快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 十集·下降品 Paccorohaṇivaggo

本经目录(十二)二、下降品一、第一非法经二、第二非法经三、第三非法经四、阿耆多经五、僧迦罗婆经六、此岸经七、第一下降经八、第二下降经九、先导经十、漏尽经下降品第二。

已对照

(十二)二、下降品

(12) 2. Paccorohaṇivaggo
已对照

一、第一非法经

1. Paṭhamaadhammasuttaṃ
113缅 3.437已对照

一百一十三、“诸比丘,非法应被了知,无利益也[应被了知];法应被了知,利益也[应被了知]。了知非法与无利益、了知法与利益之后,应当如法、如利益那样行道。

113. [a. ni. 10.171] ‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo anattho ca; dhammo ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā anatthañca, dhammañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabbaṃ.
PTS 5.223已对照

“诸比丘,什么是非法与无利益呢?邪见、邪思惟、邪语、邪业、邪命、邪精进、邪念、邪定、邪智、邪解脱——诸比丘,这称为非法与无利益。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, adhammo ca anattho ca? Micchādiṭṭhi, micchāsaṅkappo, micchāvācā, micchākammanto, micchāājīvo, micchāvāyāmo, micchāsati, micchāsamādhi, micchāñāṇaṃ, micchāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, adhammo ca anattho ca.
已对照

“诸比丘,什么是法与利益呢?正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定、正智、正解脱——诸比丘,这称为法与利益。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, dhammo ca attho ca? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi, sammāñāṇaṃ, sammāvimutti – ayaṃ vuccati, bhikkhave, dhammo ca attho ca.
已对照

“‘诸比丘,非法应被了知,无利益也[应被了知];法应被了知,利益也[应被了知]。了知非法与无利益、了知法与利益之后,应当如法、如利益那样行道’——这样所说的,就是就这个而说的。”第一[经]。

‘‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo anattho ca; dhammo ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā anatthañca, dhammañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、第二非法经

2. Dutiyaadhammasuttaṃ
114已对照

一百一十四、“诸比丘,应当了知非法与法,应当了知无利益与利益。了知了非法与法、了知了无利益与利益之后,应当如法、如利益那样行道。

114. ‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabbaṃ.
已对照

“诸比丘,什么是非法,什么是法,什么是无利益,什么是利益?

‘‘Katamo ca, bhikkhave, adhammo, katamo ca dhammo, katamo ca anattho, katamo ca attho?
已对照

“诸比丘,邪见是非法,正见是法;凡是以邪见为缘而生起的种种恶不善法,这是无利益;以正见为缘,种种善法达到修习的圆满,这是利益。

‘‘Micchādiṭṭhi, bhikkhave, adhammo; sammādiṭṭhi dhammo; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
缅 3.438已对照

“诸比丘,邪思惟是非法,正思惟是法;凡是以邪思惟为缘而生起的种种恶不善法,这是无利益;以正思惟为缘,种种善法达到修习的圆满,这是利益。

‘‘Micchāsaṅkappo, bhikkhave, adhammo; sammāsaṅkappo dhammo; ye ca micchāsaṅkappapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāsaṅkappapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已对照

“诸比丘,邪语是非法,正语是法;凡是以邪语为缘而生起的种种恶不善法,这是无利益;以正语为缘,种种善法达到修习的圆满,这是利益。

‘‘Micchāvācā, bhikkhave, adhammo; sammāvācā dhammo; ye ca micchāvācāpaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvācāpaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
PTS 5.224已对照

“诸比丘,邪业是非法,正业是法;凡是以邪业为缘而生起的种种恶不善法,这是无利益;以正业为缘,种种善法达到修习的圆满,这是利益。

‘‘Micchākammanto, bhikkhave, adhammo; sammākammanto dhammo; ye ca micchākammantapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammākammantapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已对照

“诸比丘,邪命是非法,正命是法;凡是以邪命为缘而生起的种种恶不善法,这是无利益;以正命为缘,种种善法达到修习的圆满,这是利益。

‘‘Micchāājīvo, bhikkhave, adhammo; sammāājīvo dhammo; ye ca micchāājīvapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāājīvapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已对照

“诸比丘,邪精进是非法,正精进是法;凡是以邪精进为缘而生起的种种恶不善法,这是无利益;以正精进为缘,种种善法达到修习的圆满,这是利益。

‘‘Micchāvāyāmo, bhikkhave, adhammo; sammāvāyāmo dhammo; ye ca micchāvāyāmapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvāyāmapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已对照

“诸比丘,邪念是非法,正念是法;凡是以邪念为缘而生起的种种恶不善法,这是无利益;以正念为缘,种种善法达到修习的圆满,这是利益。

‘‘Micchāsati, bhikkhave, adhammo; sammāsati dhammo; ye ca micchāsatipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāsatipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已对照

“诸比丘,邪定是非法,正定是法;凡是以邪定为缘而生起的种种恶不善法,这是无利益;以正定为缘,种种善法达到修习的圆满,这是利益。

‘‘Micchāsamādhi, bhikkhave, adhammo; sammāsamādhi dhammo; ye ca micchāsamādhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāsamādhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
缅 3.439已对照

“诸比丘,邪智是非法,正智是法;凡是以邪智为缘而生起的种种恶不善法,这是无利益;以正智为缘,种种善法达到修习的圆满,这是利益。

‘‘Micchāñāṇaṃ, bhikkhave, adhammo; sammāñāṇaṃ dhammo; ye ca micchāñāṇapaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāñāṇapaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已对照

“诸比丘,邪解脱是非法,正解脱是法;凡是以邪解脱为缘而生起的种种恶不善法,这是无利益;以正解脱为缘,种种善法达到修习的圆满,这是利益。

‘‘Micchāvimutti, bhikkhave, adhammo; sammāvimutti dhammo; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已对照

“‘诸比丘,应当了知非法与法,应当了知无利益与利益。了知了非法与法、了知了无利益与利益之后,应当如法、如利益那样行道。’——这样所说的,就是就这个而说的。”第二[经]。

‘‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Dutiyaṃ.
已对照

三、第三非法经

3. Tatiyaadhammasuttaṃ
115PTS 5.225已对照

一百一十五、“诸比丘,应当了知非法与法,应当了知无利益与利益。了知了非法与法、了知了无利益与利益之后,应当如法、如利益那样行道。”世尊说了这[语]。善逝说了这[语]之后,便从座起而入住处。

115. ‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’’nti. Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṃ pāvisi.
已对照

那时,世尊离去不久,那些比丘这样想:“贤友们,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,应当了知非法与法,应当了知无利益与利益。了知了非法与法、了知了无利益与利益之后,应当如法、如利益那样行道。’这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要,谁能详解其义呢?”

Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’’ti?
已对照

那时,那些比丘又这样想:“这位具寿阿难既受导师所赞叹,又为有智的诸同梵行者所敬重。具寿阿难能详解这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要之义。我们何不往具寿阿难[之处]去;到了之后,向具寿阿难请问这一义呢?具寿阿难怎样为我们解答,我们便将那样受持[它]。”

Atha kho tesaṃ bhikkhūnaṃ etadahosi – ‘‘ayaṃ kho āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāma [puccheyyāma (sī. syā. pī.) ma. ni. 1.202 passitabbaṃ]. Yathā no āyasmā ānando byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’’ti.
缅 3.440已对照

那时,那些比丘便往具寿阿难[之处]去;到了之后,与具寿阿难互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘对具寿阿难这样说——

Atha kho te bhikkhū yenāyasmā ānando tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā āyasmatā ānandena saddhiṃ sammodiṃsu. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṃ ānandaṃ etadavocuṃ –
已对照

“贤友阿难,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘应当了知非法……乃至……那样行道。’

‘‘Idaṃ kho no, āvuso ānanda, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca…pe… tathā paṭipajjitabba’nti.
PTS 5.226已对照

“贤友,世尊离去不久,我们这样想:‘贤友们,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——应当了知非法……乃至……那样行道。这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要,谁能详解其义呢?’

‘‘Tesaṃ no, āvuso, amhākaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavatā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – adhammo ca…pe… tathā paṭipajjitabbanti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’ti?
已对照

“贤友,我们又这样想:‘这位具寿阿难既受导师所赞叹,又为有智的诸同梵行者所敬重。具寿阿难能详解这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要之义。我们何不往具寿阿难[之处]去;到了之后,向具寿阿难请问这一义呢?具寿阿难怎样为我们解答,我们便将那样受持[它]。’愿具寿阿难详解[之]。”

‘‘Tesaṃ no, āvuso, amhākaṃ etadahosi – ‘ayaṃ kho āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāma. Yathā no āyasmā ānando byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’ti. Vibhajatu āyasmā ānando’’ti.
PTS 5.227缅 3.441已对照

“贤友们,犹如有人求心材、寻心材,为遍求心材而行,来到一棵立着的、有心材的大树前,却越过[树]根、越过[树]干,以为应在枝叶间求心材;诸具寿这[所作]也正是这样的[情形]——在导师现前时,你们越过了那位世尊,却以为应向我们请问这一义。贤友们,因为那位世尊知而知、见而见,是成为眼者、成为智者、成为法者、成为梵者、能说者、能宣说者、义之引导者、不死之施与者、法主、如来。而那时正是你们应往世尊本人[之处]去、请问这一义的时候。世尊怎样为你们解答,你们便应那样受持[它]。”

‘‘Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṃ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva mūlaṃ atikkamma khandhaṃ sākhāpalāse sāraṃ pariyesitabbaṃ maññeyya; evaṃsampadamidaṃ āyasmantānaṃ satthari sammukhībhūte taṃ bhagavantaṃ atisitvā amhe etamatthaṃ paṭipucchitabbaṃ maññatha. So hāvuso, bhagavā jānaṃ jānāti passaṃ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato. So ceva panetassa kālo ahosi yaṃ tumhe bhagavantaṃyeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha. Yathā vo bhagavā byākareyya tathā naṃ dhāreyyāthā’’ti.
已对照

“贤友阿难,确实如此,世尊知而知、见而见,是成为眼者、成为智者、成为法者、成为梵者、能说者、能宣说者、义之引导者、不死之施与者、法主、如来。而那时也正是我们应往世尊本人[之处]去、请问这一义的时候,世尊怎样为我们解答,我们便应那样受持[它]。然而具寿阿难既受导师所赞叹,又为有智的诸同梵行者所敬重。具寿阿难能详解这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要之义。愿具寿阿难不以为难而详解[之]。”

‘‘Addhāvuso ānanda, bhagavā jānaṃ jānāti passaṃ passati cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato. So ceva panetassa kālo ahosi yaṃ mayaṃ bhagavantaṃyeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyāma, yathā no bhagavā byākareyya tathā naṃ dhāreyyāma. Api cāyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Vibhajatāyasmā ānando agaruṃ katvā’’ti.
已对照

“那么,贤友们,你们要谛听,好好作意,我要说了。”“是,贤友。”那些比丘应诺具寿阿难。于是具寿阿难这样说——

‘‘Tenahāvuso, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṃ. Athāyasmā ānando etadavoca –
已对照

“贤友们,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,应当了知非法与法,应当了知无利益与利益。了知了非法与法、了知了无利益与利益之后,应当如法、如利益那样行道。’

‘‘Yaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti.
已对照

贤友们,什么是非法,什么是法,什么是无利益,什么是利益?

Katamo cāvuso, adhammo, katamo ca dhammo, katamo ca anattho, katamo ca attho?
已对照

“贤友们,邪见是非法,正见是法;凡是以邪见为缘而生起的种种恶不善法,这是无利益;以正见为缘,种种善法达到修习的圆满,这是利益。

‘‘Micchādiṭṭhi, āvuso, adhammo; sammādiṭṭhi dhammo; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
PTS 5.228缅 3.442已对照

“贤友们,邪思惟是非法,正思惟是法……贤友们,邪语是非法,正语是法……贤友们,邪业是非法,正业是法……贤友们,邪命是非法,正命是法……贤友们,邪精进是非法,正精进是法……贤友们,邪念是非法,正念是法……贤友们,邪定是非法,正定是法……贤友们,邪智是非法,正智是法……。

‘‘Micchāsaṅkappo, āvuso, adhammo; sammāsaṅkappo dhammo… micchāvācā, āvuso, adhammo; sammāvācā dhammo … micchākammanto, āvuso, adhammo; sammākammanto dhammo… micchāājīvo, āvuso, adhammo; sammāājīvo dhammo… micchāvāyāmo, āvuso, adhammo; sammāvāyāmo dhammo… micchāsati, āvuso, adhammo; sammāsati dhammo… micchāsamādhi, āvuso, adhammo; sammāsamādhi dhammo… micchāñāṇaṃ, āvuso, adhammo; sammāñāṇaṃ dhammo….
已对照

贤友们,邪解脱是非法,正解脱是法;凡是以邪解脱为缘而生起的种种恶不善法,这是无利益;以正解脱为缘,种种善法达到修习的圆满,这是利益。

Micchāvimutti, āvuso, adhammo; sammāvimutti dhammo; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
已对照

“贤友们,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,应当了知非法……乃至……那样行道。’贤友们,对这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要,我是这样了知其详义的。而贤友们,你们若愿意,可往世尊本人[之处]去,请问这一义。世尊怎样为你们解答,你们便应那样受持[它]。”

‘‘Ayaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca…pe… tathā paṭipajjitabba’nti, imassa kho ahaṃ, āvuso, bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa evaṃ vitthārena atthaṃ ājānāmi. Ākaṅkhamānā ca pana tumhe, āvuso, bhagavantaṃyeva upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha. Yathā vo bhagavā byākaroti [byākareyya (syā.)] tathā naṃ dhāreyyāthā’’ti.
已对照

“是,贤友。”那些比丘欢喜、随喜具寿阿难所说,便从座起,往世尊[之处]去;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的那些比丘对世尊这样说——

‘‘Evamāvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa bhāsitaṃ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Ekamantaṃ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṃ etadavocuṃ –
已对照

“世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——‘诸比丘,应当了知非法……乃至……那样行道。’

‘‘Yaṃ kho no bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – ‘adhammo ca, bhikkhave, veditabbo…pe… tathā paṭijjitabba’nti.
PTS 5.229已对照

“尊者,世尊离去不久,我们这样想:‘贤友们,世尊为我们略说了纲要而未详解其义,便从座起而入住处——诸比丘,应当了知非法……乃至……那样行道。这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要,谁能详解其义呢?’

‘‘Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ acirapakkantassa bhagavato etadahosi – ‘idaṃ kho no, āvuso, bhagavā saṃkhittena uddesaṃ uddisitvā vitthārena atthaṃ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṃ paviṭṭho – adhammo ca, bhikkhave, veditabbo…pe… tathā paṭipajjitabbanti. Ko nu kho imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajeyyā’ti?
缅 3.443已对照

“尊者,我们又这样想:‘这位具寿阿难既受导师所赞叹,又为有智的诸同梵行者所敬重。具寿阿难能详解这由世尊所略说、所说出而未详解其义的纲要之义。我们何不往具寿阿难[之处]去;到了之后,向具寿阿难请问这一义呢?具寿阿难怎样为我们解答,我们便将那样受持[它]。’

‘‘Tesaṃ no, bhante, amhākaṃ etadahosi – ‘ayaṃ kho āyasmā ānando satthu ceva saṃvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṃ sabrahmacārīnaṃ. Pahoti cāyasmā ānando imassa bhagavatā saṃkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṃ avibhattassa vitthārena atthaṃ vibhajituṃ. Yaṃnūna mayaṃ yenāyasmā ānando tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ paṭipuccheyyāma. Yathā no āyasmā ānando byākarissati tathā naṃ dhāressāmā’ti.
已对照

“尊者,于是我们便往具寿阿难[之处]去;到了之后,向具寿阿难问了这一义。尊者,具寿阿难以这些行相、这些句、这些文为我们善加详解了[其]义。”

‘‘Atha kho mayaṃ, bhante, yenāyasmā ānando tenupasaṅkamimhā; upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etamatthaṃ apucchimhā. Tesaṃ no, bhante, āyasmatā ānandena imehi ākārehi imehi padehi imehi byañjanehi attho suvibhatto’’ti [vibhattoti (?) evameva hi aññesu īdisasuttesu dissati].
已对照

“善哉,善哉,诸比丘!诸比丘,阿难是贤智者;诸比丘,阿难是大慧者。诸比丘,你们若来到我[之处],向我请问这一义,我也会正像阿难所解答的那样解答[它]。这正是它的义,你们便应这样受持[它]。”第三[经]。

‘‘Sādhu sādhu, bhikkhave! Paṇḍito, bhikkhave, ānando. Mahāpañño, bhikkhave, ānando. Maṃ cepi tumhe, bhikkhave, upasaṅkamitvā etamatthaṃ paṭipuccheyyātha, ahampi cetaṃ evamevaṃ [ahampi taṃ evamevaṃ (ma. ni. 1.205)] byākareyyaṃ yathā taṃ ānandena byākataṃ. Eso ceva tassa [eso cevetassa (ma. ni. 1.205)] attho evañca naṃ dhāreyyāthā’’ti. Tatiyaṃ.
已对照

四、阿耆多经

4. Ajitasuttaṃ
116PTS 5.230已对照

一百一十六、那时,阿耆多(Ajita)游方者来到世尊之处;到了之后,与世尊互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。坐在一旁的阿耆多游方者对世尊这样说——

116. Atha kho ajito paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho ajito paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
已对照

“乔达摩尊师,我们有一位号称贤智者的同梵行者。他思出了约五百种心处(cittaṭṭhāna),其他外道[被他以]这些[心处诘问],便知道:‘我们被驳倒了。’”

‘‘Amhākaṃ, bho gotama, paṇḍito nāma sabrahmacārī. Tena pañcamattāni cittaṭṭhānasatāni cintitāni, yehi aññatitthiyā upāraddhāva jānanti [upāraddhā pajānanti (sī.)] upāraddhasmā’’ti [upāraddhamhāti (sī. pī.)].
缅 3.444已对照

那时,世尊召唤诸比丘:“诸比丘,你们忆持诸贤智者事(paṇḍitavatthu)吗?”“世尊,这正是时候;善逝,这正是时候!愿世尊宣说。听了世尊[所说],比丘们将会受持。”

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘dhāretha no tumhe, bhikkhave, paṇḍitavatthūnī’’ti? ‘‘Etassa, bhagavā, kālo etassa, sugata, kālo yaṃ bhagavā bhāseyya, bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī’’ti.
已对照

“那么,诸比丘,你们要谛听,好好作意,我要说了。”“是的,尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

‘‘Tena hi, bhikkhave, suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已对照

“诸比丘,在此,有人以非法的论说制伏、压倒非法的论说,并以此取悦非法的会众。由此,那非法的会众便发出高声、大声:‘诸位,真是贤智者啊!诸位,真是贤智者啊!’

‘‘Idha, bhikkhave, ekacco adhammikena vādena adhammikaṃ vādaṃ abhiniggaṇhāti abhinippīḷeti, tena ca adhammikaṃ parisaṃ rañjeti. Tena sā adhammikā parisā uccāsaddamahāsaddā hoti – ‘paṇḍito vata, bho, paṇḍito vata, bho’ti.
已对照

“诸比丘,又在此,有人以非法的论说制伏、压倒如法的论说,并以此取悦非法的会众。由此,那非法的会众便发出高声、大声:‘诸位,真是贤智者啊!诸位,真是贤智者啊!’

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco adhammikena vādena dhammikaṃ vādaṃ abhiniggaṇhāti abhinippīḷeti, tena ca adhammikaṃ parisaṃ rañjeti. Tena sā adhammikā parisā uccāsaddamahāsaddā hoti – ‘paṇḍito vata, bho, paṇḍito vata, bho’ti.
已对照

“诸比丘,又在此,有人以非法的论说制伏、压倒如法的论说与非法的论说,并以此取悦非法的会众。由此,那非法的会众便发出高声、大声:‘诸位,真是贤智者啊!诸位,真是贤智者啊!’

‘‘Idha pana, bhikkhave, ekacco adhammikena vādena dhammikañca vādaṃ adhammikañca vādaṃ abhiniggaṇhāti abhinippīḷeti, tena ca adhammikaṃ parisaṃ rañjeti. Tena sā adhammikā parisā uccāsaddamahāsaddā hoti – ‘paṇḍito vata, bho, paṇḍito vata, bho’ti.
PTS 5.231已对照

“诸比丘,应当了知非法与法,应当了知无利益与利益。了知了非法与法、了知了无利益与利益之后,应当如法、如利益那样行道。

‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabbaṃ.
已对照

“诸比丘,什么是非法,什么是法,什么是无利益,什么是利益?诸比丘,邪见是非法,正见是法;凡是以邪见为缘而生起的种种恶不善法,这是无利益;以正见为缘,种种善法达到修习的圆满,这是利益。

‘‘Katamo ca, bhikkhave, adhammo, katamo ca dhammo, katamo ca anattho, katamo ca attho? Micchādiṭṭhi, bhikkhave, adhammo; sammādiṭṭhi dhammo; ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
缅 3.445已对照

“诸比丘,邪思惟是非法,正思惟是法……诸比丘,邪语是非法,正语是法……诸比丘,邪业是非法,正业是法……诸比丘,邪命是非法,正命是法……诸比丘,邪精进是非法,正精进是法……诸比丘,邪念是非法,正念是法……诸比丘,邪定是非法,正定是法……诸比丘,邪智是非法,正智是法。

‘‘Micchāsaṅkappo, bhikkhave, adhammo; sammāsaṅkappo dhammo… micchāvācā, bhikkhave, adhammo; sammāvācā dhammo… micchākammanto, bhikkhave, adhammo; sammākammanto dhammo… micchāājīvo, bhikkhave, adhammo; sammāājīvo dhammo … micchāvāyāmo, bhikkhave, adhammo; sammāvāyāmo dhammo… micchāsati, bhikkhave, adhammo; sammāsati dhammo… micchāsamādhi, bhikkhave adhammo; sammāsamādhi dhammo… micchāñāṇaṃ, bhikkhave, adhammo; sammāñāṇaṃ dhammo.
已对照

“诸比丘,邪解脱是非法,正解脱是法;凡是以邪解脱为缘而生起的种种恶不善法,这是无利益;以正解脱为缘,种种善法达到修习的圆满,这是利益。

‘‘Micchāvimutti, bhikkhave, adhammo; sammāvimutti dhammo; ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti, ayaṃ anattho; sammāvimuttipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṃ gacchanti, ayaṃ attho.
PTS 5.232已对照

“‘诸比丘,应当了知非法与法,应当了知无利益与利益。了知了非法与法、了知了无利益与利益之后,应当如法、如利益那样行道。’——这样所说的,就是就这个而说的。”第四[经]。

‘‘‘Adhammo ca, bhikkhave, veditabbo dhammo ca; anattho ca veditabbo attho ca. Adhammañca viditvā dhammañca, anatthañca viditvā atthañca yathā dhammo yathā attho tathā paṭipajjitabba’nti, iti yaṃ taṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vutta’’nti. Catutthaṃ.
已对照

五、僧迦罗婆经

5. Saṅgāravasuttaṃ
117已对照

一百一十七、那时,僧迦罗婆(Saṅgārava)婆罗门来到世尊之处;到了之后,与世尊互相问候。互相问候、交谈了一番愉快而值得忆念的话之后,坐在一旁。坐在一旁的僧迦罗婆婆罗门对世尊这样说——“乔达摩尊师,什么是此岸,什么是彼岸呢?”“婆罗门,邪见是此岸,正见是彼岸;邪思惟是此岸,正思惟是彼岸;邪语是此岸,正语是彼岸;邪业是此岸,正业是彼岸;邪命是此岸,正命是彼岸;邪精进是此岸,正精进是彼岸;邪念是此岸,正念是彼岸;邪定是此岸,正定是彼岸;邪智是此岸,正智是彼岸;邪解脱是此岸,正解脱是彼岸。婆罗门,这是此岸,这是彼岸。

117. [a. ni. 10.169] Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi. Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu kho, bho gotama, orimaṃ tīraṃ, kiṃ pārimaṃ tīra’’nti? ‘‘Micchādiṭṭhi kho, brāhmaṇa, orimaṃ tīraṃ, sammādiṭṭhi pārimaṃ tīraṃ; micchāsaṅkappo orimaṃ tīraṃ, sammāsaṅkappo pārimaṃ tīraṃ; micchāvācā orimaṃ tīraṃ, sammāvācā pārimaṃ tīraṃ; micchākammanto orimaṃ tīraṃ, sammākammanto pārimaṃ tīraṃ; micchāājīvo orimaṃ tīraṃ, sammāājīvo pārimaṃ tīraṃ; micchāvāyāmo orimaṃ tīraṃ, sammāvāyāmo pārimaṃ tīraṃ; micchāsati orimaṃ tīraṃ, sammāsati pārimaṃ tīraṃ; micchāsamādhi orimaṃ tīraṃ, sammāsamādhi pārimaṃ tīraṃ; micchāñāṇaṃ orimaṃ tīraṃ, sammāñāṇaṃ pārimaṃ tīraṃ; micchāvimutti orimaṃ tīraṃ, sammāvimutti pārimaṃ tīranti. Idaṃ kho, brāhmaṇa, orimaṃ tīraṃ, idaṃ pārimaṃ tīranti.
已对照

“于诸人中,那些趣向彼岸的人是少数;

‘‘Appakā te manussesu, ye janā pāragāmino;
已对照

而其余这些人众,只是沿着岸奔跑。

Athāyaṃ itarā pajā, tīramevānudhāvati.
已对照

“而凡于善说的法中随法而行者,

‘‘Ye ca kho sammadakkhāte, dhamme dhammānuvattino;
已对照

那些人将到彼岸,[渡过]极难渡的死[王]领域。

Te janā pāramessanti, maccudheyyaṃ suduttaraṃ.
缅 3.446已对照

“智者舍断黑法之后,应修习白[法];

‘‘Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya, sukkaṃ bhāvetha paṇḍito;
已对照

缘于从家[至]无家,于那难以喜乐的远离中,

Okā anokamāgamma, viveke yattha dūramaṃ.
已对照

“舍弃诸欲、无所有的[他],应于那里希求喜乐;

‘‘Tatrābhiratimiccheyya, hitvā kāme akiñcano;
已对照

智者应净化自己,[离于]心的诸垢染。

Pariyodapeyya attānaṃ, cittaklesehi paṇḍito.
PTS 5.233已对照

“凡于诸正觉支中,心已被正确地善加修习者,

‘‘Yesaṃ sambodhiyaṅgesu, sammā cittaṃ subhāvitaṃ;
已对照

凡无执取而乐于执取之舍遣者,

Ādānapaṭinissagge, anupādāya ye ratā;
已对照

漏已尽、具光辉的他们,于世间已般涅槃。”第五[经]。

Khīṇāsavā jutimanto [jutīmanto (sī.)], te loke parinibbutā’’ti. pañcamaṃ;
已对照

六、此岸经

6. Orimatīrasuttaṃ
118已对照

一百一十八、“诸比丘,我要说此岸与彼岸。你们要谛听,好好作意,我要说了。”“是的,尊者。”那些比丘应诺世尊。世尊这样说——

118. ‘‘Orimañca, bhikkhave, tīraṃ desessāmi pārimañca tīraṃ. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca –
已对照

“诸比丘,什么是此岸,什么是彼岸?邪见是此岸,正见是彼岸……乃至……邪解脱是此岸,正解脱是彼岸。诸比丘,这是此岸,这是彼岸。

‘‘Katamañca, bhikkhave, orimaṃ tīraṃ, katamañca pārimaṃ tīraṃ? Micchādiṭṭhi orimaṃ tīraṃ, sammādiṭṭhi pārimaṃ tīraṃ…pe… micchāvimutti orimaṃ tīraṃ, sammāvimutti pārimaṃ tīraṃ. Idaṃ kho, bhikkhave, orimaṃ tīraṃ, idaṃ pārimaṃ tīranti.
已对照

“于诸人中,那些趣向彼岸的人是少数;

‘‘Appakā te manussesu, ye janā pāragāmino;
已对照

而其余这些人众,只是沿着岸奔跑。

Athāyaṃ itarā pajā, tīramevānudhāvati.
已对照

“而凡于善说的法中随法而行者,

‘‘Ye ca kho sammadakkhāte, dhamme dhammānuvattino;
已对照

那些人将到彼岸,[渡过]极难渡的死[王]领域。

Te janā pāramessanti, maccudheyyaṃ suduttaraṃ.
已对照

“智者舍断黑法之后,应修习白[法];

‘‘Kaṇhaṃ dhammaṃ vippahāya, sukkaṃ bhāvetha paṇḍito;
已对照

缘于从家[至]无家,于那难以喜乐的远离中,

Okā anoka māgamma, viveke yattha dūramaṃ.
已对照

“舍弃诸欲、无所有的[他],应于那里希求喜乐;

‘‘Tatrābhiratimiccheyya, hitvā kāme akiñcano;
已对照

智者应净化自己,[离于]心的诸垢染。

Pariyodapeyya attānaṃ, cittaklesehi paṇḍito.
已对照

“凡于诸正觉支中,心已被正确地善加修习者,

‘‘Yesaṃ sambodhiyaṅgesu, sammā cittaṃ subhāvitaṃ;
已对照

凡无执取而乐于执取之舍遣者,

Ādānapaṭinissagge, anupādāya ye ratā;
已对照

漏已尽、具光辉的他们,于世间已般涅槃。”第六[经]。

Khīṇāsavā jutimanto, te loke parinibbutā’’ti. chaṭṭhaṃ;
已对照

七、第一下降经

7. Paṭhamapaccorohaṇīsuttaṃ
119PTS 5.234缅 3.447已对照

一百一十九、那时,生闻(Jāṇussoṇi)婆罗门在那布萨日,洗了头,穿着一对新麻衣,手持一把湿吉祥草,站在离世尊不远的一旁。

119. Tena kho pana samayena jāṇussoṇi [jānussoni (ka. sī.), jānussoṇi (ka. sī.), jāṇusoṇi (ka.)] brāhmaṇo tadahuposathe sīsaṃnhāto [sīsaṃnahāto (sī. pī.), sīsanhāto (syā.)] navaṃ khomayugaṃ nivattho allakusamuṭṭhiṃ ādāya bhagavato avidūre ekamantaṃ ṭhito hoti.
已对照

世尊看见了生闻婆罗门在那布萨日,洗了头,穿着一对新麻衣,手持一把湿吉祥草,站在一旁。看见之后,对生闻婆罗门这样说——“婆罗门,你为什么在那布萨日,洗了头,穿着一对新麻衣,手持一把湿吉祥草,站在一旁?今天婆罗门族有什么[事]呢?”“乔达摩尊师,今天婆罗门族有下降(paccorohaṇī)。”

Addasā kho bhagavā jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ tadahuposathe sīsaṃnhātaṃ navaṃ khomayugaṃ nivatthaṃ allakusamuṭṭhiṃ ādāya ekamantaṃ ṭhitaṃ. Disvāna jāṇussoṇiṃ brāhmaṇaṃ etadavoca – ‘‘kiṃ nu tvaṃ, brāhmaṇa, tadahuposathe sīsaṃnhāto navaṃ khomayugaṃ nivattho allakusamuṭṭhiṃ ādāya ekamantaṃ ṭhito? Kiṃ nvajja [kiṃ nu ajja (syā.), kiṃ nu kho ajja (pī.), kiṃ nu khvajja (ka.)] brāhmaṇakulassā’’ti [brāhmaṇa brahmakusalassāti (ka.)]? ‘‘Paccorohaṇī, bho gotama, ajja brāhmaṇakulassā’’ti [brahmakusalassāti (ka.)].
已对照

“婆罗门,那么婆罗门们的下降是怎样的呢?”“乔达摩尊师,在此,婆罗门们在那布萨日,洗了头,穿着一对新麻衣,以湿牛粪涂地,铺上青绿的吉祥草,在沙堆与火堂之间安置卧处。他们在那一夜三次起身,合掌礼敬火:‘我们向尊者下降,我们向尊者下降。’又以大量的熟酥、油与生酥令火饱足。过了那一夜之后,以上妙的嚼食、噉食令婆罗门们饱足。乔达摩尊师,婆罗门们的下降就是这样的。”

‘‘Yathā kathaṃ pana, brāhmaṇa, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī hotī’’ti? ‘‘Idha, bho gotama, brāhmaṇā tadahuposathe sīsaṃnhātā navaṃ khomayugaṃ nivatthā allena gomayena pathaviṃ opuñjitvā haritehi kusehi pattharitvā [pavitthāretvā (ka.)] antarā ca velaṃ antarā ca agyāgāraṃ seyyaṃ kappenti. Te taṃ rattiṃ tikkhattuṃ paccuṭṭhāya pañjalikā aggiṃ namassanti – ‘paccorohāma bhavantaṃ, paccorohāma bhavanta’nti. Bahukena ca sappitelanavanītena aggiṃ santappenti. Tassā ca rattiyā accayena paṇītena khādanīyena bhojanīyena brāhmaṇe santappenti. Evaṃ, bho gotama, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī hotī’’ti.
已对照

“婆罗门,婆罗门们的下降是一种,而在圣者之律中的下降是另一种。”“乔达摩尊师,那么在圣者之律中的下降是怎样的呢?善哉!愿乔达摩尊师为我宣说在圣者之律中下降是怎样的法。”

‘‘Aññathā kho, brāhmaṇa, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī hoti, aññathā ca pana ariyassa vinaye paccorohaṇī hotī’’ti. ‘‘Yathā kathaṃ pana, bho gotama, ariyassa vinaye paccorohaṇī hoti? Sādhu me bhavaṃ gotamo tathā dhammaṃ desetu yathā ariyassa vinaye paccorohaṇī hotī’’ti.
缅 3.448已对照

“那么,婆罗门,你要谛听,好好作意,我要说了。”“是的,尊师。”生闻婆罗门应诺了世尊。世尊这样说——

‘‘Tena hi, brāhmaṇa, suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bho’’ti kho jāṇussoṇi brāhmaṇo bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca –
PTS 5.235已对照

“婆罗门,在此,圣弟子这样思察:‘邪见确实于现法与来世都有恶的异熟。’他这样省思之后,舍断邪见,从邪见下降。

‘‘Idha, brāhmaṇa, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘micchādiṭṭhiyā kho pāpako vipāko diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ ti. So iti paṭisaṅkhāya micchādiṭṭhiṃ pajahati; micchādiṭṭhiyā paccorohati.
已对照

……邪思惟确实于现法与来世都有恶的异熟。他这样省思之后,舍断邪思惟,从邪思惟下降。

… Micchāsaṅkappassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāsaṅkappaṃ pajahati; micchāsaṅkappā paccorohati.
已对照

……邪语确实于现法与来世都有恶的异熟。他这样省思之后,舍断邪语,从邪语下降。

… Micchāvācāya kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāvācaṃ pajahati; micchāvācāya paccorohati.
已对照

……邪业确实于现法与来世都有恶的异熟。他这样省思之后,舍断邪业,从邪业下降。

…Micchākammantassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchākammantaṃ pajahati; micchākammantā paccorohati.
已对照

……邪命确实于现法与来世都有恶的异熟。他这样省思之后,舍断邪命,从邪命下降。

…Micchāājīvassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāājīvaṃ pajahati; micchāājīvā paccorohati.
已对照

……邪精进确实于现法与来世都有恶的异熟。他这样省思之后,舍断邪精进,从邪精进下降。

…Micchāvāyāmassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāvāyāmaṃ pajahati; micchāvāyāmā paccorohati.
已对照

……邪念确实于现法与来世都有恶的异熟。他这样省思之后,舍断邪念,从邪念下降。

…Micchāsatiyā kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāsatiṃ pajahati; micchāsatiyā paccorohati.
已对照

……邪定确实于现法与来世都有恶的异熟。他这样省思之后,舍断邪定,从邪定下降。

…Micchāsamādhissa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāsamādhiṃ pajahati; micchāsamādhimhā paccorohati.
缅 3.449已对照

……邪智确实于现法与来世都有恶的异熟。他这样省思之后,舍断邪智,从邪智下降。

…Micchāñāṇassa kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāñāṇaṃ pajahati; micchāñāṇamhā paccorohati.
已对照

‘邪解脱确实于现法与来世都有恶的异熟。’他这样省思之后,舍断邪解脱,从邪解脱下降。婆罗门,在圣者之律中的下降就是这样的。”

‘Micchāvimuttiyā kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ti. So iti paṭisaṅkhāya micchāvimuttiṃ pajahati; micchāvimuttiyā paccorohati. Evaṃ kho, brāhmaṇa, ariyassa vinaye paccorohaṇī hotī’’ti.
PTS 5.236已对照

“乔达摩尊师,婆罗门们的下降是一种,而在圣者之律中的下降是另一种。乔达摩尊师,婆罗门们的下降,不值这圣者之律中下降的十六分之一。奇哉!乔达摩尊师……乃至……愿乔达摩尊师忆持我为优婆塞,从今日起,终生皈依。”第七[经]。

‘‘Aññathā, bho gotama, brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī, aññathā ca pana ariyassa vinaye paccorohaṇī hoti. Imissā ca, bho gotama, ariyassa vinaye paccorohaṇiyā brāhmaṇānaṃ paccorohaṇī kalaṃ nāgghati soḷasiṃ. Abhikkantaṃ, bho gotama…pe… upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gata’’nti. Sattamaṃ.
已对照

八、第二下降经

8. Dutiyapaccorohaṇīsuttaṃ
120已对照

一百二十、“诸比丘,我要为你们说圣的下降。你们要谛听……什么是圣的下降呢?诸比丘,在此,圣弟子这样思察:‘邪见确实于现法与来世都有恶的异熟。’他这样省思之后,舍断邪见,从邪见下降。邪思惟确有恶的异熟……邪语确有……邪业确有……邪命确有……邪精进确有……邪念确有……邪定确有……邪智确有……邪解脱确实于现法与来世都有恶的异熟。他这样省思之后,舍断邪解脱,从邪解脱下降。诸比丘,这称为圣的下降。”第八[经]。

120. ‘‘Ariyaṃ vo, bhikkhave, paccorohaṇiṃ desessāmi. Taṃ suṇātha… katamā ca, bhikkhave, ariyā paccorohaṇī? Idha, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati – ‘micchādiṭṭhiyā kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcā’ti. So iti paṭisaṅkhāya micchādiṭṭhiṃ pajahati; micchādiṭṭhiyā paccorohati. Micchāsaṅkappassa kho pāpako vipāko… micchāvācāya kho… micchākammantassa kho… micchāājīvassa kho… micchāvāyāmassa kho… micchāsatiyā kho… micchāsamādhissa kho… micchāñāṇassa kho… micchāvimuttiyā kho pāpako vipāko – diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañcāti. So iti paṭisaṅkhāya micchāvimuttiṃ pajahati; micchāvimuttiyā paccorohati. Ayaṃ vuccati, bhikkhave, ariyā paccorohaṇī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、先导经

9. Pubbaṅgamasuttaṃ
121PTS 5.237缅 3.450已对照

一百二十一、“诸比丘,对太阳升起来说,这是先导,这是前兆,即:明相出现;正是这样,诸比丘,对诸善法来说,这是先导,这是前兆,即:正见。诸比丘,对有正见者,正思惟生出;对有正思惟者,正语生出,正业生出;对有正业者,正命生出;对有正命者,正精进生出;对有正精进者,正念生出;对有正念者,正定生出;对有正定者,正智生出;对有正智者,正解脱生出。”第九[经]。

121. ‘‘Sūriyassa, bhikkhave, udayato etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – aruṇuggaṃ. Evamevaṃ kho, bhikkhave, kusalānaṃ dhammānaṃ etaṃ pubbaṅgamaṃ etaṃ pubbanimittaṃ, yadidaṃ – sammādiṭṭhi. Sammādiṭṭhikassa, bhikkhave, sammāsaṅkappo pahoti, sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti, sammākammanto pahoti, sammākammantassa sammāājīvo pahoti, sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti, sammāvāyāmassa sammāsati pahoti, sammāsatissa sammāsamādhi pahoti, sammāsamādhissa sammāñāṇaṃ pahoti, sammāñāṇissa sammāvimutti pahotī’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、漏尽经

10. Āsavakkhayasuttaṃ
122已对照

一百二十二、“诸比丘,有这十种法,若修习、多作,导向诸漏的灭尽。哪十种[法]呢?正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定、正智、正解脱——诸比丘,这十种法若修习、多作,导向诸漏的灭尽。”第十[经]。

122. ‘‘Dasayime, bhikkhave, dhammā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattanti. Katame dasa? Sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi, sammāñāṇaṃ, sammāvimutti – ime kho, bhikkhave, dasa dhammā bhāvitā bahulīkatā āsavānaṃ khayāya saṃvattantī’’ti. Dasamaṃ.
已对照

下降品第二。

Paccorohaṇivaggo dutiyo.
已对照

其摄颂——

三非法、阿耆多,僧迦罗婆与此岸;

两下降,以及先导、漏尽。

Tassuddānaṃ –
Tayo adhammā ajito, saṅgāravo ca orimaṃ;
Dve ceva paccorohaṇī, pubbaṅgamaṃ āsavakkhayoti.