快乐巴利palinanda.cc

中部第65经 · 跋陀利经 Bhaddālisuttaṃ

本经目录五、跋陀利经

134PTS 1.438缅 2.101已对照

五、跋陀利经

一三四、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城(Sāvatthī)的祇树林(Jetavana)给孤独园(Anāthapiṇḍika 之园)。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘。”“尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——“诸比丘,我食一坐食(ekāsanabhojana)。诸比丘,我食一坐食时,觉知少病(appābādhatā)、少恼(appātaṅkatā)、轻快起身(lahuṭṭhāna)、有力(bala)与安乐住(phāsuvihāra)。诸比丘,你们也来食一坐食吧。诸比丘,你们食一坐食时,也将觉知少病、少恼、轻快起身、有力与安乐住。”这样说时,具寿跋陀利(Bhaddāli)对世尊这样说——“尊者,我不能食一坐食;尊者,因为我食一坐食时,或许会有恶作(kukkucca),或许会有追悔(vippaṭisāra)。”“那么,跋陀利,你在受邀请之处,可以吃一部分,把[另]一部分带出去再吃。跋陀利,你这样食用,也将以一坐[食]而维持[生活]。”“尊者,我这样也不能食用;尊者,因为我这样食用时,或许会有恶作,或许会有追悔。”于是,具寿跋陀利在世尊制定学处、比丘僧团受持学处时表示不愿意。于是,具寿跋陀利在那整整三个月中都不到世尊面前,正如一位于导师的教法中未圆满修学者[那样]。

134. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘ahaṃ kho, bhikkhave, ekāsanabhojanaṃ bhuñjāmi; ekāsanabhojanaṃ kho, ahaṃ, bhikkhave, bhuñjamāno appābādhatañca sañjānāmi appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañca. Etha, tumhepi, bhikkhave, ekāsanabhojanaṃ bhuñjatha; ekāsanabhojanaṃ kho, bhikkhave, tumhepi bhuñjamānā appābādhatañca sañjānissatha appātaṅkatañca lahuṭṭhānañca balañca phāsuvihārañcā’’ti. Evaṃ vutte, āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ahaṃ kho, bhante, na ussahāmi ekāsanabhojanaṃ bhuñjituṃ; ekāsanabhojanañhi me, bhante, bhuñjato siyā kukkuccaṃ, siyā vippaṭisāro’’ti. ‘‘Tena hi tvaṃ, bhaddāli, yattha nimantito assasi tattha ekadesaṃ bhuñjitvā ekadesaṃ nīharitvāpi bhuñjeyyāsi. Evampi kho tvaṃ, bhaddāli, bhuñjamāno ekāsano yāpessasī’’ti [bhuñjamāno yāpessasīti (sī. syā. kaṃ. pī.)]. ‘‘Evampi kho ahaṃ, bhante, na ussahāmi bhuñjituṃ; evampi hi me, bhante, bhuñjato siyā kukkuccaṃ, siyā vippaṭisāro’’ti. Atha kho āyasmā bhaddāli bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi. Atha kho āyasmā bhaddāli sabbaṃ taṃ temāsaṃ na bhagavato sammukhībhāvaṃ adāsi, yathā taṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī.
135已对照

一三五、那时,众多比丘正为世尊作衣[,心想]:“世尊衣已作成,三个月过去时将出发游行。”于是,具寿跋陀利来到那些比丘之处;到了之后,与那些比丘互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。那些比丘对坐在一旁的具寿跋陀利这样说——“跋陀利贤友,这正在为世尊作衣。世尊衣已作成,三个月过去时将出发游行。来吧,跋陀利贤友,你要好好作意这个过失,免得日后对你更难[补救]。”“是的,贤友们。”具寿跋陀利应诺了那些比丘,便来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿跋陀利对世尊这样说——“尊者,罪过战胜了我,如愚者、如痴者、如不善者——我竟在世尊制定学处、比丘僧团受持学处时表示不愿意。尊者,愿世尊接受我的罪过为罪过,以便在将来防护。”

135. Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū bhagavato cīvarakammaṃ karonti – niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṃ pakkamissatīti. Atha kho āyasmā bhaddāli yena te bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā tehi bhikkhūhi saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ bhaddāliṃ te bhikkhū etadavocuṃ – ‘‘idaṃ kho, āvuso bhaddāli, bhagavato cīvarakammaṃ karīyati [karaṇīyaṃ (ka.)]. Niṭṭhitacīvaro bhagavā temāsaccayena cārikaṃ pakkamissati. Iṅghāvuso bhaddāli, etaṃ dosakaṃ sādhukaṃ manasi karohi, mā te pacchā dukkarataraṃ ahosī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho āyasmā bhaddāli tesaṃ bhikkhūnaṃ paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā’’ti.
PTS 1.439缅 2.102已对照

“确实,跋陀利,罪过战胜了你,如愚者、如痴者、如不善者——你竟在我制定学处、比丘僧团受持学处时表示不愿意。跋陀利,你连[这]时[机]也未通达:‘世尊住在舍卫城,世尊也会知道我——有一位名叫跋陀利的比丘,于导师的教法中未圆满修学。’跋陀利,你连这[时机]也未通达。跋陀利,你连[这]时[机]也未通达:‘众多比丘在舍卫城入雨安居,他们也会知道我——有一位名叫跋陀利的比丘,于导师的教法中未圆满修学。’跋陀利,你连这[时机]也未通达。跋陀利,你连[这]时[机]也未通达:‘众多比丘尼在舍卫城入雨安居,她们也会知道我——有一位名叫跋陀利的比丘,于导师的教法中未圆满修学。’跋陀利,你连这[时机]也未通达。跋陀利,你连[这]时[机]也未通达:‘众多优婆塞住在舍卫城,他们也会知道我——有一位名叫跋陀利的比丘,于导师的教法中未圆满修学。’跋陀利,你连这[时机]也未通达。跋陀利,你连[这]时[机]也未通达:‘众多优婆夷住在舍卫城,她们也会知道我——有一位名叫跋陀利的比丘,于导师的教法中未圆满修学。’跋陀利,你连这[时机]也未通达。跋陀利,你连[这]时[机]也未通达:‘众多种种外道的沙门、婆罗门在舍卫城入雨安居,他们也会知道我——有一位名叫跋陀利的比丘,是沙门乔达摩的弟子,是长老中的一位比丘,于教法中未圆满修学。’跋陀利,你连这[时机]也未通达。”

‘‘Taggha tvaṃ, bhaddāli, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi. Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi – ‘bhagavā kho sāvatthiyaṃ viharati, bhagavāpi maṃ jānissati – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī’ti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosi. Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi – ‘sambahulā kho bhikkhu sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā, tepi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī’ti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosi. Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi – ‘sambahulā kho bhikkhuniyo sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā, tāpi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī’ti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosi. Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi – ‘sambahulā kho upāsakā sāvatthiyaṃ paṭivasanti, tepi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī’ti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosi. Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi – ‘sambahulā kho upāsikā sāvatthiyaṃ paṭivasanti, tāpi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī’ti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosi. Samayopi kho te, bhaddāli, appaṭividdho ahosi – ‘sambahulā kho nānātitthiyā samaṇabrāhmaṇā sāvatthiyaṃ vassaṃ upagatā, tepi maṃ jānissanti – bhaddāli nāma bhikkhu samaṇassa gotamassa sāvako theraññataro bhikkhu sāsane sikkhāya aparipūrakārī’ti. Ayampi kho te, bhaddāli, samayo appaṭividdho ahosī’’ti.
缅 2.103已对照

“尊者,罪过战胜了我,如愚者、如痴者、如不善者——我竟在世尊制定学处、比丘僧团受持学处时表示不愿意。尊者,愿世尊接受我的罪过为罪过,以便在将来防护。”“确实,跋陀利,罪过战胜了你,如愚者、如痴者、如不善者——你竟在我制定学处、比丘僧团受持学处时表示不愿意。”

‘‘Accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā’’ti. ‘‘Taggha tvaṃ, bhaddāli, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi’’.
136已对照

一三六、“跋陀利,你认为怎样?若在此有比丘是俱分解脱者(ubhatobhāgavimutta),我对他这样说:‘来,比丘,你为我在泥中作桥。’他会[去]作桥,或把身体转向别处,或说‘不’吗?”

136. ‘‘Taṃ kiṃ maññasi, bhaddāli, idhassa bhikkhu ubhatobhāgavimutto, tamahaṃ evaṃ vadeyyaṃ – ‘ehi me tvaṃ, bhikkhu, paṅke saṅkamo hohī’ti, api nu kho so saṅkameyya vā aññena vā kāyaṃ sannāmeyya, ‘no’ti vā vadeyyā’’ti?
已对照

“不会的,尊者。”

‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已对照

“跋陀利,你认为怎样?若在此有比丘是慧解脱者(paññāvimutta)……身证者(kāyasakkhī)……见至者(diṭṭhippatta)……信解脱者(saddhāvimutta)……随法行者(dhammānusārī)……随信行者(saddhānusārī),我对他这样说:‘来,比丘,你为我在泥中作桥。’他会[去]作桥,或把身体转向别处,或说‘不’吗?”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, bhaddāli, idhassa bhikkhu paññāvimutto… kāyasakkhi… diṭṭhippatto… saddhāvimutto… dhammānusārī… saddhānusārī, tamahaṃ evaṃ vadeyyaṃ – ‘ehi me tvaṃ, bhikkhu, paṅke saṅkamo hohī’ti, api nu kho so saṅkameyya vā aññena vā kāyaṃ sannāmeyya, ‘no’ti vā vadeyyā’’ti?
已对照

“不会的,尊者。”

‘‘No hetaṃ, bhante’’.
PTS 1.440已对照

“跋陀利,你认为怎样?跋陀利,那时你是俱分解脱者,或是慧解脱者,或是身证者,或是见至者,或是信解脱者,或是随法行者,或是随信行者吗?”

‘‘Taṃ kiṃ maññasi, bhaddāli, api nu tvaṃ, bhaddāli, tasmiṃ samaye ubhatobhāgavimutto vā hosi paññāvimutto vā kāyasakkhi vā diṭṭhippatto vā saddhāvimutto vā dhammānusārī vā saddhānusārī vā’’ti?
已对照

“不是的,尊者。”

‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已对照

“跋陀利,那时你不是空虚的、空洞的、落败的吗?”

‘‘Nanu tvaṃ, bhaddāli, tasmiṃ samaye ritto tuccho aparaddho’’ti?
已对照

“是的,尊者。尊者,罪过战胜了我,如愚者、如痴者、如不善者——我竟在世尊制定学处、比丘僧团受持学处时表示不愿意。尊者,愿世尊接受我的罪过为罪过,以便在将来防护。”“确实,跋陀利,罪过战胜了你,如愚者、如痴者、如不善者——你竟在我制定学处、比丘僧团受持学处时表示不愿意。但是,跋陀利,由于你见罪过为罪过而如法悔改,我们接受你的悔过。跋陀利,凡是见罪过为罪过而如法悔改、于将来防护者,这在圣者之律中就是增长。”

‘‘Evaṃ, bhante. Accayo maṃ, bhante, accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yohaṃ bhagavatā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesiṃ. Tassa me, bhante, bhagavā accayaṃ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṃ saṃvarāyā’’ti. ‘‘Taggha tvaṃ, bhaddāli, accayo accagamā yathābālaṃ yathāmūḷhaṃ yathāakusalaṃ, yaṃ tvaṃ mayā sikkhāpade paññāpiyamāne bhikkhusaṅghe sikkhaṃ samādiyamāne anussāhaṃ pavedesi. Yato ca kho tvaṃ, bhaddāli, accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikarosi, taṃ te mayaṃ paṭiggaṇhāma. Vuddhihesā, bhaddāli, ariyassa vinaye yo accayaṃ accayato disvā yathādhammaṃ paṭikaroti, āyatiṃ saṃvaraṃ āpajjati’’.
137缅 2.104已对照

一三七、“跋陀利,在此,某位比丘于导师的教法中未圆满修学。他这样想:‘我何不前往僻静的坐卧处——林野、树下、山岳、峡谷、山洞、坟场、丛林边地、露地、草堆呢?或许我能作证上人法、足以为圣的殊胜智见。’他便前往僻静的坐卧处——林野、树下、山岳、峡谷、山洞、坟场、丛林边地、露地、草堆。当他这样远离而住时,导师也非难[他],智者同梵行者审察之后也非难[他],诸天神也非难[他],自己也非难自己。他被导师非难,被智者同梵行者审察之后非难,被诸天神非难,自己也被自己非难,便不能作证上人法、足以为圣的殊胜智见。这是什么缘故呢?跋陀利,因为这对于导师的教法中未圆满修学者正是如此。

137. ‘‘Idha, bhaddāli, ekacco bhikkhu satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘yaṃnūnāhaṃ vivittaṃ senāsanaṃ bhajeyyaṃ araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ. Appeva nāmāhaṃ uttari [uttariṃ (sī. syā. kaṃ. pī.)] manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyya’nti. So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ. Tassa tathāvūpakaṭṭhassa viharato satthāpi upavadati, anuviccapi viññū sabrahmacārī upavadanti, devatāpi upavadanti, attāpi attānaṃ upavadati. So satthārāpi upavadito, anuviccapi viññūhi sabrahmacārīhi upavadito, devatāhipi upavadito, attanāpi attānaṃ upavadito na uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārissa.
138PTS 1.441已对照

一三八、“跋陀利,又在此,某位比丘于导师的教法中圆满修学。他这样想:‘我何不前往僻静的坐卧处——林野、树下、山岳、峡谷、山洞、坟场、丛林边地、露地、草堆呢?或许我能作证上人法、足以为圣的殊胜智见。’他便前往僻静的坐卧处——林野、树下、山岳、峡谷、山洞、坟场、丛林边地、露地、草堆。当他这样远离而住时,导师也不非难[他],智者同梵行者审察之后也不非难[他],诸天神也不非难[他],自己也不非难自己。他不被导师非难,不被智者同梵行者审察之后非难,不被诸天神非难,自己也不被自己非难,便作证上人法、足以为圣的殊胜智见。他已离诸欲,离诸不善法,有寻、有伺,离生喜、乐,成就并住于初禅。这是什么缘故呢?跋陀利,因为这对于导师的教法中圆满修学者正是如此。

138. ‘‘Idha pana, bhaddāli, ekacco bhikkhu satthusāsane sikkhāya paripūrakārī hoti. Tassa evaṃ hoti – ‘yaṃnūnāhaṃ vivittaṃ senāsanaṃ bhajeyyaṃ araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ. Appeva nāmāhaṃ uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyya’nti. So vivittaṃ senāsanaṃ bhajati araññaṃ rukkhamūlaṃ pabbataṃ kandaraṃ giriguhaṃ susānaṃ vanapatthaṃ abbhokāsaṃ palālapuñjaṃ. Tassa tathāvūpakaṭṭhassa viharato satthāpi na upavadati, anuviccapi viññū sabrahmacārī na upavadanti, devatāpi na upavadanti, attāpi attānaṃ na upavadati. So satthārāpi anupavadito, anuviccapi viññūhi sabrahmacārīhi anupavadito, devatāhipi anupavadito, attanāpi attānaṃ anupavadito uttari manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti. So vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.
139已对照

一三九、“再者,跋陀利,比丘寻、伺寂止,内洁净,心专一性,无寻、无伺,定生喜、乐,成就并住于第二禅。这是什么缘故呢?跋陀利,因为这对于导师的教法中圆满修学者正是如此。

139. ‘‘Puna caparaṃ, bhaddāli, bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.
缅 2.105已对照

“再者,跋陀利,比丘离喜,住于舍,具念与正知,以身受乐,正如圣者们所说的:‘舍、具念、乐住。’成就并住于第三禅。这是什么缘故呢?跋陀利,因为这对于导师的教法中圆满修学者正是如此。

‘‘Puna caparaṃ, bhaddāli, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati, sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti – ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.
已对照

“再者,跋陀利,比丘舍断乐与舍断苦,先前的喜、忧已经灭没,不苦不乐,舍念清净,成就并住于第四禅。这是什么缘故呢?跋陀利,因为这对于导师的教法中圆满修学者正是如此。

‘‘Puna caparaṃ, bhaddāli, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.
PTS 1.442已对照

“当他的心如此得定、清净、皎洁、无秽、离随烦恼、柔软、适于作业、住立、达到不动时,他引导心、使心转向于宿住随念智。他回忆起许多种宿住,即:一生、二生……乃至……如此,他回忆起具有行相、具有细节的许多种宿住。这是什么缘故呢?跋陀利,因为这对于导师的教法中圆满修学者正是如此。

‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati, seyyathidaṃ – ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe… iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.
已对照

“当他的心如此得定、清净、皎洁、无秽、离随烦恼、柔软、适于作业、住立、达到不动时,他引导心、使心转向于众生死生智。他以清净、超人的天眼,看见众生的死亡与投生:或低贱或高贵,或美丽或丑陋,或善趣或恶趣,了知众生随业而去——‘这些众生确实具足身恶行……乃至……投生于堕处、地狱。而这些众生具足身善行……乃至……投生于善趣、天界。’如此,他以清净、超人的天眼……乃至……了知众生随业而去。这是什么缘故呢?跋陀利,因为这对于导师的教法中圆满修学者正是如此。

‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṃ cutūpapātañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti – ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā…pe… vinipātaṃ nirayaṃ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā…pe… sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapannā’ti iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena…pe… yathākammūpage satte pajānāti. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissa.
缅 2.106已对照

“当他的心如此得定、清净、皎洁、无秽、离随烦恼、柔软、适于作业、住立、达到不动时,他引导心、使心转向于漏尽智。他如实了知‘此是苦’,如实了知‘此是苦之集’,如实了知‘此是苦之灭’,如实了知‘此是导至苦灭之道’;如实了知‘此是诸漏’,如实了知‘此是漏之集’,如实了知‘此是漏之灭’,如实了知‘此是导至漏灭之道’。当他如此知、如此见时,心从欲漏解脱,心从有漏解脱,心从无明漏解脱;于解脱时,有‘已解脱’之智。他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,再无后有。’这是什么缘故呢?跋陀利,因为这对于导师的教法中圆满修学者正是如此。”

‘‘So evaṃ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṃ khayañāṇāya cittaṃ abhininnāmeti. So ‘idaṃ dukkha’nti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti; ‘ime āsavā’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti. Tassa evaṃ jānato evaṃ passato kāmāsavāpi cittaṃ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṃ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṃ vimuccati. Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti. Taṃ kissa hetu? Evañhi taṃ, bhaddāli, hoti yathā taṃ satthusāsane sikkhāya paripūrakārissā’’ti.
140PTS 1.443已对照

一四〇、这样说时,具寿跋陀利对世尊这样说——“尊者,是什么因、什么缘,使得在此[比丘们]对某位比丘一再强逼地施以处治?尊者,又是什么因、什么缘,使得在此[比丘们]对某位比丘不那样一再强逼地施以处治?”“跋陀利,在此,某位比丘是常犯罪者、多犯罪者。他被比丘们说[教]时,以他事遮掩他事,把话引向外,显露出怒、瞋与不悦,不正确地奉行[行仪],不垂伏其毛,不奉行出罪[之行仪],不说‘凡令僧团满意的,我就做那[事]’。跋陀利,于此[情形],诸比丘这样想:‘贤友们,这位比丘是常犯罪者、多犯罪者。他被比丘们说[教]时,以他事遮掩他事,把话引向外,显露出怒、瞋与不悦,不正确地奉行[行仪],不垂伏其毛,不奉行出罪[之行仪],不说“凡令僧团满意的,我就做那[事]”。善哉,诸位具寿,请你们对这位比丘这样那样地详察,使这诤事不迅速平息。’跋陀利,诸比丘便对这样的比丘这样那样地详察,使那诤事不迅速平息。

140. Evaṃ vutte, āyasmā bhaddāli bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha [pavayha pavayha (sī. syā. kaṃ. pī.)] kāraṇaṃ karonti? Ko pana, bhante, hetu, ko paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ no tathā pasayha pasayha kāraṇaṃ karontī’’ti? ‘‘Idha, bhaddāli, ekacco bhikkhu abhiṇhāpattiko hoti āpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, na sammā vattati, na lomaṃ pāteti, na netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti nāha. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu abhiṇhāpattiko āpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, na sammā vattati, na lomaṃ pāteti, na netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti nāha. Sādhu vatāyasmanto imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ [yathayidaṃ (syā. kaṃ. ka.)] adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasameyyāti. Tassa kho evaṃ, bhaddāli, bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasammati.
141缅 2.107已对照

一四一、“跋陀利,又在此,某位比丘是常犯罪者、多犯罪者。他被比丘们说[教]时,不以他事遮掩他事,不把话引向外,不显露出怒、瞋与不悦,正确地奉行[行仪],垂伏其毛,奉行出罪[之行仪],说‘凡令僧团满意的,我就做那[事]’。跋陀利,于此[情形],诸比丘这样想:‘贤友们,这位比丘是常犯罪者、多犯罪者。他被比丘们说[教]时,不以他事遮掩他事,不把话引向外,不显露出怒、瞋与不悦,正确地奉行[行仪],垂伏其毛,奉行出罪[之行仪],说“凡令僧团满意的,我就做那[事]”。善哉,诸位具寿,请你们对这位比丘这样那样地详察,使这诤事迅速平息。’跋陀利,诸比丘便对这样的比丘这样那样地详察,使那诤事迅速平息。

141. ‘‘Idha pana, bhaddāli, ekacco bhikkhu abhiṇhāpattiko hoti āpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ na apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, sammā vattati, lomaṃ pāteti, netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti āha. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu abhiṇhāpattiko āpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ na apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, sammā vattati, lomaṃ pāteti, netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti āha. Sādhu vatāyasmanto, imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasameyyāti. Tassa kho evaṃ, bhaddāli, bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasammati.
142PTS 1.444已对照

一四二、“跋陀利,在此,某位比丘是偶尔犯罪者、不多犯罪者。他被比丘们说[教]时,以他事遮掩他事,把话引向外,显露出怒、瞋与不悦,不正确地奉行[行仪],不垂伏其毛,不奉行出罪[之行仪],不说‘凡令僧团满意的,我就做那[事]’。跋陀利,于此[情形],诸比丘这样想:‘贤友们,这位比丘是偶尔犯罪者、不多犯罪者。他被比丘们说[教]时,以他事遮掩他事,把话引向外,显露出怒、瞋与不悦,不正确地奉行[行仪],不垂伏其毛,不奉行出罪[之行仪],不说“凡令僧团满意的,我就做那[事]”。善哉,诸位具寿,请你们对这位比丘这样那样地详察,使这诤事不迅速平息。’跋陀利,诸比丘便对这样的比丘这样那样地详察,使那诤事不迅速平息。

142. ‘‘Idha, bhaddāli, ekacco bhikkhu adhiccāpattiko hoti anāpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, na sammā vattati, na lomaṃ pāteti, na netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti nāha. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu adhiccāpattiko anāpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno aññenaññaṃ paṭicarati, bahiddhā kathaṃ apanāmeti, kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, na sammā vattati, na lomaṃ pāteti, na netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti nāha. Sādhu vatāyasmanto, imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasameyyāti. Tassa kho evaṃ, bhaddāli, bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ na khippameva vūpasammati.
143缅 2.108已对照

一四三、“跋陀利,又在此,某位比丘是偶尔犯罪者、不多犯罪者。他被比丘们说[教]时,不以他事遮掩他事,不把话引向外,不显露出怒、瞋与不悦,正确地奉行[行仪],垂伏其毛,奉行出罪[之行仪],说‘凡令僧团满意的,我就做那[事]’。跋陀利,于此[情形],诸比丘这样想:‘贤友们,这位比丘是偶尔犯罪者、不多犯罪者。他被比丘们说[教]时,不以他事遮掩他事,不把话引向外,不显露出怒、瞋与不悦,正确地奉行[行仪],垂伏其毛,奉行出罪[之行仪],说“凡令僧团满意的,我就做那[事]”。善哉,诸位具寿,请你们对这位比丘这样那样地详察,使这诤事迅速平息。’跋陀利,诸比丘便对这样的比丘这样那样地详察,使那诤事迅速平息。

143. ‘‘Idha pana, bhaddāli, ekacco bhikkhu adhiccāpattiko hoti anāpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati, na bahiddhā kathaṃ apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, sammā vattati, lomaṃ pāteti, netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti āha. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu adhiccāpattiko anāpattibahulo. So bhikkhūhi vuccamāno nāññenaññaṃ paṭicarati, na bahiddhā kathaṃ apanāmeti, na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti, sammā vattati, lomaṃ pāteti, netthāraṃ vattati, ‘yena saṅgho attamano hoti taṃ karomī’ti āha. Sādhu vatāyasmanto, imassa bhikkhuno tathā tathā upaparikkhatha yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasameyyāti. Tassa kho evaṃ, bhaddāli, bhikkhuno bhikkhū tathā tathā upaparikkhanti yathāssidaṃ adhikaraṇaṃ khippameva vūpasammati.
144已对照

一四四、“跋陀利,在此,某位比丘仅凭一点信、一点爱敬而维持下去。跋陀利,于此[情形],诸比丘这样想:‘贤友们,这位比丘仅凭一点信、一点爱敬而维持下去。若我们对这位比丘一再强逼地施以处治,莫让他连他那一点信、一点爱敬也失去。’跋陀利,犹如一个人只有一只眼,他那些朋友同僚、亲族血亲会守护那一只眼:‘莫让他连他那一只眼也失去。’跋陀利,正是这样,在此,某位比丘仅凭一点信、一点爱敬而维持下去。跋陀利,于此[情形],诸比丘这样想:‘贤友们,这位比丘仅凭一点信、一点爱敬而维持下去。若我们对这位比丘一再强逼地施以处治,莫让他连他那一点信、一点爱敬也失去。’跋陀利,这就是因,这就是缘,由此在此[比丘们]对某位比丘一再强逼地施以处治。跋陀利,而这就是因,这就是缘,由此在此[比丘们]对某位比丘不那样一再强逼地施以处治。”

144. ‘‘Idha, bhaddāli, ekacco bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ‘ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena. Sace mayaṃ imaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karissāma – mā yampissa taṃ saddhāmattakaṃ pemamattakaṃ tamhāpi parihāyī’ti. Seyyathāpi, bhaddāli, purisassa ekaṃ cakkhuṃ, tassa mittāmaccā ñātisālohitā taṃ ekaṃ cakkhuṃ rakkheyyuṃ – ‘mā yampissa taṃ ekaṃ cakkhuṃ tamhāpi parihāyī’ti; evameva kho, bhaddāli, idhekacco bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena. Tatra, bhaddāli, bhikkhūnaṃ evaṃ hoti – ‘ayaṃ kho, āvuso, bhikkhu saddhāmattakena vahati pemamattakena. Sace mayaṃ imaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karissāma – mā yampissa taṃ saddhāmattakaṃ pemamattakaṃ tamhāpi parihāyī’ti. Ayaṃ kho, bhaddāli, hetu ayaṃ paccayo yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ pasayha pasayha kāraṇaṃ karonti. Ayaṃ pana, bhaddāli, hetu ayaṃ paccayo, yena midhekaccaṃ bhikkhuṃ no tathā pasayha pasayha kāraṇaṃ karontī’’ti.
145PTS 1.445缅 2.109已对照

一四五、“尊者,是什么因、什么缘,使得从前学处较少,而安立于究竟智的比丘较多?尊者,又是什么因、什么缘,使得如今学处较多,而安立于究竟智的比丘较少?”“跋陀利,正是这样:当众生衰退、正法隐没时,学处就较多,而安立于究竟智的比丘较少。跋陀利,只要在此某些属于漏住的法尚未在僧团中出现,导师就不为弟子们制定学处。跋陀利,而一旦在此某些属于漏住的法在僧团中出现,于是导师为了遣除正是那些属于漏住的法,为弟子们制定学处。跋陀利,只要僧团尚未达到广大,在此某些属于漏住的法就不在僧团中出现。跋陀利,而一旦僧团达到广大,在此某些属于漏住的法便在僧团中出现。于是导师为了遣除正是那些属于漏住的法,为弟子们制定学处。跋陀利,只要僧团尚未达到利养之顶、尚未达到名声之顶、尚未达到多闻、尚未达到阅历长久,在此某些属于漏住的法就不在僧团中出现。跋陀利,而一旦僧团达到阅历长久,在此某些属于漏住的法便在僧团中出现,于是导师为了遣除正是那些属于漏住的法,为弟子们制定学处。

145. ‘‘‘Ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo yena pubbe appatarāni ceva sikkhāpadāni ahesuṃ bahutarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahiṃsu? Ko pana, bhante, hetu, ko paccayo yena etarahi bahutarāni ceva sikkhāpadāni honti appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahantī’ti? ‘‘Evametaṃ, bhaddāli, hoti sattesu hāyamānesu, saddhamme antaradhāyamāne, bahutarāni ceva sikkhāpadāni honti appatarā ca bhikkhū aññāya saṇṭhahantīti. Na tāva, bhaddāli, satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti yāva na idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti. Yato ca kho, bhaddāli, idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya. Na tāva, bhaddāli, idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti yāva na saṅgho mahattaṃ patto hoti. Yato ca kho, bhaddāli, saṅgho mahattaṃ patto hoti, atha idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti. Atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya. Na tāva, bhaddāli, idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti yāva na saṅgho lābhaggaṃ patto hoti, yasaggaṃ patto hoti, bāhusaccaṃ patto hoti, rattaññutaṃ patto hoti. Yato ca kho, bhaddāli, saṅgho rattaññutaṃ patto hoti, atha idhekacce āsavaṭṭhānīyā dhammā saṅghe pātubhavanti, atha satthā sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti tesaṃyeva āsavaṭṭhānīyānaṃ dhammānaṃ paṭighātāya.
146已对照

一四六、“跋陀利,当我为你们说良种幼马喻的法门时,那时你们人数很少。跋陀利,你记得那[法门]吗?”

146. ‘‘Appakā kho tumhe, bhaddāli, tena samayena ahuvattha yadā vo ahaṃ ājānīyasusūpamaṃ dhammapariyāyaṃ desesiṃ. Taṃ sarasi [sarasi tvaṃ (sī. pī.), sarasi taṃ (?)] bhaddālī’’ti?
已对照

“不是的,尊者。”

‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已对照

“跋陀利,对此[不记得],你认为是什么因呢?”

‘‘Tatra, bhaddāli, kaṃ hetuṃ paccesī’’ti?
已对照

“尊者,那一定是因为我长久以来于导师的教法中未圆满修学。”

‘‘So hi nūnāhaṃ, bhante, dīgharattaṃ satthusāsane sikkhāya aparipūrakārī ahosi’’nti.
PTS 1.446已对照

“跋陀利,并非只有这是因、这是缘。而且,跋陀利,长久以来我已以心遍知你的心而了知:‘这愚痴人在我说法时,不作成有所求、作意、以全心贯注、侧耳而听法。’然而,跋陀利,我要为你说良种幼马喻的法门。你要谛听,好好作意,我要说了。”“是的,尊者。”具寿跋陀利应诺世尊。世尊这样说——

‘‘Na kho, bhaddāli, eseva hetu, esa paccayo. Api ca me tvaṃ, bhaddāli, dīgharattaṃ cetasā cetoparicca vidito – ‘na cāyaṃ moghapuriso mayā dhamme desiyamāne aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetaso [sabbaṃ cetaso (ka.)] samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇātī’ti. Api ca te ahaṃ, bhaddāli, ājānīyasusūpamaṃ dhammapariyāyaṃ desessāmi. Taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā bhaddāli bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –
147PTS 1.447缅 2.110已对照

一四七、“跋陀利,犹如一位熟练的调马师得到一匹贤善的良种马后,首先就令它于衔口[的安置]上受调练。当它于衔口[的安置]上受调练时,必定会有某些抗拒、乖戾、挣扎,正如受着先前未受过的调练者[那样]。它由于一再的调练、次第的调练,在那一点上平息下来。跋陀利,一旦贤善的良种马由于一再的调练、次第的调练,在那一点上已经平息,调马师就进一步令它于轭的安置上受调练。当它于轭的安置上受调练时,必定会有某些抗拒、乖戾、挣扎,正如受着先前未受过的调练者[那样]。它由于一再的调练、次第的调练,在那一点上平息下来。跋陀利,一旦贤善的良种马由于一再的调练、次第的调练,在那一点上已经平息,调马师就进一步令它于[四足齐]起落、于绕圈、于蹄尖行步、于奔驰、于[不惧]喧嚣、于王德、于[马]王的传统、于最上的速度、于最上的骏马性、于最上的和蔼[语]上受调练。当它于最上的速度、最上的骏马性、最上的和蔼[语]上受调练时,必定会有某些抗拒、乖戾、挣扎,正如受着先前未受过的调练者[那样]。它由于一再的调练、次第的调练,在那一点上平息下来。跋陀利,一旦贤善的良种马由于一再的调练、次第的调练,在那一点上已经平息,调马师就进一步为它施以美容与[以手]摩拭。跋陀利,具足这十种支的贤善的良种马,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。

“跋陀利,正是这样,具足十种法的比丘,是应供养者、应款待者、应奉施者、应合掌者,是世间无上的福田。具足哪十种[法]呢?跋陀利,在此,比丘具足无学的正见,具足无学的正思惟,具足无学的正语,具足无学的正业,具足无学的正命,具足无学的正精进,具足无学的正念,具足无学的正定,具足无学的正智,具足无学的正解脱——跋陀利,具足这十种法的比丘,是应供养者、应款待者、应奉施者、应合掌者,是世间无上的福田。”

世尊说了这[番话]。具寿跋陀利满意、欢喜世尊之所说。

147. ‘‘Seyyathāpi, bhaddāli, dakkho assadamako bhadraṃ assājānīyaṃ labhitvā paṭhameneva mukhādhāne kāraṇaṃ kāreti. Tassa mukhādhāne kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici, yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa. So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati. Yato kho, bhaddāli, bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti, tamenaṃ assadamako uttari kāraṇaṃ kāreti yugādhāne. Tassa yugādhāne kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici, yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa. So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati. Yato kho, bhaddāli, bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti, tamenaṃ assadamako uttari kāraṇaṃ kāreti anukkame maṇḍale khurakāse [khurakāye (sī. pī.)] dhāve davatte [ravatthe (sī. syā. kaṃ. pī.)] rājaguṇe rājavaṃse uttame jave uttame haye uttame sākhalye. Tassa uttame jave uttame haye uttame sākhalye kāraṇaṃ kāriyamānassa hontiyeva visūkāyitāni visevitāni vipphanditāni kānici kānici, yathā taṃ akāritapubbaṃ kāraṇaṃ kāriyamānassa. So abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbāyati. Yato kho, bhaddāli, bhadro assājānīyo abhiṇhakāraṇā anupubbakāraṇā tasmiṃ ṭhāne parinibbuto hoti, tamenaṃ assadamako uttari vaṇṇiyañca pāṇiyañca [valiyañca (sī. pī.), baliyañca (syā. kaṃ.)] anuppavecchati. Imehi kho, bhaddāli, dasahaṅgehi samannāgato bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo rañño aṅganteva saṅkhyaṃ gacchati.
‘‘Evameva kho, bhaddāli, dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi dasahi? Idha, bhaddāli, bhikkhu asekhāya sammādiṭṭhiyā samannāgato hoti, asekhena sammāsaṅkappena samannāgato hoti, asekhāya sammāvācāya samannāgato hoti, asekhena sammākammantena samannāgato hoti, asekhena sammāājīvena samannāgato hoti, asekhena sammāvāyāmena samannāgato hoti, asekhāya sammāsatiyā samannāgato hoti, asekhena sammāsamādhinā samannāgato hoti, asekhena sammāñāṇena samannāgato hoti, asekhāya sammāvimuttiyā samannāgato hoti – imehi kho, bhaddāli, dasahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti.
Idamavoca bhagavā. Attamano āyasmā bhaddāli bhagavato bhāsitaṃ abhinandīti.
Bhaddālisuttaṃ niṭṭhitaṃ pañcamaṃ.
已对照

《跋陀利经》终,[《比丘品》中之]第五[经]。