maggasaccañca nuppajjittha. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nuppajjittha tassa tattha samudayasaccaṃ nuppajjatīti? Anabhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjati. Suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne anabhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca nuppajjittha samudayasaccañca nuppajjati.
68已对照

(五)现在未来分

(甲)顺·人

六十八、(甲)凡谁的苦谛生起,他的集谛将生起吗?

在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,他们的苦谛生起,而他们的集谛不将生起。其余者投生时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛生起,集谛也将生起。

(乙)或者,凡谁的集谛将生起,他的苦谛生起吗?

一切[众生]死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的集谛将生起,而他们的苦谛不生起。一切[众生]投生时,在转起中的心的生刹那,他们的集谛将生起,苦谛也生起。

(甲)凡谁的苦谛生起,他的道谛将生起吗?

在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,以及那些不将获得道的凡夫,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛生起,而他们的道谛不将生起。在其无间将获得最上道的那心的生刹那,以及其余将获得道者,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛生起,道谛也将生起。

(乙)或者,凡谁的道谛将生起,他的苦谛生起吗?

在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,以及其余将获得道者,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的道谛将生起,而他们的苦谛不生起。在其无间将获得最上道的那心的生刹那,以及其余将获得道者,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,他们的道谛将生起,苦谛也生起。

68(Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjati tassa samudayasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjissati. Itaresaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca uppajjati samudayasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ uppajjissati tassa dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjati. Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca uppajjissati dukkhasaccañca uppajjati. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjati tassa maggasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ uppajjissati. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca uppajjati maggasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ uppajjissati tassa dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjati. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca uppajjissati dukkhasaccañca uppajjati.
69已对照

六十九、(甲)凡谁的集谛生起,他的道谛将生起吗?

那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的生刹那,他们的集谛生起,而他们的道谛不将生起。那些将获得道者,于他们渴爱的生刹那,他们的集谛生起,道谛也将生起。

(乙)或者,凡谁的道谛将生起,他的集谛生起吗?

在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,入灭尽定者、无想众生,他们的道谛将生起,而他们的集谛不生起。那些将获得道者,于他们渴爱的生刹那,他们的道谛将生起,集谛也生起。

69(Ka) yassa samudayasaccaṃ uppajjati tassa maggasaccaṃ uppajjissatīti? Ye puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ uppajjissati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca uppajjati maggasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ uppajjissati tassa samudayasaccaṃ uppajjatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye [paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe ye (sī. syā.) puggalokāsavārepi] caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ maggasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca uppajjissati samudayasaccañca uppajjati.
70已对照

(乙)顺·处所

七十、凡苦谛生起之处……乃至……(处所[分]也应作得与人与处所[分]相同)。

70Yattha dukkhasaccaṃ uppajjati…pe… (yatthakampi yassayatthakasadisaṃ kātabbaṃ).
71已对照

(丙)顺·人与处所

七十一、(甲)凡谁的苦谛在何处生起,他的集谛将在那里生起吗?

在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的苦谛在那里生起,而他们的集谛不将在那里生起。其余者投生四蕴有、五蕴有时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛在那里生起,集谛也将在那里生起。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处将生起,他的苦谛在那里生起吗?

从四蕴有、五蕴有死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的集谛将在那里生起,而他们的苦谛不在那里生起。投生四蕴有、五蕴有时,在转起中的心的生刹那,他们的集谛将在那里生起,苦谛也在那里生起。

(甲)凡谁的苦谛在何处生起,他的道谛将在那里生起吗?

在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的苦谛在那里生起,而他们的道谛不将在那里生起。在其无间将获得最上道的那心的生刹那,以及其余将获得道者,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛在那里生起,道谛也将在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处将生起,他的苦谛在那里生起吗?

在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,以及其余将获得道者,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的道谛将在那里生起,而他们的苦谛不在那里生起。在其无间将获得最上道的那心的生刹那,以及其余将获得道者,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,他们的道谛将在那里生起,苦谛也在那里生起。

71(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjati tassa tattha samudayasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjissati. Itaresaṃ catuvokāraṃ pañcavokāraṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccañca uppajjati samudayasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ uppajjissati tassa tattha dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Catuvokārā pañcavokārā cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjati. Catuvokāraṃ pañcavokāraṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccañca uppajjissati dukkhasaccañca uppajjati. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjati tassa tattha maggasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjissati. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccañca uppajjati maggasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ uppajjissati tassa tattha dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjati. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccañca uppajjissati dukkhasaccañca uppajjati.
72已对照

七十二、(甲)凡谁的集谛在何处生起,他的道谛将在那里生起吗?

苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的生刹那,他们的集谛在那里生起,而他们的道谛不将在那里生起。那些将获得道者,于他们渴爱的生刹那,他们的集谛在那里生起,道谛也将在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处将生起,他的集谛在那里生起吗?

在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的道谛将在那里生起,而他们的集谛不在那里生起。那些将获得道者,于他们渴爱的生刹那,他们的道谛将在那里生起,集谛也在那里生起。

72(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ uppajjati tassa tattha maggasaccaṃ uppajjissatīti? Āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjissati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccañca uppajjati maggasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ uppajjissati tassa tattha samudayasaccaṃ uppajjatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccañca uppajjissati samudayasaccañca uppajjati.
73已对照

(丁)逆·人

七十三、(甲)凡谁的苦谛不生起,他的集谛不将生起吗?

一切[众生]死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的苦谛不生起,而他们的集谛并非不将生起。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,在无色[界]中最上道与果的生刹那,他们的苦谛不生起,集谛也不将生起。

(乙)或者,凡谁的集谛不将生起,他的苦谛不生起吗?

在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,他们的集谛不将生起,而他们的苦谛并非不生起。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,在无色[界]中最上道与果的生刹那,他们的集谛不将生起,苦谛也不生起。

(甲)凡谁的苦谛不生起,他的道谛不将生起吗?

在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,以及其余将获得道者,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的苦谛不生起,而他们的道谛并非不将生起。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,以及那些不将获得道的凡夫,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中最上道与果的生刹那,他们的苦谛不生起,道谛也不将生起。

(乙)或者,凡谁的道谛不将生起,他的苦谛不生起吗?

在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,以及那些不将获得道的凡夫,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,他们的道谛不将生起,而他们的苦谛并非不生起。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,以及那些不将获得道的凡夫,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中最上道与果的生刹那,他们的道谛不将生起,苦谛也不生起。

73(Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa samudayasaccaṃ nuppajjissatīti? Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca nuppajjati samudayasaccañca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ nuppajjissati tassa dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca nuppajjissati dukkhasaccañca nuppajjati. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa maggasaccaṃ nuppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca nuppajjati maggasaccañca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nuppajjissati tassa dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca nuppajjissati dukkhasaccañca nuppajjati.
74已对照

七十四、(甲)凡谁的集谛不生起,他的道谛不将生起吗?

在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,入灭尽定者、无想众生,他们的集谛不生起,而他们的道谛并非不将生起。具足最上道者、阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的集谛不生起,道谛也不将生起。

(乙)或者,凡谁的道谛不将生起,他的集谛不生起吗?

那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的生刹那,他们的道谛不将生起,而他们的集谛并非不生起。具足最上道者、阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的道谛不将生起,集谛也不生起。

74(Ka) yassa samudayasaccaṃ nuppajjati tassa maggasaccaṃ nuppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissānti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjissati. Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ samudayasaccañca nuppajjati maggasaccañca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nuppajjissati tassa samudayasaccaṃ nuppajjatīti? Ye puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjati. Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ maggasaccañca nuppajjissati samudayasaccañca nuppajjati.
75已对照

(戊)逆·处所

七十五、凡苦谛不生起之处……乃至……。

75Yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati…pe….
76已对照

(己)逆·人与处所

七十六、(甲)凡谁的苦谛在何处不生起,他的集谛不将在那里生起吗?

从四蕴有、五蕴有死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的苦谛不在那里生起,而他们的集谛并非不将在那里生起。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,从无想众生[界]死没时,在无色[界]中最上道与果的生刹那,他们的苦谛不在那里生起,集谛也不将在那里生起。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处不将生起,他的苦谛不在那里生起吗?

在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的集谛不将在那里生起,而他们的苦谛并非不在那里生起。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,在无色[界]中最上道与果的生刹那,从无想众生[界]死没时,他们的集谛不将在那里生起,苦谛也不在那里生起。

(甲)凡谁的苦谛在何处不生起,他的道谛不将在那里生起吗?

在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,以及其余将获得道者,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的苦谛不在那里生起,而他们的道谛并非不将在那里生起。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,从无想众生[界]死没时,在无色[界]中最上道与果的生刹那,从无想众生[界]死没时,他们的苦谛不在那里生起,道谛也不将在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不将生起,他的苦谛不在那里生起吗?

在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的道谛不将在那里生起,而他们的苦谛并非不在那里生起。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中最上道与果的生刹那,从无想众生[界]死没时,他们的道谛不将在那里生起,苦谛也不在那里生起。

76(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa tattha samudayasaccaṃ nuppajjissatīti? Catuvokārā pañcavokārā cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ arūpe aggamaggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccañca nuppajjati samudayasaccañca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ nuppajjissati tassa tattha dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca nuppajjissati dukkhasaccañca nuppajjati. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa tattha maggasaccaṃ nuppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe asaññattā cavantānaṃ arūpe aggamaggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccañca nuppajjati maggasaccañca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nuppajjissati tassa tattha dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca nuppajjissati dukkhasaccañca nuppajjati.
77已对照

七十七、(甲)凡谁的集谛在何处不生起,他的道谛不将在那里生起吗?

在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的集谛不在那里生起,而他们的道谛并非不将在那里生起。具足最上道者、阿罗汉、苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,无想众生,他们的集谛不在那里生起,道谛也不将在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不将生起,他的集谛不在那里生起吗?

苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的生刹那,他们的道谛不将在那里生起,而他们的集谛并非不在那里生起。具足最上道者、阿罗汉、苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,无想众生,他们的道谛不将在那里生起,集谛也不在那里生起。

77(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ nuppajjati tassa tattha maggasaccaṃ nuppajjissatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjissati. Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ, āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca nuppajjati maggasaccañca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nuppajjissati tassa tattha samudayasaccaṃ nuppajjatīti? Āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjati. Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca nuppajjissati samudayasaccañca nuppajjati.
78已对照

(六)过去未来分

(甲)顺·人

七十八、(甲)凡谁的苦谛曾生起,他的集谛将生起吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者,他们的苦谛曾生起,而他们的集谛不将生起。其余者,他们的苦谛曾生起,集谛也将生起。

(乙)或者,凡谁的集谛将生起,他的苦谛曾生起吗?是的。

(甲)凡谁的苦谛曾生起,他的道谛将生起吗?

具足最上道者、阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,他们的苦谛曾生起,而他们的道谛不将生起。在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的苦谛曾生起,道谛也将生起。

(乙)或者,凡谁的……乃至……吗?是的。

78(Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjittha tassa samudayasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjissati. Itaresaṃ tesaṃ dukkhasaccañca uppajjittha samudayasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ uppajjissati tassa dukkhasaccaṃ uppajjitthāti? Āmantā. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjittha tassa maggasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ maggasaccaṃ uppajjissati. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ dukkhasaccañca uppajjittha maggasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
79已对照

七十九、(甲)凡谁的集谛曾生起,他的道谛将生起吗?具足最上道者、阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,他们的集谛曾生起,而他们的道谛不将生起。在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的集谛曾生起,道谛也将生起。

(乙)或者,凡谁的……乃至……吗?是的。

79(Ka) yassa samudayasaccaṃ uppajjittha tassa maggasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ maggasaccaṃ uppajjissati. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti, ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccañca uppajjittha maggasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
80已对照

(乙)顺·处所

八十、凡苦谛曾生起之处……乃至……。

80Yattha dukkhasaccaṃ uppajjittha…pe….
81已对照

(丙)顺·人与处所

八十一、(甲)凡谁的苦谛在何处曾生起,他的集谛将在那里生起吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者、无想众生,他们的苦谛曾在那里生起,而他们的集谛不将在那里生起。其余四蕴有者、五蕴有者,他们的苦谛曾在那里生起,集谛也将在那里生起。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处将生起,他的苦谛曾在那里生起吗?

投生净居天时,他们的集谛将在那里生起,而他们的苦谛不曾在那里生起。其余四蕴有者、五蕴有者,他们的集谛将在那里生起,苦谛也曾在那里生起。

(甲)凡谁的苦谛在何处曾生起,他的道谛将在那里生起吗?

具足最上道者、阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,苦界者、无想众生,他们的苦谛曾在那里生起,而他们的道谛不将在那里生起。在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的苦谛曾在那里生起,道谛也将在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处将生起,他的苦谛曾在那里生起吗?

投生净居天时,他们的道谛将在那里生起,而他们的苦谛不曾在那里生起。在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的道谛将在那里生起,苦谛也曾在那里生起。

81(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjittha tassa tattha samudayasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti asaññasattānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjissati. Itaresaṃ catuvokārānaṃ pañcavokārānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccañca uppajjittha samudayasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ uppajjissati tassa tattha dukkhasaccaṃ uppajjitthāti? Suddhāvāsaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjittha. Itaresaṃ catuvokārānaṃ pañcavokārānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca uppajjissati dukkhasaccañca uppajjittha. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjittha tassa tattha maggasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti āpāyikānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjissati. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ tattha dukkhasaccañca uppajjittha maggasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ uppajjissati tassa tattha dukkhasaccaṃ uppajjitthāti? Suddhāvāsaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjittha. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ tattha maggasaccañca uppajjissati dukkhasaccañca uppajjittha.
82已对照

八十二、(甲)凡谁的集谛在何处曾生起,他的道谛将在那里生起吗?

具足最上道者、阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,苦界者,他们的集谛曾在那里生起,而他们的道谛不将在那里生起。在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的集谛曾在那里生起,道谛也将在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处将生起,他的集谛曾在那里生起吗?

净居天者在第二心转起时,他们的道谛将在那里生起,而他们的集谛不曾在那里生起。在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的道谛将在那里生起,集谛也曾在那里生起。

82(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ uppajjittha tassa tattha maggasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti āpāyikānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjittha, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjissati. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ tattha samudayasaccañca uppajjittha maggasaccañca uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ uppajjissati tassa tattha samudayasaccaṃ uppajjitthāti? Suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne tesaṃ tattha maggasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjittha. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ tattha maggasaccañca uppajjissati samudayasaccañca uppajjittha.
83已对照

(丁)逆·人

八十三、(甲)凡谁的苦谛不曾生起,他的集谛不将生起吗?没有。

(乙)或者,凡谁的集谛不将生起,他的苦谛不曾生起吗?曾生起。

(甲)凡谁的苦谛不曾生起,他的道谛不将生起吗?没有。

(乙)或者,凡谁的道谛不将生起,他的苦谛不曾生起吗?曾生起。

83(Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjittha tassa samudayasaccaṃ nuppajjissatīti? Natthi. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ nuppajjissati tassa dukkhasaccaṃ nuppajjitthāti? Uppajjittha. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjittha tassa maggasaccaṃ nuppajjissatīti? Natthi. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nuppajjissati tassa dukkhasaccaṃ nuppajjitthāti? Uppajjittha.
84已对照

八十四、(甲)凡谁的集谛不曾生起,他的道谛不将生起吗?没有。

(乙)或者,凡谁的道谛不将生起,他的集谛不曾生起吗?曾生起。

84(Ka) yassa samudayasaccaṃ nuppajjittha tassa maggasaccaṃ nuppajjissatīti? Natthi. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nuppajjissati tassa samudayasaccaṃ nuppajjitthāti? Uppajjittha.
85已对照

(戊)逆·处所

八十五、凡苦谛不曾生起之处……乃至……。

85Yattha dukkhasaccaṃ nuppajjittha…pe….
86已对照

(己)逆·人与处所

八十六、(甲)凡谁的苦谛在何处不曾生起,他的集谛不将在那里生起吗?将生起。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处不将生起,他的苦谛不曾在那里生起吗?曾生起。

(甲)凡谁的苦谛在何处不曾生起,他的道谛不将在那里生起吗?将生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不将生起,他的苦谛不曾在那里生起吗?曾生起。

86(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjittha tassa tattha samudayasaccaṃ nuppajjissatīti? Uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ nuppajjissati tassa tattha dukkhasaccaṃ nuppajjitthāti? Uppajjittha. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjittha tassa tattha maggasaccaṃ nuppajjissatīti? Uppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nuppajjissati tassa tattha dukkhasaccaṃ nuppajjitthāti? Uppajjittha.
87已对照

八十七、(甲)凡谁的集谛在何处不曾生起,他的道谛不将在那里生起吗?

净居天者在第二心转起时,他们的集谛不曾在那里生起,而他们的道谛并非不将在那里生起。无想众生,他们的集谛不曾在那里生起,道谛也不将在那里生起。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不将生起,他的集谛不曾在那里生起吗?

具足最上道者、阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,苦界者,他们的道谛不将在那里生起,而他们的集谛并非不曾在那里生起。无想众生,他们的道谛不将在那里生起,集谛也不曾在那里生起。

87(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ nuppajjittha tassa tattha maggasaccaṃ nuppajjissatīti? Suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjittha, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjissati. Asaññasattānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca nuppajjittha maggasaccañca nuppajjissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nuppajjissati tassa tattha samudayasaccaṃ nuppajjitthāti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti āpāyikānaṃ tesaṃ tattha maggasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjittha. Asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca nuppajjissati samudayasaccañca nuppajjittha.
88已对照

生分。

二、转起 二、灭分

(一)现在分

(甲)顺·人

八十八、(甲)凡谁的苦谛灭,他的集谛灭吗?

一切[众生]死没时,在转起中与渴爱不相应的心的坏灭刹那,他们的苦谛灭,而他们的集谛不灭。在渴爱的坏灭刹那,他们的苦谛灭,集谛也灭。

(乙)或者,凡谁的集谛灭,他的苦谛灭吗?是的。

(甲)凡谁的苦谛灭,他的道谛灭吗?

一切[众生]死没时,在转起中与道不相应的心的坏灭刹那,他们的苦谛灭,而他们的道谛不灭。在五蕴有中的道的坏灭刹那,他们的苦谛灭,道谛也灭。

(乙)或者,凡谁的道谛灭,他的苦谛灭吗?

在无色[界]中的道的坏灭刹那,他们的道谛灭,而他们的苦谛不灭。在五蕴有中的道的坏灭刹那,他们的道谛灭,苦谛也灭。

88(Ka) yassa dukkhasaccaṃ nirujjhati tassa samudayasaccaṃ nirujjhatīti? Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte taṇhāvippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ nirujjhati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhati. Taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca nirujjhati samudayasaccañca nirujjhati. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ nirujjhati tassa dukkhasaccaṃ nirujjhatīti? Āmantā. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ nirujjhati tassa maggasaccaṃ nirujjhatīti? Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte maggavippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ nirujjhati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhati. Pañcavokāre maggassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca nirujjhati maggasaccañca nirujjhati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nirujjhati tassa dukkhasaccaṃ nirujjhatīti? Arūpe maggassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nirujjhati. Pañcavokāre maggassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca nirujjhati dukkhasaccañca nirujjhati.
89已对照

八十九、(甲)凡谁的集谛灭,他的道谛灭吗?不是。

(乙)或者,凡谁的道谛灭,他的集谛灭吗?不是。

89(Ka) yassa samudayasaccaṃ nirujjhati tassa maggasaccaṃ nirujjhatīti? No. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nirujjhati tassa samudayasaccaṃ nirujjhatīti? No.
90已对照

(乙)顺·处所

九十、凡苦谛灭之处,集谛在那里灭吗?

在无想众生[界]中,苦谛在那里灭……乃至……。

(处所[分]在生[分]、灭[分]、生灭[分]中都相同,没有差别。)

90Yattha dukkhasaccaṃ nirujjhati tattha samudayasaccaṃ nirujjhatīti? Asaññasatte tattha dukkhasaccaṃ nirujjhati…pe…. (Yatthakaṃ uppādepi nirodhepi uppādanirodhepi sadisaṃ, natthi nānākaraṇaṃ).
91已对照

(丙)顺·人与处所

九十一、凡谁的苦谛在何处灭……乃至……。

91Yassa yattha dukkhasaccaṃ nirujjhati…pe….
92已对照

(人与处所[分]也应同样详说。)

(丁)逆·人

九十二、(甲)凡谁的苦谛不灭,他的集谛不灭吗?是的。

(乙)或者,凡谁的集谛不灭,他的苦谛不灭吗?

一切[众生]死没时,在转起中与渴爱不相应的心的坏灭刹那,他们的集谛不灭,而他们的苦谛并非不灭。一切[众生]投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的集谛不灭,苦谛也不灭。

(甲)凡谁的苦谛不灭,他的道谛不灭吗?

在无色[界]中的道的坏灭刹那,他们的苦谛不灭,而他们的道谛并非不灭。一切[众生]投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中果的坏灭刹那,他们的苦谛不灭,道谛也不灭。

(乙)或者,凡谁的道谛不灭,他的苦谛不灭吗?

一切[众生]死没时,在转起中与道不相应的心的坏灭刹那,他们的道谛不灭,而他们的苦谛并非不灭。一切[众生]投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中果的坏灭刹那,他们的道谛不灭,苦谛也不灭。

92(Ka) yassa dukkhasaccaṃ na nirujjhati tassa samudayasaccaṃ na nirujjhatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ na nirujjhati tassa dukkhasaccaṃ na nirujjhatīti? Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte taṇhāvippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ na nirujjhati. Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca na nirujjhati dukkhasaccañca na nirujjhati. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ na nirujjhati tassa maggasaccaṃ na nirujjhatīti? Arūpe maggassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhati. Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe phalassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca na nirujjhati maggasaccañca na nirujjhati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhati tassa dukkhasaccaṃ na nirujjhatīti? Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte maggavippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ na nirujjhati. Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe phalassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca na nirujjhati dukkhasaccañca na nirujjhati.
93已对照

九十三、(甲)凡谁的集谛不灭,他的道谛不灭吗?

在道的坏灭刹那,他们的集谛不灭,而他们的道谛并非不灭。在一切[众生]心的生刹那,在与渴爱不相应且与道不相应的心的坏灭刹那,入灭尽定者、无想众生,他们的集谛不灭,道谛也不灭。

(乙)或者,凡谁的道谛不灭,他的集谛不灭吗?

在渴爱的坏灭刹那,他们的道谛不灭,而他们的集谛并非不灭。在一切[众生]心的生刹那,在与道不相应且与渴爱不相应的心的坏灭刹那,入灭尽定者、无想众生,他们的道谛不灭,集谛也不灭。

93(Ka) yassa samudayasaccaṃ na nirujjhati tassa maggasaccaṃ na nirujjhatīti? Maggassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhati. Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttamaggavippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ samudayasaccañca na nirujjhati maggasaccañca na nirujjhati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhati tassa samudayasaccaṃ na nirujjhatīti? Taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhati. Sabbesaṃ cittassa uppādakkhaṇe maggavippayuttataṇhāvippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ maggasaccañca na nirujjhati samudayasaccañca na nirujjhati.
94已对照

(戊)逆·处所

九十四、凡苦谛不灭之处……乃至……。

94Yattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati…pe….
95已对照

(己)逆·人与处所

九十五、凡谁的苦谛在何处不灭……乃至……。

(人[分]、人与处所[分]也相同;在人与处所[分]中也不应作“入灭尽定者”这[一语]。)

95Yassa yattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati…pe…. (Yassakampi [yassakampi yatthakampi (sī. syā.)] yassayatthakampi sadisaṃ, yassayatthakepi nirodhasamāpannānanti cetaṃ na kātabbaṃ).
96已对照

(二)过去分

(甲)顺·人

九十六、凡谁的苦谛曾灭,他的集谛曾灭吗?是的。

(如在生分中顺、逆都分别了过去的问,在灭[分]中也应如是分别,没有差别。)

96Yassa dukkhasaccaṃ nirujjhittha tassa samudayasaccaṃ nirujjhitthāti? Āmantā. (Yathā uppādavāre atītā pucchā anulomampi paccanīkampi vibhattā evaṃ nirodhepi vibhajitabbā, natthi nānākaraṇaṃ).
97已对照

(三)未来分

(甲)顺·人

九十七、(甲)凡谁的苦谛将灭,他的集谛将灭吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者,他们的苦谛将灭,而他们的集谛不将灭。其余者,他们的苦谛将灭,集谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的……乃至……吗?是的。

(甲)凡谁的苦谛将灭,他的道谛将灭吗?

在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,他们的苦谛将灭,而他们的道谛不将灭。在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的苦谛将灭,道谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的……乃至……吗?是的。

97(Ka) yassa dukkhasaccaṃ nirujjhissati tassa samudayasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti [paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe (sī. syā.) uppādavāre pana pāṭhantaraṃ natthi] tesaṃ dukkhasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhissati. Itaresaṃ tesaṃ dukkhasaccañca nirujjhissati samudayasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ nirujjhissati tassa maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ dukkhasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati. Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ dukkhasaccañca nirujjhissati maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…. Āmantā.
98已对照

九十八、(甲)凡谁的集谛将灭,他的道谛将灭吗?

那些不将获得道的凡夫,他们的集谛将灭,而他们的道谛不将灭。那些将获得道者,他们的集谛将灭,道谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的道谛将灭,他的集谛将灭吗?

在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,他们的道谛将灭,而他们的集谛不将灭。那些将获得道者,他们的道谛将灭,集谛也将灭。

98(Ka) yassa samudayasaccaṃ nirujjhissati tassa maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Ye puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccañca nirujjhissati maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nirujjhissati tassa samudayasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhissati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ maggasaccañca nirujjhissati samudayasaccañca nirujjhissati.
99已对照

(乙)顺·处所

九十九、凡苦谛将灭之处……乃至……。

99Yattha dukkhasaccaṃ nirujjhissati…pe….
100已对照

(丙)顺·人与处所

一百、凡谁的苦谛在何处将灭,他的集谛将在那里灭吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者、无想众生,他们的苦谛将在那里灭,而他们的集谛不将在那里灭。其余四蕴有者、五蕴有者,他们的苦谛将在那里灭,集谛也将在那里灭……乃至……。

100Yassa yattha dukkhasaccaṃ nirujjhissati tassa tattha samudayasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti asaññasattānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nirujjhissati. Itaresaṃ catuvokārānaṃ pañcavokārānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccañca nirujjhissati samudayasaccañca nirujjhissati…pe….
101已对照

(人[分]、人与处所[分]也相同。)

(丁)逆·人

一百零一、(甲)凡谁的苦谛不将灭,他的集谛不将灭吗?是的。

(乙)或者,凡谁的集谛不将灭,他的苦谛不将灭吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者,他们的集谛不将灭,而他们的苦谛并非不将灭。在最后心的坏灭刹那,他们的集谛不将灭,苦谛也不将灭。

(甲)凡谁的苦谛不将灭,他的道谛不将灭吗?是的。

(乙)或者,凡谁的道谛不将灭,他的苦谛不将灭吗?

在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,他们的道谛不将灭,而他们的苦谛并非不将灭。在最后心的坏灭刹那,他们的道谛不将灭,苦谛也不将灭。

101(Ka) yassa dukkhasaccaṃ na nirujjhissati tassa samudayasaccaṃ na nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ na nirujjhissati tassa dukkhasaccaṃ na nirujjhissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca na nirujjhissati dukkhasaccañca na nirujjhissati. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ na nirujjhissati tassa maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa dukkhasaccaṃ na nirujjhissatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca na nirujjhissati dukkhasaccañca na nirujjhissati.
102已对照

一百零二、(甲)凡谁的集谛不将灭,他的道谛不将灭吗?

在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,他们的集谛不将灭,而他们的道谛并非不将灭。在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,他们的集谛不将灭,道谛也不将灭。

(乙)或者,凡谁的道谛不将灭,他的集谛不将灭吗?

那些不将获得道的凡夫,他们的道谛不将灭,而他们的集谛并非不将灭。在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,他们的道谛不将灭,集谛也不将灭。

102(Ka) yassa samudayasaccaṃ na nirujjhissati tassa maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ tesaṃ samudayasaccañca na nirujjhissati maggasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa samudayasaccaṃ na nirujjhissatīti? Ye puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ tesaṃ maggasaccañca na nirujjhissati samudayasaccañca na nirujjhissati.
103已对照

(戊)逆·处所

一百零三、凡苦谛不将灭之处……乃至……。

103Yattha dukkhasaccaṃ na nirujjhissati…pe….
104已对照

(己)逆·人与处所

一百零四、(甲)凡谁的苦谛在何处不将灭,他的集谛不将在那里灭吗?是的。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处不将灭,他的苦谛不将在那里灭吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者、无想众生,他们的集谛不将在那里灭,而他们的苦谛并非不将在那里灭。在最后心的坏灭刹那,他们的集谛不将在那里灭,苦谛也不将在那里灭。

(甲)凡谁的苦谛在何处不将灭,他的道谛不将在那里灭吗?是的。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不将灭,他的苦谛不将在那里灭吗?

在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,苦界者、无想众生,他们的道谛不将在那里灭,而他们的苦谛并非不将在那里灭。在最后心的坏灭刹那,他们的道谛不将在那里灭,苦谛也不将在那里灭。

104(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha samudayasaccaṃ na nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti asaññasattānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccañca na nirujjhissati dukkhasaccañca na nirujjhissati. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhissatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti āpāyikānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhissati. Pacchimacittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccañca na nirujjhissati dukkhasaccañca na nirujjhissati.
105已对照

一百零五、(甲)凡谁的集谛在何处不将灭,他的道谛不将在那里灭吗?

在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,他们的集谛不将在那里灭,而他们的道谛并非不将在那里灭。在最上道的坏灭刹那,阿罗汉、无想众生,他们的集谛不将在那里灭,道谛也不将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不将灭,他的集谛不将在那里灭吗?

苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,他们的道谛不将在那里灭,而他们的集谛并非不将在那里灭。在最上道的坏灭刹那,阿罗汉、无想众生,他们的道谛不将在那里灭,集谛也不将在那里灭。

105(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca na nirujjhissati maggasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha samudayasaccaṃ na nirujjhissatīti? Āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca na nirujjhissati samudayasaccañca na nirujjhissati.
106已对照

(四)现在过去分

(甲)顺·人

一百零六、(甲)凡谁的苦谛灭,他的集谛曾灭吗?是的。

(乙)或者,凡谁的集谛曾灭,他的苦谛灭吗?

一切[众生]投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的集谛曾灭,而他们的苦谛不灭。一切[众生]死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的集谛曾灭,苦谛也灭。

(甲)凡谁的苦谛灭,他的道谛曾灭吗?

未现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的苦谛灭,而他们的道谛不曾灭。已现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的苦谛灭,道谛也曾灭。

(乙)或者,凡谁的道谛曾灭,他的苦谛灭吗?

已现观者投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的道谛曾灭,而他们的苦谛不灭。已现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的道谛曾灭,苦谛也灭。

106(Ka) yassa dukkhasaccaṃ nirujjhati tassa samudayasaccaṃ nirujjhitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ nirujjhittha tassa dukkhasaccaṃ nirujjhatīti? Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhittha, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nirujjhati. Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca nirujjhittha dukkhasaccañca nirujjhati. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ nirujjhati tassa maggasaccaṃ nirujjhitthāti? Anabhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ nirujjhati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhittha. Abhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca nirujjhati maggasaccañca nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nirujjhittha tassa dukkhasaccaṃ nirujjhatīti? Abhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhittha, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nirujjhati. Abhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca nirujjhittha dukkhasaccañca nirujjhati.
107已对照

一百零七、(甲)凡谁的集谛灭,他的道谛曾灭吗?

在未现观者渴爱的坏灭刹那,他们的集谛灭,而他们的道谛不曾灭。在已现观者渴爱的坏灭刹那,他们的集谛灭,道谛也曾灭。

(乙)或者,凡谁的道谛曾灭,他的集谛灭吗?

在已现观者渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,入灭尽定者,他们的道谛曾灭,而他们的集谛不灭。在已现观者渴爱的坏灭刹那,他们的道谛曾灭,集谛也灭。

107(Ka) yassa samudayasaccaṃ nirujjhati tassa maggasaccaṃ nirujjhitthāti? Anabhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhittha. Abhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca nirujjhati maggasaccañca nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nirujjhittha tassa samudayasaccaṃ nirujjhatīti? Abhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne nirodhasamāpannānaṃ tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhittha, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhati. Abhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca nirujjhittha samudayasaccañca nirujjhati.
108已对照

(乙)顺·处所

一百零八、凡苦谛灭之处……乃至……。

108Yattha dukkhasaccaṃ nirujjhati…pe….
109已对照

(丙)顺·人与处所

一百零九、(甲)凡谁的苦谛在何处灭,他的集谛曾在那里灭吗?

在净居天者投生心的坏灭刹那,从无想众生[界]死没时,他们的苦谛在那里灭,而他们的集谛不曾在那里灭。其余者从四蕴有、五蕴有死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的苦谛在那里灭,集谛也曾在那里灭。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处曾灭,他的苦谛在那里灭吗?

投生四蕴有、五蕴有时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的集谛曾在那里灭,而他们的苦谛不在那里灭。从四蕴有、五蕴有死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的集谛曾在那里灭,苦谛也在那里灭。

(甲)凡谁的苦谛在何处灭,他的道谛曾在那里灭吗?

在净居天者投生心的坏灭刹那,未现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,从无想众生[界]死没时,他们的苦谛在那里灭,而他们的道谛不曾在那里灭。已现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的苦谛在那里灭,道谛也曾在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处曾灭,他的苦谛在那里灭吗?

已现观者投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的道谛曾在那里灭,而他们的苦谛不在那里灭。已现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的道谛曾在那里灭,苦谛也在那里灭。

109(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nirujjhati tassa tattha samudayasaccaṃ nirujjhitthāti? Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nirujjhati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nirujjhittha. Itaresaṃ catuvokārā pañcavokārā cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccañca nirujjhati samudayasaccañca nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ nirujjhittha tassa tattha dukkhasaccaṃ nirujjhatīti? Catuvokāraṃ pañcavokāraṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nirujjhati. Catuvokārā pañcavokārā cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccañca nirujjhittha dukkhasaccañca nirujjhati. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nirujjhati tassa tattha maggasaccaṃ nirujjhitthāti? Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa bhaṅgakkhaṇe anabhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nirujjhati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhittha. Abhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccañca nirujjhati maggasaccañca nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nirujjhittha tassa tattha dukkhasaccaṃ nirujjhatīti? Abhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nirujjhati. Abhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccañca nirujjhittha dukkhasaccañca nirujjhati.
110已对照

一百一十、(甲)凡谁的集谛在何处灭,他的道谛曾在那里灭吗?

在未现观者渴爱的坏灭刹那,他们的集谛在那里灭,而他们的道谛不曾在那里灭。在已现观者渴爱的坏灭刹那,他们的集谛在那里灭,道谛也曾在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处曾灭,他的集谛在那里灭吗?

在已现观者渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的道谛曾在那里灭,而他们的集谛不在那里灭。在已现观者渴爱的坏灭刹那,他们的道谛曾在那里灭,集谛也在那里灭。

110(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ nirujjhati tassa tattha maggasaccaṃ nirujjhitthāti? Anabhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nirujjhati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhittha. Abhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccañca nirujjhati maggasaccañca nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nirujjhittha tassa tattha samudayasaccaṃ nirujjhatīti? Abhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nirujjhati. Abhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccañca nirujjhittha samudayasaccañca nirujjhati.
111已对照

(丁)逆·人

一百一十一、(甲)凡谁的苦谛不灭,他的集谛不曾灭吗?曾灭。

(乙)或者,凡谁的集谛不曾灭,他的苦谛不灭吗?没有。

(甲)凡谁的苦谛不灭,他的道谛不曾灭吗?

已现观者投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的苦谛不灭,而他们的道谛并非不曾灭。未现观者投生时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛不灭,道谛也不曾灭。

(乙)或者,凡谁的道谛不曾灭,他的苦谛不灭吗?

未现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的道谛不曾灭,而他们的苦谛并非不灭。未现观者投生时,在转起中的心的生刹那,他们的道谛不曾灭,苦谛也不灭。

111(Ka) yassa dukkhasaccaṃ na nirujjhati tassa samudayasaccaṃ na nirujjhitthāti? Nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ na nirujjhittha tassa dukkhasaccaṃ na nirujjhatīti? Natthi. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ na nirujjhati tassa maggasaccaṃ na nirujjhitthāti? Abhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhittha. Anabhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca na nirujjhati maggasaccañca na nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhittha tassa dukkhasaccaṃ na nirujjhatīti? Anabhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhittha, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ na nirujjhati. Anabhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca na nirujjhittha dukkhasaccañca na nirujjhati.
112已对照

一百一十二、(甲)凡谁的集谛不灭,他的道谛不曾灭吗?

在已现观者渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,入灭尽定者,他们的集谛不灭,而他们的道谛并非不曾灭。在未现观者渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,无想众生,他们的集谛不灭,道谛也不曾灭。

(乙)或者,凡谁的道谛不曾灭,他的集谛不灭吗?

在未现观者渴爱的坏灭刹那,他们的道谛不曾灭,而他们的集谛并非不灭。在未现观者渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,无想众生,他们的道谛不曾灭,集谛也不灭。

112(Ka) yassa samudayasaccaṃ na nirujjhati tassa maggasaccaṃ na nirujjhitthāti? Abhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne nirodhasamāpannānaṃ tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhittha. Anabhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ samudayasaccañca na nirujjhati maggasaccañca na nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhittha tassa samudayasaccaṃ na nirujjhatīti? Anabhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhittha, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhati. Anabhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ maggasaccañca na nirujjhittha samudayasaccañca na nirujjhati.
113已对照

(戊)逆·处所

一百一十三、凡苦谛不灭之处……乃至……。

113Yattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati…pe….
114已对照

(己)逆·人与处所

一百一十四、(甲)凡谁的苦谛在何处不灭,他的集谛不曾在那里灭吗?

投生四蕴有、五蕴有时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的苦谛不在那里灭,而他们的集谛并非不曾在那里灭。在净居天者投生心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的苦谛不在那里灭,集谛也不曾在那里灭。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处不曾灭,他的苦谛不在那里灭吗?

在净居天者投生心的坏灭刹那,从无想众生[界]死没时,他们的集谛不曾在那里灭,而他们的苦谛并非不在那里灭。在净居天者投生心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的集谛不曾在那里灭,苦谛也不在那里灭。

(甲)凡谁的苦谛在何处不灭,他的道谛不曾在那里灭吗?

已现观者投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的苦谛不在那里灭,而他们的道谛并非不曾在那里灭。在净居天者投生心的生刹那,未现观者投生时,在转起中的心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的苦谛不在那里灭,道谛也不曾在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不曾灭,他的苦谛不在那里灭吗?

在净居天者投生心的坏灭刹那,未现观者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,从无想众生[界]死没时,他们的道谛不曾在那里灭,而他们的苦谛并非不在那里灭。在净居天者投生心的生刹那,未现观者投生时,在转起中的心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的道谛不曾在那里灭,苦谛也不在那里灭。

114(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati tassa tattha samudayasaccaṃ na nirujjhitthāti? Catuvokāraṃ pañcavokāraṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhittha. Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccañca na nirujjhati samudayasaccañca na nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ na nirujjhittha tassa tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhatīti? Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati. Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca na nirujjhittha dukkhasaccañca na nirujjhati. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati tassa tattha maggasaccaṃ na nirujjhitthāti? Abhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhittha. Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa uppādakkhaṇe anabhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccañca na nirujjhati maggasaccañca na nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ na nirujjhittha tassa tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhatīti? Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa bhaṅgakkhaṇe anabhisametāvīnaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati. Suddhāvāsānaṃ upapatticittassa uppādakkhaṇe anabhisametāvīnaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca na nirujjhittha dukkhasaccañca na nirujjhati.
115已对照

一百一十五、(甲)凡谁的集谛在何处不灭,他的道谛不曾在那里灭吗?

在已现观者渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的集谛不在那里灭,而他们的道谛并非不曾在那里灭。净居天者在第二心转起时,在未现观者渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,无想众生,他们的集谛不在那里灭,道谛也不曾在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不曾灭,他的集谛不在那里灭吗?

在未现观者渴爱的坏灭刹那,他们的道谛不曾在那里灭,而他们的集谛并非不在那里灭。净居天者在第二心转起时,在未现观者渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,无想众生,他们的道谛不曾在那里灭,集谛也不在那里灭。

115(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ na nirujjhati tassa tattha maggasaccaṃ na nirujjhitthāti? Abhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhittha. Suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne anabhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca na nirujjhati maggasaccañca na nirujjhittha. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ na nirujjhittha tassa tattha samudayasaccaṃ na nirujjhatīti? Anabhisametāvīnaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhati. Suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne anabhisametāvīnaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca na nirujjhittha samudayasaccañca na nirujjhati.
116已对照

(五)现在未来分

(甲)顺·人

一百一十六、(甲)凡谁的苦谛灭,他的集谛将灭吗?

在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,他们的苦谛灭,而他们的集谛不将灭。其余者死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的苦谛灭,集谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的集谛将灭,他的苦谛灭吗?

一切[众生]投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的集谛将灭,而他们的苦谛不灭。一切[众生]死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的集谛将灭,苦谛也灭。

(甲)凡谁的苦谛灭,他的道谛将灭吗?

在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,以及那些不将获得道的凡夫,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的苦谛灭,而他们的道谛不将灭。在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,以及其余将获得道者,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的苦谛灭,道谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的道谛将灭,他的苦谛灭吗?

在最上道的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,以及其余将获得道者,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的道谛将灭,而他们的苦谛不灭。在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,以及其余将获得道者,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的道谛将灭,苦谛也灭。

116(Ka) yassa dukkhasaccaṃ nirujjhati tassa samudayasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ nirujjhati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhissati. Itaresaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca nirujjhati samudayasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ nirujjhissati tassa dukkhasaccaṃ nirujjhatīti? Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nirujjhati. Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca nirujjhissati dukkhasaccañca nirujjhati. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ nirujjhati tassa maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ nirujjhati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca nirujjhati maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nirujjhissati tassa dukkhasaccaṃ nirujjhatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nirujjhati. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca nirujjhissati dukkhasaccañca nirujjhati.
117已对照

一百一十七、(甲)凡谁的集谛灭,他的道谛将灭吗?

那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的坏灭刹那,他们的集谛灭,而他们的道谛不将灭。那些将获得道者,于他们渴爱的坏灭刹那,他们的集谛灭,道谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的道谛将灭,他的集谛灭吗?

在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,于他们渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,入灭尽定者、无想众生,他们的道谛将灭,而他们的集谛不灭。那些将获得道者,于他们渴爱的坏灭刹那,他们的道谛将灭,集谛也灭。

117(Ka) yassa samudayasaccaṃ nirujjhati tassa maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Ye puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca nirujjhati maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nirujjhissati tassa samudayasaccaṃ nirujjhatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca nirujjhissati samudayasaccañca nirujjhati.
118已对照

(乙)顺·处所

一百一十八、凡苦谛灭之处……乃至……。

118Yattha dukkhasaccaṃ nirujjhati…pe….
119已对照

(丙)顺·人与处所

一百一十九、(甲)凡谁的苦谛在何处灭,他的集谛将在那里灭吗?

在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,从无想众生[界]死没时,他们的苦谛在那里灭,而他们的集谛不将在那里灭。其余者从四蕴有、五蕴有死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的苦谛在那里灭,集谛也将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处将灭,他的苦谛在那里灭吗?

投生四蕴有、五蕴有时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的集谛将在那里灭,而他们的苦谛不在那里灭。从四蕴有、五蕴有死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的集谛将在那里灭,苦谛也在那里灭。

(甲)凡谁的苦谛在何处灭,他的道谛将在那里灭吗?

在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,从无想众生[界]死没时,他们的苦谛在那里灭,而他们的道谛不将在那里灭。在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,以及其余将获得道者,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的苦谛在那里灭,道谛也将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处将灭,他的苦谛在那里灭吗?

在最上道的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,以及其余将获得道者,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的道谛将在那里灭,而他们的苦谛不在那里灭。在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,以及其余将获得道者,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的道谛将在那里灭,苦谛也在那里灭。

119(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nirujjhati tassa tattha samudayasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nirujjhati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nirujjhissati. Itaresaṃ catuvokārā pañcavokārā cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccañca nirujjhati samudayasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ nirujjhissati tassa tattha dukkhasaccaṃ nirujjhatīti? Catuvokāraṃ pañcavokāraṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nirujjhati. Catuvokārā pañcavokārā cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccañca nirujjhissati dukkhasaccañca nirujjhati. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nirujjhati tassa tattha maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nirujjhati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhissati. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccañca nirujjhati maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nirujjhissati tassa tattha dukkhasaccaṃ nirujjhatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nirujjhati. Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccañca nirujjhissati dukkhasaccañca nirujjhati.
120已对照

一百二十、(甲)凡谁的集谛在何处灭,他的道谛将在那里灭吗?

苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的坏灭刹那,他们的集谛在那里灭,而他们的道谛不将在那里灭。那些将获得道者,于他们渴爱的坏灭刹那,他们的集谛在那里灭,道谛也将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处将灭,他的集谛在那里灭吗?

在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,于他们渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的道谛将在那里灭,而他们的集谛不在那里灭。那些将获得道者,于他们渴爱的坏灭刹那,他们的道谛将在那里灭,集谛也在那里灭。

120(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ nirujjhati tassa tattha maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nirujjhati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhissati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccañca nirujjhati maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nirujjhissati tassa tattha samudayasaccaṃ nirujjhatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nirujjhati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccañca nirujjhissati samudayasaccañca nirujjhati.
121已对照

(丁)逆·人

一百二十一、(甲)凡谁的苦谛不灭,他的集谛不将灭吗?

一切[众生]投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的苦谛不灭,而他们的集谛并非不将灭。在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,在无色[界]中最上道与果的坏灭刹那,他们的苦谛不灭,集谛也不将灭。

(乙)或者,凡谁的集谛不将灭,他的苦谛不灭吗?

在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,他们的集谛不将灭,而他们的苦谛并非不灭。在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,在无色[界]中最上道与果的坏灭刹那,他们的集谛不将灭,苦谛也不灭。

(甲)凡谁的苦谛不灭,他的道谛不将灭吗?

在最上道的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,以及其余将获得道者,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的苦谛不灭,而他们的道谛并非不将灭。在阿罗汉心的生刹那,以及那些不将获得道的凡夫,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中最上道与果的坏灭刹那,他们的苦谛不灭,道谛也不将灭。

(乙)或者,凡谁的道谛不将灭,他的苦谛不灭吗?

在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,以及那些不将获得道的凡夫,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,他们的道谛不将灭,而他们的苦谛并非不灭。在阿罗汉心的生刹那,以及那些不将获得道的凡夫,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中最上道与果的坏灭刹那,他们的道谛不将灭,苦谛也不灭。

121(Ka) yassa dukkhasaccaṃ na nirujjhati tassa samudayasaccaṃ na nirujjhissatīti? Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca na nirujjhati samudayasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ na nirujjhissati tassa dukkhasaccaṃ na nirujjhatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ na nirujjhati. Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca na nirujjhissati dukkhasaccañca na nirujjhati. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ na nirujjhati tassa maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhissati. Arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca na nirujjhati maggasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa dukkhasaccaṃ na nirujjhatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ na nirujjhati. Arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca na nirujjhissati dukkhasaccañca na nirujjhati.
122已对照

一百二十二、(甲)凡谁的集谛不灭,他的道谛不将灭吗?

在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,于他们渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,入灭尽定者、无想众生,他们的集谛不灭,而他们的道谛并非不将灭。在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的集谛不灭,道谛也不将灭。

(乙)或者,凡谁的道谛不将灭,他的集谛不灭吗?

那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的坏灭刹那,他们的道谛不将灭,而他们的集谛并非不灭。在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的道谛不将灭,集谛也不灭。

122(Ka) yassa samudayasaccaṃ na nirujjhati tassa maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ samudayasaccañca na nirujjhati maggasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa samudayasaccaṃ na nirujjhatīti? Ye puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne [vattamāne, nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ (sī. syā.)] tesaṃ maggasaccañca na nirujjhissati samudayasaccañca na nirujjhati.
123已对照

(戊)逆·处所

一百二十三、凡苦谛不灭之处……乃至……。

123Yattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati…pe….
124已对照

(己)逆·人与处所

一百二十四、(甲)凡谁的苦谛在何处不灭,他的集谛不将在那里灭吗?

投生四蕴有、五蕴有时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的苦谛不在那里灭,而他们的集谛并非不将在那里灭。在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,投生无想众生[界]时,在无色[界]中最上道与果的坏灭刹那,投生无想众生[界]时,他们的苦谛不在那里灭,集谛也不将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处不将灭,他的苦谛不在那里灭吗?

在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,从无想众生[界]死没时,他们的集谛不将在那里灭,而他们的苦谛并非不在那里灭。在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,在无色[界]中最上道与果的坏灭刹那,投生无想众生[界]时,他们的集谛不将在那里灭,苦谛也不在那里灭。

(甲)凡谁的苦谛在何处不灭,他的道谛不将在那里灭吗?

在最上道的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,以及其余将获得道者,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中的道与果的坏灭刹那,他们的苦谛不在那里灭,而他们的道谛并非不将在那里灭。在阿罗汉心的生刹那,苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,投生无想众生[界]时,在无色[界]中最上道与果的坏灭刹那,他们的苦谛不在那里灭,道谛也不将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不将灭,他的苦谛不在那里灭吗?

在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,从无想众生[界]死没时,他们的道谛不将在那里灭,而他们的苦谛并非不在那里灭。在阿罗汉心的生刹那,苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,在无色[界]中最上道与果的坏灭刹那,投生无想众生[界]时,他们的道谛不将在那里灭,苦谛也不在那里灭。

124(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati tassa tattha samudayasaccaṃ na nirujjhissatīti? Catuvokāraṃ pañcavokāraṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ arūpe aggamaggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccañca na nirujjhati samudayasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati. Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca na nirujjhissati dukkhasaccañca na nirujjhati. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati tassa tattha maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhissati. Arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ arūpe aggamaggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccañca na nirujjhati maggasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhati. Arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca bhaṅgakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca na nirujjhissati dukkhasaccañca na nirujjhati.
125已对照

一百二十五、(甲)凡谁的集谛在何处不灭,他的道谛不将在那里灭吗?

在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,于他们渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的集谛不在那里灭,而他们的道谛并非不将在那里灭。在最上道的坏灭刹那,阿罗汉、苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,无想众生,他们的集谛不在那里灭,道谛也不将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不将灭,他的集谛不在那里灭吗?

苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的坏灭刹那,他们的道谛不将在那里灭,而他们的集谛并非不在那里灭。在最上道的坏灭刹那,阿罗汉、苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的生刹那,在与渴爱不相应的心转起时,无想众生,他们的道谛不将在那里灭,集谛也不在那里灭。

125(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ na nirujjhati tassa tattha maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca na nirujjhati maggasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha samudayasaccaṃ na nirujjhatīti? Āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca na nirujjhissati samudayasaccañca na nirujjhiti.
126已对照

(六)过去未来分

(甲)顺·人

一百二十六、(甲)凡谁的苦谛曾灭,他的集谛将灭吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者,他们的苦谛曾灭,而他们的集谛不将灭。其余者,他们的苦谛曾灭,集谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的……乃至……吗?是的。

(甲)凡谁的苦谛曾灭,他的道谛将灭吗?

在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,他们的苦谛曾灭,而他们的道谛不将灭。在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的苦谛曾灭,道谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的……乃至……吗?是的。

126(Ka) yassa dukkhasaccaṃ nirujjhittha tassa samudayasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ dukkhasaccaṃ nirujjhittha, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhissati. Itaresaṃ tesaṃ dukkhasaccañca nirujjhittha samudayasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ nirujjhittha tassa maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ dukkhasaccaṃ nirujjhittha, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati. Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ dukkhasaccañca nirujjhittha maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
127已对照

一百二十七、(甲)凡谁的集谛曾灭,他的道谛将灭吗?

在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,他们的集谛曾灭,而他们的道谛不将灭。在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的集谛曾灭,道谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的……乃至……吗?是的。

127(Ka) yassa samudayasaccaṃ nirujjhittha tassa maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhittha, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati. Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccañca nirujjhittha maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
128已对照

(乙)顺·处所

一百二十八、凡苦谛曾灭之处……乃至……。

128Yattha dukkhasaccaṃ nirujjhittha…pe….
129已对照

(丙)顺·人与处所

一百二十九、(甲)凡谁的苦谛在何处曾灭,他的集谛将在那里灭吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者、无想众生,他们的苦谛曾在那里灭,而他们的集谛不将在那里灭。其余四蕴有者、五蕴有者,他们的苦谛曾在那里灭,集谛也将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处将灭,他的苦谛曾在那里灭吗?

投生净居天时,他们的集谛将在那里灭,而他们的苦谛不曾在那里灭。其余四蕴有者、五蕴有者,他们的集谛将在那里灭,苦谛也曾在那里灭。

(甲)凡谁的苦谛在何处曾灭,他的道谛将在那里灭吗?

在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,苦界者、无想众生,他们的苦谛曾在那里灭,而他们的道谛不将在那里灭。在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的苦谛曾在那里灭,道谛也将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处将灭,他的苦谛曾在那里灭吗?

投生净居天时,他们的道谛将在那里灭,而他们的苦谛不曾在那里灭。在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的道谛将在那里灭,苦谛也曾在那里灭。

129(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nirujjhittha tassa tattha samudayasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti asaññasattānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nirujjhissati. Itaresaṃ catuvokārānaṃ pañcavokārānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccañca nirujjhittha samudayasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ nirujjhissati tassa tattha dukkhasaccaṃ nirujjhitthāti? Suddhāvāsaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nirujjhittha. Itaresaṃ catuvokārānaṃ pañcavokārānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca nirujjhissati dukkhasaccañca nirujjhittha. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nirujjhittha tassa tattha maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti āpāyikānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhissati. Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ tattha dukkhasaccañca nirujjhittha maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nirujjhissati tassa tattha dukkhasaccaṃ nirujjhitthāti? Suddhāvāsaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nirujjhittha. Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ tattha maggasaccañca nirujjhissati dukkhasaccañca nirujjhittha.
130已对照

一百三十、(甲)凡谁的集谛在何处曾灭,他的道谛将在那里灭吗?

在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,苦界者,他们的集谛曾在那里灭,而他们的道谛不将在那里灭。在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的集谛曾在那里灭,道谛也将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处将灭,他的集谛曾在那里灭吗?

净居天者在第二心转起时,他们的道谛将在那里灭,而他们的集谛不曾在那里灭。在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的道谛将在那里灭,集谛也曾在那里灭。

130(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ nirujjhittha tassa tattha maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti āpāyikānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhissati. Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ tattha samudayasaccañca nirujjhittha maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nirujjhissati tassa tattha samudayasaccaṃ nirujjhitthāti. Suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nirujjhittha. Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ tattha maggasaccañca nirujjhissati samudayasaccañca nirujjhittha.
131已对照

(丁)逆·人

一百三十一、(甲)凡谁的苦谛不曾灭,他的集谛不将灭吗?没有。

(乙)或者,凡谁的集谛不将灭,他的苦谛不曾灭吗?曾灭。

(甲)凡谁的苦谛不曾灭,他的道谛不将灭吗?没有。

(乙)或者,凡谁的道谛不将灭,他的苦谛不曾灭吗?曾灭。

131(Ka) yassa dukkhasaccaṃ na nirujjhittha tassa samudayasaccaṃ na nirujjhissatīti? Natthi. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ na nirujjhissati tassa dukkhasaccaṃ na nirujjhitthāti? Nirujjhittha. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ na nirujjhittha tassa maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Natthi. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa dukkhasaccaṃ na nirujjhitthāti? Nirujjhittha.
132已对照

一百三十二、(甲)凡谁的集谛不曾灭,他的道谛不将灭吗?没有。

(乙)或者,凡谁的道谛不将灭,他的集谛不曾灭吗?曾灭。

132(Ka) yassa samudayasaccaṃ na nirujjhittha tassa maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Natthi. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa samudayasaccaṃ na nirujjhitthāti? Nirujjhittha.
133已对照

(戊)逆·处所

一百三十三、凡苦谛不曾灭之处……乃至……。

133Yattha dukkhasaccaṃ na nirujjhittha…pe….
134已对照

(己)逆·人与处所

一百三十四、(甲)凡谁的苦谛在何处不曾灭,他的集谛不将在那里灭吗?将灭。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处不将灭,他的苦谛不曾在那里灭吗?曾灭。

(甲)凡谁的苦谛在何处不曾灭,他的道谛不将在那里灭吗?将灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不将灭,他的苦谛不曾在那里灭吗?曾灭。

134(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ na nirujjhittha tassa tattha samudayasaccaṃ na nirujjhissatīti? Nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhitthāti? Nirujjhittha. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ na nirujjhittha tassa tattha maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha dukkhasaccaṃ na nirujjhitthāti? Nirujjhittha.
135已对照

一百三十五、(甲)凡谁的集谛在何处不曾灭,他的道谛不将在那里灭吗?

净居天者在第二心转起时,他们的集谛不曾在那里灭,而他们的道谛并非不将在那里灭。无想众生,他们的集谛不曾在那里灭,道谛也不将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不将灭,他的集谛不曾在那里灭吗?

在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,苦界者,他们的道谛不将在那里灭,而他们的集谛并非不曾在那里灭。无想众生,他们的道谛不将在那里灭,集谛也不曾在那里灭。

135(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ na nirujjhittha tassa tattha maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Suddhāvāsānaṃ dutiye citte vattamāne tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhittha, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhissati. Asaññasattānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca na nirujjhittha maggasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha samudayasaccaṃ na nirujjhitthāti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti āpāyikānaṃ tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhittha. Asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca na nirujjhissati samudayasaccañca na nirujjhittha.
136已对照

灭分。

二、转起 三、生灭分

(一)现在分

(甲)顺·人

一百三十六、(甲)凡谁的苦谛生起,他的集谛灭吗?不是。

(乙)或者,凡谁的集谛灭,他的苦谛生起吗?不是。

(甲)凡谁的苦谛生起,他的道谛灭吗?不是。

(乙)或者,凡谁的道谛灭,他的苦谛生起吗?不是。

136(Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjati tassa samudayasaccaṃ nirujjhatīti? No. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ nirujjhati tassa dukkhasaccaṃ uppajjatīti? No. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjati tassa maggasaccaṃ nirujjhatīti? No. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nirujjhati tassa dukkhasaccaṃ uppajjatīti? No.
137已对照

一百三十七、(甲)凡谁的集谛生起,他的道谛灭吗?不是。

(乙)或者,凡谁的道谛灭,他的集谛生起吗?不是。

137(Ka) yassa samudayasaccaṃ uppajjati tassa maggasaccaṃ nirujjhatīti? No. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nirujjhati tassa samudayasaccaṃ uppajjatīti? No.
138已对照

(乙)顺·处所

一百三十八、凡苦谛生起之处,集谛在那里灭吗?

在无想众生[界]中,苦谛在那里生起,而集谛不在那里灭……乃至……。

(处所[分]在生分、灭分、生灭分中都相同,没有差别。)

138Yattha dukkhasaccaṃ uppajjati tattha samudayasaccaṃ nirujjhatīti? Asaññasatte tattha dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tattha samudayasaccaṃ nirujjhati…pe…. (Yatthakaṃ uppādavārepi nirodhavārepi uppādanirodhavārepi sadisaṃ natthi nānākaraṇaṃ).
139已对照

(丙)顺·人与处所

一百三十九、凡谁的苦谛在何处生起,他的集谛在那里灭吗?不是。

139Yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjati tassa tattha samudayasaccaṃ nirujjhatīti? No.
140已对照

(人[分]、人与处所[分]也相同。)

(丁)逆·人

一百四十、(甲)凡谁的苦谛不生起,他的集谛不灭吗?

在渴爱的坏灭刹那,他们的苦谛不生起,而他们的集谛并非不灭。一切[众生]死没时,在转起中与渴爱不相应的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的苦谛不生起,集谛也不灭。

(乙)或者,凡谁的集谛不灭,他的苦谛不生起吗?

一切[众生]投生时,在转起中的心的生刹那,他们的集谛不灭,而他们的苦谛并非不生起。一切[众生]死没时,在转起中与渴爱不相应的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的集谛不灭,苦谛也不生起。

(甲)凡谁的苦谛不生起,他的道谛不灭吗?

在道的坏灭刹那,他们的苦谛不生起,而他们的道谛并非不灭。一切[众生]死没时,在转起中与道不相应的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的苦谛不生起,道谛也不灭。

(乙)或者,凡谁的道谛不灭,他的苦谛不生起吗?

一切[众生]投生时,在转起中的心的生刹那,他们的道谛不灭,而他们的苦谛并非不生起。一切[众生]死没时,在转起中与道不相应的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的道谛不灭,苦谛也不生起。

140(Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa samudayasaccaṃ na nirujjhatīti? Taṇhāya bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhati. Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte taṇhāvippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca nuppajjati samudayasaccañca na nirujjhati. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ na nirujjhati tassa dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati. Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte taṇhāvippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca na nirujjhati dukkhasaccañca nuppajjati. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa maggasaccaṃ na nirujjhatīti? Maggassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhati. Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte maggavippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca nuppajjati maggasaccañca na nirujjhati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhati tassa dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati. Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte maggavippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca na nirujjhati dukkhasaccañca nuppajjati.
141已对照

一百四十一、(甲)凡谁的集谛不生起,他的道谛不灭吗?

在道的坏灭刹那,他们的集谛不生起,而他们的道谛并非不灭。在与渴爱不相应的心的生刹那,在与道不相应的心的坏灭刹那,入灭尽定者、无想众生,他们的集谛不生起,道谛也不灭。

(乙)或者,凡谁的道谛不灭,他的集谛不生起吗?

在渴爱的生刹那,他们的道谛不灭,而他们的集谛并非不生起。在与道不相应的心的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心的生刹那,入灭尽定者、无想众生,他们的道谛不灭,集谛也不生起。

141(Ka) yassa samudayasaccaṃ nuppajjati tassa maggasaccaṃ na nirujjhatīti? Maggassa bhaṅgakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhati. Taṇhāvippayuttacittassa uppādakkhaṇe maggavippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ samudayasaccañca nuppajjati maggasaccañca na nirujjhati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhati tassa samudayasaccaṃ nuppajjatīti? Taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjati. Maggavippayuttacittassa bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacittassa uppādakkhaṇe nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ maggasaccañca na nirujjhati samudayasaccañca nuppajjati.
142已对照

(戊)逆·处所

一百四十二、凡苦谛不生起之处……乃至……。

142Yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati…pe….
143已对照

(己)逆·人与处所

一百四十三、凡谁的苦谛在何处不生起……乃至……。

(人[分]、人与处所[分]也相同;在人与处所[分]中也不应作“入灭尽定者”。)

143Yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati…pe…. (Yassakampi yassayatthakampi sadisaṃ, yassayatthakepi nirodhasamāpannānanti na kātabbaṃ).
144已对照

(二)过去分

(甲)顺·人

一百四十四、(甲)凡谁的苦谛曾生起,他的集谛曾灭吗?是的。

(乙)或者,凡谁的……乃至……吗?是的。

(如在生分中分别了过去的问,在生灭分中也应如是分别顺、逆。)

144(Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjittha tassa samudayasaccaṃ nirujjhitthāti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā. (Atītā pucchā yathā uppādavāre vibhattā evaṃ uppādanirodhavārepi anulomampi paccanīkampi vibhajitabbaṃ).
145已对照

(三)未来分

(甲)顺·人

一百四十五、(甲)凡谁的苦谛将生起,他的集谛将灭吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者,他们的苦谛将生起,而他们的集谛不将灭。其余者,他们的苦谛将生起,集谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的……乃至……吗?是的。

(甲)凡谁的苦谛将生起,他的道谛将灭吗?

在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,他们的苦谛将生起,而他们的道谛不将灭。在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,他们的苦谛将生起,道谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的……乃至……吗?是的。

145(Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjissati tassa samudayasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhissati. Itaresaṃ tesaṃ dukkhasaccañca uppajjissati samudayasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjissati tassa maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati. Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ dukkhasaccañca uppajjissati maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana…pe…? Āmantā.
146已对照

一百四十六、(甲)凡谁的集谛将生起,他的道谛将灭吗?

那些不将获得道的凡夫,他们的集谛将生起,而他们的道谛不将灭。那些将获得道者,他们的集谛将生起,道谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的道谛将灭,他的集谛将生起吗?

在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,他们的道谛将灭,而他们的集谛不将生起。那些将获得道者,他们的道谛将灭,集谛也将生起。

146(Ka) yassa samudayasaccaṃ uppajjissati tassa maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Ye puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjissati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccañca uppajjissati maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nirujjhissati tassa samudayasaccaṃ uppajjissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjissati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ maggasaccañca nirujjhissati samudayasaccañca uppajjissati.
147已对照

(乙)顺·处所

一百四十七、凡苦谛将生起之处……乃至……。

147Yattha dukkhasaccaṃ uppajjissati…pe….
148已对照

(丙)顺·人与处所

一百四十八、凡谁的苦谛在何处将生起,他的集谛将在那里灭吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者、无想众生,在那里,他们的……乃至……其余四蕴有者、五蕴有者,在那里,他们的……乃至……。(人[分]、人与处所[分]也相同。)

148Yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjissati tassa tattha samudayasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti asaññasattānaṃ tesaṃ tattha …pe… itaresaṃ catuvokārānaṃ pañcavokārānaṃ tesaṃ tattha…pe…. (Yassakampi yassayatthakampi sadisaṃ).
149已对照

(丁)逆·人

一百四十九、(甲)凡谁的苦谛不将生起,他的集谛不将灭吗?是的。

(乙)或者,凡谁的集谛不将灭,他的苦谛不将生起吗?

具足最上道者、阿罗汉、在某心无间将获得最上道者,他们的集谛不将灭,而他们的苦谛并非不将生起。具足最后心者,他们的集谛不将灭,苦谛也不将生起。

(甲)凡谁的苦谛不将生起,他的道谛不将灭吗?是的。

(乙)或者,凡谁的道谛不将灭,他的苦谛不将生起吗?

在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,他们的道谛不将灭,而他们的苦谛并非不将生起。具足最后心者,他们的道谛不将灭,苦谛也不将生起。

149(Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjissati tassa samudayasaccaṃ na nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ na nirujjhissati tassa dukkhasaccaṃ nuppajjissatīti? Aggamaggasamaṅgīnaṃ arahantānaṃ yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ samudayasaccañca na nirujjhissati dukkhasaccañca nuppajjissati. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjissati tassa maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Āmantā. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa dukkhasaccaṃ nuppajjissatīti? Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjissati. Pacchimacittasamaṅgīnaṃ tesaṃ maggasaccañca na nirujjhissati dukkhasaccañca nuppajjissati.
150已对照

一百五十、(甲)凡谁的集谛不将生起,他的道谛不将灭吗?

在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,他们的集谛不将生起,而他们的道谛并非不将灭。在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,他们的集谛不将生起,道谛也不将灭。

(乙)或者,凡谁的道谛不将灭,他的集谛不将生起吗?

那些不将获得道的凡夫,他们的道谛不将灭,而他们的集谛并非不将生起。在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,他们的道谛不将灭,集谛也不将生起。

150(Ka) yassa samudayasaccaṃ nuppajjissati tassa maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjissati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ tesaṃ samudayasaccañca nuppajjissati maggasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa samudayasaccaṃ nuppajjissatīti? Ye puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ tesaṃ maggasaccañca na nirujjhissati samudayasaccañca nuppajjissati.
151已对照

(戊)逆·处所

一百五十一、凡苦谛不将生起之处……乃至……。

151Yattha dukkhasaccaṃ nuppajjissati…pe….
152已对照

(己)逆·人与处所

一百五十二、凡谁的苦谛在何处不将生起……乃至……。

(人[分]、人与处所[分]也相同;集谛、道谛有差别:在最上道的坏灭刹那、阿罗汉、无想众生,他们的道谛不将在那里灭,集谛也不将在那里生起。)

152Yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjissati…pe…. (Yassakampi yassayatthakampi sadisaṃ, samudayasaccaṃ maggasaccaṃ nānākaraṇaṃ, aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe, arahantānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca na nirujjhissati samudayasaccañca nuppajjissati).
153已对照

(四)现在过去分

(甲)顺·人

一百五十三、凡谁的苦谛生起,他的集谛曾灭吗?是的。

或者,凡谁的……乃至……吗?

(现在过去的问,在生分、生灭分中,人[分]、处所[分]、人与处所[分],顺、逆,都相同,应不迷惑地分别。)

153Yassa dukkhasaccaṃ uppajjati tassa samudayasaccaṃ nirujjhitthāti? Āmantā. Yassa vā pana…pe…. (Paccuppannaatītā [paccuppannenātītā (syā.)] pucchā uppādavārepi uppādanirodhavārepi yassakampi yatthakampi yassayatthakampi anulomampi paccanīkampi sadisaṃ, asammohantena vibhajitabbā).
154已对照

(五)现在未来分

(甲)顺·人

一百五十四、(甲)凡谁的苦谛生起,他的集谛将灭吗?

在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,他们的苦谛生起,而他们的集谛不将灭。其余者投生时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛生起,集谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的集谛将灭,他的苦谛生起吗?

一切[众生]死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的集谛将灭,而他们的苦谛不生起。一切[众生]投生时,在转起中的心的生刹那,他们的集谛将灭,苦谛也生起。

(甲)凡谁的苦谛生起,他的道谛将灭吗?

在阿罗汉心的生刹那,以及那些不将获得道的凡夫,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛生起,而他们的道谛不将灭。在最上道的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,以及其余将获得道者,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛生起,道谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的道谛将灭,他的苦谛生起吗?

在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,以及其余将获得道者,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的道谛将灭,而他们的苦谛不生起。在最上道的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,以及其余将获得道者,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,他们的道谛将灭,苦谛也生起。

154(Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjati tassa samudayasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhissati. Itaresaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca uppajjati samudayasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ nirujjhissati tassa dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjati. Sabbesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca nirujjhissati dukkhasaccañca uppajjati. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ uppajjati tassa maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati. Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca uppajjati maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nirujjhissati tassa dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ uppajjati. Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca nirujjhissati dukkhasaccañca uppajjati.
155已对照

一百五十五、(甲)凡谁的集谛生起,他的道谛将灭吗?

那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的生刹那,他们的集谛生起,而他们的道谛不将灭。那些将获得道者,于他们渴爱的生刹那,他们的集谛生起,道谛也将灭。

(乙)或者,凡谁的道谛将灭,他的集谛生起吗?

在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,入灭尽定者、无想众生,他们的道谛将灭,而他们的集谛不生起。那些将获得道者,于他们渴爱的生刹那,他们的道谛将灭,集谛也生起。

155(Ka) yassa samudayasaccaṃ uppajjati tassa maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Ye puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca uppajjati maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ nirujjhissati tassa samudayasaccaṃ uppajjatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ maggasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ uppajjati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca nirujjhissati samudayasaccañca uppajjati.
156已对照

(乙)顺·处所

一百五十六、凡苦谛生起之处……乃至……。

156Yattha dukkhasaccaṃ uppajjati…pe….
157已对照

(丙)顺·人与处所

一百五十七、(甲)凡谁的苦谛在何处生起,他的集谛将在那里灭吗?

在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的苦谛在那里……乃至……其余者投生四蕴有、五蕴有时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛在那里……乃至……。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处将灭,他的苦谛在那里生起吗?

从四蕴有、五蕴有死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的集谛将在那里灭,而他们的苦谛不在那里生起。投生四蕴有、五蕴有时,在转起中的心的生刹那,他们的集谛将在那里灭,苦谛也在那里生起。

(甲)凡谁的苦谛在何处生起,他的道谛将在那里灭吗?

在阿罗汉心的生刹那,苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的苦谛在那里生起,而他们的道谛不将在那里灭。在最上道的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,以及其余将获得道者,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,他们的苦谛在那里生起,道谛也将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处将灭,他的苦谛在那里生起吗?

在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,以及其余将获得道者,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的道谛将在那里灭,而他们的苦谛不在那里生起。在最上道的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,以及其余将获得道者,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,他们的道谛将在那里灭,苦谛也在那里生起。

157(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjati tassa tattha samudayasaccaṃ nirujjhissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ…pe… itaresaṃ catuvokāraṃ pañcavokāraṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ…pe…. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ nirujjhissati tassa tattha dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Catuvokārā pañcavokārā cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjati. Catuvokāraṃ pañcavokāraṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccañca nirujjhissati dukkhasaccañca uppajjati. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ uppajjati tassa tattha maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhissati. Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccañca uppajjati maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nirujjhissati tassa tattha dukkhasaccaṃ uppajjatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ uppajjati. Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccañca nirujjhissati dukkhasaccañca uppajjati.
158已对照

一百五十八、(甲)凡谁的集谛在何处生起,他的道谛将在那里灭吗?

苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的生刹那,他们的集谛在那里生起,而他们的道谛不将在那里灭。那些将获得道者,于他们渴爱的生刹那,他们的集谛在那里生起,道谛也将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处将灭,他的集谛在那里生起吗?

在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的道谛将在那里灭,而他们的集谛不在那里生起。那些将获得道者,于他们渴爱的生刹那,他们的道谛将在那里灭,集谛也在那里生起。

158(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ uppajjati tassa tattha maggasaccaṃ nirujjhissatīti? Āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhissati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ tattha samudayasaccañca uppajjati maggasaccañca nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ nirujjhissati tassa tattha samudayasaccaṃ uppajjatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ tattha maggasaccaṃ nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ uppajjati. Ye maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccañca nirujjhissati samudayasaccañca uppajjati.
159已对照

(丁)逆·人

一百五十九、(甲)凡谁的苦谛不生起,他的集谛不将灭吗?

一切[众生]死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的苦谛不生起,而他们的集谛并非不将灭。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,在无色[界]中最上道与果的生刹那,他们的苦谛不生起,集谛也不将灭。

(乙)或者,凡谁的集谛不将灭,他的苦谛不生起吗?

在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,他们的集谛不将灭,而他们的苦谛并非不生起。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,在无色[界]中最上道与果的生刹那,他们的集谛不将灭,苦谛也不生起。

(甲)凡谁的苦谛不生起,他的道谛不将灭吗?

在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,以及其余将获得道者,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的苦谛不生起,而他们的道谛并非不将灭。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,以及那些不将获得道的凡夫,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中最上果的生刹那,他们的苦谛不生起,道谛也不将灭。

(乙)或者,凡谁的道谛不将灭,他的苦谛不生起吗?

在阿罗汉心的生刹那,以及那些不将获得道的凡夫,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,他们的道谛不将灭,而他们的苦谛并非不生起。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,以及那些不将获得道的凡夫,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中最上果的生刹那,他们的道谛不将灭,苦谛也不生起。

159(Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa samudayasaccaṃ na nirujjhissatīti? Sabbesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca nuppajjati samudayasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana samudayasaccaṃ na nirujjhissati tassa dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ samudayasaccañca na nirujjhissati dukkhasaccañca nuppajjati. (Ka) yassa dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe aggaphalassa uppādakkhaṇe tesaṃ dukkhasaccañca nuppajjati maggasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ dukkhasaccaṃ nuppajjati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe aggaphalassa uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccañca na nirujjhissati dukkhasaccañca nuppajjati.
160已对照

一百六十、(甲)凡谁的集谛不生起,他的道谛不将灭吗?

在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,入灭尽定者、无想众生,他们的集谛不生起,而他们的道谛并非不将灭。在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的集谛不生起,道谛也不将灭。

(乙)或者,凡谁的道谛不将灭,他的集谛不生起吗?

那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的生刹那,他们的道谛不将灭,而他们的集谛并非不生起。在最上道的坏灭刹那,阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的道谛不将灭,集谛也不生起。

160(Ka) yassa samudayasaccaṃ nuppajjati tassa maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne nirodhasamāpannānaṃ asaññasattānaṃ tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ samudayasaccañca nuppajjati maggasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa samudayasaccaṃ nuppajjatīti? Ye puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ samudayasaccaṃ nuppajjati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ maggasaccañca na nirujjhissati samudayasaccañca nuppajjati.
161已对照

(戊)逆·处所

一百六十一、凡苦谛不生起之处……乃至……。

161Yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati…pe….
162已对照

(己)逆·人与处所

一百六十二、(甲)凡谁的苦谛在何处不生起,他的集谛不将在那里灭吗?

从四蕴有、五蕴有死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的苦谛不在那里生起,而他们的集谛并非不将在那里灭。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,在无色[界]中最上道与果的生刹那,从无想众生[界]死没时,他们的苦谛不在那里生起,集谛也不将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的集谛在何处不将灭,他的苦谛不在那里生起吗?

在最上道的生刹那,在阿罗汉心的生刹那,在其无间将获得最上道的那心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的集谛不将在那里灭,而他们的苦谛并非不在那里生起。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,在无色[界]中最上道与果的生刹那,从无想众生[界]死没时,他们的集谛不将在那里灭,苦谛也不在那里生起。

(甲)凡谁的苦谛在何处不生起,他的道谛不将在那里灭吗?

在其无间将获得最上道的那心的坏灭刹那,以及其余将获得道者,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中的道与果的生刹那,他们的苦谛不在那里生起,而他们的道谛并非不将在那里灭。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中最上果的生刹那,从无想众生[界]死没时,他们的苦谛不在那里生起,道谛也不将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不将灭,他的苦谛不在那里生起吗?

在阿罗汉心的生刹那,苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们投生时,在转起中的心的生刹那,投生无想众生[界]时,他们的道谛不将在那里灭,而他们的苦谛并非不在那里生起。在最上道的坏灭刹那,在阿罗汉心的坏灭刹那,苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们死没时,在转起中的心的坏灭刹那,在无色[界]中最上果的生刹那,从无想众生[界]死没时,他们的道谛不将在那里灭,苦谛也不在那里生起。

162(Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa tattha samudayasaccaṃ na nirujjhissatīti? Catuvokārā pañcavokārā cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccañca nuppajjati samudayasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha samudayasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ upapajjantānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe aggamaggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca na nirujjhissati dukkhasaccañca nuppajjati. (Ka) yassa yattha dukkhasaccaṃ nuppajjati tassa tattha maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti tassa cittassa bhaṅgakkhaṇe ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe maggassa ca phalassa ca uppādakkhaṇe tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe aggaphalassa uppādakkhaṇe asaññasattā [apāyā asaññasattā (syā.)] cavantānaṃ tesaṃ tattha dukkhasaccañca nuppajjati maggasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha dukkhasaccaṃ nuppajjatīti? Arahantānaṃ cittassa uppādakkhaṇe āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ upapajjantānaṃ pavatte cittassa uppādakkhaṇe asaññasattaṃ [apāyaṃ asaññasattaṃ (syā.)] upapajjantānaṃ tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha dukkhasaccaṃ nuppajjati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ cittassa bhaṅgakkhaṇe āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ cavantānaṃ pavatte cittassa bhaṅgakkhaṇe arūpe aggaphalassa uppādakkhaṇe asaññasattā cavantānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca na nirujjhissati dukkhasaccañca nuppajjati.
163已对照

一百六十三、(甲)凡谁的集谛在何处不生起,他的道谛不将在那里灭吗?

在最上道的生刹那,在某心无间将获得最上道者,以及其余将获得道者,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,他们的集谛不在那里生起,而他们的道谛并非不将在那里灭。在最上道的坏灭刹那,阿罗汉、苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,无想众生,他们的集谛不在那里生起,道谛也不将在那里灭。

(乙)或者,凡谁的道谛在何处不将灭,他的集谛不在那里生起吗?

苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的生刹那,他们的道谛不将在那里灭,而他们的集谛并非不在那里生起。在最上道的坏灭刹那,阿罗汉、苦界者,以及那些不将获得道的凡夫,于他们渴爱的坏灭刹那,在与渴爱不相应的心转起时,无想众生,他们的道谛不将在那里灭,集谛也不在那里生起。

163(Ka) yassa yattha samudayasaccaṃ nuppajjati tassa tattha maggasaccaṃ na nirujjhissatīti? Aggamaggassa uppādakkhaṇe yassa cittassa anantarā aggamaggaṃ paṭilabhissanti ye caññe maggaṃ paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjati, no ca tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhissati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha samudayasaccañca nuppajjati maggasaccañca na nirujjhissati. (Kha) yassa vā pana yattha maggasaccaṃ na nirujjhissati tassa tattha samudayasaccaṃ nuppajjatīti? Āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya uppādakkhaṇe tesaṃ tattha maggasaccaṃ na nirujjhissati, no ca tesaṃ tattha samudayasaccaṃ nuppajjati. Aggamaggassa bhaṅgakkhaṇe arahantānaṃ āpāyikānaṃ ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti tesaṃ taṇhāya bhaṅgakkhaṇe taṇhāvippayuttacitte vattamāne asaññasattānaṃ tesaṃ tattha maggasaccañca na nirujjhissati samudayasaccañca nuppajjati.
164已对照

(六)过去未来分

(甲)顺·人

一百六十四、凡谁的苦谛曾生起,他的集谛将灭吗?

(如在灭分中已顺、逆都分别了过去未来的问,在生灭分中也应同样不迷惑地分别。)

164Yassa dukkhasaccaṃ uppajjittha tassa samudayasaccaṃ nirujjhissatīti? (Yathā nirodhavāre atītānāgatā [atītenānāgatā (syā.)] pucchā anulomampi paccanīkampi vibhattā evaṃ uppādanirodhavārepi asammohantena vibhajitabbaṃ).
165已对照

生灭分。

转起分终。

三、遍知分

一、现在分

一百六十五、(甲)凡遍知苦谛者,他舍断集谛吗?是的。

(乙)或者,凡舍断集谛者,他遍知苦谛吗?是的。

(甲)凡不遍知苦谛者,他不舍断集谛吗?是的。

(乙)或者,凡……乃至……吗?是的。

165(Ka) yo dukkhasaccaṃ parijānāti so samudayasaccaṃ pajahatīti? Āmantā. (Kha) yo vā pana samudayasaccaṃ pajahati so dukkhasaccaṃ parijānātīti? Āmantā. (Ka) yo dukkhasaccaṃ na parijānāti so samudayasaccaṃ nappajahatīti? Āmantā. (Kha) yo vā pana…pe…? Āmantā.
166已对照

二、过去分

一百六十六、(甲)凡曾遍知苦谛者,他曾舍断集谛吗?是的。

(乙)或者,凡……乃至……吗?是的。

(甲)凡不曾遍知苦谛者,他不曾舍断集谛吗?是的。

(乙)或者,凡……乃至……吗?是的。

166(Ka) yo dukkhasaccaṃ parijānittha so samudayasaccaṃ pajahitthāti? Āmantā. (Kha) yo vā pana…pe…? Āmantā. (Ka) yo dukkhasaccaṃ na parijānittha so samudayasaccaṃ nappajahitthāti? Āmantā. (Kha) yo vā pana…pe…? Āmantā.
167已对照

三、未来分

一百六十七、(甲)凡将遍知苦谛者,他将舍断集谛吗?是的。

(乙)或者,凡……乃至……吗?是的。

(甲)凡不将遍知苦谛者,他不将舍断集谛吗?是的。

(乙)或者,凡……乃至……吗?是的。

167(Ka) yo dukkhasaccaṃ parijānissati so samudayasaccaṃ pajahissatīti? Āmantā. (Kha) yo vā pana…pe…? Āmantā. (Ka) yo dukkhasaccaṃ na parijānissati so samudayasaccaṃ nappajahissatīti? Āmantā. (Kha) yo vā pana…pe…? Āmantā.
168已对照

四、现在过去分

一百六十八、(甲)凡遍知苦谛者,他曾舍断集谛吗?不是。

(乙)或者,凡曾舍断集谛者,他遍知苦谛吗?不是。

(甲)凡不遍知苦谛者,他不曾舍断集谛吗?

阿罗汉不遍知苦谛,而并非不曾舍断集谛。除了具足最上道者与阿罗汉,其余的人不遍知苦谛,也不曾舍断集谛。

(乙)或者,凡不曾舍断集谛者,他不遍知苦谛吗?

具足最上道者不曾舍断集谛,而并非不遍知苦谛。除了具足最上道者与阿罗汉,其余的人不曾舍断集谛,也不遍知苦谛。

168(Ka) yo dukkhasaccaṃ parijānāti so samudayasaccaṃ pajahitthāti? No. (Kha) yo vā pana samudayasaccaṃ pajahittha so dukkhasaccaṃ parijānātīti? No. (Ka) yo dukkhasaccaṃ na parijānāti so samudayasaccaṃ nappajahitthāti? Arahā dukkhasaccaṃ na parijānāti, no ca samudayasaccaṃ nappajahittha. Aggamaggasamaṅgiñca arahantañca ṭhapetvā avasesā puggalā dukkhasaccañca na parijānanti samudayasaccañca nappajahittha. (Kha) yo vā pana samudayasaccaṃ nappajahittha so dukkhasaccaṃ na parijānātīti? Aggamaggasamaṅgī samudayasaccaṃ nappajahittha, no ca dukkhasaccaṃ na parijānāti. Aggamaggasamaṅgiñca arahantañca ṭhapetvā avasesā puggalā samudayasaccañca nappajahittha dukkhasaccañca na parijānanti.
169已对照

五、现在未来分

一百六十九、(甲)凡遍知苦谛者,他将舍断集谛吗?不是。

(乙)或者,凡将舍断集谛者,他遍知苦谛吗?不是。

(甲)凡不遍知苦谛者,他不将舍断集谛吗?

那些将获得道者,他们不遍知苦谛,而并非不将舍断集谛。阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,他们不遍知苦谛,也不将舍断集谛。

(乙)或者,凡不将舍断集谛者,他不遍知苦谛吗?

具足最上道者不将舍断集谛,而并非不遍知苦谛。阿罗汉,以及那些不将获得道的凡夫,他们不将舍断集谛,也不遍知苦谛。

169(Ka) yo dukkhasaccaṃ parijānāti so samudayasaccaṃ pajahissatīti? No. (Kha) yo vā pana samudayasaccaṃ pajahissati so dukkhasaccaṃ parijānātīti? No. (Ka) yo dukkhasaccaṃ na parijānāti so samudayasaccaṃ nappajahissatīti? Ye maggaṃ paṭilabhissanti te dukkhasaccaṃ na parijānanti, no ca samudayasaccaṃ nappajahissanti. Arahā ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti te dukkhasaccañca na parijānanti samudayasaccañca nappajahissanti. (Kha) yo vā pana samudayasaccaṃ nappajahissati so dukkhasaccaṃ na parijānātīti? Aggamaggasamaṅgī samudayasaccaṃ nappajahissati, no ca dukkhasaccaṃ na parijānāti. Arahā ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti te samudayasaccañca nappajahissanti dukkhasaccañca na parijānanti.
170已对照

六、过去未来分

一百七十、(甲)凡曾遍知苦谛者,他将舍断集谛吗?不是。

(乙)或者,凡将舍断集谛者,他曾遍知苦谛吗?不是。

(甲)凡不曾遍知苦谛者,他不将舍断集谛吗?

那些将获得道者,他们不曾遍知苦谛,而他们并非不将舍断集谛。具足最上道者,以及那些不将获得道的凡夫,他们不曾遍知苦谛,也不将舍断集谛。

(乙)或者,凡不将舍断集谛者,他不曾遍知苦谛吗?

阿罗汉不将舍断集谛,而并非不曾遍知苦谛。具足最上道者,以及那些不将获得道的凡夫,他们不将舍断集谛,也不曾遍知苦谛。

170(Ka) yo dukkhasaccaṃ parijānittha so samudayasaccaṃ pajahissatīti? No. (Kha) yo vā pana samudayasaccaṃ pajahissati so dukkhasaccaṃ parijānitthāti? No. (Ka) yo dukkhasaccaṃ na parijānittha so samudayasaccaṃ nappajahissatīti? Ye maggaṃ paṭilabhissanti te dukkhasaccaṃ na parijānittha, no ca te samudayasaccaṃ nappajahissanti. Aggamaggasamaṅgī ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti te dukkhasaccañca na parijānittha samudayasaccañca nappajahissanti. (Kha) yo vā pana samudayasaccaṃ nappajahissati so dukkhasaccaṃ na parijānitthāti? Arahā samudayasaccaṃ nappajahissati, no ca dukkhasaccaṃ na parijānittha. Aggamaggasamaṅgī ye ca puthujjanā maggaṃ na paṭilabhissanti te samudayasaccañca nappajahissanti dukkhasaccañca na parijānittha.
已对照

遍知分。

已对照

谛双论终。