快乐巴利palinanda.cc

相应部 · 因缘相应·苦品 6. Dukkhavaggo

本经目录六、苦品一、遍审察经二、取经三、结经四、第二结经五、大树经六、第二大树经七、幼树经八、名色经九、识经十、因缘经苦品第六。

已对照

六、苦品

6. Dukkhavaggo
已对照

一、遍审察经

1. Parivīmaṃsanasuttaṃ
51已对照

五十一、如是我闻——一时,世尊住在舍卫城祇树林给孤独园。在那里,世尊召唤诸比丘:“诸比丘。”“尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

51. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘bhikkhavo’’ti. ‘‘Bhadante’’ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
PTS 2.81已对照

“诸比丘,比丘遍审察(parivīmaṃsamāna)时,应遍审察到什么程度,[才是]为完全地、正确地灭尽苦?”“尊者,我们的诸法以世尊为根本、以世尊为引导、以世尊为依止。尊者,若世尊亲自解说这所说之义,那就好了;听了世尊[所说],比丘们将会受持。”“那么,诸比丘,你们听着,好好作意,我要说了。”“是的,尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

‘‘Kittāvatā nu kho, bhikkhave, bhikkhū parivīmaṃsamāno parivīmaṃseyya sabbaso sammā dukkhakkhayāyā’’ti? ‘‘Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā bhagavaṃnettikā bhagavaṃpaṭisaraṇā. Sādhu vata, bhante, bhagavantaṃyeva paṭibhātu etassa bhāsitassa attho. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti. ‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
缅 1.309已对照

“诸比丘,于此,比丘遍审察时如是遍审察:‘凡这于世间生起的种种的、多样的苦——[即]老死,这苦究竟以何为因缘?以何为集起?以何为生?以何为根源?什么存在时老死便有,什么不存在时老死便不有?’他遍审察时如是了知:‘凡这于世间生起的种种的、多样的苦——[即]老死,这苦以生为因缘,以生为集起,以生为生,以生为根源。生存在时老死便有,生不存在时老死便不有。’”

‘‘Idha, bhikkhave, bhikkhu parivīmaṃsamāno parivīmaṃsati – ‘yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati jarāmaraṇaṃ; idaṃ nu kho dukkhaṃ kiṃnidānaṃ kiṃsamudayaṃ kiṃjātikaṃ kiṃpabhavaṃ? Kismiṃ sati jarāmaraṇaṃ hoti, kismiṃ asati jarāmaraṇaṃ na hotī’ti? So parivīmaṃsamāno evaṃ pajānāti – ‘yaṃ kho idaṃ anekavidhaṃ nānappakārakaṃ dukkhaṃ loke uppajjati jarāmaraṇaṃ, idaṃ kho dukkhaṃ jātinidānaṃ jātisamudayaṃ jātijātikaṃ jātippabhavaṃ. Jātiyā sati jarāmaraṇaṃ hoti, jātiyā asati jarāmaraṇaṃ na hotī’’’ti.
已对照

“他了知老死,了知老死之集起,了知老死之灭,也了知那与老死之灭相合宜而导至的行道(jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī paṭipadā);他也如是行道,是随法而行者(anudhammacārī)。诸比丘,这称为:比丘为完全地、正确地灭尽苦而行道,[即]为老死之灭。

‘‘So jarāmaraṇañca pajānāti, jarāmaraṇasamudayañca pajānāti, jarāmaraṇanirodhañca pajānāti, yā ca jarāmaraṇanirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jarāmaraṇanirodhāya.
已对照

“复次,他遍审察时如是遍审察:‘而这生以何为因缘?以何为集起?以何为生?以何为根源?什么存在时生便有,什么不存在时生便不有?’他遍审察时如是了知:‘生以有为因缘,以有为集起,以有为生,以有为根源;有存在时生便有,有不存在时生便不有。’”

‘‘Athāparaṃ parivīmaṃsamāno parivīmaṃsati – ‘jāti panāyaṃ kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā, kismiṃ sati jāti hoti, kismiṃ asati jāti na hotī’ti? So parivīmaṃsamāno evaṃ pajānāti – ‘jāti bhavanidānā bhavasamudayā bhavajātikā bhavappabhavā; bhave sati jāti hoti, bhave asati jāti na hotī’’’ti.
已对照

“他了知生,了知生之集起,了知生之灭,也了知那与生之灭相合宜而导至的行道;他也如是行道,是随法而行者。诸比丘,这称为:比丘为完全地、正确地灭尽苦而行道,[即]为生之灭。

‘‘So jātiñca pajānāti, jātisamudayañca pajānāti, jātinirodhañca pajānāti, yā ca jātinirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno jātinirodhāya.
PTS 2.82已对照

“复次,他遍审察时如是遍审察:‘而这有以何为因缘……乃至……而这取以何为因缘……而这爱以何为因缘……受……触……而这六处以何为因缘……而这名色……而这识……而这些行以何为因缘?以何为集起?以何为生?以何为根源?什么存在时行便有,什么不存在时行便不有?’他遍审察时如是了知:‘行以无明为因缘,以无明为集起,以无明为生,以无明为根源;无明存在时行便有,无明不存在时行便不有。’”

‘‘Athāparaṃ parivīmaṃsamāno parivīmaṃsati – ‘bhavo panāyaṃ kiṃnidāno…pe… upādānaṃ panidaṃ kiṃnidānaṃ… taṇhā panāyaṃ kiṃnidānā… vedanā… phasso… saḷāyatanaṃ panidaṃ kiṃnidānaṃ… nāmarūpaṃ panidaṃ… viññāṇaṃ panidaṃ… saṅkhārā panime kiṃnidānā kiṃsamudayā kiṃjātikā kiṃpabhavā; kismiṃ sati saṅkhārā honti, kismiṃ asati saṅkhārā na hontī’ti? So parivīmaṃsamāno evaṃ pajānāti – ‘saṅkhārā avijjānidānā avijjāsamudayā avijjājātikā avijjāpabhavā; avijjāya sati saṅkhārā honti, avijjāya asati saṅkhārā na hontī’’’ti.
已对照

“他了知诸行,了知行之集起,了知行之灭,也了知那与行之灭相合宜而导至的行道;他也如是行道,是随法而行者。诸比丘,这称为:比丘为完全地、正确地灭尽苦而行道,[即]为行之灭。

‘‘So saṅkhāre ca pajānāti, saṅkhārasamudayañca pajānāti, saṅkhāranirodhañca pajānāti, yā ca saṅkhāranirodhasāruppagāminī paṭipadā tañca pajānāti, tathā paṭipanno ca hoti anudhammacārī; ayaṃ vuccati, bhikkhave, bhikkhu sabbaso sammā dukkhakkhayāya paṭipanno saṅkhāranirodhāya.
缅 1.310已对照

“诸比丘,这陷于无明的人(purisapuggala),若造作福的行,识便成为趋入福的;若造作非福的行,识便成为趋入非福的;若造作不动(āneñja)的行,识便成为趋入不动的。诸比丘,当比丘的无明已断、明已生起时,他由于无明之离贪、由于明之生起,既不造作福行,也不造作非福行,也不造作不动行。他不造作、不以思策发时,便不执取世间的任何东西;不执取则不战栗(paritassati),不战栗便各自般涅槃。他了知:‘生已尽,梵行已立,应作已作,再无后有。’

‘‘Avijjāgato yaṃ, bhikkhave, purisapuggalo puññaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, puññūpagaṃ hoti viññāṇaṃ. Apuññaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti, apuññūpagaṃ hoti viññāṇaṃ. Āneñjaṃ ce saṅkhāraṃ abhisaṅkharoti āneñjūpagaṃ hoti viññāṇaṃ. Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno avijjā pahīnā hoti vijjā uppannā, so avijjāvirāgā vijjuppādā neva puññābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti na apuññābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti na āneñjābhisaṅkhāraṃ abhisaṅkharoti. Anabhisaṅkharonto anabhisañcetayanto na kiñci loke upādiyati; anupādiyaṃ na paritassati, aparitassaṃ paccattaññeva parinibbāyati. ‘Khīṇā jāti, vusitaṃ brahmacariyaṃ, kataṃ karaṇīyaṃ, nāparaṃ itthattāyā’ti pajānāti.
已对照

“他若感受乐受,了知它‘是无常的’,了知‘未被耽著’,了知‘未被欢喜’。若感受苦受,了知它‘是无常的’,了知‘未被耽著’,了知‘未被欢喜’。若感受不苦不乐受,了知它‘是无常的’,了知‘未被耽著’,了知‘未被欢喜’。他若感受乐受,离系地感受它;若感受苦受,离系地感受它;若感受不苦不乐受,离系地感受它。

‘‘So sukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. Dukkhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. Adukkhamasukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, sā aniccāti pajānāti, anajjhositāti pajānāti, anabhinanditāti pajānāti. So sukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati. Dukkhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ [taṃ vedanaṃ (sī. pī.), vedanaṃ (ka.)] vedayati. Adukkhamasukhaṃ ce vedanaṃ vedayati, visaṃyutto naṃ vedayati.
PTS 2.83已对照

“他感受以身为边际的受时,了知‘我感受以身为边际的受’;感受以命为边际的受时,了知‘我感受以命为边际的受’。了知‘身坏之后,命尽之后,一切所感受的,未被欢喜,将就在此处变得清凉;遗骨将残留下来’。

‘‘So kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissanti, sarīrāni avasissantīti pajānāti.
缅 1.311已对照

“诸比丘,譬如有人从陶工的窑中取出热的陶罐,放置在平坦的地面上。那里凡有的热,就会在那里止息,陶壳会残留下来。同样地,诸比丘,比丘感受以身为边际的受时,了知‘我感受以身为边际的受’;感受以命为边际的受时,了知‘我感受以命为边际的受’。了知‘身坏之后,命尽之后,一切所感受的,未被欢喜,将就在此处变得清凉;遗骨将残留下来’。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, puriso kumbhakārapākā uṇhaṃ kumbhaṃ uddharitvā same bhūmibhāge paṭisisseyya [paṭiviseyya (sī.), patiṭṭhapeyya (syā. kaṃ. pī.), paṭiseveyya (ṭīkā)]. Tatra yāyaṃ usmā sā tattheva vūpasameyya, kapallāni avasisseyyuṃ. Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti, jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmīti pajānāti. Kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissanti, sarīrāni avasissantīti pajānāti.
PTS 2.84已对照

“诸比丘,你们认为怎样,漏尽的比丘会造作福行,或造作非福行,或造作不动行吗?”“不会,尊者。”“又,在行完全不存在时,由行之灭,还会有识显现吗?”“不会,尊者。”“又,在识完全不存在时,由识之灭,还会有名色显现吗?”“不会,尊者。”“又,在名色完全不存在时,由名色之灭,还会有六处显现吗?”“不会,尊者。”“又,在六处完全不存在时,由六处之灭,还会有触显现吗?”“不会,尊者。”“又,在触完全不存在时,由触之灭,还会有受显现吗?”“不会,尊者。”“又,在受完全不存在时,由受之灭,还会有爱显现吗?”“不会,尊者。”“又,在爱完全不存在时,由爱之灭,还会有取显现吗?”“不会,尊者。”“又,在取完全不存在时,由取之灭,还会有有显现吗?”“不会,尊者。”“又,在有完全不存在时,由有之灭,还会有生显现吗?”“不会,尊者。”“又,在生完全不存在时,由生之灭,还会有老死显现吗?”“不会,尊者。”

‘‘Taṃ kiṃ maññatha, bhikkhave, api nu kho khīṇāsavo bhikkhu puññābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyya apuññābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyya āneñjābhisaṅkhāraṃ vā abhisaṅkhareyyā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana saṅkhāresu asati, saṅkhāranirodhā api nu kho viññāṇaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana viññāṇe asati, viññāṇanirodhā api nu kho nāmarūpaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana nāmarūpe asati, nāmarūpanirodhā api nu kho saḷāyatanaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana saḷāyatane asati, saḷāyatananirodhā api nu kho phasso paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana phasse asati, phassanirodhā api nu kho vedanā paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana vedanāya asati, vedanānirodhā api nu kho taṇhā paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana taṇhāya asati, taṇhānirodhā api nu kho upādānaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana upādāne asati, upādānanirodhā api nu kho bhavo paññāyethā’’ti. ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana bhave asati, bhavanirodhā api nu kho jāti paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’. ‘‘Sabbaso vā pana jātiyā asati, jātinirodhā api nu kho jarāmaraṇaṃ paññāyethā’’ti? ‘‘No hetaṃ, bhante’’.
已对照

“善哉,善哉,诸比丘!诸比丘,这正是这样,非是别样。诸比丘,你们要相信我这[话],要胜解(adhimuccatha),于此要无惑、无疑。这就是苦的终结。”第一[经]。

‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave, evametaṃ, bhikkhave, netaṃ aññathā. Saddahatha me taṃ, bhikkhave, adhimuccatha, nikkaṅkhā ettha hotha nibbicikicchā. Esevanto dukkhassā’’ti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、取经

2. Upādānasuttaṃ
52已对照

五十二、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,于诸顺取之法随观味著而住者,爱增长。以爱为缘而有取;以取为缘而有有;以有为缘而有生;以生为缘而有老死、愁、悲、苦、忧、恼生起。这样,这整个苦蕴就集起了。”

52. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
PTS 2.85缅 1.312已对照

“诸比丘,譬如有十车柴、或二十车柴、或三十车柴、或四十车柴的大火聚在炽燃。在那里,有人时时放入干草,放入干牛粪,放入干柴。诸比丘,这样,那大火聚以彼为食、以彼为取,便会久久地长时炽燃。同样地,诸比丘,于诸顺取之法随观味著而住者,爱增长。以爱为缘而有取……乃至……这样,这整个苦蕴就集起了。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, dasannaṃ vā kaṭṭhavāhānaṃ vīsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ tiṃsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ cattārīsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ mahāaggikkhandho jaleyya. Tatra puriso kālena kālaṃ sukkhāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, sukkhāni ca gomayāni pakkhipeyya, sukkhāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya. Evañhi so, bhikkhave, mahāaggikkhandho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ jaleyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
已对照

“诸比丘,于诸顺取之法随观过患而住者,爱便灭。以爱之灭而有取之灭;以取之灭而有有之灭;以有之灭而有生之灭;以生之灭而老死、愁、悲、苦、忧、恼便灭。这样,这整个苦蕴就灭了。

‘‘Upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
已对照

“诸比丘,譬如有十车柴、或二十、或三十、或四十车柴的大火聚在炽燃;在那里,有人不时时放入干草,不放入干牛粪,不放入干柴。诸比丘,这样,那大火聚由于先前之取的耗尽,以及不添加其他[取],便会无食而熄灭。同样地,诸比丘,于诸顺取之法随观过患而住者,爱便灭,以爱之灭而有取之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。”第二[经]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, dasannaṃ vā kaṭṭhavāhānaṃ vīsāya vā tiṃsāya vā cattārīsāya vā kaṭṭhavāhānaṃ mahāaggikkhandho jaleyya; tatra puriso na kālena kālaṃ sukkhāni ceva tiṇāni pakkhipeyya, na sukkhāni ca gomayāni pakkhipeyya, na sukkhāni ca kaṭṭhāni pakkhipeyya. Evañhi so, bhikkhave, mahāaggikkhandho purimassa ca upādānassa pariyādānā aññassa ca anupahārā [anupāhārā (pī.)] anāhāro nibbāyeyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati, taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Dutiyaṃ.
已对照

三、结经

3. Saṃyojanasuttaṃ
53PTS 2.86已对照

五十三、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,于诸顺结之法随观味著而住者,爱增长。以爱为缘而有取;以取为缘而有有;以有为缘而有生;以生为缘而有老死、愁、悲、苦、忧、恼生起。这样,这整个苦蕴就集起了。”

53. Sāvatthiyaṃ viharati …pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
缅 1.313已对照

“诸比丘,譬如依油、依灯芯,油灯燃烧。在那里,有人时时注入油,添上灯芯。诸比丘,这样,那油灯以彼为食、以彼为取,便会久久地长时炽燃。同样地,诸比丘,于诸顺结之法随观味著而住者,爱增长。以爱为缘而有取;以取为缘而有有;以有为缘而有生;以生为缘而有老死、愁、悲、苦、忧、恼生起。这样,这整个苦蕴就集起了。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ jaleyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
已对照

“诸比丘,于诸顺结之法随观过患而住者,爱便灭。以爱之灭而有取之灭;以取之灭而有有之灭;以有之灭而有生之灭;以生之灭而老死、愁、悲、苦、忧、恼便灭。这样,这整个苦蕴就灭了。

‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
已对照

“诸比丘,譬如依油、依灯芯,油灯燃烧。在那里,有人不时时注入油,不添上灯芯。诸比丘,这样,那油灯由于先前之取的耗尽,以及不添加其他[取],便会无食而熄灭。同样地,诸比丘,于诸顺结之法随观过患而住者,爱便灭。以爱之灭而有取之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。”第三[经]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso na kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya na vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo purimassa ca upādānassa pariyādānā aññassa ca anupahārā anāhāro nibbāyeyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、第二结经

4. Dutiyasaṃyojanasuttaṃ
54PTS 2.87已对照

五十四、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,譬如依油、依灯芯,油灯燃烧。在那里,有人时时注入油,添上灯芯。诸比丘,这样,那油灯以彼为食、以彼为取,便会久久地长时炽燃。同样地,诸比丘,于诸顺结之法随观味著而住者,爱增长。以爱为缘而有取……乃至……这样,这整个苦蕴就集起了。”

54. Sāvatthiyaṃ viharati …pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ jaleyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
缅 1.314已对照

“诸比丘,譬如依油、依灯芯,油灯燃烧。在那里,有人不时时注入油,不添上灯芯。诸比丘,这样,那油灯由于先前之取的耗尽,以及不添加其他[取],便会无食而熄灭。同样地,诸比丘,于诸顺结之法随观过患而住者,爱便灭。以爱之灭而有取之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。”第四[经]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya. Tatra puriso na kālena kālaṃ telaṃ āsiñceyya na vaṭṭiṃ upasaṃhareyya. Evañhi so, bhikkhave, telappadīpo purimassa ca upādānassa pariyādānā aññassa ca anupahārā anāhāro nibbāyeyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Catutthaṃ.
已对照

五、大树经

5. Mahārukkhasuttaṃ
55已对照

五十五、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,于诸顺取之法随观味著而住者,爱增长。以爱为缘而有取;以取为缘而有有……乃至……这样,这整个苦蕴就集起了。”

55. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
已对照

“诸比丘,譬如一棵大树。它那些向下伸的根、那些横向伸的根,全都把精汁向上输送。诸比丘,这样,那大树以彼为食、以彼为取,便会久久地长时存立。同样地,诸比丘,于诸顺取之法随观味著而住者,爱增长。以爱为缘而有取……乃至……这样,这整个苦蕴就集起了。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
PTS 2.88已对照

“诸比丘,于诸顺取之法随观过患而住者,爱便灭。以爱之灭而有取之灭;以取之灭而有有之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。

‘‘Upādāniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
缅 1.315已对照

“诸比丘,譬如一棵大树。于是,有人取了锄与筐而来。他在根部砍断那树;在根部砍断之后,[四周]挖掘;挖掘之后,拔出诸根,甚至连[细]如香根草茎的[根]也[拔出]。他把那树砍成一块一块;砍成一块一块之后,劈开;劈开之后,弄成一片一片的碎片;弄成一片一片的碎片之后,在风与日光中晒干;在风与日光中晒干之后,用火烧;用火烧了之后,弄成灰;弄成灰之后,或在大风中扬掉,或放入水流迅急的河中冲走。诸比丘,这样,那大树便会根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法。同样地,诸比丘,于诸顺取之法随观过患而住者,爱便灭。以爱之灭而有取之灭;以取之灭而有有之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。”第五[经]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ [kudālapiṭakaṃ (aññattha)] ādāya. So taṃ rukkhaṃ mūle chindeyya, mūlaṃ chinditvā palikhaṇeyya [paliṃkhaṇeyya (pī. ka.)], palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya antamaso usīranāḷimattānipi. So taṃ rukkhaṃ khaṇḍākhaṇḍikaṃ chindeyya, khaṇḍākhaṇḍikaṃ chinditvā phāleyya, phāletvā sakalikaṃ sakalikaṃ kareyya, sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā vātātape visoseyya; vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahetvā masiṃ kareyya, masiṃ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya [opuneyya (sī. pī.), ophuneyya (syā. kaṃ. ka.)] nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṃkato [anabhāvakato (sī.), anabhāvaṅgato (syā. kaṃ.)] āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、第二大树经

6. Dutiyamahārukkhasuttaṃ
56PTS 2.89已对照

五十六、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,譬如一棵大树。它那些向下伸的根、那些横向伸的根,全都把精汁向上输送。诸比丘,这样,那大树以彼为食、以彼为取,便会久久地长时存立。同样地,诸比丘,于诸顺取之法随观味著而住者,爱增长。以爱为缘而有取……乃至……这样,这整个苦蕴就集起了。”

56. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ …pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
已对照

“诸比丘,譬如一棵大树。于是,有人取了锄与筐而来。他在根部砍断那树;在根部砍断之后,[四周]挖掘;挖掘之后,拔出诸根……乃至……或放入水流迅急的河中冲走。诸比丘,这样,那大树便会根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法。同样地,诸比丘,于诸顺取之法随观过患而住者,爱便灭。以爱之灭而有取之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。”第六[经]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya. So taṃ rukkhaṃ mūle chindeyya, mūle chetvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya…pe… nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、幼树经

7. Taruṇarukkhasuttaṃ
57已对照

五十七、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,于诸顺结之法随观味著而住者,爱增长。以爱为缘而有取……乃至……这样,这整个苦蕴就集起了。”

57. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
缅 1.316已对照

“诸比丘,譬如一棵幼树。有人时时清理[它的]根,时时给土,时时给水。诸比丘,这样,那幼树以彼为食、以彼为取,便会达到增长、增广、广大。同样地,诸比丘,于诸顺结之法随观味著而住者,爱增长。以爱为缘而有取……乃至……这样,这整个苦蕴就集起了。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, taruṇo rukkho. Tassa puriso kālena kālaṃ mūlāni palimajjeyya [palisanneyya (sī.), palisajjeyya (syā. kaṃ. pī.), palipaṭṭheyya (ka.), palisandeyya, palibandheyya (ṭīkānurūpaṃ)] kālena kālaṃ paṃsuṃ dadeyya, kālena kālaṃ udakaṃ dadeyya. Evañhi so, bhikkhave, taruṇo rukkho tadāhāro tadupādāno vuddhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjeyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
已对照

“诸比丘,于诸顺结之法随观过患而住者,爱便灭。以爱之灭而有取之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。

‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
PTS 2.90已对照

“诸比丘,譬如一棵幼树。于是,有人取了锄与筐而来……乃至……或放入水流迅急的河中冲走。诸比丘,这样,那幼树便会根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法。同样地,诸比丘,于诸顺结之法随观过患而住者,爱便灭。以爱之灭而有取之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。”第七[经]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, taruṇo rukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya…pe… nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, bhikkhave, taruṇo rukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、名色经

8. Nāmarūpasuttaṃ
58已对照

五十八、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,于诸顺结之法随观味著而住者,便有名色的降入。以名色为缘而有六处……乃至……这样,这整个苦蕴就集起了。”

58. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti hoti. Nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
已对照

“诸比丘,譬如一棵大树。它那些向下伸的根、那些横向伸的根,全都把精汁向上输送。诸比丘,这样,那大树以彼为食、以彼为取,便会久久地长时存立。同样地,诸比丘,于诸顺结之法随观味著而住者,便有名色的降入……乃至……。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, bhikkhave, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti hoti…pe….
PTS 2.91已对照

“诸比丘,于诸顺结之法随观过患而住者,便没有名色的降入。以名色之灭而有六处之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。

‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti na hoti. Nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
缅 1.317已对照

“诸比丘,譬如一棵大树。于是,有人取了锄与筐而来……乃至……未来不再生起之法。同样地,诸比丘,于诸顺结之法随观过患而住者,便没有名色的降入。以名色之灭而有六处之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。”第八[经]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya…pe… āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato nāmarūpassa avakkanti na hoti. Nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、识经

9. Viññāṇasuttaṃ
59已对照

五十九、住在舍卫城……乃至……“诸比丘,于诸顺结之法随观味著而住者,便有识的降入。以识为缘而有名色……乃至……这样,这整个苦蕴就集起了。”

59. Sāvatthiyaṃ viharati…pe… ‘‘saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu assādānupassino viharato viññāṇassa avakkanti hoti. Viññāṇapaccayā nāmarūpaṃ…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti’’.
已对照

“诸比丘,譬如一棵大树。它那些根……乃至……同样地,诸比丘,于诸顺结之法随观味著而住者,便有识的降入……乃至……。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni …pe… evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu assādānupassino viharato viññāṇassa avakkanti hoti…pe….
已对照

“诸比丘,于诸顺结之法随观过患而住者,便没有识的降入。以识之灭而有名色之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。

‘‘Saṃyojaniyesu, bhikkhave, dhammesu ādīnavānupassino viharato viññāṇassa avakkanti na hoti. Viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
已对照

“诸比丘,譬如一棵大树。于是,有人取了锄与筐而来……乃至……未来不再生起之法。同样地,诸比丘,于诸顺结之法随观过患而住者,便没有识的降入。以识之灭而有名色之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。”第九[经]。

‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya…pe… āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, bhikkhave, saṃyojaniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato viññāṇassa avakkanti na hoti. Viññāṇassa nirodhā nāmarūpanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、因缘经

10. Nidānasuttaṃ
60PTS 2.92已对照

六十、一时,世尊住在拘楼国(Kuru),[有]一座名叫剑磨瑟昙的拘楼人市镇。那时,具寿阿难来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿阿难对世尊这样说——“稀有啊,尊者!未曾有啊,尊者!尊者,这缘起(paṭiccasamuppāda)如此甚深,显现[也]甚深,然而对我却显得浅显又浅显。”

60. Ekaṃ samayaṃ bhagavā kurūsu viharati kammāsadhammaṃ nāma kurūnaṃ nigamo. Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāva gambhīro cāyaṃ, bhante, paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca, atha ca pana me uttānakuttānako viya khāyatī’’ti.
缅 1.318已对照

“阿难,不要这样说!阿难,不要这样说!阿难,这缘起是甚深的,显现[也]是甚深的。阿难,正由于对此法不随觉、不通达,这些人才如线团般纠结、如织线团般缠结、如文阇草与波罗婆草一般,不能超越苦界、恶趣、堕处、轮回。

‘‘Mā hevaṃ, ānanda, mā hevaṃ, ānanda [mā hevaṃ ānanda avaca mā hevaṃ ānanda avaca (dī. ni. 2 mahānidānasutte)]! Gambhīro cāyaṃ, ānanda, paṭiccasamuppādo gambhīrāvabhāso ca. Etassa, ānanda, dhammassa ananubodhā appaṭivedhā evamayaṃ pajā tantākulakajātā kulagaṇṭhikajātā [guḷāguṇṭhikajātā (sī.), guḷīguṇṭhikajātā (syā. kaṃ.)] muñjapabbajabhūtā [muñjababbajabhūtā (sī.)] apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ saṃsāraṃ nātivattati.
已对照

“阿难,于诸顺取之法(upādāniyā dhammā)随观味著而住者,爱增长。以爱为缘而有取;以取为缘而有有;以有为缘而有生;以生为缘而有老死、愁、悲、苦、忧、恼生起。这样,这整个苦蕴就集起了。

‘‘Upādāniyesu, ānanda, dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo; bhavapaccayā jāti; jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
PTS 2.93已对照

“阿难,譬如一棵大树,它那些向下伸的根,以及向四旁伸的根,全都向上输送养分。阿难,这样,那棵大树以此为食、以此为取,便能长久长时地住立。同样地,阿难,于诸顺取之法随观味著而住者,爱增长。以爱为缘而有取;以取为缘而有有……乃至……这样,这整个苦蕴就集起了。

‘‘Seyyathāpi, ānanda, mahārukkho. Tassa yāni ceva mūlāni adhogamāni, yāni ca tiriyaṅgamāni, sabbāni tāni uddhaṃ ojaṃ abhiharanti. Evañhi so, ānanda, mahārukkho tadāhāro tadupādāno ciraṃ dīghamaddhānaṃ tiṭṭheyya. Evameva kho, ānanda, upādāniyesu dhammesu assādānupassino viharato taṇhā pavaḍḍhati. Taṇhāpaccayā upādānaṃ; upādānapaccayā bhavo…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.
已对照

“阿难,于诸顺取之法随观过患而住者,爱灭。以爱之灭而有取之灭;以取之灭而有有之灭……乃至……这样,这整个苦蕴就灭了。

‘‘Upādāniyesu, ānanda, dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho…pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.
缅 1.319已对照

“阿难,譬如一棵大树。于是有人拿着锄与筐前来。他在根部砍那棵树;在根部砍了之后,掘开[四周];掘开之后,把根拔出,甚至连香根草茎那样[细]的[根]也[拔出]。他把那棵树砍成一段一段;砍成一段一段之后,劈开;劈开之后,弄成一片一片的碎片;弄成一片一片的碎片之后,在风[吹]日[晒]中晒干;在风[吹]日[晒]中晒干之后,用火烧;用火烧了之后,弄成灰;弄成灰之后,或在大风中扬掉,或放入水流迅急的河中冲走。阿难,这样,那棵大树便将根已断,已作成如断[顶]的多罗树[桩],已令归于不存在,未来不再生起之法。同样地,阿难,于诸顺取之法随观过患而住者,爱灭。以爱之灭而有取之灭;以取之灭而有有之灭;以有之灭而有生之灭;以生之灭而老死、愁、悲、苦、忧、恼便灭。这样,这整个苦蕴就灭了。”第十[经]。

‘‘Seyyathāpi, ānanda, mahārukkho. Atha puriso āgaccheyya kuddālapiṭakaṃ ādāya. So taṃ rukkhaṃ mūle chindeyya, mūle chetvā palikhaṇeyya, palikhaṇitvā mūlāni uddhareyya antamaso usīranāḷimattānipi. So taṃ rukkhaṃ khaṇḍākhaṇḍikaṃ chindeyya. Khaṇḍākhaṇḍikaṃ chinditvā phāleyya; phāletvā sakalikaṃ sakalikaṃ kareyya, sakalikaṃ sakalikaṃ karitvā vātātape visoseyya, vātātape visosetvā agginā ḍaheyya, agginā ḍahetvā masiṃ kareyya, masiṃ karitvā mahāvāte vā ophuṇeyya, nadiyā vā sīghasotāya pavāheyya. Evañhi so, ānanda, mahārukkho ucchinnamūlo assa tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṃ anuppādadhammo. Evameva kho, ānanda, upādāniyesu dhammesu ādīnavānupassino viharato taṇhā nirujjhati. Taṇhānirodhā upādānanirodho; upādānanirodhā bhavanirodho; bhavanirodhā jātinirodho; jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti. Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’’ti. Dasamaṃ.
已对照

苦品第六。

Dukkhavaggo chaṭṭho.
已对照

其摄颂——

遍审察、取,以及两[经]结;

以大树说了两[经],以幼树为第七;

名色与识,连同因缘,这些是十[经]。

Tassuddānaṃ –
Parivīmaṃsanupādānaṃ, dve ca saṃyojanāni ca;
Mahārukkhena dve vuttā, taruṇena ca sattamaṃ;
Nāmarūpañca viññāṇaṃ, nidānena ca te dasāti.