快乐巴利palinanda.cc

中部第63经 · 小鬘童子经 Cūḷamālukyasuttaṃ

本经目录三、小鬘童子经

122缅 2.90已对照

三、小鬘童子经

一二二、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)的祇树林(Jetavana)给孤独园(Anāthapiṇḍika 之园)。那时,具寿鬘童子(Mālukyaputta)独处静坐时,心中生起了这样的思虑:“凡这些被世尊所未解答、所搁置、所拒斥的见执(diṭṭhigata)——‘世间是常’,或‘世间是无常’,或‘世间有边’,或‘世间无边’,或‘命即是身’,或‘命异身异’,或‘如来死后存在’,或‘如来死后不存在’,或‘如来死后既存在又不存在’,或‘如来死后既非存在又非不存在’——世尊不为我解答这些。世尊不为我解答这些——那[不解答]不合我意,那我不能忍可。我要前往世尊之处,问这件事。若世尊为我解答——‘世间是常’,或‘世间是无常’……乃至……或‘如来死后既非存在又非不存在’——我就在世尊处修梵行;若世尊不为我解答——‘世间是常’,或‘世间是无常’……乃至……或‘如来死后既非存在又非不存在’——我就舍弃学处而还俗。”

122. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmato mālukyaputtassa [māluṅkyaputtassa (sī. syā. kaṃ. pī.)] rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – ‘‘yānimāni diṭṭhigatāni bhagavatā abyākatāni ṭhapitāni paṭikkhittāni – ‘sassato loko’tipi, ‘asassato loko’tipi, ‘antavā loko’tipi, ‘anantavā loko’tipi, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’ntipi, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’ntipi, ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’tipi, ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’tipi, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’tipi, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’tipi – tāni me bhagavā na byākaroti. Yāni me bhagavā na byākaroti taṃ me na ruccati, taṃ me nakkhamati. Sohaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etamatthaṃ pucchissāmi. Sace me bhagavā byākarissati – ‘sassato loko’ti vā ‘asassato loko’ti vā…pe… ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā – evāhaṃ bhagavati brahmacariyaṃ carissāmi; no ce me bhagavā byākarissati – ‘sassato loko’ti vā ‘asassato loko’ti vā…pe… ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā – evāhaṃ sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmī’’ti.
123PTS 1.427已对照

一二三、于是,具寿鬘童子于傍晚时分从静坐起身,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿鬘童子对世尊这样说——

123. Atha kho āyasmā mālukyaputto sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā mālukyaputto bhagavantaṃ etadavoca –
124PTS 1.428缅 2.91已对照

一二四、“尊者,在此,我独处静坐时,心中生起了这样的思虑:凡这些被世尊所未解答、所搁置、所拒斥的见执——‘世间是常’,或‘世间是无常’……乃至……或‘如来死后既非存在又非不存在’——世尊不为我解答这些。世尊不为我解答这些——那[不解答]不合我意,那我不能忍可。我要前往世尊之处,问这件事。若世尊为我解答——‘世间是常’,或‘世间是无常’……乃至……或‘如来死后既非存在又非不存在’——我就在世尊处修梵行;若世尊不为我解答——‘世间是常’,或‘世间是无常’……乃至……或‘如来死后既非存在又非不存在’——我就舍弃学处而还俗。若世尊知道‘世间是常’,就请世尊为我解答‘世间是常’;若世尊知道‘世间是无常’,就请世尊为我解答‘世间是无常’。若世尊不知道‘世间是常’或‘世间是无常’,那么,对不知、不见者而言,这才是正直的,即:‘我不知道,我不见。’若世尊知道‘世间有边’,就请世尊为我解答‘世间无边’;若世尊知道‘世间无边’,就请世尊为我解答‘世间无边’。若世尊不知道‘世间有边’或‘世间无边’,那么,对不知、不见者而言,这才是正直的,即:‘我不知道,我不见。’若世尊知道‘命即是身’,就请世尊为我解答‘命即是身’;若世尊知道‘命异身异’,就请世尊为我解答‘命异身异’。若世尊不知道‘命即是身’或‘命异身异’,那么,对不知、不见者而言,这才是正直的,即:‘我不知道,我不见。’若世尊知道‘如来死后存在’,就请世尊为我解答‘如来死后存在’;若世尊知道‘如来死后不存在’,就请世尊为我解答‘如来死后不存在’。若世尊不知道‘如来死后存在’或‘如来死后不存在’,那么,对不知、不见者而言,这才是正直的,即:‘我不知道,我不见。’若世尊知道‘如来死后既存在又不存在’,就请世尊为我解答‘如来死后既存在又不存在’;若世尊知道‘如来死后既非存在又非不存在’,就请世尊为我解答‘如来死后既非存在又非不存在’。若世尊不知道‘如来死后既存在又不存在’或‘如来死后既非存在又非不存在’,那么,对不知、不见者而言,这才是正直的,即:‘我不知道,我不见。’”

124. ‘‘Idha mayhaṃ, bhante, rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi – yānimāni diṭṭhigatāni bhagavatā abyākatāni ṭhapitāni paṭikkhittāni – ‘sassato loko’tipi, ‘asassato loko’tipi…pe… ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’tipi – tāni me bhagavā na byākaroti. Yāni me bhagavā na byākaroti taṃ me na ruccati, taṃ me nakkhamati. Sohaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etamatthaṃ pucchissāmi. Sace me bhagavā byākarissati – ‘sassato loko’ti vā, ‘asassato loko’ti vā…pe… ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā – evāhaṃ bhagavati, brahmacariyaṃ carissāmi. No ce me bhagavā byākarissati – ‘sassato loko’ti vā, ‘asassato loko’ti vā…pe… ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā – evāhaṃ sikkhaṃ paccakkhāya hīnāyāvattissāmīti. Sace bhagavā jānāti – ‘sassato loko’ti, ‘sassato loko’ti me bhagavā byākarotu; sace bhagavā jānāti – ‘asassato loko’ti, ‘asassato loko’ti me bhagavā byākarotu. No ce bhagavā jānāti – ‘sassato loko’ti vā, ‘asassato loko’ti vā, ajānato kho pana apassato etadeva ujukaṃ hoti yadidaṃ – ‘na jānāmi, na passāmī’ti. Sace bhagavā jānāti – ‘antavā loko’ti, ‘anantavā loko’ti me bhagavā byākarotu; sace bhagavā jānāti – ‘anantavā loko’ti, ‘anantavā loko’ti me bhagavā byākarotu. No ce bhagavā jānāti – ‘antavā loko’ti vā, ‘anantavā loko’ti vā, ajānato kho pana apassato etadeva ujukaṃ hoti yadidaṃ – ‘na jānāmi, na passāmī’ti. Sace bhagavā jānāti – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti me bhagavā byākarotu; sace bhagavā jānāti – ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti me bhagavā byākarotu. No ce bhagavā jānāti – ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vā, ajānato kho pana apassato etadeva ujukaṃ hoti yadidaṃ – ‘na jānāmi, na passāmī’ti. Sace bhagavā jānāti – ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti, ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti me bhagavā byākarotu; sace bhagavā jānāti – ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti, ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti me bhagavā byākarotu. No ce bhagavā jānāti – ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ajānato kho pana apassato etadeva ujukaṃ hoti yadidaṃ – ‘na jānāmi na passāmī’ti. Sace bhagavā jānāti – ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti me bhagavā byākarotu; sace bhagavā jānāti – ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti me bhagavā byākarotu. No ce bhagavā jānāti – ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ajānato kho pana apassato etadeva ujukaṃ hoti yadidaṃ – ‘na jānāmi, na passāmī’’’ti.
125缅 2.92已对照

一二五、“鬘童子,我可曾对你这样说过——‘来吧,鬘童子,你在我处修梵行,我将为你解答:「世间是常」,或「世间是无常」,或「世间有边」,或「世间无边」,或「命即是身」,或「命异身异」,或「如来死后存在」,或「如来死后不存在」,或「如来死后既存在又不存在」,或「如来死后既非存在又非不存在」’?”“不曾,尊者。”“或者你曾对我这样说过——尊者,我要在世尊处修梵行,世尊将为我解答:‘世间是常’,或‘世间是无常’,或‘世间有边’,或‘世间无边’,或‘命即是身’,或‘命异身异’,或‘如来死后存在’,或‘如来死后不存在’,或‘如来死后既存在又不存在’,或‘如来死后既非存在又非不存在’?”“不曾,尊者。”“鬘童子,这么说来,我既不曾对你说:来吧,鬘童子,你在我处修梵行,我将为你解答:‘世间是常’,或‘世间是无常’……乃至……或‘如来死后既非存在又非不存在’;你也不曾对我说:尊者,我要在世尊处修梵行,世尊将为我解答:‘世间是常’,或‘世间是无常’……乃至……或‘如来死后既非存在又非不存在’。既然如此,愚痴人(moghapurisa)啊,你是什么人,又在拒绝什么人呢?

125. ‘‘Kiṃ nu [kiṃ nu kho (syā. kaṃ. ka.)] tāhaṃ, mālukyaputta, evaṃ avacaṃ – ‘ehi tvaṃ, mālukyaputta, mayi brahmacariyaṃ cara, ahaṃ te byākarissāmi – ‘sassato loko’ti vā, ‘asassato loko’ti vā, ‘antavā loko’ti vā, ‘anantavā loko’ti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vā, ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Tvaṃ vā pana maṃ evaṃ avaca – ahaṃ, bhante, bhagavati brahmacariyaṃ carissāmi, bhagavā me byākarissati – ‘sassato loko’ti vā, ‘asassato loko’ti vā, ‘antavā loko’ti vā, ‘anantavā loko’ti vā, ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vā, ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Iti kira, mālukyaputta, nevāhaṃ taṃ vadāmi – ehi tvaṃ, mālukyaputta, mayi brahmacariyaṃ cara, ahaṃ te byākarissāmi – ‘sassato loko’ti vā, ‘asassato loko’ti vā…pe… ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā’ti; napi kira maṃ tvaṃ vadesi – ahaṃ, bhante, bhagavati brahmacariyaṃ carissāmi, bhagavā me byākarissati – ‘sassato loko’ti vā ‘asassato loko’ti vā…pe… ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā’’ti. Evaṃ sante, moghapurisa, ko santo kaṃ paccācikkhasi?
126PTS 1.430缅 2.93已对照

一二六、“鬘童子,凡有人会这样说:‘只要世尊还不为我解答——「世间是常」,或「世间是无常」……乃至……或「如来死后既非存在又非不存在」——我就不在世尊处修梵行’,鬘童子,那[事]会一直是如来所未解答的,而那人就命终了。鬘童子,犹如有人被一支带毒的、厚涂[毒药](gāḷhapalepana)的箭(salla)射中。他的朋友、同僚、亲族血亲为他请来医生、拔箭者(bhisakka sallakatta)。他会这样说:‘只要我还不知道射中我的那个人——是刹帝利、是婆罗门、是吠舍、还是首陀罗——我就不拔出这支箭。’他会这样说:‘只要我还不知道射中我的那个人——名字如此、姓氏如此——我就不拔出这支箭。’他会这样说:‘只要我还不知道射中我的那个人——是高、是矮、还是中等——我就不拔出这支箭。’他会这样说:‘只要我还不知道射中我的那个人——是黑、是褐、还是金褐色的肤色——我就不拔出这支箭。’他会这样说:‘只要我还不知道射中我的那个人——[住]在某个村、或某个市镇、或某个城市——我就不拔出这支箭。’他会这样说:‘只要我还不知道射中我的那张弓——是长弓(cāpa)还是弩弓(kodaṇḍa)——我就不拔出这支箭。’他会这样说:‘只要我还不知道射中我的那根弓弦(jiyā)——是阿迦(akka)[树皮]的、是竹篾(saṇha)的、是筋的、是摩楼婆(maruvā)[麻]的、还是乳叶(khīrapaṇṇin)[藤]的——我就不拔出这支箭。’他会这样说:‘只要我还不知道射中我的那支箭杆(kaṇḍa)——是野生(gaccha)的、还是栽种(ropima)的——我就不拔出这支箭。’他会这样说:‘只要我还不知道射中我的那支箭杆——装在它上面的羽毛是鹫的、是苍鹭的、是鹗的、是孔雀的、还是松颔鸟(sithilahanu)的——我就不拔出这支箭。’他会这样说:‘只要我还不知道射中我的那支箭杆——缠绕它的筋是牛的、是水牛的、是黑狮(bherava)的、还是猴(semhāra)的——我就不拔出这支箭。’他会这样说:‘只要我还不知道射中我的那支箭——是[寻常的]箭(salla)、是剃刀箭(khurappa)、是弯箭(vekaṇḍa)、是铁箭(nārāca)、是犊牙箭(vacchadanta)、还是夹竹桃叶箭(karavīrapatta)——我就不拔出这支箭。’鬘童子,那[些事]会一直是那人所未知的,而那人就命终了。鬘童子,正是这样,凡有人会这样说:‘只要世尊还不为我解答——「世间是常」,或「世间是无常」……乃至……或「如来死后既非存在又非不存在」——我就不在世尊处修梵行’,鬘童子,那[事]会一直是如来所未解答的,而那人就命终了。

126. ‘‘Yo kho, mālukyaputta, evaṃ vadeyya – ‘na tāvāhaṃ bhagavati brahmacariyaṃ carissāmi yāva me bhagavā na byākarissati – ‘‘sassato loko’’ti vā, ‘‘asassato loko’’ti vā…pe… ‘‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti vāti, abyākatameva taṃ, mālukyaputta, tathāgatena assa, atha so puggalo kālaṃ kareyya. Seyyathāpi, mālukyaputta, puriso sallena viddho assa savisena gāḷhapalepanena. Tassa mittāmaccā ñātisālohitā bhisakkaṃ sallakattaṃ upaṭṭhapeyyuṃ. So evaṃ vadeyya – ‘na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yenamhi viddho, khattiyo vā brāhmaṇo vā vesso vā suddo vā’ti; so evaṃ vadeyya – ‘na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yenamhi viddho, evaṃnāmo evaṃgotto iti vā’ti; so evaṃ vadeyya – ‘na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yenamhi viddho, dīgho vā rasso vā majjhimo vā’ti; so evaṃ vadeyya – ‘na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yenamhi viddho, kāḷo vā sāmo vā maṅguracchavī vā’ti; so evaṃ vadeyya – ‘na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ purisaṃ jānāmi yenamhi viddho, amukasmiṃ gāme vā nigame vā nagare vā’ti; so evaṃ vadeyya – ‘na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ dhanuṃ jānāmi yenamhi viddho, yadi vā cāpo yadi vā kodaṇḍo’ti; so evaṃ vadeyya – ‘na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ jiyaṃ jānāmi yāyamhi viddho, yadi vā akkassa yadi vā saṇhassa [saṇṭhassa (sī. syā. kaṃ. pī.)] yadi vā nhārussa yadi vā maruvāya yadi vā khīrapaṇṇino’ti; so evaṃ vadeyya – ‘na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ kaṇḍaṃ jānāmi yenamhi viddho, yadi vā gacchaṃ yadi vā ropima’nti; so evaṃ vadeyya – ‘na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ kaṇḍaṃ jānāmi yenamhi viddho, yassa pattehi vājitaṃ [vākhittaṃ (ka.)] yadi vā gijjhassa yadi vā kaṅkassa yadi vā kulalassa yadi vā morassa yadi vā sithilahanuno’ti; so evaṃ vadeyya – ‘na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ kaṇḍaṃ jānāmi yenamhi viddho, yassa nhārunā parikkhittaṃ yadi vā gavassa yadi vā mahiṃsassa yadi vā bheravassa [roruvassa (sī. syā. kaṃ. pī.)] yadi vā semhārassā’ti; so evaṃ vadeyya – ‘na tāvāhaṃ imaṃ sallaṃ āharissāmi yāva na taṃ sallaṃ jānāmi yenamhi viddho, yadi vā sallaṃ yadi vā khurappaṃ yadi vā vekaṇḍaṃ yadi vā nārācaṃ yadi vā vacchadantaṃ yadi vā karavīrapatta’nti – aññātameva taṃ, mālukyaputta, tena purisena assa, atha so puriso kālaṃ kareyya. Evameva kho, mālukyaputta, yo evaṃ vadeyya – ‘na tāvāhaṃ bhagavati brahmacariyaṃ carissāmi yāva me bhagavā na byākarissati – ‘‘sassato loko’’ti vā ‘‘asassato loko’’ti vā…pe… ‘‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’’ti vāti – abyākatameva taṃ, mālukyaputta, tathāgatena assa, atha so puggalo kālaṅkareyya.
127PTS 1.431缅 2.94已对照

一二七、“鬘童子,有‘世间是常’之见时,便会有梵行之住——不是这样;鬘童子,有‘世间是无常’之见时,便会有梵行之住——也不是这样。鬘童子,无论有‘世间是常’之见时,或有‘世间是无常’之见时,都确实有生,有老,有死,有愁、悲、苦、忧、恼——对它们,我施设就在现法中的破灭。鬘童子,有‘世间有边’之见时,便会有梵行之住——不是这样;鬘童子,有‘世间无边’之见时,便会有梵行之住——也不是这样。鬘童子,无论有‘世间有边’之见时,或有‘世间无边’之见时,都确实有生,有老,有死,有愁、悲、苦、忧、恼——对它们,我施设就在现法中的破灭。鬘童子,有‘命即是身’之见时,便会有梵行之住——不是这样;鬘童子,有‘命异身异’之见时,便会有梵行之住——也不是这样。鬘童子,无论有‘命即是身’之见时,或有‘命异身异’之见时,都确实有生……乃至……[我]施设[其]破灭。鬘童子,有‘如来死后存在’之见时,便会有梵行之住——不是这样;鬘童子,有‘如来死后不存在’之见时,便会有梵行之住——也不是这样。鬘童子,无论有‘如来死后存在’之见时,或有‘如来死后不存在’之见时,都确实有生……乃至……对它们,我施设就在现法中的破灭。鬘童子,有‘如来死后既存在又不存在’之见时,便会有梵行之住——不是这样;鬘童子,有‘如来死后既非存在又非不存在’之见时,便会有梵行之住——也不是这样。鬘童子,无论有‘如来死后既存在又不存在’之见时,或有‘如来死后既非存在又非不存在’之见时,都确实有生……乃至……对它们,我施设就在现法中的破灭。

127. ‘‘‘Sassato loko’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evaṃ ‘no asassato loko’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evampi ‘no sassato loko’ti vā, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati, ‘asassato loko’ti vā diṭṭhiyā sati attheva jāti, atthi jarā, atthi maraṇaṃ, santi sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā; yesāhaṃ diṭṭheva dhamme nighātaṃ paññapemi. ‘Antavā loko’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evaṃ ‘no anantavā loko’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evampi ‘no antavā loko’ti vā, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati, ‘anantavā loko’ti vā diṭṭhiyā sati attheva jāti, atthi jarā, atthi maraṇaṃ, santi sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā; yesāhaṃ diṭṭheva dhamme nighātaṃ paññapemi. ‘Taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evaṃ ‘no aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evampi ‘no taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti vā, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati, ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti vā diṭṭhiyā sati attheva jāti…pe… nighātaṃ paññapemi. ‘Hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evaṃ ‘no na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evampi ‘no hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati, ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā diṭṭhiyā sati attheva jāti…pe… yesāhaṃ diṭṭheva dhamme nighātaṃ paññapemi. ‘Hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evaṃ ‘no neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati brahmacariyavāso abhavissāti, evampi ‘no hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti, mālukyaputta, diṭṭhiyā sati, ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti vā diṭṭhiyā sati attheva jāti…pe… yesāhaṃ diṭṭheva dhamme nighātaṃ paññapemi.
128PTS 1.432缅 2.95已对照

一二八、“因此,鬘童子,你们要把我所未解答的作为未解答的来忆持,把我所解答的作为已解答的来忆持。鬘童子,什么是我所未解答的呢?鬘童子,‘世间是常’——是我所未解答的;‘世间是无常’——是我所未解答的;‘世间有边’——是我所未解答的;‘世间无边’——是我所未解答的;‘命即是身’——是我所未解答的;‘命异身异’——是我所未解答的;‘如来死后存在’——是我所未解答的;‘如来死后不存在’——是我所未解答的;‘如来死后既存在又不存在’——是我所未解答的;‘如来死后既非存在又非不存在’——是我所未解答的。鬘童子,我为什么未解答这个呢?鬘童子,因为这不具有义利,非梵行之初,不导向厌离、离贪、灭、寂静、证智、正觉、涅槃;所以我未解答它。鬘童子,什么是我所解答的呢?鬘童子,‘此是苦’——是我所解答的;‘此是苦集’——是我所解答的;‘此是苦灭’——是我所解答的;‘此是导至苦灭之道’——是我所解答的。鬘童子,我为什么解答这个呢?鬘童子,因为这具有义利,这是梵行之初,这导向厌离、离贪、灭、寂静、证智、正觉、涅槃;所以我解答了它。因此,鬘童子,你们要把我所未解答的作为未解答的来忆持,把我所解答的作为已解答的来忆持。”

世尊说了这[番话]。具寿鬘童子满意、欢喜世尊之所说。

128. ‘‘Tasmātiha, mālukyaputta, abyākatañca me abyākatato dhāretha; byākatañca me byākatato dhāretha. Kiñca, mālukyaputta, mayā abyākataṃ? ‘Sassato loko’ti mālukyaputta, mayā abyākataṃ; ‘asassato loko’ti – mayā abyākataṃ; ‘antavā loko’ti – mayā abyākataṃ; ‘anantavā loko’ti – mayā abyākataṃ; ‘taṃ jīvaṃ taṃ sarīra’nti – mayā abyākataṃ; ‘aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīra’nti – mayā abyākataṃ; ‘hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti – mayā abyākataṃ; ‘na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti – mayā abyākataṃ; ‘hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti – mayā abyākataṃ; ‘neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā’ti – mayā abyākataṃ. Kasmā cetaṃ, mālukyaputta, mayā abyākataṃ? Na hetaṃ, mālukyaputta, atthasaṃhitaṃ na ādibrahmacariyakaṃ na [netaṃ (sī.)] nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. Tasmā taṃ mayā abyākataṃ. Kiñca, mālukyaputta, mayā byākataṃ? ‘Idaṃ dukkha’nti, mālukyaputta, mayā byākataṃ; ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti – mayā byākataṃ; ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti – mayā byākataṃ; ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti – mayā byākataṃ. Kasmā cetaṃ, mālukyaputta, mayā byākataṃ? Etañhi, mālukyaputta, atthasaṃhitaṃ etaṃ ādibrahmacariyakaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati. Tasmā taṃ mayā byākataṃ. Tasmātiha, mālukyaputta, abyākatañca me abyākatato dhāretha; byākatañca me byākatato dhārethā’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā mālukyaputto bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
Cūḷamālukyasuttaṃ niṭṭhitaṃ tatiyaṃ.
已对照

《小鬘童子经》终,[《比丘品》中之]第三[经]。