快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 十一集·依止品 Nissayavaggo

本经目录一、依止品一、为了什么目的经二、不思经三、第一近依经四、第二近依经五、第三近依经六、衰患经七、想经八、作意经九、萨陀经十、孔雀饲食处经依止品第一。

已对照

一、依止品

1. Nissayavaggo
已对照

一、为了什么目的经

1. Kimatthiyasuttaṃ
1PTS 5.311缅 3.515已对照

一、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城祇树林给孤独园。那时,具寿阿难来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿阿难对世尊这样说——“尊者,诸善戒以什么为目的?以什么为功德?”“阿难,诸善戒以无追悔为目的,以无追悔为功德。”

1. [a. ni. 10.1] Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kimatthiyāni, bhante, kusalāni sīlāni kimānisaṃsānī’’ti? ‘‘Avippaṭisāratthāni kho, ānanda, kusalāni sīlāni avippaṭisārānisaṃsānī’’ti.
已对照

“尊者,那么无追悔以什么为目的?以什么为功德?”“阿难,无追悔以愉悦为目的,以愉悦为功德。”

‘‘Avippaṭisāro pana, bhante, kimatthiyo kimānisaṃso’’? ‘‘Avippaṭisāro kho, ānanda, pāmojjattho pāmojjānisaṃso’’.
已对照

“尊者,那么愉悦以什么为目的?以什么为功德?”“阿难,愉悦以喜为目的,以喜为功德。”

‘‘Pāmojjaṃ pana, bhante, kimatthiyaṃ kimānisaṃsaṃ’’? ‘‘Pāmojjaṃ kho, ānanda, pītatthaṃ pītānisaṃsaṃ’’.
已对照

“尊者,那么喜以什么为目的?以什么为功德?”“阿难,喜以轻安为目的,以轻安为功德。”

‘‘Pīti pana, bhante, kimatthiyā kimānisaṃsā’’? ‘‘Pīti kho, ānanda, passaddhatthā passaddhānisaṃsā’’.
已对照

“尊者,那么轻安以什么为目的?以什么为功德?”“阿难,轻安以乐为目的,以乐为功德。”

‘‘Passaddhi pana, bhante, kimatthiyā kimānisaṃsā’’? ‘‘Passaddhi kho, ānanda, sukhatthā sukhānisaṃsā’’.
已对照

“尊者,那么乐以什么为目的?以什么为功德?”“阿难,乐以定为目的,以定为功德。”

‘‘Sukhaṃ pana, bhante, kimatthiyaṃ kimānisaṃsaṃ’’? ‘‘Sukhaṃ kho, ānanda, samādhatthaṃ samādhānisaṃsaṃ’’.
缅 3.516已对照

“尊者,那么定以什么为目的?以什么为功德?”“阿难,定以如实知见为目的,以如实知见为功德。”

‘‘Samādhi pana, bhante, kimatthiyo kimānisaṃso’’? ‘‘Samādhi kho, ānanda, yathābhūtañāṇadassanattho yathābhūtañāṇadassanānisaṃso’’.
已对照

“尊者,那么如实知见以什么为目的?以什么为功德?”“阿难,如实知见以厌离为目的,以厌离为功德。”

‘‘Yathābhūtañāṇadassanaṃ pana, bhante, kimatthiyaṃ kimānisaṃsaṃ’’? ‘‘Yathābhūtañāṇadassanaṃ kho, ānanda, nibbidatthaṃ nibbidānisaṃsaṃ’’.
PTS 5.312已对照

“尊者,那么厌离以什么为目的?以什么为功德?”“阿难,厌离以离贪为目的,以离贪为功德。”

‘‘Nibbidā, pana, bhante, kimatthiyā kimānisaṃsā’’? ‘‘Nibbidā kho, ānanda, virāgatthā virāgānisaṃsā ’’.
已对照

“尊者,那么离贪以什么为目的?以什么为功德?”“阿难,离贪以解脱知见为目的,以解脱知见为功德。

‘‘Virāgo pana, bhante, kimatthiyo kimānisaṃso’’? ‘‘Virāgo kho, ānanda, vimuttiñāṇadassanattho vimuttiñāṇadassanānisaṃso.
已对照

“阿难,如是,诸善戒以无追悔为目的,以无追悔为功德;无追悔以愉悦为目的,以愉悦为功德;愉悦以喜为目的,以喜为功德;喜以轻安为目的,以轻安为功德;轻安以乐为目的,以乐为功德;乐以定为目的,以定为功德;定以如实知见为目的,以如实知见为功德;如实知见以厌离为目的,以厌离为功德;厌离以离贪为目的,以离贪为功德;离贪以解脱知见为目的,以解脱知见为功德。阿难,如是,诸善戒依次第趣向最上。”第一[经]。

‘‘Iti kho, ānanda, kusalāni sīlāni avippaṭisāratthāni avippaṭisārānisaṃsāni, avippaṭisāro pāmojjattho pāmojjānisaṃso, pāmojjaṃ pītatthaṃ pītānisaṃsaṃ, pīti passaddhatthā passaddhānisaṃsā, passaddhi sukhatthā sukhānisaṃsā, sukhaṃ samādhatthaṃ samādhānisaṃsaṃ, samādhi yathābhūtañāṇadassanattho yathābhūtañāṇadassanānisaṃso, yathābhūtañāṇadassanaṃ nibbidatthaṃ nibbidānisaṃsaṃ, nibbidā virāgatthā virāgānisaṃsā, virāgo vimuttiñāṇadassanattho vimuttiñāṇadassanānisaṃso. Iti kho, ānanda, kusalāni sīlāni anupubbena aggāya parentī’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、不思经

2. Cetanākaraṇīyasuttaṃ
2已对照

二、“诸比丘,对持戒、戒已具足者而言,不必以思而作:‘愿我生起无追悔。’诸比丘,这是法性:持戒、戒已具足者生起无追悔。

2. [a. ni. 10.2] ‘‘Sīlavato, bhikkhave, sīlasampannassa na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘avippaṭisāro me uppajjatū’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ sīlavato sīlasampannassa avippaṭisāro uppajjati.
已对照

“诸比丘,对无追悔者而言,不必以思而作:‘愿我生起愉悦。’诸比丘,这是法性:无追悔者生起愉悦。

‘‘Avippaṭisārissa, bhikkhave, na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘pāmojjaṃ me uppajjatū’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ avippaṭisārissa pāmojjaṃ uppajjati.
已对照

“诸比丘,对愉悦者而言,不必以思而作:‘愿我生起喜。’诸比丘,这是法性:愉悦者生起喜。

‘‘Pamuditassa, bhikkhave, na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘pīti me uppajjatū’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ pamuditassa pīti uppajjati.
已对照

“诸比丘,对意有喜者而言,不必以思而作:‘愿我的身轻安。’诸比丘,这是法性:意有喜者的身轻安。

‘‘Pītimanassa, bhikkhave, na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘kāyo me passambhatū’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ pītimanassa kāyo passambhati.
缅 3.517已对照

“诸比丘,对身轻安者而言,不必以思而作:‘我感受乐。’诸比丘,这是法性:身轻安者感受乐。

‘‘Passaddhakāyassa, bhikkhave, na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘sukhaṃ vediyāmī’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ passaddhakāyo sukhaṃ vediyati.
已对照

“诸比丘,对有乐者而言,不必以思而作:‘愿我的心得定。’诸比丘,这是法性:有乐者的心得定。

‘‘Sukhino, bhikkhave, na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘cittaṃ me samādhiyatū’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ sukhino cittaṃ samādhiyati.
PTS 5.313已对照

“诸比丘,对得定者而言,不必以思而作:‘我如实知、见。’诸比丘,这是法性:得定者如实知、见。

‘‘Samāhitassa, bhikkhave, na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘yathābhūtaṃ jānāmi passāmī’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ samāhito yathābhūtaṃ jānāti passati.
已对照

“诸比丘,对如实知、见者而言,不必以思而作:‘我厌离。’诸比丘,这是法性:如实知、见者厌离。

‘‘Yathābhūtaṃ, bhikkhave, jānato passato na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘nibbindāmī’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ yathābhūtaṃ jānaṃ passaṃ nibbindati.
已对照

“诸比丘,对已厌离者而言,不必以思而作:‘我离贪。’诸比丘,这是法性:已厌离者离贪。

‘‘Nibbinnassa, bhikkhave, na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘virajjāmī’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ nibbinno virajjati.
已对照

“诸比丘,对已离贪者而言,不必以思而作:‘我作证解脱知见。’诸比丘,这是法性:已离贪者作证解脱知见。

‘‘Virattassa, bhikkhave, na cetanāya karaṇīyaṃ – ‘vimuttiñāṇadassanaṃ sacchikaromī’ti. Dhammatā esā, bhikkhave, yaṃ viratto vimuttiñāṇadassanaṃ sacchikaroti.
已对照

“诸比丘,如是,离贪以解脱知见为目的,以解脱知见为功德;厌离以离贪为目的,以离贪为功德;如实知见以厌离为目的,以厌离为功德;定以如实知见为目的,以如实知见为功德;乐以定为目的,以定为功德;轻安以乐为目的,以乐为功德;喜以轻安为目的,以轻安为功德;愉悦以喜为目的,以喜为功德;无追悔以愉悦为目的,以愉悦为功德;诸善戒以无追悔为目的,以无追悔为功德。诸比丘,如是,诸法令诸法流注,诸法令诸法圆满,导向从此岸到彼岸。”第二[经]。

‘‘Iti kho, bhikkhave, virāgo vimuttiñāṇadassanattho vimuttiñāṇadassanānisaṃso, nibbidā virāgatthā virāgānisaṃsā, yathābhūtañāṇadassanaṃ nibbidatthaṃ nibbidānisaṃsaṃ, samādhi yathābhūtañāṇadassanattho yathābhūtañāṇadassanānisaṃso, sukhaṃ samādhatthaṃ samādhānisaṃsaṃ, passaddhi sukhatthā sukhānisaṃsā, pīti passaddhatthā passaddhānisaṃsā, pāmojjaṃ pītatthaṃ pītānisaṃsaṃ, avippaṭisāro pāmojjattho pāmojjānisaṃso, kusalāni sīlāni avippaṭisāratthāni avippaṭisārānisaṃsāni. Iti kho, bhikkhave, dhammā dhamme abhisandenti, dhammā dhamme paripūrenti apārā pāraṃ gamanāyā’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、第一近依经

3. Paṭhamaupanisāsuttaṃ
3PTS 5.314缅 3.518已对照

三、“诸比丘,对破戒、戒已失坏者而言,无追悔的近依已被破坏;当无追悔不存在时,对无追悔已失坏者而言,愉悦的近依已被破坏;当愉悦不存在时,对愉悦已失坏者而言,喜的近依已被破坏;当喜不存在时,对喜已失坏者而言,轻安的近依已被破坏;当轻安不存在时,对轻安已失坏者而言,乐的近依已被破坏;当乐不存在时,对乐已失坏者而言,正定的近依已被破坏;当正定不存在时,对正定已失坏者而言,如实知见的近依已被破坏;当如实知见不存在时,对如实知见已失坏者而言,厌离的近依已被破坏;当厌离不存在时,对厌离已失坏者而言,离贪的近依已被破坏;当离贪不存在时,对离贪已失坏者而言,解脱知见的近依已被破坏。

3. [a. ni. 5.24; 10.3] ‘‘Dussīlassa, bhikkhave, sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro. Avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṃ hoti pāmojjaṃ. Pāmojje asati pāmojjavipannassa hatūpanisā hoti pīti. Pītiyā asati pītivipannassa hatūpanisā hoti passaddhi. Passaddhiyā asati passaddhivipannassa hatūpanisaṃ hoti sukhaṃ. Sukhe asati sukhavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi. Sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ. Yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpanisā hoti nibbidā. Nibbidāya asati nibbidāvipannassa hatūpaniso hoti virāgo. Virāge asati virāgavipannassa hatūpanisaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ.
已对照

“诸比丘,犹如一棵枝叶已失坏的树,它的外皮也不能达到圆满,树皮也……边材也……心材也不能达到圆满;同样,诸比丘,对破戒、戒已失坏者而言,无追悔的近依已被破坏;当无追悔不存在时,对无追悔已失坏者而言,愉悦的近依已被破坏……乃至……解脱知见。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, rukkho sākhāpalāsavipanno. Tassa papaṭikāpi na pāripūriṃ gacchati, tacopi… pheggupi… sāropi na pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, dussīlassa sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro, avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṃ hoti pāmojjaṃ…pe… vimuttiñāṇadassanaṃ.
已对照

“诸比丘,对持戒、戒已具足者而言,无追悔的近依具足;当无追悔存在时,对无追悔已具足者而言,愉悦的近依具足;当愉悦存在时,对愉悦已具足者而言,喜的近依具足;当喜存在时,对喜已具足者而言,轻安的近依具足;当轻安存在时,对轻安已具足者而言,乐的近依具足;当乐存在时,对乐已具足者而言,正定的近依具足;当正定存在时,对正定已具足者而言,如实知见的近依具足;当如实知见存在时,对如实知见已具足者而言,厌离的近依具足;当厌离存在时,对厌离已具足者而言,离贪的近依具足;当离贪存在时,对离贪已具足者而言,解脱知见的近依具足。

‘‘Sīlavato, bhikkhave, sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro, avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṃ hoti pāmojjaṃ, pāmojje sati pāmojjasampannassa upanisasampannā hoti pīti, pītiyā sati pītisampannassa upanisasampannā hoti passaddhi, passaddhiyā sati passaddhisampannassa upanisasampannaṃ hoti sukhaṃ, sukhe sati sukhasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi, sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ, yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampannā hoti nibbidā, nibbidāya sati nibbidāsampannassa upanisasampanno hoti virāgo, virāge sati virāgasampannassa upanisasampannaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ.
已对照

“诸比丘,犹如一棵枝叶具足的树,它的外皮也达到圆满,树皮也……边材也……心材也达到圆满;同样,诸比丘,对持戒、戒已具足者而言,无追悔的近依具足;当无追悔存在时,对无追悔已具足者而言,近依具足……乃至……解脱知见。”第三[经]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, rukkho sākhāpalāsasampanno. Tassa papaṭikāpi pāripūriṃ gacchati, tacopi… pheggupi… sāropi pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, bhikkhave, sīlavato sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro, avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṃ hoti…pe… vimuttiñāṇadassana’’nti. Tatiyaṃ.
已对照

四、第二近依经

4. Dutiyaupanisāsuttaṃ
4PTS 5.315缅 3.519已对照

四、在那里,具寿舍利弗召唤诸比丘:“贤友们,诸比丘。”“贤友。”那些比丘应诺具寿舍利弗。具寿舍利弗这样说——

4. Tatra kho āyasmā sāriputto bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti [bhikkhavoti (sī. syā. pī.) evaṃ sabbattha a. ni. 10.4]. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato sāriputtassa paccassosuṃ. Āyasmā sāriputto etadavoca –
已对照

“贤友们,对破戒、戒已失坏者而言,无追悔的近依已被破坏;当无追悔不存在时,对无追悔已失坏者而言,愉悦的近依已被破坏;当愉悦不存在时,对愉悦已失坏者而言,喜的近依已被破坏;当喜不存在时,对喜已失坏者而言,轻安的近依已被破坏;当轻安不存在时,对轻安已失坏者而言,乐的近依已被破坏;当乐不存在时,对乐已失坏者而言,正定的近依已被破坏;当正定不存在时,对正定已失坏者而言,如实知见的近依已被破坏;当如实知见不存在时,对如实知见已失坏者而言,厌离的近依已被破坏;当厌离不存在时,对厌离已失坏者而言,离贪的近依已被破坏;当离贪不存在时,对离贪已失坏者而言,解脱知见的近依已被破坏。

‘‘Dussīlassa, āvuso, sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro, avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṃ hoti pāmojjaṃ, pāmojje asati pāmojjavipannassa hatūpanisā hoti pīti, pītiyā asati pītivipannassa hatūpanisā hoti passaddhi, passaddhiyā asati passaddhivipannassa hatūpanisaṃ hoti sukhaṃ, sukhe asati sukhavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi, sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ, yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpanisā hoti nibbidā, nibbidāya asati nibbidāvipannassa hatūpaniso hoti virāgo, virāge asati virāgavipannassa hatūpanisaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ.
已对照

“贤友们,犹如一棵枝叶已失坏的树,它的外皮也不能达到圆满,树皮也……边材也……心材也不能达到圆满;同样,贤友们,对破戒、戒已失坏者而言,无追悔的近依已被破坏;当无追悔不存在时,对无追悔已失坏者而言,愉悦的近依已被破坏……乃至……解脱知见。

‘‘Seyyathāpi, āvuso, rukkho sākhāpalāsavipanno. Tassa papaṭikāpi na pāripūriṃ gacchati, tacopi… pheggupi… sāropi na pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, āvuso, dussīlassa sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro, avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṃ hoti pāmojjaṃ…pe… vimuttiñāṇadassanaṃ.
PTS 5.316缅 3.520已对照

“贤友们,对持戒、戒已具足者而言,无追悔的近依具足;当无追悔存在时,对无追悔已具足者而言,愉悦的近依具足;当愉悦存在时,对愉悦已具足者而言,喜的近依具足;当喜存在时,对喜已具足者而言,轻安的近依具足;当轻安存在时,对轻安已具足者而言,乐的近依具足;当乐存在时,对乐已具足者而言,正定的近依具足;当正定存在时,对正定已具足者而言,如实知见的近依具足;当如实知见存在时,对如实知见已具足者而言,厌离的近依具足;当厌离存在时,对厌离已具足者而言,离贪的近依具足;当离贪存在时,对离贪已具足者而言,解脱知见的近依具足。

‘‘Sīlavato, āvuso, sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro, avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṃ hoti pāmojjaṃ, pāmojje sati pāmojjasampannassa upanisasampannā hoti pīti, pītiyā sati pītisampannassa upanisasampannā hoti passaddhi, passaddhiyā sati passaddhisampannassa upanisasampannaṃ hoti sukhaṃ, sukhe sati sukhasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi, sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ, yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampannā hoti nibbidā, nibbidāya sati nibbidāsampannassa upanisasampanno hoti virāgo, virāge sati virāgasampannassa upanisasampannaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ.
已对照

“贤友们,犹如一棵枝叶具足的树,它的外皮也达到圆满,树皮也……边材也……心材也达到圆满;同样,贤友们,对持戒、戒已具足者而言,无追悔的近依具足;当无追悔存在时,对无追悔已具足者而言,愉悦的近依具足……乃至……解脱知见。”第四[经]。

‘‘Seyyathāpi, āvuso, rukkho sākhāpalāsasampanno. Tassa papaṭikāpi pāripūriṃ gacchati, tacopi… pheggupi… sāropi pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, āvuso, sīlavato sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro, avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṃ hoti pāmojjaṃ…pe… vimuttiñāṇadassana’’nti. Catutthaṃ.
已对照

五、第三近依经

5. Tatiyaupanisāsuttaṃ
5已对照

五、在那里,具寿阿难召唤诸比丘……乃至……“贤友们,对破戒、戒已失坏者而言,无追悔的近依已被破坏;当无追悔不存在时,对无追悔已失坏者而言,愉悦的近依已被破坏;当愉悦不存在时,对愉悦已失坏者而言,喜的近依已被破坏;当喜不存在时,对喜已失坏者而言,轻安的近依已被破坏;当轻安不存在时,对轻安已失坏者而言,乐的近依已被破坏;当乐不存在时,对乐已失坏者而言,正定的近依已被破坏;当正定不存在时,对正定已失坏者而言,如实知见的近依已被破坏;当如实知见不存在时,对如实知见已失坏者而言,厌离的近依已被破坏;当厌离不存在时,对厌离已失坏者而言,离贪的近依已被破坏;当离贪不存在时,对离贪已失坏者而言,解脱知见的近依已被破坏。

5. [a. ni. 10.5] Tatra kho āyasmā ānando bhikkhū āmantesi…pe… ‘‘dussīlassa, āvuso, sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro, avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṃ hoti pāmojjaṃ, pāmojje asati pāmojjavipannassa hatūpanisā hoti pīti, pītiyā asati pītivipannassa hatūpanisā hoti passaddhi, passaddhiyā asati passaddhivipannassa hatūpanisaṃ hoti sukhaṃ, sukhe asati sukhavipannassa hatūpaniso hoti sammāsamādhi, sammāsamādhimhi asati sammāsamādhivipannassa hatūpanisaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ, yathābhūtañāṇadassane asati yathābhūtañāṇadassanavipannassa hatūpanisā hoti nibbidā, nibbidāya asati nibbidāvipannassa hatūpaniso hoti virāgo, virāge asati virāgavipannassa hatūpanisaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ.
已对照

“贤友们,犹如一棵枝叶已失坏的树,它的外皮也不能达到圆满,树皮也……边材也……心材也不能达到圆满;同样,贤友们,对破戒、戒已失坏者而言,无追悔的近依已被破坏;当无追悔不存在时,对无追悔已失坏者而言,愉悦的近依已被破坏……乃至……解脱知见。

‘‘Seyyathāpi, āvuso, rukkho sākhāpalāsavipanno. Tassa papaṭikāpi na pāripūriṃ gacchati, tacopi… pheggupi… sāropi na pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, āvuso, dussīlassa sīlavipannassa hatūpaniso hoti avippaṭisāro, avippaṭisāre asati avippaṭisāravipannassa hatūpanisaṃ hoti pāmojjaṃ…pe… vimuttiñāṇadassanaṃ.
PTS 5.317缅 3.521已对照

“贤友们,对持戒、戒已具足者而言,无追悔的近依具足;当无追悔存在时,对无追悔已具足者而言,愉悦的近依具足;当愉悦存在时,对愉悦已具足者而言,喜的近依具足;当喜存在时,对喜已具足者而言,轻安的近依具足;当轻安存在时,对轻安已具足者而言,乐的近依具足;当乐存在时,对乐已具足者而言,正定的近依具足;当正定存在时,对正定已具足者而言,如实知见的近依具足;当如实知见存在时,对如实知见已具足者而言,厌离的近依具足;当厌离存在时,对厌离已具足者而言,离贪的近依具足;当离贪存在时,对离贪已具足者而言,解脱知见的近依具足。

‘‘Sīlavato, āvuso, sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro, avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṃ hoti pāmojjaṃ, pāmojje sati pāmojjasampannassa upanisasampannā hoti pīti, pītiyā sati pītisampannassa upanisasampannā hoti passaddhi, passaddhiyā sati passaddhisampannassa upanisasampannaṃ hoti sukhaṃ, sukhe sati sukhasampannassa upanisasampanno hoti sammāsamādhi, sammāsamādhimhi sati sammāsamādhisampannassa upanisasampannaṃ hoti yathābhūtañāṇadassanaṃ, yathābhūtañāṇadassane sati yathābhūtañāṇadassanasampannassa upanisasampannā hoti nibbidā, nibbidāya sati nibbidāsampannassa upanisasampanno hoti virāgo, virāge sati virāgasampannassa upanisasampannaṃ hoti vimuttiñāṇadassanaṃ.
已对照

“贤友们,犹如一棵枝叶具足的树,它的外皮也达到圆满,树皮也……边材也……心材也达到圆满;同样,贤友们,对持戒、戒已具足者而言,无追悔的近依具足;当无追悔存在时,对无追悔已具足者而言,愉悦的近依具足……乃至……解脱知见。”第五[经]。

‘‘Seyyathāpi, āvuso, rukkho sākhāpalāsasampanno. Tassa papaṭikāpi pāripūriṃ gacchati, tacopi… pheggupi… sāropi pāripūriṃ gacchati. Evamevaṃ kho, āvuso, sīlavato sīlasampannassa upanisasampanno hoti avippaṭisāro, avippaṭisāre sati avippaṭisārasampannassa upanisasampannaṃ hoti pāmojjaṃ…pe… vimuttiñāṇadassana’’nti. Pañcamaṃ.
已对照

六、衰患经

6. Byasanasuttaṃ
6已对照

六、“诸比丘,凡是辱骂、谩骂诸同梵行者、诽谤圣者的比丘,这是有处、有机会的:他会遭遇十一种衰患中的某一种衰患。

6. ‘‘Yo so, bhikkhave, bhikkhu akkosako paribhāsako ariyūpavādo sabrahmacārīnaṃ, ṭhānametaṃ avakāso yaṃ so ekādasannaṃ byasanānaṃ aññataraṃ byasanaṃ nigaccheyya.
PTS 5.318已对照

哪十一种[衰患]呢?未证得的不能证得,已证得的退失,他的诸正法不得清净,或者于诸正法成为增上慢者,或者不乐而修梵行,或者犯某种染污的罪,或者舍弃学处而还俗,或者遭受严重的病患,或者陷入疯狂、心乱,昏昧而命终,身坏命终之后,投生于苦界、恶趣、堕处、地狱——诸比丘,凡是辱骂、谩骂诸同梵行者、诽谤圣者的比丘,这是有处、有机会的:他会遭遇这十一种衰患中的某一种衰患。

Katamesaṃ ekādasannaṃ? Anadhigataṃ nādhigacchati, adhigatā parihāyati, saddhammassa na vodāyanti, saddhammesu vā adhimāniko hoti, anabhirato vā brahmacariyaṃ carati, aññataraṃ vā saṃkiliṭṭhaṃ āpattiṃ āpajjati, sikkhaṃ vā paccakkhāya hīnāyāvattati, gāḷhaṃ vā rogātaṅkaṃ phusati, ummādaṃ vā pāpuṇāti cittakkhepaṃ vā, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati – yo so, bhikkhave, bhikkhu akkosako paribhāsako ariyūpavādo sabrahmacārīnaṃ, ṭhānametaṃ avakāso yaṃ so imesaṃ ekādasannaṃ byasanānaṃ aññataraṃ byasanaṃ nigaccheyya. [( ) etthantare pāṭho sī. syā. kaṃ. pī. potthakesu na dissati]
已对照

“诸比丘,凡是辱骂、谩骂诸同梵行者、诽谤圣者的比丘,这是无处、无机会的:他不遭遇十一种衰患中的任何一种衰患。

‘‘Yo so, bhikkhave, bhikkhu akkosako paribhāsako ariyūpavādo sabrahmacārīnaṃ, aṭṭhānametaṃ anavakāso yaṃ so ekādasannaṃ byasanānaṃ aññataraṃ byasanaṃ na nigaccheyya.
缅 3.522已对照

哪十一种[衰患]呢?未证得的不能证得,已证得的退失,他的诸正法不得清净,或者于诸正法成为增上慢者,或者不乐而修梵行,或者犯某种染污的罪,或者舍弃学处而还俗,或者遭受严重的病患,或者陷入疯狂、心乱,昏昧而命终,身坏命终之后,投生于苦界、恶趣、堕处、地狱——诸比丘,凡是辱骂、谩骂诸同梵行者、诽谤圣者的比丘,这是无处、无机会的:他不遭遇这十一种衰患中的任何一种衰患。”第六[经]。

Katamesaṃ ekādasannaṃ? Anadhigataṃ nādhigacchati, adhigatā parihāyati, saddhammassa na vodāyanti, saddhammesu vā adhimāniko hoti, anabhirato vā brahmacariyaṃ carati, aññataraṃ vā saṃkiliṭṭhaṃ āpattiṃ āpajjati, sikkhaṃ vā paccakkhāya hīnāyāvattati, gāḷhaṃ vā rogātaṅkaṃ phusati, ummādaṃ vā pāpuṇāti cittakkhepaṃ vā, sammūḷho kālaṃ karoti, kāyassa bhedā paraṃ maraṇā apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati – yo so, bhikkhave, bhikkhu akkosako paribhāsako ariyūpavādo sabrahmacārīnaṃ, aṭṭhānametaṃ anavakāso yaṃ so imesaṃ ekādasannaṃ byasanānaṃ aññataraṃ byasanaṃ na nigaccheyyā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、想经

7. Saññāsuttaṃ
7已对照

七、那时,具寿阿难来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿阿难对世尊这样说——

7. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
已对照

“尊者,比丘能否有这样的定之获得:于地不会是有地想者,于水不会是有水想者,于火不会是有火想者,于风不会是有风想者,于空无边处不会是有空无边处想者,于识无边处不会是有识无边处想者,于无所有处不会是有无所有处想者,于非想非非想处不会是有非想非非想处想者,于此世不会是有此世想者,于他世不会是有他世想者,凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,于那里也不会是有想者;却仍是有想者?”

‘‘Siyā nu kho, bhante, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa, na āpasmiṃ āposaññī assa, na tejasmiṃ tejosaññī assa, na vāyasmiṃ vāyosaññī assa, na ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññī assa, na viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññī assa, na ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññī assa, na nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññī assa, na idhaloke idhalokasaññī assa, na paraloke paralokasaññī assa, yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tatrāpi na saññī assa; saññī ca pana assāti?
PTS 5.319缅 3.523已对照

“阿难,比丘能有这样的定之获得:于地不会是有地想者,于水不会是有水想者,于火不会是有火想者,于风不会是有风想者,于空无边处不会是有空无边处想者,于识无边处不会是有识无边处想者,于无所有处不会是有无所有处想者,于非想非非想处不会是有非想非非想处想者,于此世不会是有此世想者,于他世不会是有他世想者,凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,于那里也不会是有想者;却仍是有想者。”

‘‘Siyā, ānanda, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa, na āpasmiṃ āposaññī assa, na tejasmiṃ tejosaññī assa, na vāyasmiṃ vāyosaññī assa, na ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññī assa, na viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññī assa, na ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññī assa, na nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññī assa, na idhaloke idhalokasaññī assa, na paraloke paralokasaññī assa, yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tatrāpi na saññī assa; saññī ca pana assā’’ti.
已对照

“尊者,那么,比丘如何能有这样的定之获得:于地不会是有地想者,于水不会是有水想者,于火不会是有火想者,于风不会是有风想者,于空无边处不会是有空无边处想者,于识无边处不会是有识无边处想者,于无所有处不会是有无所有处想者,于非想非非想处不会是有非想非非想处想者,于此世不会是有此世想者,于他世不会是有他世想者,凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,于那里也不会是有想者;却仍是有想者?”

‘‘Yathā kathaṃ pana, bhante, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa, na āpasmiṃ āposaññī assa, na tejasmiṃ tejosaññī assa, na vāyasmiṃ vāyosaññī assa, na ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññī assa, na viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññī assa, na ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññī assa, na nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññī assa, na idhaloke idhalokasaññī assa, na paraloke paralokasaññī assa, yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tatrāpi na saññī assa, saññī ca pana assāti.
已对照

“阿难,在此,比丘是有这样之想者:‘这是寂静的,这是殊胜的,即:一切行的止息、一切依的舍离、爱尽、离贪、灭、涅槃。’阿难,比丘便如是能有这样的定之获得:于地不会是有地想者,于水不会是有水想者,于火不会是有火想者,于风不会是有风想者,于空无边处不会是有空无边处想者,于识无边处不会是有识无边处想者,于无所有处不会是有无所有处想者,于非想非非想处不会是有非想非非想处想者,于此世不会是有此世想者,于他世不会是有他世想者,凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,于那里也不会是有想者;却仍是有想者。”

‘‘Idhānanda, bhikkhu evaṃsaññī hoti – ‘etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ, yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbāna’nti. Evaṃ kho, ānanda, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa, na āpasmiṃ āposaññī assa, na tejasmiṃ tejosaññī assa, na vāyasmiṃ vāyosaññī assa, na ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññī assa, na viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññī assa, na ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññī assa, na nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññī assa, na idhaloke idhalokasaññī assa, na paraloke paralokasaññī assa, yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tatrāpi na saññī assa, saññī ca pana assā’’ti.
PTS 5.320已对照

那时,具寿阿难欢喜、随喜世尊之所说,从座而起,礼敬世尊,右绕之后,来到具寿舍利弗之处;到了之后,与具寿舍利弗互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。坐在一旁的具寿阿难对具寿舍利弗这样说——

Atha kho āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā yenāyasmā sāriputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā sāriputtena saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando āyasmantaṃ sāriputtaṃ etadavoca –
缅 3.524已对照

“贤友舍利弗,比丘能否有这样的定之获得:于地不会是有地想者……乃至……凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,于那里也不会是有想者;却仍是有想者?”“贤友阿难,比丘能有这样的定之获得:于地不会是有地想者……乃至……凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,于那里也不会是有想者;却仍是有想者。”

‘‘Siyā nu kho, āvuso sāriputta, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa…pe… yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tatrāpi na saññī assa, saññī pana assāti. ‘‘Siyā, āvuso ānanda, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa…pe… yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tatrāpi na saññī assa, saññī ca pana assā’’ti.
已对照

“贤友舍利弗,那么,比丘如何能有这样的定之获得:于地不会是有地想者……乃至……凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,于那里也不会是有想者;却仍是有想者?”

‘‘Yathā kathaṃ panāvuso sāriputta, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa…pe… yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tatrāpi na saññī assa, saññī ca pana assā’’ti?
已对照

“贤友阿难,在此,比丘是有这样之想者:‘这是寂静的,这是殊胜的,即:一切行的止息、一切依的舍离、爱尽、离贪、灭、涅槃。’贤友阿难,比丘便如是能有这样的定之获得:于地不会是有地想者……乃至……凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,于那里也不会是有想者;却仍是有想者。”

‘‘Idha, āvuso ānanda, bhikkhu evaṃsaññī hoti – ‘etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ, yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbāna’nti. Evaṃ kho, āvuso ānanda, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā neva pathaviyaṃ pathavisaññī assa…pe… yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tatrāpi na saññī assa, saññī ca pana assā’’ti.
PTS 5.321已对照

“稀有啊,贤友!未曾有啊,贤友!导师与弟子,义理与义理、文句与文句竟会相合、相契、不相违——即在最上句上!贤友,刚才我前往世尊之处,问了这件事。世尊也以这些字、以这些语句、以这些文句为我解答了这件事,正如具寿舍利弗[所解答的]一样。稀有啊,贤友!未曾有啊,贤友!导师与弟子,义理与义理、文句与文句竟会相合、相契、不相违——即在最上句上!”第七[经]。

‘‘Acchariyaṃ, āvuso, abbhutaṃ, āvuso! Yatra hi nāma satthu ceva sāvakassa ca atthena attho byañjanena byañjanaṃ saṃsandissati samessati na viggayhissati, yadidaṃ aggapadasmiṃ! Idānāhaṃ, āvuso, bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etamatthaṃ apucchiṃ. Bhagavāpi me etehi akkharehi etehi padehi etehi byañjanehi etamatthaṃ byākāsi, seyyathāpi āyasmā sāriputto. Acchariyaṃ, āvuso, abbhutaṃ, āvuso, yatra hi nāma satthu ceva sāvakassa ca atthena attho byañjanena byañjanaṃ saṃsandissati samessati na viggayhissati, yadidaṃ aggapadasmi’’nti! Sattamaṃ.
已对照

八、作意经

8. Manasikārasuttaṃ
8已对照

八、那时,具寿阿难来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿阿难对世尊这样说——

8. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca –
缅 3.525已对照

“尊者,比丘能否有这样的定之获得:于眼不会作意,于色不会作意,于耳不会作意,于声不会作意,于鼻不会作意,于香不会作意,于舌不会作意,于味不会作意,于身不会作意,于所触不会作意,于地不会作意,于水不会作意,于火不会作意,于风不会作意,于空无边处不会作意,于识无边处不会作意,于无所有处不会作意,于非想非非想处不会作意,于此世不会作意,于他世不会作意,凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,于那[些]也不会作意;却仍会作意?”

‘‘Siyā nu kho, bhante, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā na cakkhuṃ manasi kareyya, na rūpaṃ manasi kareyya, na sotaṃ manasi kareyya, na saddaṃ manasi kareyya, na ghānaṃ manasi kareyya, na gandhaṃ manasi kareyya, na jivhaṃ manasi kareyya, na rasaṃ manasi kareyya, na kāyaṃ manasi kareyya, na phoṭṭhabbaṃ manasi kareyya, na pathaviṃ manasi kareyya, na āpaṃ manasi kareyya, na tejaṃ manasi kareyya, na vāyaṃ manasi kareyya, na ākāsānañcāyatanaṃ manasi kareyya, na viññāṇañcāyatanaṃ manasi kareyya, na ākiñcaññāyatanaṃ manasi kareyya, na nevasaññānāsaññāyatanaṃ manasi kareyya, na idhalokaṃ manasi kareyya, na paralokaṃ manasi kareyya, yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tampi na manasi kareyya; manasi ca pana kareyyā’’ti?
PTS 5.322已对照

“阿难,比丘能有这样的定之获得:于眼不会作意,于色不会作意,于耳不会作意,于声不会作意,于鼻不会作意,于香不会作意,于舌不会作意,于味不会作意,于身不会作意,于所触不会作意,于地不会作意,于水不会作意,于火不会作意,于风不会作意,于空无边处不会作意,于识无边处不会作意,于无所有处不会作意,于非想非非想处不会作意,于此世不会作意,于他世不会作意,凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,于那[些]也不会作意;却仍会作意。”

‘‘Siyā, ānanda, bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā na cakkhuṃ manasi kareyya, na rūpaṃ manasi kareyya, na sotaṃ manasi kareyya, na saddaṃ manasi kareyya, na ghānaṃ manasi kareyya, na gandhaṃ manasi kareyya, na jivhaṃ manasi kareyya, na rasaṃ manasi kareyya, na kāyaṃ manasi kareyya, na phoṭṭhabbaṃ manasi kareyya, na pathaviṃ manasi kareyya, na āpaṃ manasi kareyya, na tejaṃ manasi kareyya, na vāyaṃ manasi kareyya, na ākāsānañcāyatanaṃ manasi kareyya, na viññāṇañcāyatanaṃ manasi kareyya, na ākiñcaññāyatanaṃ manasi kareyya, na nevasaññānāsaññāyatanaṃ manasi kareyya, na idhalokaṃ manasi kareyya, na paralokaṃ manasi kareyya, yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tampi na manasi kareyya; manasi ca pana kareyyā’’ti.
已对照

“尊者,那么,比丘如何能有这样的定之获得:于眼不会作意,于色不会作意……凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,于那[些]也不会作意;却仍会作意?”

‘‘Yathā kathaṃ pana, bhante, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā na cakkhuṃ manasi kareyya, na rūpaṃ manasi kareyya… yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tampi na manasi kareyya; manasi ca pana kareyyā’’ti?
缅 3.526已对照

“阿难,在此,比丘这样作意:‘这是寂静的,这是殊胜的,即:一切行的止息、一切依的舍离、爱尽、离贪、灭、涅槃。’阿难,比丘便如是能有这样的定之获得:于眼不会作意,于色不会作意……乃至……凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,于那[些]也不会作意;却仍会作意。”第八[经]。

‘‘Idhānanda, bhikkhu evaṃ manasi karoti – ‘etaṃ santaṃ etaṃ paṇītaṃ, yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbāna’nti. Evaṃ kho, ānanda, siyā bhikkhuno tathārūpo samādhipaṭilābho yathā na cakkhuṃ manasi kareyya, na rūpaṃ manasi kareyya…pe… yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tampi na manasi kareyya; manasi ca pana kareyyā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、萨陀经

9. Saddhasuttaṃ
9PTS 5.323已对照

九、一时,世尊住在那提迦的砖屋。那时,具寿萨陀(Saddha)来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。世尊对坐在一旁的具寿萨陀这样说——

9. Ekaṃ samayaṃ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe. Atha kho āyasmā saddho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ saddhaṃ bhagavā etadavoca –
PTS 5.324已对照

“萨陀,你要作良种的禅思,不要作马驹的禅思。马驹的禅思是怎样的呢?萨陀,马驹被系在饲槽边,禅思着‘草料,草料’。这是什么缘故呢?萨陀,因为被系在饲槽边的马驹不会这样想:‘今天调马的御者会让我做什么调练呢?我该怎样回应他呢?’它被系在饲槽边,禅思着‘草料,草料’。正是这样,萨陀,在此,有某人驹,无论去到林野、去到树下、去到空屋,都以被欲贪所缠缚、被欲贪所压制的心而住,也不如实了知已生起的欲贪的出离。他把欲贪本身置于内,思虑、极思虑、遍思虑、离思虑;以被瞋恚所缠缚的心而住……以被昏沉睡眠所缠缚的心而住……以被掉举追悔所缠缚的心而住……以被疑所缠缚、被疑所压制的心而住,也不如实了知已生起的疑的出离。他把疑本身置于内,思虑、极思虑、遍思虑、离思虑。他依止地而禅思,依止水而禅思,依止火而禅思,依止风而禅思,依止空无边处而禅思,依止识无边处而禅思,依止无所有处而禅思,依止非想非非想处而禅思,依止此世而禅思,依止他世而禅思,凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,也依止那而禅思。萨陀,人驹的禅思就是这样的。

‘‘Ājānīyajhāyitaṃ kho, saddha, jhāya; mā khaḷuṅkajhāyitaṃ [ājānīyajjhāyitaṃ kho saddha jhāyatha, mā khaḷuṅkajjhāyitaṃ (sī. pī.)]. Kathañca, khaḷuṅkajhāyitaṃ hoti? Assakhaḷuṅko hi, saddha, doṇiyā baddho [bandho (syā. ka.)] ‘yavasaṃ yavasa’nti jhāyati. Taṃ kissa hetu? Na hi, saddha, assakhaḷuṅkassa doṇiyā baddhassa evaṃ hoti – ‘kiṃ nu kho maṃ ajja assadammasārathi kāraṇaṃ kāressati, kimassāhaṃ [kammassāhaṃ (ka.)] paṭikaromī’ti. So doṇiyā baddho ‘yavasaṃ yavasa’nti jhāyati. Evamevaṃ kho, saddha, idhekacco purisakhaḷuṅko araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti. So kāmarāgaṃyeva antaraṃ katvā jhāyati pajjhāyati nijjhāyati avajjhāyati, byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati… thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati… uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati… vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti. So vicikicchaṃyeva antaraṃ katvā jhāyati pajjhāyati nijjhāyati avajjhāyati. So pathavimpi nissāya jhāyati, āpampi nissāya jhāyati, tejampi nissāya jhāyati, vāyampi nissāya jhāyati, ākāsānañcāyatanampi nissāya jhāyati, viññāṇañcāyatanampi nissāya jhāyati, ākiñcaññāyatanampi nissāya jhāyati, nevasaññānāsaññāyatanampi nissāya jhāyati, idhalokampi nissāya jhāyati, paralokampi nissāya jhāyati, yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tampi nissāya jhāyati. Evaṃ kho, saddha, purisakhaḷuṅkajhāyitaṃ hoti.
PTS 5.325缅 3.527已对照

“萨陀,良种的禅思是怎样的呢?萨陀,贤善的良种马被系在饲槽边,不禅思着‘草料,草料’。这是什么缘故呢?萨陀,因为被系在饲槽边的贤善的良种马会这样想:‘今天调马的御者会让我做什么调练呢?我该怎样回应他呢?’它被系在饲槽边,不禅思着‘草料,草料’。萨陀,贤善的良种马视刺棒的落下如同负债、如同系缚、如同失财、如同大过。正是这样,萨陀,贤善的良种人无论去到林野、去到树下、去到空屋,都以不被欲贪所缠缚、不被欲贪所压制的心而住,且如实了知已生起的欲贪的出离;以不被瞋恚所缠缚的心而住……以不被昏沉睡眠所缠缚的心而住……以不被掉举追悔所缠缚的心而住……以不被疑所缠缚、不被疑所压制的心而住,且如实了知已生起的疑的出离。他不依止地而禅思,不依止水而禅思,不依止火而禅思,不依止风而禅思,不依止空无边处而禅思,不依止识无边处而禅思,不依止无所有处而禅思,不依止非想非非想处而禅思,不依止此世而禅思,不依止他世而禅思,凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,也不依止那而禅思;却仍禅思。萨陀,对如此禅思的贤善的良种人,有帝释的、有梵天的、有生主的诸天,即使在远处也礼敬——

‘‘Kathañca, saddha, ājānīyajhāyitaṃ hoti? Bhadro hi, saddha, assājānīyo doṇiyā baddho na ‘yavasaṃ yavasa’nti jhāyati. Taṃ kissa hetu? Bhadrassa hi, saddha, assājānīyassa doṇiyā baddhassa evaṃ hoti – ‘kiṃ nu kho maṃ ajja assadammasārathi kāraṇaṃ kāressati, kimassāhaṃ paṭikaromī’ti. So doṇiyā baddho na ‘yavasaṃ yavasa’nti jhāyati. Bhadro hi, saddha, assājānīyo yathā iṇaṃ yathā bandhaṃ yathā jāniṃ yathā kaliṃ evaṃ patodassa ajjhoharaṇaṃ samanupassati. Evamevaṃ kho, saddha, bhadro purisājānīyo araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi na kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati na kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ pajānāti, na byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati… na thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati… na uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati… na vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati na vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ pajānāti. So neva pathaviṃ nissāya jhāyati, na āpaṃ nissāya jhāyati, na tejaṃ nissāya jhāyati, na vāyaṃ nissāya jhāyati, na ākāsānañcāyatanaṃ nissāya jhāyati, na viññāṇañcāyatanaṃ nissāya jhāyati, na ākiñcaññāyatanaṃ nissāya jhāyati, na nevasaññānāsaññāyatanaṃ nissāya jhāyati, na idhalokaṃ nissāya jhāyati, na paralokaṃ nissāya jhāyati, yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tampi nissāya na jhāyati; jhāyati ca pana. Evaṃ jhāyiñca pana, saddha, bhadraṃ purisājānīyaṃ saindā devā sabrahmakā sapajāpatikā ārakāva namassanti –
已对照

‘礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中最上者!

‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
已对照

对您,我们不能证知:您依止什么而禅思。’”

Yassa te nābhijānāma, yampi nissāya jhāyasī’’ti.
缅 3.528已对照

这样说时,具寿萨陀对世尊这样说——“尊者,那么,如何禅思的贤善的良种人,不依止地而禅思,不依止水而禅思,不依止火而禅思,不依止风而禅思,不依止空无边处而禅思,不依止识无边处而禅思,不依止无所有处而禅思,不依止非想非非想处而禅思,不依止此世而禅思,不依止他世而禅思,凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,也不依止那而禅思;却仍禅思呢?尊者,对如何禅思的贤善的良种人,有帝释的、有梵天的、有生主的诸天,即使在远处也礼敬——

Evaṃ vutte āyasmā saddho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kathaṃ jhāyī pana, bhante, bhadro purisājānīyo [purisājānīyo jhāyati, so (sī. syā. pī.), purisājānīyo, so (ka.)] neva pathaviṃ nissāya jhāyati, na āpaṃ nissāya jhāyati, na tejaṃ nissāya jhāyati, na vāyaṃ nissāya jhāyati, na ākāsānañcāyatanaṃ nissāya jhāyati, na viññāṇañcāyatanaṃ nissāya jhāyati, na ākiñcaññāyatanaṃ nissāya jhāyati, na nevasaññānāsaññāyatanaṃ nissāya jhāyati, na idhalokaṃ nissāya jhāyati, na paralokaṃ nissāya jhāyati, yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tampi nissāya na jhāyati; jhāyati ca pana? Kathaṃ jhāyiñca pana, bhante, bhadraṃ purisājānīyaṃ saindā devā sabrahmakā sapajāpatikā ārakāva namassanti –
已对照

‘礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中最上者!

‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
已对照

对您,我们不能证知:您依止什么而禅思。’”

Yassa te nābhijānāma, yampi nissāya jhāyasī’’ti.
PTS 5.326已对照

“萨陀,在此,对贤善的良种人而言,于地的地想已分明,于水的水想已分明,于火的火想已分明,于风的风想已分明,于空无边处的空无边处想已分明,于识无边处的识无边处想已分明,于无所有处的无所有处想已分明,于非想非非想处的非想非非想处想已分明,于此世的此世想已分明,于他世的他世想已分明,凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,于那里的想也已分明。萨陀,如此禅思的贤善的良种人,不依止地而禅思……乃至……凡那所见、所闻、所觉、所识、所得、所寻求、以意所随行的,也不依止那而禅思;却仍禅思。萨陀,对如此禅思的贤善的良种人,有帝释的、有梵天的、有生主的诸天,即使在远处也礼敬——

‘‘Idha, saddha, bhadrassa purisājānīyassa pathaviyaṃ pathavisaññā vibhūtā hoti, āpasmiṃ āposaññā vibhūtā hoti, tejasmiṃ tejosaññā vibhūtā hoti, vāyasmiṃ vāyosaññā vibhūtā hoti, ākāsānañcāyatane ākāsānañcāyatanasaññā vibhūtā hoti, viññāṇañcāyatane viññāṇañcāyatanasaññā vibhūtā hoti, ākiñcaññāyatane ākiñcaññāyatanasaññā vibhūtā hoti, nevasaññānāsaññāyatane nevasaññānāsaññāyatanasaññā vibhūtā hoti, idhaloke idhalokasaññā vibhūtā hoti, paraloke paralokasaññā vibhūtā hoti, yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tatrāpi saññā vibhūtā hoti. Evaṃ jhāyī kho, saddha, bhadro purisājānīyo neva pathaviṃ nissāya jhāyati…pe… yampidaṃ diṭṭhaṃ sutaṃ mutaṃ viññātaṃ pattaṃ pariyesitaṃ anuvicaritaṃ manasā, tampi nissāya na jhāyati; jhāyati ca pana. Evaṃ jhāyiñca pana, saddha, bhadraṃ purisājānīyaṃ saindā devā sabrahmakā sapajāpatikā ārakāva namassanti –
已对照

‘礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中最上者!

‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
已对照

对您,我们不能证知:您依止什么而禅思。’”第九[经]。

Yassa te nābhijānāma, yampi nissāya jhāyasī’’ti. navamaṃ;
已对照

十、孔雀饲食处经

10. Moranivāpasuttaṃ
10已对照

十、一时,世尊住在王舍城孔雀饲食处的游方者园。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘。”“尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

10. Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati moranivāpe paribbājakārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
缅 3.529已对照

“诸比丘,具足三种法的比丘,是究竟毕竟者、究竟安稳者、究竟梵行者、究竟终尽者、天与人中最上者。具足哪三种[法]呢?无学的戒蕴、无学的定蕴、无学的慧蕴——诸比丘,具足这三种法的比丘,是究竟毕竟者、究竟安稳者、究竟梵行者、究竟终尽者、天与人中最上者。

‘‘Tīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Asekhena sīlakkhandhena, asekhena samādhikkhandhena, asekhena paññākkhandhena – imehi, kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānaṃ.
PTS 5.327已对照

“诸比丘,具足其他三种法的比丘,是究竟毕竟者、究竟安稳者、究竟梵行者、究竟终尽者、天与人中最上者。具足哪三种[法]呢?神变示导、记说示导、教诫示导——诸比丘,具足这三种法的比丘,是究竟毕竟者、究竟安稳者、究竟梵行者、究竟终尽者、天与人中最上者。

‘‘Aparehipi, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Iddhipāṭihāriyena, ādesanāpāṭihāriyena, anusāsanīpāṭihāriyena – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti, accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānaṃ.
已对照

“诸比丘,具足其他三种法的比丘,是究竟毕竟者、究竟安稳者、究竟梵行者、究竟终尽者、天与人中最上者。具足哪三种[法]呢?正见、正智、正解脱——诸比丘,具足这三种法的比丘,是究竟毕竟者、究竟安稳者、究竟梵行者、究竟终尽者、天与人中最上者。

‘‘Aparehipi, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānaṃ. Katamehi tīhi? Sammādiṭṭhiyā, sammāñāṇena, sammāvimuttiyā – imehi kho, bhikkhave, tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānaṃ.
已对照

“诸比丘,具足两种法的比丘,是究竟毕竟者、究竟安稳者、究竟梵行者、究竟终尽者、天与人中最上者。具足哪两种[法]呢?明、行——诸比丘,具足这两种法的比丘,是究竟毕竟者、究竟安稳者、究竟梵行者、究竟终尽者、天与人中最上者。诸比丘,梵天常童子(Brahmā Sanaṅkumāra)也说过这首偈颂(gāthā)——

‘‘Dvīhi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānaṃ. Katamehi dvīhi? Vijjāya, caraṇena – imehi kho, bhikkhave, dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu accantaniṭṭho hoti accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosāno seṭṭho devamanussānaṃ. Brahmunā pesā, bhikkhave, sanaṅkumārena gāthā bhāsitā –
已对照

‘刹帝利于人众中最尊——对那些依凭氏族者而言;

‘‘Khattiyo seṭṭho janetasmiṃ, ye gottapaṭisārino;
已对照

明与行具足者,他于天与人中最尊。’

Vijjācaraṇasampanno, so seṭṭho devamānuse’’ti [dī. ni. 1.277; saṃ. ni. 1.182; 2.245].
PTS 5.328已对照

“诸比丘,常童子所说的这首偈颂确实是善说而非恶说,具足义利而非无义利,为我所认可。诸比丘,我也这样说——

‘‘Sā kho panesā, bhikkhave, sanaṅkumārena gāthā bhāsitā subhāsitā, no dubbhāsitā; atthasaṃhitā, no anatthasaṃhitā; anumatā mayā. Ahampi, bhikkhave, evaṃ vadāmi –
缅 3.530已对照

‘刹帝利于人众中最尊——对那些依凭氏族者而言;

‘‘Khattiyo seṭṭho janetasmiṃ, ye gottapaṭisārino;
已对照

明与行具足者,他于天与人中最尊。’”第十[经]。

Vijjācaraṇasampanno, so seṭṭho devamānuse’’ti. dasamaṃ;
已对照

依止品第一。

Nissayavaggo [nissāyavaggo (syā. kaṃ.)] paṭhamo.
已对照

其摄颂——

为了什么目的、思、三近依,以及衰患;

两想、作意,萨陀、孔雀饲食处。

Tassuddānaṃ –
Kimatthiyā cetanā tayo, upanisā byasanena ca;
Dve saññā manasikāro, saddho moranivāpakanti.