快乐巴利palinanda.cc

论事·第八品 Aṭṭhamavaggo (73) 1. Chagatikathā

503已对照

八、第八品

(七十三)一、六趣论

五百零三、[有]六趣吗?是的。不是世尊说过五趣——地狱、畜生胎、饿鬼界、人、天——吗?是的。若世尊说过五趣——地狱、畜生胎、饿鬼界、人、天,那么,喂,也就不应当这样说:“[有]六趣。”

[有]六趣吗?是的。不是迦罗矜遮阿修罗与饿鬼同色、同受用、同食、同寿,与饿鬼一同嫁娶吗?是的。若迦罗矜遮阿修罗与饿鬼同色、同受用、同食、同寿,与饿鬼一同嫁娶,那么,喂,也就不应当这样说:“[有]六趣。”

[有]六趣吗?是的。不是毗摩质多罗的眷属与诸天同色、同受用、同食、同寿,与诸天一同嫁娶吗?是的。若毗摩质多罗的眷属与诸天同色、同受用、同食、同寿,与诸天一同嫁娶,那么,喂,也就不应当这样说:“[有]六趣。”

[有]六趣吗?是的。不是毗摩质多罗的眷属是先前的天吗?是的。若毗摩质多罗的眷属是先前的天,那么,喂,也就不应当这样说:“[有]六趣。”

503Cha gatiyoti? Āmantā. Nanu pañca gatiyo vuttā bhagavatā – nirayo, tiracchānayoni, pettivisayo, manussā, devāti [ma. ni. 1.153]? Āmantā. Hañci pañca gatiyo vuttā bhagavatā – nirayo, tiracchānayoni, pettivisayo, manussā, devā; no ca vata re vattabbe – ‘‘cha gatiyo’’ti. Cha gatiyoti? Āmantā. Nanu kālakañcikā [kālakañjikā (sī. syā. kaṃ.), kāḷakañjakā (pī.)] surā petānaṃ samānavaṇṇā samānabhogā samānāhārā samānāyukā petehi saha āvāhavivāhaṃ gacchantīti? Āmantā. Hañci kālakañcikā asurā petānaṃ samānavaṇṇā samānabhogā samānāhārā samānāyukā petehi saha āvāhavivāhaṃ gacchanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘cha gatiyo’’ti. Cha gatiyoti? Āmantā. Nanu vepacittiparisā devānaṃ samānavaṇṇā samānabhogā samānāhārā samānāyukā devehi saha āvāhavivāhaṃ gacchantīti? Āmantā. Hañci vepacittiparisā devānaṃ samānavaṇṇā samānabhogā samānāhārā samānāyukā devehi saha āvāhavivāhaṃ gacchanti, no ca vata re vattabbe – ‘‘cha gatiyo’’ti. Cha gatiyoti? Āmantā. Nanu vepacittiparisā pubbadevāti? Āmantā. Hañci vepacittiparisā pubbadevā, no ca vata re vattabbe – ‘‘cha gatiyo’’ti.
504已对照

五百零四、不应说“[有]六趣”吗?是的。不是有阿修罗众吗?是的。若有阿修罗众,那么,喂,就应当这样说:“[有]六趣。”

504Na vattabbaṃ – ‘‘cha gatiyo’’ti? Āmantā. Nanu atthi asurakāyoti, āmantā. Hañci atthi asurakāyo, tena vata re vattabbe – ‘‘cha gatiyo’’ti.
505已对照

六趣论终。

八、第八品

(七十四)二、中有论

五百零五、有中有吗?是的。是欲有吗?不应这样说……乃至……有中有吗?是的。是色有吗?不应这样说……乃至……有中有吗?是的。是无色有吗?不应这样说……乃至……有中有吗?是的。在欲有与色有之间有中有吗?不应这样说……乃至……有中有吗?是的。在色有与无色有之间有中有吗?不应这样说……乃至……

在欲有与色有之间没有中有吗?是的。若在欲有与色有之间没有中有,那么,喂,也就不应当这样说:“有中有。”在色有与无色有之间没有中有吗?是的。若在色有与无色有之间没有中有,那么,喂,也就不应当这样说:“有中有。”

505Atthi antarābhavoti? Āmantā. Kāmabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi antarābhavoti? Āmantā. Rūpabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi antarābhavoti? Āmantā. Arūpabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi antarābhavoti? Āmantā. Kāmabhavassa ca rūpabhavassa ca antare atthi antarābhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi antarābhavoti? Āmantā. Rūpabhavassa ca arūpabhavassa ca antare atthi antarābhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kāmabhavassa ca rūpabhavassa ca antare natthi antarābhavoti? Āmantā. Hañci kāmabhavassa ca rūpabhavassa ca antare natthi antarābhavo, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi antarābhavo’’ti. Rūpabhavassa ca arūpabhavassa ca antare natthi antarābhavoti? Āmantā. Hañci rūpabhavassa ca arūpabhavassa ca antare natthi antarābhavo, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi antarābhavo’’ti.
506已对照

五百零六、有中有吗?是的。它是第五生、第六趣、第八识住、第十众生居吗?不应这样说……乃至……有中有吗?是的。中有是有、趣、众生居、轮回、生、识住、自体获得吗?不应这样说……乃至……有趣往中有的业吗?不应这样说……乃至……有趣往中有的众生吗?不应这样说……乃至……众生在中有中生、老、死、死没、投生吗?不应这样说……乃至……在中有中有色、受、想、行、识吗?不应这样说……乃至……中有是五蕴有吗?不应这样说……乃至……

506Atthi antarābhavoti? Āmantā. Pañcamī sā yoni, chaṭṭhamī sā gati, aṭṭhamī sā viññāṇaṭṭhiti, dasamo so sattāvāsoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi antarābhavoti? Āmantā. Antarābhavo bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi antarābhavūpagaṃ kammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi antarābhavūpagā sattāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… antarābhave sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… antarābhave atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… antarābhavo pañcavokārabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
507已对照

五百零七、有欲有,欲有是有、趣、众生居、轮回、生、识住、自体获得吗?是的。有中有,中有是有、趣、众生居、轮回、生、识住、自体获得吗?不应这样说……乃至……有趣往欲有的业吗?是的。有趣往中有的业吗?不应这样说……乃至……有趣往欲有的众生吗?是的。有趣往中有的众生吗?不应这样说……乃至……众生在欲有中生、老、死、死没、投生吗?是的。众生在中有中生、老、死、死没、投生吗?不应这样说……乃至……在欲有中有色、受、想、行、识吗?是的。在中有中有色、受、想、行、识吗?不应这样说……乃至……欲有是五蕴有吗?是的。中有是五蕴有吗?不应这样说……乃至……

有色有,色有是有、趣、众生居、轮回、生、识住、自体获得吗?是的。有中有,中有是有、趣、众生居、轮回、生、识住、自体获得吗?不应这样说……乃至……有趣往色有的业吗?是的。有趣往中有的业吗?不应这样说……乃至……有趣往色有的众生吗?是的。有趣往中有的众生吗?不应这样说……乃至……众生在色有中生、老、死、死没、投生吗?是的。众生在中有中生、老、死、死没、投生吗?不应这样说……乃至……在色有中有色、受、想、行、识吗?是的。在中有中有色、受、想、行、识吗?不应这样说……乃至……色有是五蕴有吗?是的。中有是五蕴有吗?不应这样说……乃至……

有无色有,无色有是有、趣、众生居、轮回、生、识住、自体获得吗?是的。有中有,中有是有、趣、众生居、轮回、生、识住、自体获得吗?不应这样说……乃至……有趣往无色有的业吗?是的。有趣往中有的业吗?不应这样说……乃至……有趣往无色有的众生吗?是的。有趣往中有的众生吗?不应这样说……乃至……众生在无色有中生、老、死、死没、投生吗?是的。众生在中有中生、老、死、死没、投生吗?不应这样说……乃至……在无色有中有受、想、行、识吗?是的。在中有中有受、想、行、识吗?不应这样说……乃至……无色有是四蕴有吗?是的。中有是四蕴有吗?不应这样说……乃至……

507Atthi kāmabhavo, kāmabhavo bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Atthi antarābhavo, antarābhavo bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi kāmabhavūpagaṃ kammanti? Āmantā. Atthi antarābhavūpagaṃ kammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi kāmabhavūpagā sattāti? Āmantā. Atthi antarābhavūpagā sattāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāmabhave sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Āmantā. Antarābhave sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāmabhave atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Āmantā. Antarābhave atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāmabhavo pañcavokārabhavoti? Āmantā. Antarābhavo pañcavokārabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi rūpabhavo, rūpabhavo bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Atthi antarābhavo, antarābhavo bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi rūpabhavūpagaṃ kammanti? Āmantā. Atthi antarābhavūpagaṃ kammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi rūpabhavūpagā sattāti? Āmantā. Atthi antarābhavūpagā sattāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpabhave sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Āmantā. Antarābhave sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpabhave atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Āmantā. Antarābhave atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpabhavo pañcavokārabhavoti? Āmantā. Antarābhavo pañcavokārabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi arūpabhavo, arūpabhavo bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Atthi antarābhavo, antarābhavo bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi arūpabhavūpagaṃ kammanti? Āmantā. Atthi antarābhavūpagaṃ kammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi arūpabhavūpagā sattāti? Āmantā. Atthi antarābhavūpagā sattāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arūpabhave sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Āmantā. Antarābhave sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arūpabhave atthi vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Āmantā. Antarābhave atthi vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arūpabhavo catuvokārabhavoti? Āmantā. Antarābhavo catuvokārabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
508已对照

五百零八、有中有吗?是的。一切众生都有中有吗?不应这样说……乃至……一切众生都没有中有吗?是的。若一切众生都没有中有,那么,喂,也就不应当这样说:“有中有。”

有中有吗?是的。无间[业]的人有中有吗?不应这样说……乃至……无间[业]的人没有中有吗?是的。若无间[业]的人没有中有,那么,喂,也就不应当这样说:“有中有。”

非无间[业]的人有中有吗?是的。无间[业]的人有中有吗?不应这样说……乃至……无间[业]的人没有中有吗?是的。非无间[业]的人没有中有吗?不应这样说……乃至……趣往地狱的人……乃至……趣往无想众生的人……乃至……趣往无色[界]的人有中有吗?不应这样说……乃至……趣往无色[界]的人没有中有吗?是的。若趣往无色[界]的人没有中有,那么,喂,也就不应当这样说:“有中有。”

非趣往无色[界]的人有中有吗?是的。趣往无色[界]的人有中有吗?不应这样说……乃至……趣往无色[界]的人没有中有吗?是的。非趣往无色[界]的人没有中有吗?不应这样说……乃至……

508Atthi antarābhavoti? Āmantā. Sabbesaññeva sattānaṃ atthi antarābhavoti? Na hevaṃ vattabbe …pe… sabbesaññeva sattānaṃ natthi antarābhavoti? Āmantā. Hañci sabbesaññeva sattānaṃ natthi antarābhavo, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi antarābhavo’’ti. Atthi antarābhavoti? Āmantā. Ānantariyassa puggalassa atthi antarābhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… ānantariyassa puggalassa natthi antarābhavoti? Āmantā. Hañci ānantariyassa puggalassa natthi antarābhavo, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi antarābhavo’’ti. Na ānantariyassa puggalassa atthi antarābhavoti? Āmantā. Ānantariyassa puggalassa atthi antarābhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… ānantariyassa puggalassa natthi antarābhavoti? Āmantā. Na ānantariyassa puggalassa natthi antarābhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nirayūpagassa puggalassa…pe… asaññasattūpagassa puggalassa …pe… arūpūpagassa puggalassa atthi antarābhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arūpūpagassa puggalassa natthi antarābhavoti? Āmantā. Hañci arūpūpagassa puggalassa natthi antarābhavo, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi antarābhavo’’ti. Na arūpūpagassa puggalassa atthi antarābhavoti? Āmantā. Arūpūpagassa puggalassa atthi antarābhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arūpūpagassa puggalassa natthi antarābhavoti? Āmantā. Na arūpūpagassa puggalassa natthi antarābhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
509已对照

五百零九、不应说“有中有”吗?是的。不是有中般涅槃的人吗?是的。若有中般涅槃的人,那么,喂,就应当这样说:“有中有。”

由于有中般涅槃的人,就有中有吗?是的。由于有生般涅槃的人,就有生般有吗?不应这样说……乃至……由于有中般涅槃的人,就有中有吗?是的。无行般涅槃的人……乃至……由于有有行般涅槃的人,就有有行有吗?不应这样说……乃至……

509Na vattabbaṃ atthi antarābhavoti? Āmantā. Nanu antarāparinibbāyī puggalo atthīti? Āmantā. Hañci antarāparinibbāyī puggalo atthi, tena vata re [no ca vata re (sī. ka.), no vata re (syā.)] vattabbe – ‘‘atthi antarābhavo’’ti. Antarāparinibbāyī puggalo atthīti katvā atthi antarābhavoti? Āmantā. Upahaccaparinibbāyī puggalo atthīti katvā atthi upahaccabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… antarāparinibbāyī puggalo atthīti katvā atthi antarābhavoti? Āmantā. Asaṅkhāraparinibbāyī puggalo…pe… sasaṅkhāraparinibbāyī puggalo atthīti katvā atthi sasaṅkhārabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
510已对照

中有论终。

八、第八品

(七十五)三、欲功德论

五百一十、唯五欲功德是欲界吗?是的。不是有与它相关的欲吗?是的。若有与它相关的欲,那么,喂,也就不应当这样说:“唯五欲功德是欲界。”不是有与它相关的贪、与它相关的欲、与它相关的欲贪、与它相关的思惟、与它相关的贪、与它相关的思惟贪、与它相关的喜、与它相关的喜悦、与它相关的喜与喜悦吗?是的。若有与它相关的喜与喜悦,那么,喂,也就不应当这样说:“唯五欲功德是欲界。”

唯五欲功德是欲界吗?是的。人们的眼不是欲界吗?不应这样说……乃至……人们的耳……乃至……人们的鼻……乃至……人们的舌……乃至……人们的身……乃至……人们的意不是欲界吗?不应这样说……乃至……

人们的意不是欲界吗?是的。世尊不是说过吗——

“世间[所]宣说的五欲功德,以意为第六;

于此处离却欲,如是便从苦得解脱。”

确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“人们的意不是欲界。”

510Pañceva kāmaguṇā kāmadhātūti? Āmantā. Nanu atthi tappaṭisaññutto chandoti? Āmantā. Hañci atthi tappaṭisaññutto chando, no ca vata re vattabbe – ‘‘pañceva kāmaguṇā kāmadhātū’’ti. Nanu atthi tappaṭisaññutto rāgo tappaṭisaññutto chando tappaṭisaññutto chandarāgo tappaṭisaññutto saṅkappo tappaṭisaññutto rāgo tappaṭisaññutto saṅkapparāgo tappaṭisaññuttā pīti tappaṭisaññuttaṃ somanassaṃ tappaṭisaññuttaṃ pītisomanassanti? Āmantā. Hañci atthi tappaṭisaññuttaṃ pītisomanassaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘pañceva kāmaguṇā kāmadhātū’’ti. Pañceva kāmaguṇā kāmadhātūti? Āmantā. Manussānaṃ cakkhu na kāmadhātūti? Na hevaṃ vattabbe…pe… manussānaṃ sotaṃ…pe… manussānaṃ ghānaṃ…pe… manussānaṃ jivhā…pe… manussānaṃ kāyo…pe… manussānaṃ mano na kāmadhātūti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Manussānaṃ mano na kāmadhātūti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘Pañca kāmaguṇā loke, manocchaṭṭhā paveditā; Ettha chandaṃ virājetvā, evaṃ dukkhā pamuccatī’’ti [su. ni. 173; saṃ. ni. 1.30]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘manussānaṃ mano na kāmadhātū’’ti.
511已对照

五百一十一、唯五欲功德是欲界吗?是的。欲功德是有、趣、众生居、轮回、生、识住、自体获得吗?不应这样说……乃至……有趣往欲功德的业吗?不应这样说……乃至……有趣往欲功德的众生吗?不应这样说……乃至……众生在欲功德中生、老、死、死没、投生吗?不应这样说……乃至……在欲功德中有色、受、想、行、识吗?不应这样说……乃至……欲功德是五蕴有吗?不应这样说……乃至……在欲功德中有正等正觉者出现、有独觉佛出现、有一对弟子出现吗?不应这样说……乃至……

欲界是有、趣、众生居、轮回、生、识住、自体获得吗?是的。欲功德是有、趣、众生居、轮回、生、识住、自体获得吗?不应这样说……乃至……有趣往欲界的业吗?是的。有趣往欲功德的业吗?不应这样说……乃至……有趣往欲界的众生吗?是的。有趣往欲功德的众生吗?不应这样说……乃至……

众生在欲界中生、老、死、死没、投生吗?是的。众生在欲功德中生、老、死、死没、投生吗?不应这样说……乃至……在欲界中有色、受、想、行、识吗?是的。在欲功德中有色、受、想、行、识吗?不应这样说……乃至……欲界是五蕴有吗?是的。欲功德是五蕴有吗?不应这样说……乃至……在欲界中有正等正觉者出现、有独觉佛出现、有一对弟子出现吗?是的。在欲功德中有正等正觉者出现、有独觉佛出现、有一对弟子出现吗?不应这样说……乃至……

511Pañceva kāmaguṇā kāmadhātūti? Āmantā. Kāmaguṇā bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi kāmaguṇūpagaṃ kammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi kāmaguṇūpagā sattāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāmaguṇe sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāmaguṇe atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāmaguṇā pañcavokārabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāmaguṇe sammāsambuddhā uppajjanti, paccekasambuddhā uppajjanti, sāvakayugaṃ uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kāmadhātu bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Kāmaguṇā bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi kāmadhātūpagaṃ kammanti? Āmantā. Atthi kāmaguṇūpagaṃ kammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi kāmadhātūpagā sattāti? Āmantā. Atthi kāmaguṇūpagā sattāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kāmadhātuyā sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Āmantā. Kāmaguṇe sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Na hevaṃ vattabbe …pe… kāmadhātuyā atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Āmantā. Kāmaguṇe atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāmadhātu pañcavokārabhavoti? Āmantā. Kāmaguṇā pañcavokārabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāmadhātuyā sammāsambuddhā uppajjanti, paccekasabuddhā uppajjanti, sāvakayugaṃ uppajjatīti? Āmantā. Kāmaguṇe sammāsambuddhā uppajjanti, paccekasambuddhā uppajjanti, sāvakayugaṃ uppajjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
512已对照

五百一十二、不应说“唯五欲功德是欲界”吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,有这五欲功德。哪五种呢?眼所识的诸色,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的;耳所识的诸声……乃至……鼻所识的诸香……乃至……舌所识的诸味……乃至……身所识的诸触,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的——诸比丘,这就是五欲功德。”确有[这]经吗?是的。那么,唯五欲功德是欲界。

512Na vattabbaṃ – ‘‘pañceva kāmaguṇā kāmadhātū’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā! Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā…pe… jivhāviññeyyā rasā…pe… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā – ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā’’ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi pañceva kāmaguṇā kāmadhātūti.
513已对照

欲功德论终。

八、第八品

(七十六)四、欲论

五百一十三、唯五处是诸欲吗?是的。不是有与它相关的欲吗?是的。若有与它相关的欲,那么,喂,也就不应当这样说:“唯五处是诸欲。”不是有与它相关的贪、与它相关的欲、与它相关的欲贪、与它相关的思惟、与它相关的贪、与它相关的思惟贪、与它相关的喜、与它相关的喜悦、与它相关的喜与喜悦吗?是的。若有与它相关的喜与喜悦,那么,喂,也就不应当这样说:“唯五处是诸欲。”

513Pañcevāyatanā kāmāti? Āmantā. Nanu atthi tappaṭisaṃyutto chandoti? Āmantā. Hañci atthi tappaṭisaṃyutto chando, no ca vata re vattabbe – ‘‘pañcevāyatanā kāmā’’ti. Nanu atthi tappaṭisaṃyutto rāgo tappaṭisaṃyutto chando tappaṭisaṃyutto chandarāgo tappaṭisaṃyutto saṅkappo tappaṭisaṃyutto rāgo tappaṭisaṃyutto saṅkapparāgo tappaṭisaṃyuttā pīti tappaṭisaṃyuttaṃ somanassaṃ tappaṭisaṃyuttaṃ pītisomanassanti? Āmantā. Hañci atthi tappaṭisaṃyuttaṃ pītisomanassaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘pañcevāyatanā kāmā’’ti.
514已对照

五百一十四、不应说“唯五处是诸欲”吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,有这五欲功德。哪五种呢?眼所识的诸色……乃至……身所识的诸触,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的——诸比丘,这就是五欲功德。”确有[这]经吗?是的。那么,唯五处是诸欲。

唯五处是诸欲吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,有这五欲功德。哪五种呢?眼所识的诸色……乃至……身所识的诸触,是可喜的、可乐的、可意的、可爱的、与欲相应的、能引生贪染的——诸比丘,这就是五欲功德。然而,诸比丘,这些并不是欲;在圣者之律中,这些称为欲功德。”——

“人之欲乃是[其]所思念之贪,

世间那些绚丽[之物]并非诸欲;

人之欲乃是[其]所思念之贪,

世间诸绚丽[之物]一如故住;

而诸坚固者于此调伏欲求。”

确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“唯五处是诸欲。”

514Na vattabbaṃ – ‘‘pañcevāyatanā kāmā’’ti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā! Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā…pe… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā – ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā’’ti. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi pañcevāyatanā kāmāti. Pañcevāyatanā kāmāti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā! Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā…pe… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā – ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā. Api ca, bhikkhave, nete kāmā kāmaguṇā nāmete ariyassa vinaye vucca’’nti – ‘‘Saṅkapparāgo purisassa kāmo, Na te kāmā yāni citrāni loke; Saṅkapparāgo purisassa kāmo, Tiṭṭhanti citrāni tatheva loke; Athettha dhīrā vinayanti chanda’’nti [a. ni. 6.63 nibbedhikasutte]. Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘pañcevāyatanā kāmā’’ti.
515已对照

欲论终。

八、第八品

(七十七)五、色界论

五百一十五、有色诸法是色界吗?是的。色是有、趣、众生居、轮回、生、识住、自体获得吗?不应这样说……乃至……有趣往色的业吗?不应这样说……乃至……有趣往色的众生吗?不应这样说……乃至……众生在色中生、老、死、死没、投生吗?不应这样说……乃至……在色中有色、受、想、行、识吗?不应这样说……乃至……色是五蕴有吗?不应这样说……乃至……

色界是有、趣……乃至……自体获得吗?是的。色是有、趣……乃至……自体获得吗?不应这样说……乃至……有趣往色界的业吗?是的。有趣往色的业吗?不应这样说……乃至……有趣往色界的众生吗?是的。有趣往色的众生吗?不应这样说……乃至……

众生在色界中生、老、死、死没、投生吗?是的。众生在色中生、老、死、死没、投生吗?不应这样说……乃至……在色界中有色、受、想、行、识吗?是的。在色中有色、受、想、行、识吗?不应这样说……乃至……色界是五蕴有吗?是的。色是五蕴有吗?不应这样说……乃至……

515Rūpino dhammā rūpadhātūti? Āmantā. Rūpaṃ bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi rūpūpagaṃ kammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi rūpūpagā sattāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpe sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpe atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpaṃ pañcavokārabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpadhātu bhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Rūpaṃ bhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi rūpadhātūpagaṃ kammanti? Āmantā. Atthi rūpūpagaṃ kammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi rūpadhātūpagā sattāti? Āmantā. Atthi rūpūpagā sattāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpadhātuyā sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Āmantā. Rūpe sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpadhātuyā atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Āmantā. Rūpe atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpadhātu pañcavokārabhavoti? Āmantā. Rūpaṃ pañcavokārabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
516已对照

五百一十六、有色诸法是色界,欲界中有色吗?是的。那欲界就是那色界吗?不应这样说……乃至……那欲界就是那色界吗?是的。具足欲有的人具足两种有——欲有与色有吗?不应这样说。

516Rūpino dhammā rūpadhātu, kāmadhātuyā atthi rūpanti? Āmantā. Sāva kāmadhātu, sā rūpadhātūti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sāva kāmadhātu, sā rūpadhātūti? Āmantā. Kāmabhavena samannāgato puggalo dvīhi bhavehi samannāgato hoti – kāmabhavena ca rūpabhavena cāti? Na hevaṃ vattabbe.
517已对照

色界论终。

八、第八品

(七十八)六、无色界论

五百一十七、非色诸法是无色界吗?是的。受是有、趣、众生居、轮回、生、识住、自体获得吗?不应这样说……乃至……有趣往受的业吗?不应这样说……乃至……有趣往受的众生吗?不应这样说……乃至……众生在受中生、老、死、死没、投生吗?不应这样说……乃至……在受中有受、想、行、识吗?不应这样说……乃至……受是四蕴有吗?不应这样说……乃至……

无色界是有、趣……乃至……自体获得吗?是的。受是有、趣……乃至……自体获得吗?不应这样说……乃至……有趣往无色界的业吗?是的。有趣往受的业吗?不应这样说……乃至……有趣往无色界的众生吗?是的。有趣往受的众生吗?不应这样说……乃至……

众生在无色界中生、老、死、死没、投生吗?是的。众生在受中生、老、死、死没、投生吗?不应这样说……乃至……在无色界中有受、想、行、识吗?是的。在受中有受、想、行、识吗?不应这样说……乃至……无色界是四蕴有吗?是的。受是四蕴有吗?不应这样说……乃至……

517Arūpino dhammā arūpadhātūti? Āmantā. Vedanā bhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi vedanūpagaṃ kammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi vedanūpagā sattāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… vedanāya sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… vedanāya atthi vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… vedanā catuvokārabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Arūpadhātu bhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Vedanā bhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi arūpadhātūpagaṃ kammanti? Āmantā. Atthi vedanūpagaṃ kammanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi arūpadhātūpagā sattāti? Āmantā. Atthi vedanūpagā sattāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Arūpadhātuyā sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Āmantā. Vedanāya sattā jāyanti jīyanti mīyanti cavanti upapajjantīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arūpadhātuyā atthi vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Āmantā. Vedanāya atthi vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… arūpadhātu catuvokārabhavoti? Āmantā. Vedanā catuvokārabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
518已对照

五百一十八、非色诸法是无色界,欲界中有受、想、行、识吗?是的。那欲界就是那无色界吗?不应这样说……乃至……那欲界就是那无色界吗?是的。具足欲有的人具足两种有——欲有与无色有吗?不应这样说……乃至……

有色诸法是色界,非色诸法是无色界,欲界中有色、受、想、行、识吗?是的。那欲界就是那色界、就是那无色界吗?不应这样说……乃至……那欲界就是那色界、就是那无色界吗?是的。具足欲有的人具足三种有——欲有、色有与无色有吗?不应这样说……乃至……

518Arūpino dhammā arūpadhātu, kāmadhātuyā atthi vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Āmantā. Sāva kāmadhātu, sā arūpadhātūti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sāva kāmadhātu, sā arūpadhātūti? Āmantā. Kāmabhavena samannāgato puggalo dvīhi bhavehi samannāgato hoti – kāmabhavena ca arūpabhavena cāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpino dhammā rūpadhātu, arūpino dhammā arūpadhātu, kāmadhātuyā atthi rūpaṃ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇanti? Āmantā. Sāva kāmadhātu, sā rūpadhātu, sā arūpadhātūti? Na hevaṃ vattabbe…pe… sāva kāmadhātu, sā rūpadhātu, sā arūpadhātūti? Āmantā. Kāmabhavena samannāgato puggalo tīhi bhavehi samannāgato hoti – kāmabhavena ca rūpabhavena ca arūpabhavena cāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
519已对照

无色界论终。

八、第八品

(七十九)七、色界之处论

五百一十九、色界中有具六处的自体吗?是的。那里有鼻处吗?是的。那里有香处吗?不应这样说……乃至……那里有舌处吗?是的。那里有味处吗?不应这样说……乃至……那里有身处吗?是的。那里有触处吗?不应这样说……乃至……

那里没有香处吗?是的。那里没有鼻处吗?不应这样说……乃至……那里没有味处吗?是的。那里没有舌处吗?不应这样说……乃至……那里没有触处吗?是的。那里没有身处吗?不应这样说……乃至……

519Atthi saḷāyataniko attabhāvo rūpadhātuyāti? Āmantā. Atthi tattha ghānāyatananti? Āmantā. Atthi tattha gandhāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi tattha jivhāyatananti? Āmantā. Atthi tattha rasāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi tattha kāyāyatananti? Āmantā. Atthi tattha phoṭṭhabbāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Natthi tattha gandhāyatananti? Āmantā. Natthi tattha ghānāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… natthi tattha rasāyatananti? Āmantā. Natthi tattha jivhāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… natthi tattha phoṭṭhabbāyatananti? Āmantā. Natthi tattha kāyāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
520已对照

五百二十、那里有眼处,有色处吗?是的。那里有鼻处,有香处吗?不应这样说……乃至……那里有眼处,有色处吗?是的。那里有舌处,有味处……乃至……那里有身处,有触处吗?不应这样说……乃至……那里有耳处,有声处……乃至……那里有意处,有法处吗?是的。那里有鼻处,有香处吗?不应这样说……乃至……那里有意处,有法处吗?是的。那里有舌处,有味处……乃至……那里有身处,有触处吗?不应这样说……乃至……

那里有鼻处,没有香处吗?是的。那里有眼处,没有色处吗?不应这样说……乃至……那里有鼻处,没有香处吗?是的。那里有耳处,没有声处……乃至……那里有意处,没有法处吗?不应这样说……乃至……那里有舌处,没有味处……乃至……那里有身处,没有触处吗?是的。那里有眼处,没有色处吗?不应这样说……乃至……那里有身处,没有触处吗?是的。那里有耳处,没有声处……乃至……那里有意处,没有法处吗?不应这样说……乃至……

520Atthi tattha cakkhāyatanaṃ, atthi rūpāyatananti? Āmantā. Atthi tattha ghānāyatanaṃ, atthi gandhāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi tattha cakkhāyatanaṃ, atthi rūpāyatananti? Āmantā. Atthi tattha jivhāyatanaṃ, atthi rasāyatanaṃ…pe… atthi tattha kāyāyatanaṃ, atthi phoṭṭhabbāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi tattha sotāyatanaṃ, atthi saddāyatanaṃ…pe… atthi tattha manāyatanaṃ, atthi dhammāyatananti? Āmantā. Atthi tattha ghānāyatanaṃ, atthi gandhāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi tattha manāyatanaṃ, atthi dhammāyatananti? Āmantā. Atthi tattha jivhāyatanaṃ, atthi rasāyatananti…pe… atthi tattha kāyāyatanaṃ, atthi phoṭṭhabbāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi tattha ghānāyatanaṃ, natthi gandhāyatananti? Āmantā. Atthi tattha cakkhāyatanaṃ, natthi rūpāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi tattha ghānāyatanaṃ, natthi gandhāyatananti? Āmantā. Atthi tattha sotāyatanaṃ, natthi saddāyatanaṃ…pe… atthi tattha manāyatanaṃ, natthi dhammāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi tattha jivhāyatanaṃ, natthi rasāyatanaṃ…pe… atthi tattha kāyāyatanaṃ, natthi phoṭṭhabbāyatananti? Āmantā. Atthi tattha cakkhāyatanaṃ, natthi rūpāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi tattha kāyāyatanaṃ, natthi phoṭṭhabbāyatananti? Āmantā. Atthi tattha sotāyatanaṃ, natthi saddāyatanaṃ …pe… atthi tattha manāyatanaṃ, natthi dhammāyatananti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
521已对照

五百二十一、那里有眼处,有色处,以那眼见那色吗?是的。那里有鼻处,有香处,以那鼻嗅那香吗?不应这样说……乃至……那里有眼处,有色处,以那眼见那色吗?是的。那里有舌处,有味处,以那舌尝那味……乃至……那里有身处,有触处,以那身触那所触吗?不应这样说……乃至……

那里有耳处,有声处……乃至……那里有意处,有法处,以那意识知那法吗?是的。那里有鼻处,有香处,以那鼻嗅那香吗?不应这样说……乃至……那里有意处,有法处,以那意识知那法吗?是的。那里有舌处,有味处……乃至……那里有身处,有触处,以那身触那所触吗?不应这样说……乃至……

那里有鼻处,有香处,却不以那鼻嗅那香吗?是的。那里有眼处,有色处,却不以那眼见那色吗?不应这样说……乃至……那里有鼻处,有香处,却不以那鼻嗅那香吗?是的。那里有耳处,有声处……乃至……那里有意处,有法处,却不以那意识知那法吗?不应这样说……乃至……

那里有舌处,有味处……乃至……那里有身处,有触处,却不以那身触那所触吗?是的。那里有耳处,有声处……乃至……那里有意处,有法处,却不以那意识知那法吗?不应这样说……乃至……

521Atthi tattha cakkhāyatanaṃ atthi rūpāyatanaṃ, tena cakkhunā taṃ rūpaṃ passatīti? Āmantā. Atthi tattha ghānāyatanaṃ atthi gandhāyatanaṃ, tena ghānena taṃ gandhaṃ ghāyatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi tattha cakkhāyatanaṃ atthi rūpāyatanaṃ, tena cakkhunā taṃ rūpaṃ passatīti? Āmantā. Atthi tattha jivhāyatanaṃ atthi rasāyatanaṃ, tāya jivhāya taṃ rasaṃ sāyati…pe… atthi tattha kāyāyatanaṃ atthi phoṭṭhabbāyatanaṃ, tena kāyena taṃ phoṭṭhabbaṃ phusatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi tattha sotāyatanaṃ atthi saddāyatanaṃ…pe… atthi tattha manāyatanaṃ atthi dhammāyatanaṃ, tena manena taṃ dhammaṃ vijānātīti? Āmantā. Atthi tattha ghānāyatanaṃ atthi gandhāyatanaṃ, tena ghānena taṃ gandhaṃ ghāyatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi tattha manāyatanaṃ atthi dhammāyatanaṃ, tena manena taṃ dhammaṃ vijānātīti? Āmantā. Atthi tattha jivhāyatanaṃ atthi rasāyatanaṃ…pe… atthi tattha kāyāyatanaṃ atthi phoṭṭhabbāyatanaṃ, tena kāyena taṃ phoṭṭhabbaṃ phusatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi tattha ghānāyatanaṃ atthi gandhāyatanaṃ, na ca tena ghānena taṃ gandhaṃ ghāyatīti? Āmantā. Atthi tattha cakkhāyatanaṃ atthi rūpāyatanaṃ, na ca tena cakkhunā taṃ rūpaṃ passatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi tattha ghānāyatanaṃ atthi gandhāyatanaṃ, na ca tena ghānena taṃ gandhaṃ ghāyatīti? Āmantā. Atthi tattha sotāyatanaṃ atthi saddāyatanaṃ…pe… atthi tattha manāyatanaṃ atthi dhammāyatanaṃ, na ca tena manena taṃ dhammaṃ vijānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi tattha jivhāyatanaṃ atthi rasāyatanaṃ…pe… atthi tattha kāyāyatanaṃ atthi phoṭṭhabbāyatanaṃ, na ca tena kāyena taṃ phoṭṭhabbaṃ phusatīti? Āmantā. Atthi tattha sotāyatanaṃ atthi saddāyatanaṃ…pe… atthi tattha manāyatanaṃ atthi dhammāyatanaṃ, na ca tena manena taṃ dhammaṃ vijānātīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
522已对照

五百二十二、那里有鼻处,有香处,以那鼻嗅那香吗?是的。那里有根香、心材香、树皮香、叶香、花香、果香、生腥香、腥臭香、好香、恶香吗?不应这样说……乃至……

那里有舌处,有味处,以那舌尝那味吗?是的。那里有根味、茎味、树皮味、叶味、花味、果味、酸、甜、苦、辛、咸、碱、甜酸、涩、可口、不可口吗?不应这样说……乃至……

那里有身处,有触处,以那身触那所触吗?是的。那里有坚硬、柔软、细滑、粗涩、乐触、苦触、重、轻吗?不应这样说……乃至……

522Atthi tattha ghānāyatanaṃ atthi gandhāyatanaṃ, tena ghānena taṃ gandhaṃ ghāyatīti? Āmantā. Atthi tattha mūlagandho sāragandho tacagandho pattagandho pupphagandho phalagandho āmagandho vissagandho sugandho duggandhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi tattha jivhāyatanaṃ atthi rasāyatanaṃ, tāya jivhāya taṃ rasaṃ sāyatīti? Āmantā. Atthi tattha mūlaraso khandharaso tacaraso pattaraso puppharaso phalaraso ambilaṃ madhuraṃ tittakaṃ kaṭukaṃ loṇiyaṃ khāriyaṃ lambilaṃ kasāvo sādu asādūti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi tattha kāyāyatanaṃ atthi phoṭṭhabbāyatanaṃ, tena kāyena taṃ phoṭṭhabbaṃ phusatīti? Āmantā. Atthi tattha kakkhaḷaṃ mudukaṃ saṇhaṃ pharusaṃ sukhasamphassaṃ dukkhasamphassaṃ garukaṃ lahukanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
523已对照

五百二十三、不应说“色界中有具六处的自体”吗?是的。不是那里有鼻相、舌相、身相吗?是的。若那里有鼻相、舌相、身相,那么,喂,就应当这样说:“色界中有具六处的自体。”

523Na vattabbaṃ – ‘‘saḷāyataniko attabhāvo rūpadhātuyā’’ti? Āmantā. Nanu atthi tattha ghānanimittaṃ jivhānimittaṃ kāyanimittanti? Āmantā. Hañci atthi tattha ghānanimittaṃ jivhānimittaṃ kāyanimittaṃ, tena vata re vattabbe – ‘‘saḷāyataniko attabhāvo rūpadhātuyā’’ti.
524已对照

色界之处论终。

八、第八品

(八十)八、无色中有色论

五百二十四、诸无色[界]中有色吗?是的。是色有、色趣、色众生居、色轮回、色生、色自体获得吗?不应这样说……乃至……不是无色有、无色趣、无色众生居、无色轮回、无色生、无色自体获得吗?是的。若是无色有……乃至……无色自体获得,那么,喂,也就不应当这样说:“诸无色[界]中有色。”

诸无色[界]中有色吗?是的。是五蕴有、趣、众生居、轮回、生、识住、自体获得吗?不应这样说……乃至……不是四蕴有……乃至……自体获得吗?是的。若是四蕴有、趣……乃至……自体获得,那么,喂,也就不应当这样说:“诸无色[界]中有色。”

524Atthi rūpaṃ arūpesūti? Āmantā. Rūpabhavo rūpagati rūpasattāvāso rūpasaṃsāro rūpayoni rūpattabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu arūpabhavo arūpagati arūpasattāvāso arūpasaṃsāro arūpayoni arūpattabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Hañci arūpabhavo…pe… arūpattabhāvapaṭilābho, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi rūpaṃ arūpesū’’ti. Atthi rūpaṃ arūpesūti? Āmantā. Pañcavokārabhavo gati sattāvāso saṃsāro yoni viññāṇaṭṭhiti attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu catuvokārabhavo…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Hañci catuvokārabhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābho, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi rūpaṃ arūpesū’’ti.
525已对照

五百二十五、色界中有色,而那是色有、色趣、色众生居、色轮回、色生、色自体获得吗?是的。诸无色[界]中有色,而那是色有、色趣……乃至……色自体获得吗?不应这样说……乃至……色界中有色,而那是五蕴有、趣……乃至……自体获得吗?是的。诸无色[界]中有色,而那是五蕴有、趣……乃至……自体获得吗?不应这样说……乃至……诸无色[界]中有色,而那是无色有、无色趣、无色众生居、无色轮回、无色生、无色自体获得吗?是的。色界中有色,而那是无色有、无色趣……乃至……无色自体获得吗?不应这样说……乃至……诸无色[界]中有色,而那是四蕴有、趣……乃至……自体获得吗?是的。色界中有色,而那是四蕴有、趣……乃至……自体获得吗?不应这样说……乃至……

525Atthi rūpaṃ rūpadhātuyā, so ca rūpabhavo rūpagati rūpasattāvāso rūpasaṃsāro rūpayoni rūpattabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Atthi rūpaṃ arūpesu, so ca rūpabhavo rūpagati…pe… rūpattabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi rūpaṃ rūpadhātuyā, so ca pañcavokārabhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Atthi rūpaṃ arūpesu, so ca pañcavokārabhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Atthi rūpaṃ arūpesu, so ca arūpabhavo arūpagati arūpasattāvāso arūpasaṃsāro arūpayoni arūpattabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Atthi rūpaṃ rūpadhātuyā [arūpadhātuyā (sabbattha)], so ca arūpabhavo arūpagati…pe… arūpattabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi rūpaṃ arūpesu, so ca catuvokārabhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Āmantā. Atthi rūpaṃ rūpadhātuyā [arūpadhātuyā (sabbattha)], so ca catuvokārabhavo gati…pe… attabhāvapaṭilābhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
526已对照

五百二十六、诸无色[界]中有色吗?是的。世尊不是说过诸色的出离即是无色吗?是的。若世尊说过诸色的出离即是无色,那么,喂,也就不应当这样说:“诸无色[界]中有色。”

世尊说过诸色的出离即是无色,诸无色[界]中有色吗?是的。世尊说过诸欲的出离即是出离(nekkhamma),诸出离中有诸欲,诸无漏[法]中有诸漏,诸不系属的[法]中有诸系属的[法]吗?不应这样说……乃至……

526Atthi rūpaṃ arūpesūti? Āmantā. Nanu rūpānaṃ nissaraṇaṃ arūpaṃ [itivu. 72; a. ni. 5.200; dī. ni. 3.321] vuttaṃ bhagavatāti? Āmantā. Hañci rūpānaṃ nissaraṇaṃ arūpaṃ [itivu. 72; a. ni. 5.200; dī. ni. 3.321] vuttaṃ bhagavatā, no ca vata re vattabbe – ‘‘atthi rūpaṃ arūpesū’’ti. Rūpānaṃ nissaraṇaṃ arūpaṃ vuttaṃ bhagavatā, atthi rūpaṃ arūpesūti? Āmantā. Kāmānaṃ nissaraṇaṃ nekkhammaṃ vuttaṃ bhagavatā, atthi nekkhammesu kāmā, atthi anāsavesu āsavā, atthi apariyāpannesu pariyāpannāti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
527已对照

无色中有色论终。

八、第八品

(八十一)九、色是业论

五百二十七、由善心所等起的身业之色是善的吗?是的。是有所缘的,它有转向、关注、摄持、作意、思、希求、愿求吗?不应这样说……乃至……不是无所缘的,它没有转向、关注、摄持、作意、思、希求、愿求吗?是的。若是无所缘的,它没有转向……乃至……愿求,那么,喂,也就不应当这样说:“由善心所等起的身业之色是善的。”

由善心所等起的触是善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?是的。由善心所等起的身业之色是善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……由善心所等起的受……乃至……想……思……信……精进……念……定……乃至……慧是善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?是的。由善心所等起的身业之色是善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……

由善心所等起的身业之色是善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?是的。由善心所等起的触是善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……由善心所等起的身业之色是善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?是的。由善心所等起的受……乃至……想……思……信……精进……念……定……乃至……慧是善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……

527Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ kusalanti? Āmantā. Sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā ābhogo samannāhāro manasikāro cetanā patthanā paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā ābhogo samannāhāro manasikāro cetanā patthanā paṇidhīti? Āmantā. Hañci anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti, no ca vata re vattabbe – ‘‘kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ kusala’’nti. Kusalena cittena samuṭṭhito phasso kusalo sārammaṇo, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ kusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kusalena cittena samuṭṭhitā vedanā…pe… saññā… cetanā… saddhā… vīriyaṃ… sati… samādhi…pe… paññā kusalā sārammaṇā, atthi tāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ kusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ kusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhito phasso kusalo anārammaṇo, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ kusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitā vedanā…pe… saññā… cetanā… saddhā… vīriyaṃ… sati… samādhi…pe… paññā kusalā anārammaṇā, natthi tāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
528已对照

五百二十八、由善心所等起的身业之色是善的吗?是的。凡由善心所等起的任何色,那一切都是善的吗?不应这样说……乃至……

由善心所等起的身业之色是善的吗?是的。由善心所等起的色处是善的吗?不应这样说……乃至……由善心所等起的身业之色是善的吗?是的。由善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……乃至……地界……水界……火界……乃至……风界是善的吗?不应这样说……乃至……

由善心所等起的色处是无记的吗?是的。由善心所等起的身业之色是无记的吗?不应这样说……乃至……由善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……乃至……地界……水界……火界……乃至……风界是无记的吗?是的。由善心所等起的身业之色是无记的吗?不应这样说……乃至……

528Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ kusalanti? Āmantā. Yaṃ kiñci kusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpaṃ sabbaṃ taṃ kusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ kusalanti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ kusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ kusalanti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ…pe… pathavīdhātu … āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu kusalāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ abyākatanti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ…pe… pathavīdhātu… āpodhātu … tejodhātu …pe… vāyodhātu abyākatāti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
529已对照

五百二十九、由善心所等起的身业之色是无所缘的、善的吗?是的。由善心所等起的色处是无所缘的、善的吗?不应这样说……乃至……由善心所等起的身业之色是无所缘的、善的吗?是的。由善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……乃至……地界……水界……火界……乃至……风界是无所缘的、善的吗?不应这样说……乃至……

由善心所等起的色处是无所缘的、无记的吗?是的。由善心所等起的身业之色是无所缘的、无记的吗?不应这样说……乃至……由善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……乃至……地界……水界……火界……乃至……风界是无所缘的、无记的吗?是的。由善心所等起的身业之色是无所缘的、无记的吗?不应这样说……乃至……

529Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ kusalanti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ anārammaṇaṃ kusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ kusalanti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ…pe… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu anārammaṇā kusalāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ anārammaṇaṃ abyākatanti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ … rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ…pe… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu anārammaṇā abyākatāti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
530已对照

五百三十、由善心所等起的身业之色是与触不相应的、善的吗?是的。由善心所等起的色处是与触不相应的、善的吗?不应这样说……乃至……由善心所等起的身业之色是与触不相应的、善的吗?是的。由善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……乃至……地界……水界……火界……乃至……风界是与触不相应的、善的吗?不应这样说……乃至……

由善心所等起的色处是与触不相应的、无记的吗?是的。由善心所等起的身业之色是与触不相应的、无记的吗?不应这样说……乃至……由善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……乃至……地界……水界……火界……乃至……风界是与触不相应的、无记的吗?是的。由善心所等起的身业之色是与触不相应的、无记的吗?不应这样说……乃至……

530Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ phassavippayuttaṃ kusalanti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ phassavippayuttaṃ kusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ phassavippayuttaṃ kusalanti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ…pe… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu phassavippayuttā kusalāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ phassavippayuttaṃ abyākatanti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ phassavippayuttaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ…pe… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu phassavippayuttā abyākatāti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ phassavippayuttaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
531已对照

五百三十一、由善心所等起的身业之色是无所缘的、与触不相应的、善的吗?是的。由善心所等起的色处是无所缘的、与触不相应的、善的吗?不应这样说……乃至……由善心所等起的身业之色是无所缘的、与触不相应的、善的吗?是的。由善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……乃至……地界……水界……火界……乃至……风界是无所缘的、与触不相应的、善的吗?不应这样说……乃至……

由善心所等起的色处是无所缘的、与触不相应的、无记的吗?是的。由善心所等起的身业之色是无所缘的、与触不相应的、无记的吗?不应这样说……乃至……由善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……乃至……地界……水界……火界……乃至……风界是无所缘的、与触不相应的、无记的吗?是的。由善心所等起的身业之色是无所缘的、与触不相应的、无记的吗?不应这样说……乃至……

531Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ phassavippayuttaṃ kusalanti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ anārammaṇaṃ phassavippayuttaṃ kusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ phassavippayuttaṃ kusalanti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ…pe… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu anārammaṇā phassavippayuttā kusalāti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ anārammaṇaṃ phassavippayuttaṃ abyākatanti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ phassavippayuttaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ…pe… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu anārammaṇā phassavippayuttā abyākatāti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ phassavippayuttaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
532已对照

五百三十二、由善心所等起的语业之色是善的吗?是的。是有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……不是无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?是的。若是无所缘的,它没有转向……乃至……愿求,那么,喂,也就不应当这样说:“由善心所等起的语业之色是善的。”

由善心所等起的触是善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?是的。由善心所等起的语业之色是善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……由善心所等起的受……乃至……想……思……信……精进……念……定……乃至……慧是善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?是的。由善心所等起的语业之色是善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……

由善心所等起的语业之色是善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?是的。由善心所等起的触是善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……由善心所等起的语业之色是善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?是的。由善心所等起的受……乃至……想……思……信……精进……念……定……乃至……慧是善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……

由善心所等起的语业之色是善的吗?是的。凡由善心所等起的任何色,那一切都是善的吗?不应这样说……乃至……如身业,语业也是如此。

532Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ kusalanti? Āmantā. Sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhi; no ca vata re vattabbe – ‘‘kusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ kusala’’nti. Kusalena cittena samuṭṭhito phasso kusalo sārammaṇo, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ kusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kusalena cittena samuṭṭhitā vedanā…pe… saññā… cetanā… saddhā… vīriyaṃ… sati… samādhi…pe… paññā kusalā sārammaṇā, atthi tāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ kusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ kusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhito phasso kusalo anārammaṇo, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ kusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Kusalena cittena samuṭṭhitā vedanā…pe… saññā… cetanā… saddhā… vīriyaṃ… sati… samādhi…pe… paññā kusalā anārammaṇā, natthi tāya āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ kusalanti? Āmantā. Yaṃ kiñci kusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpaṃ sabbaṃ taṃ kusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… yathā kāyakammaṃ tathā vacīkammanti.
533已对照

五百三十三、由不善心所等起的身业之色是不善的吗?是的。是有所缘的,它有转向、关注、摄持、作意、思、希求、愿求吗?不应这样说……乃至……不是无所缘的,它没有转向、关注、摄持、作意、思、希求、愿求吗?是的。若是无所缘的,它没有转向、关注、摄持、作意、思、希求、愿求,那么,喂,也就不应当这样说:“由不善心所等起的身业之色是不善的。”

由不善心所等起的触是不善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?是的。由不善心所等起的身业之色是不善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……由不善心所等起的受……乃至……想……思……贪……瞋……痴……慢……见……疑……昏沉……掉举……无惭……乃至……无愧是不善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?是的。由不善心所等起的身业之色是不善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……

由不善心所等起的身业之色是不善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?是的。由不善心所等起的触是不善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……由不善心所等起的身业之色是不善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?是的。由不善心所等起的受……乃至……想……思……贪……瞋……痴……慢……见……疑……昏沉……掉举……无惭……乃至……无愧是不善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……

由不善心所等起的身业之色是不善的吗?是的。凡由不善心所等起的任何色,那一切都是不善的吗?不应这样说……乃至……

533Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ akusalanti? Āmantā. Sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā ābhogo samannāhāro manasikāro cetanā patthanā paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā ābhogo samannāhāro manasikāro cetanā patthanā paṇidhīti? Āmantā. Hañci anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā ābhogo samannāhāro manasikāro cetanā patthanā paṇidhi; no ca vata re vattabbe – ‘‘akusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ akusala’’nti. Akusalena cittena samuṭṭhito phasso akusalo sārammaṇo, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ akusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… akusalena cittena samuṭṭhitā vedanā…pe… saññā… cetanā… rāgo… doso… moho… māno… diṭṭhi… vicikicchā… thinaṃ… uddhaccaṃ… ahirikaṃ…pe… anottappaṃ akusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ akusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ akusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhito phasso akusalo anārammaṇo, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… akusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ akusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitā vedanā…pe… saññā… cetanā… rāgo… doso… moho… māno… diṭṭhi… vicikicchā… thinaṃ… uddhaccaṃ… ahirikaṃ…pe… anottappaṃ akusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ kāyakammaṃ rūpaṃ akusalanti? Āmantā. Yaṃ kiñci akusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpaṃ sabbaṃ taṃ akusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
534已对照

五百三十四、由不善心所等起的语业之色是不善的吗?是的。是有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……不是无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?是的。若是无所缘的,它没有转向……乃至……愿求,那么,喂,也就不应当这样说:“由不善心所等起的语业之色是不善的。”

由不善心所等起的触是不善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?是的。由不善心所等起的语业之色是不善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……由不善心所等起的受……乃至……想……思……贪……瞋……痴……慢……见……疑……昏沉……掉举……无惭……乃至……无愧是不善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?是的。由不善心所等起的语业之色是不善的、有所缘的,它有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……

由不善心所等起的语业之色是不善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?是的。由不善心所等起的触是不善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……由不善心所等起的语业之色是不善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?是的。由不善心所等起的受……乃至……想……思……贪……瞋……痴……慢……见……疑……昏沉……掉举……无惭……乃至……无愧是不善的、无所缘的,它没有转向……乃至……愿求吗?不应这样说……乃至……

由不善心所等起的语业之色是不善的吗?是的。凡由不善心所等起的任何色,那一切都是不善的吗?不应这样说……乃至……

534Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ akusalanti? Āmantā. Sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… nanu anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Hañci anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhi; no ca vata re vattabbe – ‘‘akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ akusala’’nti. Akusalena cittena samuṭṭhito phasso akusalo sārammaṇo, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ akusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… akusalena cittena samuṭṭhitā vedanā…pe… saññā … cetanā… rāgo… doso… moho… māno… diṭṭhi… vicikicchā… thinaṃ… uddhaccaṃ… ahirikaṃ…pe… anottappaṃ akusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ akusalaṃ sārammaṇaṃ, atthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ akusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhito phasso akusalo anārammaṇo, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ akusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitā vedanā…pe… saññā… cetanā… rāgo… doso… moho… māno… diṭṭhi… vicikicchā… thinaṃ… uddhaccaṃ… ahirikaṃ…pe… anottappaṃ akusalaṃ anārammaṇaṃ, natthi tassa āvaṭṭanā…pe… paṇidhīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ akusalanti? Āmantā. Yaṃ kiñci akusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpaṃ sabbaṃ taṃ akusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
535已对照

五百三十五、由不善心所等起的语业之色是不善的吗?是的。由不善心所等起的色处是不善的吗?不应这样说……乃至……由不善心所等起的语业之色是不善的吗?是的。由不善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……乃至……地界……水界……火界……乃至……风界、不净、泪、血、汗是不善的吗?不应这样说……乃至……

由不善心所等起的色处是无记的吗?是的。由不善心所等起的语业之色是无记的吗?不应这样说……乃至……由不善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……乃至……地界……水界……火界……乃至……风界、不净、泪、血、汗是无记的吗?是的。由不善心所等起的语业之色是无记的吗?不应这样说……乃至……

535Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ akusalanti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ akusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ akusalanti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ…pe… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu asuci assu lohitaṃ sedo akusaloti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ abyākatanti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… akusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ…pe… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu asuci assu lohitaṃ sedo abyākatoti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
536已对照

五百三十六、由不善心所等起的语业之色是无所缘的、不善的吗?是的。由不善心所等起的色处是无所缘的、不善的吗?不应这样说……乃至……由不善心所等起的语业之色是无所缘的、不善的吗?是的。由不善心所等起的声处……乃至……香处……乃至……味处……乃至……触处……地界……水界……火界……乃至……风界、不净、泪、血、汗是无所缘的、不善的吗?不应这样说……乃至……

由不善心所等起的色处是无所缘的、无记的吗?是的。由不善心所等起的语业之色是无所缘的、无记的吗?不应这样说……乃至……由不善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……乃至……地界……水界……火界……乃至……风界、不净、泪、血、汗是无所缘的、无记的吗?是的。由不善心所等起的语业之色是无所缘的、无记的吗?不应这样说……乃至……

536Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ akusalanti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ anārammaṇaṃ akusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ akusalanti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ…pe… rasāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu asuci assu lohitaṃ sedo anārammaṇo akusaloti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ anārammaṇaṃ abyākatanti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… akusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ…pe… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu asuci assu lohitaṃ sedo anārammaṇo abyākatoti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
537已对照

五百三十七、由不善心所等起的语业之色是与触不相应的、不善的吗?是的。由不善心所等起的色处是与触不相应的、不善的吗?不应这样说……乃至……由不善心所等起的语业之色是与触不相应的、不善的吗?是的。由不善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……地界……水界……火界……乃至……风界、不净、泪、血、汗是与触不相应的、不善的吗?不应这样说……乃至……

由不善心所等起的色处是与触不相应的、无记的吗?是的。由不善心所等起的语业之色是无所缘的、与触不相应的、无记的吗?不应这样说……乃至……由不善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……地界……水界……火界……乃至……风界、不净、泪、血、汗是无所缘的、与触不相应的、无记的吗?是的。由不善心所等起的语业之色是无所缘的、与触不相应的、无记的吗?不应这样说……乃至……

由不善心所等起的语业之色是无所缘的、与触不相应的、不善的吗?是的。由不善心所等起的色处是无所缘的、与触不相应的、不善的吗?不应这样说……乃至……由不善心所等起的语业之色是无所缘的、与触不相应的、不善的吗?是的。由不善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……地界……水界……火界……乃至……风界、不净、泪、血、汗是无所缘的、与触不相应的、不善的吗?不应这样说……乃至……

由不善心所等起的色处是无所缘的、与触不相应的、无记的吗?是的。由不善心所等起的语业之色是无所缘的、与触不相应的、无记的吗?不应这样说……乃至……由不善心所等起的声处……乃至……香处……味处……触处……地界……水界……火界……乃至……风界、不净、泪、血、汗是无所缘的、与触不相应的、无记的吗?是的。由不善心所等起的语业之色是无所缘的、与触不相应的、无记的吗?不应这样说……乃至……

537Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ phassavippayuttaṃ akusalanti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ phassavippayuttaṃ akusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ phassavippayuttaṃ akusalanti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu asuci assu lohitaṃ sedo phassavippayutto akusaloti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ phassavippayuttaṃ abyākatanti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ phassavippayuttaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… akusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu asuci assu lohitaṃ sedo anārammaṇo phassavippayutto abyākatoti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ phassavippayuttaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ phassavippayuttaṃ akusalanti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ anārammaṇaṃ phassavippayuttaṃ akusalanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ phassavippayuttaṃ akusalanti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu asuci assu lohitaṃ sedo anārammaṇo phassavippayutto akusaloti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ rūpāyatanaṃ anārammaṇaṃ phassavippayuttaṃ abyākatanti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ phassavippayuttaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… akusalena cittena samuṭṭhitaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ… phoṭṭhabbāyatanaṃ… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu asuci assu lohitaṃ sedo anārammaṇo phassavippayutto abyākatoti? Āmantā. Akusalena cittena samuṭṭhitaṃ vacīkammaṃ rūpaṃ anārammaṇaṃ phassavippayuttaṃ abyākatanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
538已对照

五百三十八、不应说“色既是善的,也是不善的”吗?是的。不是身业、语业既是善的,也是不善的吗?是的。若身业、语业既是善的,也是不善的,那么,喂,就应当这样说:“色既是善的,也是不善的。”

色既是善的,也是不善的吗?是的。眼处既是善的,也是不善的吗?不应这样说……乃至……色既是善的,也是不善的吗?是的。耳处……乃至……鼻处……舌处……身处……色处……声处……香处……味处……触处……地界……水界……火界……乃至……风界、不净、泪、血、汗既是善的,也是不善的吗?不应这样说……乃至……

身是色,身业是色吗?是的。意是色,意业是色吗?不应这样说……乃至……意是非色,意业是非色吗?是的。身是非色,身业是非色吗?不应这样说……乃至……

“身是色”,“身业是色”吗?是的。“眼处是色”,“眼识是色”吗?不应这样说……乃至……“身是色”,“身业是色”吗?是的。“耳处是色”,“耳识是色”吗?不应这样说……乃至……“身是色”,“身业是色”吗?是的。“鼻处是色”,“鼻识是色”吗?不应这样说……乃至……“身是色”,“身业是色”吗?是的。“舌处是色”,“舌识是色”吗?不应这样说……乃至……“身是色”,“身业是色”吗?是的。“身处是色”,“身识是色”吗?不应这样说……乃至……

538Na vattabbaṃ – ‘‘rūpaṃ kusalampi akusalampī’’ti? Āmantā. Nanu kāyakammaṃ vacīkammaṃ kusalampi akusalampīti? Āmantā. Hañci kāyakammaṃ vacīkammaṃ kusalampi akusalampi, tena vata re vattabbe – ‘‘rūpaṃ kusalampi akusalampī’’ti. Rūpaṃ kusalampi akusalampīti? Āmantā. Cakkhāyatanaṃ kusalampi akusalampīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpaṃ kusalampi akusalampīti? Āmantā. Sotāyatanaṃ…pe… ghānāyatanaṃ… jivhāyatanaṃ… kāyāyatanaṃ… rūpāyatanaṃ… saddāyatanaṃ… gandhāyatanaṃ… rasāyatanaṃ … phoṭṭhabbāyatanaṃ… pathavīdhātu… āpodhātu… tejodhātu…pe… vāyodhātu asuci assu lohitaṃ sedo kusalopi akusalopīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kāyo rūpaṃ, kāyakammaṃ rūpanti? Āmantā. Mano rūpaṃ, manokammaṃ rūpanti? Na hevaṃ vattabbe …pe… mano arūpaṃ, manokammaṃ arūpanti? Āmantā. Kāyo arūpaṃ, kāyakammaṃ arūpanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kāyo rūpanti, kāyakammaṃ rūpanti? Āmantā. Cakkhāyatanaṃ rūpanti, cakkhuviññāṇaṃ rūpanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāyo rūpanti, kāyakammaṃ rūpanti? Āmantā. Sotāyatanaṃ rūpanti, sotaviññāṇaṃ rūpanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāyo rūpanti, kāyakammaṃ rūpanti? Āmantā. Ghānāyatanaṃ rūpanti, ghānaviññāṇaṃ rūpanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāyo rūpanti, kāyakammaṃ rūpanti? Āmantā. Jivhāyatanaṃ rūpanti, jivhāviññāṇaṃ rūpanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kāyo rūpanti, kāyakammaṃ rūpanti? Āmantā. Kāyāyatanaṃ rūpanti, kāyaviññāṇaṃ rūpanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
539已对照

五百三十九、色是业吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,我说思即是业。[人]思了之后,以身、语、意造业。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“色是业。”

色是业吗?是的。世尊不是说过吗:“阿难,或者,有身时,以身思为因而生起内在的苦乐。阿难,或者,有语时,以语思为因而生起内在的苦乐。阿难,或者,有意时,以意思为因而生起内在的苦乐。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“色是业。”

色是业吗?是的。世尊不是说过吗:“诸比丘,三种身思是不善身业,导致苦的、有苦异熟的;诸比丘,四种语思是不善语业,导致苦的、有苦异熟的;诸比丘,三种意思是不善意业,导致苦的、有苦异熟的;诸比丘,三种身思是善身业,导致乐的、有乐异熟的;诸比丘,四种语思是善语业,导致乐的、有乐异熟的;诸比丘,三种意思是善意业,导致乐的、有乐异熟的。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“色是业。”

色是业吗?是的。世尊不是说过吗:“阿难,如果这愚痴人三弥提被游方者波吒厘子这样问时,这样回答:‘贤友波吒厘子,以身、语、意作了能感受乐的故思之业后,他感受乐;贤友波吒厘子,以身、语、意作了能感受苦的故思之业后,他感受苦;贤友波吒厘子,以身、语、意作了能感受不苦不乐的故思之业后,他感受不苦不乐。’阿难,这样回答的愚痴人三弥提,就是对游方者波吒厘子作了正确的回答。”确有[这]经吗?是的。那么,就不应说:“色是业。”

539Rūpaṃ kammanti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘cetanāhaṃ, bhikkhave, kammaṃ vadāmi; cetayitvā kammaṃ karoti kāyena vācāya manasā’’ti [a. ni. 6.63 nibbedhikasutte]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘rūpaṃ kamma’’nti. Rūpaṃ kammanti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘kāye vā, ānanda [hānanda (saṃ. ni. 2.25)], sati kāyasañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ; vācāya vā, ānanda [hānanda (saṃ. ni. 2.25)], sati vacīsañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkhaṃ; mane vā, ānanda [hānanda (saṃ. ni. 2.25)], sati manosañcetanāhetu uppajjati ajjhattaṃ sukhadukkha’’nti [saṃ. ni. 2.25; a. ni. 4.171]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘rūpaṃ kamma’’nti. Rūpaṃ kammanti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘tividhā, bhikkhave, kāyasañcetanā akusalaṃ kāyakammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipākaṃ; catubbidhā, bhikkhave, vacīsañcetanā akusalaṃ vacīkammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipākaṃ; tividhā, bhikkhave, manosañcetanā akusalaṃ manokammaṃ dukkhudrayaṃ dukkhavipākaṃ; tividhā, bhikkhave, kāyasañcetanā kusalaṃ kāyakammaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākaṃ; catubbidhā, bhikkhave, vacīsañcetanā kusalaṃ vacīkammaṃ sukhudrayaṃ sukhavipākaṃ; tividhā, bhikkhave, manosañcetanā kusalaṃ manokammaṃ sukhudrayaṃ sukhavipāka’’nti [a. ni. 10.217 thokaṃ pana visadisaṃ]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘rūpaṃ kamma’’nti. Rūpaṃ kammanti? Āmantā. Nanu vuttaṃ bhagavatā – ‘‘sacāyaṃ, ānanda, samiddhi moghapuriso pāṭaliputtassa [potaliputtassa (ma. ni. 3.300)] paribbājakassa evaṃ puṭṭho evaṃ byākareyya – ‘sañcetaniyaṃ, āvuso pāṭaliputta, kammaṃ katvā kāyena vācāya manasā sukhavedaniyaṃ sukhaṃ so vedayati; sañcetaniyaṃ, āvuso pāṭaliputta, kammaṃ katvā kāyena vācāya manasā dukkhavedaniyaṃ dukkhaṃ so vedayati; sañcetaniyaṃ, āvuso pāṭaliputta, kammaṃ katvā kāyena vācāya manasā adukkhamasukhavedaniyaṃ adukkhamasukhaṃ so vedayatī’ti, evaṃ byākaramāno kho, ānanda, samiddhi moghapuriso pāṭaliputtassa paribbājakassa sammā byākaramāno byākareyyā’’ti [ma. ni. 3.300]! Attheva suttantoti? Āmantā. Tena hi na vattabbaṃ – ‘‘rūpaṃ kamma’’nti.
540已对照

色是业论终。

八、第八品

(八十二)十、命根论

五百四十、没有色命根吗?是的。没有有色诸法的寿、住、存续、维持、活动、转起、护持吗?不应这样说……乃至……有有色诸法的寿、住、存续、维持、活动、转起、护持吗?是的。若有有色诸法的寿、住、存续、维持、活动、转起、护持,那么,喂,也就不应当这样说:“没有色命根。”

有非色诸法的寿、住、存续、维持、活动、转起、护持,有非色命根吗?是的。有有色诸法的寿、住、存续、维持、活动、转起、护持,有色命根吗?不应这样说……乃至……有有色诸法的寿、住、存续、维持、活动、转起、护持,没有色命根吗?是的。有非色诸法的寿、住、存续、维持、活动、转起、护持,没有非色命根吗?不应这样说……乃至……

非色诸法的寿是非色命根吗?是的。有色诸法的寿是色命根吗?不应这样说……乃至……有色诸法的寿不应说是“色命根”吗?是的。非色诸法的寿不应说是“非色命根”吗?不应这样说……乃至……

540Natthi rūpajīvitindriyanti? Āmantā. Natthi rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanāti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanāti? Āmantā. Hañci atthi rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi rūpajīvitindriya’’nti. Atthi arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā, atthi arūpajīvitindriyanti? Āmantā. Atthi rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā, atthi rūpajīvitindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… atthi rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā, natthi rūpajīvitindriyanti? Āmantā. Atthi arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā, natthi arūpajīvitindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu arūpajīvitindriyanti? Āmantā. Rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu rūpajīvitindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe… rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu na vattabbaṃ – ‘‘rūpajīvitindriya’’nti? Āmantā. Arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu na vattabbaṃ – ‘‘arūpajīvitindriya’’nti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
541已对照

五百四十一、有色诸法的寿是非色命根吗?是的。非色诸法的寿是色命根吗?不应这样说……乃至……

非色诸法的寿不应说是“色命根”吗?是的。有色诸法的寿不应说是“非色命根”吗?不应这样说……乃至……

有色诸法与非色诸法的寿是非色命根吗?是的。有色诸法与非色诸法的寿是色命根吗?不应这样说……乃至……

有色诸法与非色诸法的寿不应说是“色命根”吗?是的。有色诸法与非色诸法的寿不应说是“非色命根”吗?不应这样说……乃至……没有色命根吗?是的。入灭尽定者没有命根吗?不应这样说……乃至……

541Rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu arūpajīvitindriyanti? Āmantā. Arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu rūpajīvitindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Arūpīnaṃ dhammānaṃ āyu na vattabbaṃ – ‘‘rūpajīvitindriya’’nti? Āmantā. Rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu na vattabbaṃ – ‘‘arūpajīvitindriya’’nti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpīnañca arūpīnañca dhammānaṃ āyu arūpajīvitindriyanti? Āmantā. Rūpīnañca arūpīnañca dhammānaṃ āyu rūpajīvitindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Rūpīnañca arūpīnañca dhammānaṃ āyu na vattabbaṃ – ‘‘rūpajīvitindriya’’nti? Āmantā. Rūpīnañca arūpīnañca dhammānaṃ āyu na vattabbaṃ – ‘‘arūpajīvitindriya’’nti? Na hevaṃ vattabbe…pe… natthi rūpajīvitindriyanti? Āmantā. Nirodhaṃ samāpannassa natthi jīvitindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
542已对照

五百四十二、入灭尽定者有命根吗?是的。若入灭尽定者有命根,那么,喂,也就不应当这样说:“没有色命根。”

入灭尽定者有命根吗?是的。系属哪一蕴?系属行蕴。入灭尽定者有行蕴吗?不应这样说……乃至……

入灭尽定者有行蕴吗?是的。入灭尽定者有受蕴……乃至……想蕴……乃至……识蕴吗?不应这样说……乃至……

入灭尽定者有受蕴……乃至……想蕴……乃至……识蕴吗?是的。[他]并非入灭尽定者吗?不应这样说……乃至……

542Nirodhaṃ samāpannassa atthi jīvitindriyanti? Āmantā. Hañci nirodhaṃ samāpannassa atthi jīvitindriyaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi rūpajīvitindriya’’nti. Nirodhaṃ samāpannassa atthi jīvitindriyanti? Āmantā. Katamakkhandhapariyāpannanti? Saṅkhārakkhandhapariyāpannanti. Nirodhaṃ samāpannassa atthi saṅkhārakkhandhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Nirodhaṃ samāpannassa atthi saṅkhārakkhandhoti? Āmantā. Nirodhaṃ samāpannassa atthi vedanākkhandho…pe… saññākkhandho…pe… viññāṇakkhandhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Nirodhaṃ samāpannassa atthi vedanākkhandho…pe… saññākkhandho…pe… viññāṇakkhandhoti? Āmantā. Na nirodhaṃ samāpannoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
543已对照

五百四十三、没有色命根吗?是的。无想众生没有命根吗?不应这样说……乃至……

无想众生有命根吗?是的。若无想众生有命根,那么,喂,也就不应当这样说:“没有色命根。”无想众生有命根吗?是的。系属哪一蕴?系属行蕴。无想众生有行蕴吗?不应这样说……乃至……

无想众生有行蕴吗?是的。无想众生有受蕴……乃至……想蕴……乃至……识蕴吗?不应这样说……乃至……

无想众生有受蕴……乃至……想蕴……乃至……识蕴吗?是的。[那]是五蕴有吗?不应这样说……乃至……

543Natthi rūpajīvitindriyanti? Āmantā. Asaññasattānaṃ natthi jīvitindriyanti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Asaññasattānaṃ atthi jīvitindriyanti? Āmantā. Hañci asaññasattānaṃ atthi jīvitindriyaṃ, no ca vata re vattabbe – ‘‘natthi rūpajīvitindriya’’nti. Asaññasattānaṃ atthi jīvitindriyanti? Āmantā. Katamakkhandhapariyāpannanti? Saṅkhārakkhandhapariyāpannanti. Asaññasattānaṃ atthi saṅkhārakkhandhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Asaññasattānaṃ atthi saṅkhārakkhandhoti? Āmantā. Asaññasattānaṃ atthi vedanākkhandho…pe… saññākkhandho…pe… viññāṇakkhandhoti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Asaññasattānaṃ atthi vedanākkhandho…pe… saññākkhandho…pe… viññāṇakkhandhoti? Āmantā. Pañcavokārabhavoti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
544已对照

五百四十四、由寻求投生的心所等起的命根,在寻求投生的心坏灭时,一部分坏灭吗?是的。由寻求投生的心所等起的触,在寻求投生的心坏灭时,一部分坏灭吗?不应这样说……乃至……

由寻求投生的心所等起的触,在寻求投生的心坏灭时,无余地坏灭吗?是的。由寻求投生的心所等起的命根,在寻求投生的心坏灭时,无余地坏灭吗?不应这样说……乃至……

544Upapattesiyena cittena samuṭṭhitaṃ jīvitindriyaṃ upapattesiye citte bhijjamāne ekadesaṃ bhijjatīti? Āmantā. Upapattesiyena cittena samuṭṭhito phasso upapattesiye citte bhijjamāne ekadeso bhijjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Upapattesiyena cittena samuṭṭhito phasso upapattesiye citte bhijjamāne anavaseso bhijjatīti? Āmantā. Upapattesiyena cittena samuṭṭhitaṃ jīvitindriyaṃ upapattesiye citte bhijjamāne anavasesaṃ bhijjatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
545已对照

五百四十五、有两种命根吗?是的。以两种命而活,以两种死而死吗?是的。

545Dve jīvitindriyānīti? Āmantā. Dvīhi jīvitehi jīvati, dvīhi maraṇehi mīyatīti? Āmantā [na hevaṃ vattabbe (syā. kaṃ. pī.)].
546已对照

命根论终。

八、第八品

(八十三)十一、业因论

五百四十六、阿罗汉因业而从阿罗汉果退失吗?是的。须陀洹因业而从须陀洹果退失吗?不应这样说……乃至……阿罗汉因业而从阿罗汉果退失吗?是的。斯陀含……乃至……阿那含因业而从阿那含果退失吗?不应这样说……乃至……

须陀洹因业而不从须陀洹果退失吗?是的。阿罗汉因业而不从阿罗汉果退失吗?不应这样说……乃至……斯陀含……乃至……阿那含因业而不从阿那含果退失吗?是的。阿罗汉因业而不从阿罗汉果退失吗?不应这样说……乃至……

阿罗汉因业而从阿罗汉果退失吗?是的。因杀生业吗?不应这样说……乃至……因不与取业……乃至……因欲邪行业……因虚妄语业……因离间语业……因粗恶语业……因杂秽语业……因杀母业……因杀父业……因杀阿罗汉业……因出[佛]血业……乃至……因破僧业吗?不应这样说……乃至……

因哪种业?因为[他曾]诽谤诸阿罗汉。阿罗汉因诽谤阿罗汉之业而从阿罗汉果退失吗?是的。凡诽谤诸阿罗汉者,他们全都作证阿罗汉果吗?不应这样说……乃至……

546Kammahetu arahā arahattā parihāyatīti? Āmantā. Kammahetu sotāpanno sotāpattiphalā parihāyatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe… kammahetu arahā arahattā parihāyatīti? Āmantā. Kammahetu sakadāgāmī…pe… anāgāmī anāgāmiphalā parihāyatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kammahetu sotāpanno sotāpattiphalā na parihāyatīti? Āmantā. Kammahetu arahā arahattā na parihāyatīti? Na hevaṃ vattabbe …pe… kammahetu sakadāgāmī…pe… anāgāmī anāgāmiphalā na parihāyatīti? Āmantā. Kammahetu arahā arahattā na parihāyatīti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Kammahetu arahā arahattā parihāyatīti? Āmantā. Pāṇātipātakammassa hetūti? Na hevaṃ vattabbe…pe… adinnādānakammassa hetu…pe… kāmesumicchācārakammassa hetu… musāvādakammassa hetu… pisuṇavācākammassa hetu… pharusavācākammassa hetu… samphappalāpakammassa hetu… mātughātakammassa [mātughātakakammassa (syā.), mātughātikammassa (ka.) tathā pitughātaarahantaghātakammassātipadesu] hetu… pitughātakammassa hetu… arahantaghātakammassa hetu… ruhiruppādakammassa hetu…pe… saṅghabhedakammassa hetūti? Na hevaṃ vattabbe…pe…. Katamassa kammassa hetūti? Handa hi arahantānaṃ abbhācikkhatīti. Arahantānaṃ abbhācikkhanakammassa hetu arahā arahattā parihāyatīti? Āmantā. Ye keci arahantānaṃ abbhācikkhanti, sabbe te arahattaṃ sacchikarontīti? Na hevaṃ vattabbe…pe….
546已对照

业因论终。

第八品。

其摄颂——

六趣、中有,唯五欲功德是欲界,唯五处是欲,有色诸法是色界,非色诸法是无色界,色界中有具六处的自体,诸无色[界]中有色,色是业,色是命,因业而退失。

546Tassuddānaṃ – Cha gatiyo, antarābhavo, pañceva kāmaguṇā kāmadhātu, pañceva āyatanā kāmā, rūpino dhammā rūpadhātu, arūpino dhammā arūpadhātu, saḷāyataniko attabhāvo rūpadhātuyā, atthi rūpaṃ arūpesu, rūpaṃ kammaṃ, rūpaṃ jīvitaṃ, kammahetukā parihāyatīti.