快乐巴利palinanda.cc

增支部 · 五集·王品 Rājavaggo

本经目录(十四)四、王品一、第一随转轮经二、第二随转轮经三、法王经四、随所住方经五、第一希求经六、第二希求经七、少眠经八、食饭者经九、不能忍受经十、能听者经王品第四。

已对照

(十四)四、王品

(14) 4. Rājavaggo
已对照

一、第一随转轮经

1. Paṭhamacakkānuvattanasuttaṃ
131PTS 3.148已对照

一百三十一、“诸比丘,具足五种支的转轮王,唯以法转轮;那轮是任何身为人的、敌对的生物都不能逆转的。

131. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rājā cakkavattī dhammeneva cakkaṃ vatteti [pavatteti (syā. pī. ka.)]; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ [appativattiyaṃ (sī.)] kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.
已对照

“具足哪五种[支]呢?诸比丘,在此,转轮王是知义者、知法者、知量者、知时者、知众者。诸比丘,具足这五种支的转轮王,唯以法转起轮;那轮是任何身为人的、敌对的生物都不能逆转的。

‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rājā cakkavattī atthaññū ca hoti, dhammaññū ca, mattaññū ca, kālaññū ca, parisaññū ca. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rājā cakkavattī dhammeneva cakkaṃ pavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.
缅 2.131已对照

“同样,诸比丘,具足五种法的如来、阿罗汉、正等正觉者,唯以法转起无上法轮;那轮是沙门、婆罗门、天、魔、梵天或世间任何人都不能逆转的。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammeneva anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ.
已对照

“具足哪五种[法]呢?诸比丘,在此,如来、阿罗汉、正等正觉者是知义者、知法者、知量者、知时者、知众者。诸比丘,具足这五种法的如来、阿罗汉、正等正觉者,唯以法转起无上法轮;那法轮是沙门、婆罗门、天、魔、梵天或世间任何人都不能逆转的。”第一[经]。

‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho atthaññū, dhammaññū, mattaññū, kālaññū, parisaññū. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammeneva anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti; taṃ hoti dhammacakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Paṭhamaṃ.
已对照

二、第二随转轮经

2. Dutiyacakkānuvattanasuttaṃ
132已对照

一百三十二、“诸比丘,具足五种支的转轮王的长子,唯以法随转父亲所转起的轮;那轮是任何身为人的、敌对的生物都不能逆转的。

132. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño cakkavattissa jeṭṭho putto pitarā pavattitaṃ cakkaṃ dhammeneva anuppavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.
已对照

“具足哪五种[支]呢?诸比丘,在此,转轮王的长子是知义者、知法者、知量者、知时者、知众者。诸比丘,具足这五种支的转轮王的长子,唯以法随转父亲所转起的轮;那轮是任何身为人的、敌对的生物都不能逆转的。

‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño cakkavattissa jeṭṭho putto atthaññū ca hoti, dhammaññū ca, mattaññū ca, kālaññū ca, parisaññū ca. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño cakkavattissa jeṭṭho putto pitarā pavattitaṃ cakkaṃ dhammeneva anuppavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.
PTS 3.149已对照

“同样,诸比丘,具足五种法的舍利弗,正确地随转如来所转的无上法轮;那轮是沙门、婆罗门、天、魔、梵天或世间任何人都不能逆转的。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato sāriputto tathāgatena anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ sammadeva anuppavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṃ.
已对照

“具足哪五种[法]呢?诸比丘,在此,舍利弗是知义者、知法者、知量者、知时者、知众者。诸比丘,具足这五种法的舍利弗,正确地随转如来所转的无上法轮;那轮是沙门、婆罗门、天、魔、梵天或世间任何人都不能逆转的。”第二[经]。

‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, sāriputto atthaññū, dhammaññū, mattaññū, kālaññū, parisaññū. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato sāriputto tathāgatena anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavattitaṃ sammadeva anuppavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Dutiyaṃ.
已对照

三、法王经

3. Dhammarājāsuttaṃ
133缅 2.132已对照

一百三十三、“诸比丘,即使是那位转轮王、如法的法王,他也不是无王而转轮的。”这样说时,某位比丘对世尊这样说:“尊者,那么转轮王、如法的法王的王是谁呢?”“比丘,是法。”世尊说。

133. ‘‘Yopi so [yopi kho (sī. syā. pī.)], bhikkhave, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā, sopi na arājakaṃ cakkaṃ vattetī’’ti. Evaṃ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘ko pana, bhante, rañño cakkavattissa dhammikassa dhammarañño rājā’’ti? ‘‘Dhammo, bhikkhū’’ti bhagavā avoca.
已对照

“比丘,在此,转轮王、如法的法王唯依止于法,恭敬法、尊重法、礼敬法,以法为幢、以法为旗、以法为主,为内宫众安排如法的守护、遮护与保卫。

‘‘Idha, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati antojanasmiṃ.
PTS 3.150已对照

“再者,比丘,转轮王、如法的法王唯依止于法,恭敬法、尊重法、礼敬法,以法为幢、以法为旗、以法为主,为刹帝利们、附从[的刹帝利]们……乃至……军众、婆罗门与居士们、城邑与地方[之人]、沙门与婆罗门们、禽与兽,安排如法的守护、遮护与保卫。比丘,那位转轮王、如法的法王唯依止于法,恭敬法、尊重法、礼敬法,以法为幢、以法为旗、以法为主,为内宫众安排了如法的守护、遮护与保卫,为刹帝利们、附从[的刹帝利]们、军众、婆罗门与居士们、城邑与地方[之人]、沙门与婆罗门们、禽与兽安排了如法的守护、遮护与保卫之后,便唯以法转起轮;那轮是任何身为人的、敌对的生物都不能逆转的。

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati khattiyesu anuyantesu [anuyuttesu (sī.) a. ni. 3.14] …pe… balakāyasmiṃ brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu migapakkhīsu. Sa kho so, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā antojanasmiṃ dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā khattiyesu anuyantesu balakāyasmiṃ brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu migapakkhīsu dhammeneva cakkaṃ pavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.
已对照

“同样,比丘,如来、阿罗汉、正等正觉者,如法的法王,唯依止于法,恭敬法、尊重法、礼敬法,以法为幢、以法为旗、以法为主,为比丘们安排如法的守护、遮护与保卫:‘这样的身业应习近,这样的身业不应习近;这样的语业应习近,这样的语业不应习近;这样的意业应习近,这样的意业不应习近;这样的活命应习近,这样的活命不应习近;这样的村镇应习近,这样的村镇不应习近。’

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati bhikkhūsu – ‘evarūpaṃ kāyakammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ kāyakammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ vacīkammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ vacīkammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ manokammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ manokammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpo ājīvo sevitabbo, evarūpo ājīvo na sevitabbo; evarūpo gāmanigamo sevitabbo, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo’ti.
缅 2.133已对照

“再者,比丘,如来、阿罗汉、正等正觉者,如法的法王,唯依止于法,恭敬法、尊重法、礼敬法,以法为幢、以法为旗、以法为主,为比丘尼们……乃至……为优婆塞们……乃至……为优婆夷们安排如法的守护、遮护与保卫:‘这样的身业应习近,这样的身业不应习近;这样的语业应习近,这样的语业不应习近;这样的意业应习近,这样的意业不应习近;这样的活命应习近,这样的活命不应习近;这样的村镇应习近,这样的村镇不应习近。’”

‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahati bhikkhunīsu [bhikkhūsu bhikkhunīsu (sī. pī.)] …pe… upāsakesu…pe… upāsikāsu – ‘evarūpaṃ kāyakammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ kāyakammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ vacīkammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ vacīkammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpaṃ manokammaṃ sevitabbaṃ, evarūpaṃ manokammaṃ na sevitabbaṃ; evarūpo ājīvo sevitabbo, evarūpo ājīvo na sevitabbo; evarūpo gāmanigamo sevitabbo, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo’’’ti.
PTS 3.151已对照

“比丘,那位如来、阿罗汉、正等正觉者,如法的法王,唯依止于法,恭敬法、尊重法、礼敬法,以法为幢、以法为旗、以法为主,为比丘们安排了如法的守护、遮护与保卫,为比丘尼们安排了如法的守护、遮护与保卫,为优婆塞们安排了如法的守护、遮护与保卫,为优婆夷们安排了如法的守护、遮护与保卫之后,便唯以法转起无上法轮;那轮是沙门、婆罗门、天、魔、梵天或世间任何人都不能逆转的。”第三[经]。

‘‘Sa kho so, bhikkhu, tathāgato arahaṃ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṃ sakkaronto dhammaṃ garuṃ karonto dhammaṃ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā bhikkhūsu, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā bhikkhunīsu, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā upāsakesu, dhammikaṃ rakkhāvaraṇaguttiṃ saṃvidahitvā upāsikāsu dhammeneva anuttaraṃ dhammacakkaṃ pavatteti; taṃ hoti cakkaṃ appaṭivattiyaṃ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmi’’nti. Tatiyaṃ.
已对照

四、随所住方经

4. Yassaṃdisaṃsuttaṃ
134已对照

一百三十四、“诸比丘,具足五种支的已灌顶的刹帝利王,无论住在哪一方,都是住在自己的国土中。

134. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rājā khattiyo muddhāvasitto yassaṃ yassaṃ disāyaṃ viharati, sakasmiṃyeva vijite viharati.
缅 2.134已对照

“具足哪五种[支]呢?诸比丘,在此,已灌顶的刹帝利王于母方与父方两方面都是善生,受胎清净,直至第七代祖父,就出身论不受摈斥、不受讥毁;他富裕,有大财富、大受用,国库与谷仓充实盈满;他又有力量,具足顺从、依教奉行的四支军队;他又有导首,是智者、明达者、聪慧者,有能力思虑过去、未来、现在的义利;这四种法使他的名声成熟。他具足这以名声为第五的法,无论住在哪一方,都是住在自己的国土中。这是什么缘故呢?诸比丘,诸胜利者就是这样的。

‘‘Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rājā khattiyo muddhāvasitto ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena; aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro; balavā kho pana hoti caturaṅginiyā senāya samannāgato assavāya ovādapaṭikarāya; pariṇāyako kho panassa hoti paṇḍito viyatto medhāvī paṭibalo atītānāgatapaccuppanne atthe cintetuṃ; tassime cattāro dhammā yasaṃ paripācenti. So iminā yasapañcamena [yasena pañcamena (ka.), pañcamena (sī.)] dhammena samannāgato yassaṃ yassaṃ disāyaṃ viharati, sakasmiṃyeva vijite viharati. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, bhikkhave, hoti vijitāvīnaṃ.
PTS 3.152已对照

“同样,诸比丘,具足五种法的比丘,无论住在哪一方,都是心解脱而住。具足哪五种[法]呢?诸比丘,在此,比丘具戒,以波罗提木叉律仪防护而住,具足正行与行处,于微细的罪过也见怖畏,受持学处而学习——犹如已灌顶的刹帝利王出身具足;是多闻者、忆持所闻者、积集所闻者,凡是那些初善、中善、后善的,具足义理与文句的,显示完全圆满、遍净的梵行的法,他对这样的诸法多闻、忆持、以语熟习、以意随观察、以见善通达——犹如已灌顶的刹帝利王富裕,有大财富、大受用,国库与谷仓充实盈满;为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担——犹如已灌顶的刹帝利王力量具足;有慧,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]——犹如已灌顶的刹帝利王导首具足;这四种法使他的解脱成熟。他具足这以解脱为第五的法,无论住在哪一方,都是心解脱而住。这是什么缘故呢?诸比丘,诸心解脱者就是这样的。”第四[经]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu yassaṃ yassaṃ disāyaṃ viharati, vimuttacittova [vimuttacitto (sī. pī.), vimuttacitto ca (ka.)] viharati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu – rājāva khattiyo muddhāvasitto jātisampanno; bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā – rājāva khattiyo muddhāvasitto aḍḍho mahaddhano mahābhogo paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro; āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu – rājāva khattiyo muddhāvasitto balasampanno; paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā – rājāva khattiyo muddhāvasitto pariṇāyakasampanno; tassime cattāro dhammā vimuttiṃ paripācenti. So iminā vimuttipañcamena dhammena samannāgato yassaṃ yassaṃ disāyaṃ viharati vimuttacittova viharati. Taṃ kissa hetu? Evañhetaṃ, bhikkhave, hoti vimuttacittāna’’nti. Catutthaṃ.
已对照

五、第一希求经

5. Paṭhamapatthanāsuttaṃ
135缅 2.135已对照

一百三十五、“诸比丘,具足五种支的已灌顶的刹帝利王的长子,希求王位。具足哪五种[支]呢?诸比丘,在此,已灌顶的刹帝利王的长子于母方与父方两方面都是善生,受胎清净,直至第七代祖父,就出身论不受摈斥、不受讥毁;他相貌俊美,令人喜见,令人净信,具足最上的容色之美;他为父母所爱、所可意;他为城邑与地方[之人]所爱、所可意;凡是已灌顶的刹帝利诸王的技艺之处——于象、于马、于车、于弓、于刀——他于那些[技艺]已受训练,圆满无缺。

135. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto rajjaṃ pattheti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena; abhirūpo hoti dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato; mātāpitūnaṃ piyo hoti manāpo; negamajānapadassa piyo hoti manāpo; yāni tāni raññaṃ khattiyānaṃ muddhāvasittānaṃ sippaṭṭhānāni hatthismiṃ vā assasmiṃ vā rathasmiṃ vā dhanusmiṃ vā tharusmiṃ vā tattha sikkhito hoti anavayo.
PTS 3.153已对照

“他这样想:‘我于母方与父方两方面都是善生,受胎清净,直至第七代祖父,就出身论不受摈斥、不受讥毁。我为什么不希求王位呢!我相貌俊美,令人喜见,令人净信,具足最上的容色之美。我为什么不希求王位呢!我为父母所爱、所可意。我为什么不希求王位呢!我为城邑与地方[之人]所爱、所可意。我为什么不希求王位呢!凡是已灌顶的刹帝利诸王的技艺之处——于象、于马、于车、于弓、于刀——我于那些[技艺]已受训练,圆满无缺。我为什么不希求王位呢!’诸比丘,具足这五种支的已灌顶的刹帝利王的长子,希求王位。

‘‘Tassa evaṃ hoti – ‘ahaṃ khomhi ubhato sujāto mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi mātāpitūnaṃ piyo manāpo. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi negamajānapadassa piyo manāpo. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi yāni tāni raññaṃ khattiyānaṃ muddhāvasittānaṃ sippaṭṭhānāni hatthismiṃ vā assasmiṃ vā rathasmiṃ vā dhanusmiṃ vā tharusmiṃ vā, tattha [tatthamhi (sī.), tatthapi (ka.)] sikkhito anavayo. Kasmāhaṃ rajjaṃ na pattheyya’nti! Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto rajjaṃ pattheti.
已对照

“同样,诸比丘,具足五种法的比丘,希求诸漏的灭尽。具足哪五种[法]呢?诸比丘,在此,比丘有信,信如来的正觉:‘那位世尊亦即是阿罗汉、正等正觉者、明行具足、善逝、世间解、无上者、调御丈夫、天人导师、佛陀、世尊。’少病少恼,具足等熟的消化力,不太冷、不太热,[乃是]适中而堪能精勤的;不狡诈、不虚伪,对导师或对有智的诸同梵行者如实显露自己;为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担;有慧,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ pattheti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, saddahati tathāgatassa bodhiṃ – ‘itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Appābādho hoti appātaṅko, samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya; asaṭho hoti amāyāvī, yathābhūtaṃ attānaṃ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu; āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu; paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.
PTS 3.154缅 2.136已对照

“他这样想:‘我有信,我信如来的正觉——那位世尊亦即是阿罗汉、正等正觉者……乃至……天人导师、佛陀、世尊。’‘我为什么不希求诸漏的灭尽呢!我少病少恼,具足等熟的消化力,不太冷、不太热,[乃是]适中而堪能精勤的。我为什么不希求诸漏的灭尽呢!我不狡诈、不虚伪,对导师或对有智的诸同梵行者如实显露自己。我为什么不希求诸漏的灭尽呢!我为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担。我为什么不希求诸漏的灭尽呢!我有慧,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]。我为什么不希求诸漏的灭尽呢!’诸比丘,具足这五种法的比丘,希求诸漏的灭尽。”第五[经]。

‘‘Tassa evaṃ hoti – ‘ahaṃ khomhi saddho, saddahāmi tathāgatassa bodhiṃ – itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. ‘Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi appābādho appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi asaṭho amāyāvī yathābhūtaṃ attānaṃ āvikattā satthari vā viññūsu vā sabrahmacārīsu. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi āraddhavīriyo viharāmi akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi paññavā udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyya’nti! Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ patthetī’’ti. Pañcamaṃ.
已对照

六、第二希求经

6. Dutiyapatthanāsuttaṃ
136已对照

一百三十六、“诸比丘,具足五种支的已灌顶的刹帝利王的长子,希求副王位。具足哪五种[支]呢?诸比丘,在此,已灌顶的刹帝利王的长子于母方与父方两方面都是善生,受胎清净,直至第七代祖父,就出身论不受摈斥、不受讥毁;相貌俊美,令人喜见,令人净信,具足最上的容色之美;对父母是可爱、可意的,对军队是可爱、可意的;是智者、明达者、有智慧者,有能力思虑过去、未来、现在的义利。

136. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto oparajjaṃ [uparajjaṃ (syā. pī. ka.)] pattheti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto ubhato sujāto hoti mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena; abhirūpo hoti dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato; mātāpitūnaṃ piyo hoti manāpo, balakāyassa piyo hoti manāpo; paṇḍito hoti viyatto medhāvī paṭibalo atītānāgatapaccuppanne atthe cintetuṃ.
PTS 3.155缅 2.137已对照

“他这样想:‘我确实于母方与父方两方面都是善生,受胎清净,直至第七代祖父,就出身论不受摈斥、不受讥毁。我为何不希求副王位呢!我确实相貌俊美,令人喜见,令人净信,具足最上的容色之美。我为何不希求副王位呢!我确实对父母是可爱、可意的。我为何不希求副王位呢!我确实对军队是可爱、可意的。我为何不希求副王位呢!我确实是智者、明达者、有智慧者,有能力思虑过去、未来、现在的义利。我为何不希求副王位呢!’诸比丘,具足这五种支的已灌顶的刹帝利王的长子,希求副王位。

‘‘Tassa evaṃ hoti – ‘ahaṃ khomhi ubhato sujāto mātito ca pitito ca, saṃsuddhagahaṇiko, yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi mātāpitūnaṃ piyo manāpo. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi balakāyassa piyo manāpo. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi paṇḍito viyatto medhāvī paṭibalo atītānāgatapaccuppanne atthe cintetuṃ. Kasmāhaṃ oparajjaṃ na pattheyya’nti! Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño khattiyassa muddhāvasittassa jeṭṭho putto oparajjaṃ pattheti.
已对照

“同样,诸比丘,具足五种法的比丘,希求诸漏的灭尽。具足哪五种[法]呢?诸比丘,在此,比丘具戒……乃至……受持学处而学习;是多闻者……乃至……以见善通达;心善住立于四念处;为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担;是有慧者,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ pattheti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sīlavā hoti…pe… samādāya sikkhati sikkhāpadesu; bahussuto hoti…pe… diṭṭhiyā suppaṭividdhā; catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacitto [supaṭṭhitacitto (sī. syā.), sūpaṭṭhitacitto (ka.)] hoti; āraddhavīriyo viharati akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu; paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā.
PTS 3.156已对照

“他这样想:‘我确实具戒,以波罗提木叉律仪防护而住,具足正行与行处,于微细的罪过也见怖畏,受持学处而学习。我为何不希求诸漏的灭尽呢!我确实是多闻者、忆持所闻者、积集所闻者。凡是那些初善、中善、后善的,具足义理与文句的,显示完全圆满、遍净的梵行的法,我对这样的诸法多闻、忆持、以语熟习、以意随观察、以见善通达。我为何不希求诸漏的灭尽呢!我确实心善住立于四念处。我为何不希求诸漏的灭尽呢!我确实为舍断诸不善法、为成就诸善法而住于发起精进,有力、坚固勇猛,于诸善法不放下[重]担。我为何不希求诸漏的灭尽呢!我确实是有慧者,具足通达生灭的慧——[那是]圣的、能洞察的、能导向正确尽苦的[慧]。我为何不希求诸漏的灭尽呢!’诸比丘,具足这五种法的比丘,希求诸漏的灭尽。”第六[经]。

‘‘Tassa evaṃ hoti – ‘ahaṃ khomhi sīlavā, pātimokkhasaṃvarasaṃvuto viharāmi ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhāmi sikkhāpadesu. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi bahussuto sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ sabyañjanaṃ [satthā byañjanā (sī.)] kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpā me dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacitto. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi āraddhavīriyo viharāmi akusalānaṃ dhammānaṃ pahānāya, kusalānaṃ dhammānaṃ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyyaṃ! Ahaṃ khomhi paññavā udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. Kasmāhaṃ āsavānaṃ khayaṃ na pattheyya’nti! Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āsavānaṃ khayaṃ patthetī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
已对照

七、少眠经

7. Appaṃsupatisuttaṃ
137缅 2.138已对照

一百三十七、“诸比丘,有这五种[人]夜里睡得少、醒得多。哪五种[人]呢?诸比丘,怀有对男人之意图的女人,夜里睡得少、醒得多。诸比丘,怀有对女人之意图的男人,夜里睡得少、醒得多。诸比丘,怀有夺取之意图的盗贼,夜里睡得少、醒得多。诸比丘,致力于王务的国王,夜里睡得少、醒得多。诸比丘,怀有离系之意图的比丘,夜里睡得少、醒得多。诸比丘,这五种[人]夜里睡得少、醒得多。”第七[经]。

137. ‘‘Pañcime, bhikkhave, appaṃ rattiyā supanti, bahuṃ jagganti. Katame pañca? Itthī, bhikkhave, purisādhippāyā appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Puriso, bhikkhave, itthādhippāyo appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Coro, bhikkhave, ādānādhippāyo appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Rājā [rājayutto (pī. ka.)], bhikkhave, rājakaraṇīyesu yutto appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Bhikkhu, bhikkhave, visaṃyogādhippāyo appaṃ rattiyā supati, bahuṃ jaggati. Ime kho, bhikkhave, pañca appaṃ rattiyā supanti, bahuṃ jaggantī’’ti. Sattamaṃ.
已对照

八、食饭者经

8. Bhattādakasuttaṃ
138已对照

一百三十八、“诸比丘,具足五种支的国王的象,是食饭者、占地者、撒粪者、取筹者,只被算作‘国王的象’而已。具足哪五种[支]呢?诸比丘,在此,国王的象不能忍受色,不能忍受声,不能忍受香,不能忍受味,不能忍受触。诸比丘,具足这五种支的国王的象,是食饭者、占地者、撒粪者、取筹者,只被算作‘国王的象’而已。

138. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo bhattādako ca hoti okāsapharaṇo ca laṇḍasāraṇo ca salākaggāhī ca rañño nāgotveva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño nāgo bhattādako ca okāsapharaṇo ca laṇḍasāraṇo ca salākaggāhī ca, rañño nāgotveva saṅkhaṃ gacchati.
PTS 3.157已对照

“同样,诸比丘,具足五种法的比丘,是食饭者、占地者、压床椅者、取筹者,只被算作‘比丘’而已。具足哪五种[法]呢?诸比丘,在此,比丘不能忍受色,不能忍受声,不能忍受香,不能忍受味,不能忍受触。诸比丘,具足这五种法的比丘,是食饭者、占地者、压床椅者、取筹者,只被算作‘比丘’而已。”第八[经]。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhattādako ca hoti, okāsapharaṇo ca mañcapīṭhamaddano [pīṭhamaddano (sī. syā. kaṃ. pī.)] ca salākaggāhī ca, bhikkhutveva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu bhattādako ca hoti okāsapharaṇo ca mañcapīṭhamaddano ca salākaggāhī ca, bhikkhutveva saṅkhaṃ gacchatī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
已对照

九、不能忍受经

9. Akkhamasuttaṃ
139缅 2.139已对照

一百三十九、“诸比丘,具足五种支的国王的象,不是堪为国王所有的、不是供国王受用的,不被算作国王的肢分。具足哪五种[支]呢?诸比丘,在此,国王的象不能忍受色,不能忍受声,不能忍受香,不能忍受味,不能忍受触。

139. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo na rājāraho hoti na rājabhoggo, na rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ.
已对照

“诸比丘,国王的象怎样是不能忍受色的呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,见到象军,或见到马军,或见到车军,或见到步军,便沉没、颓丧,不能挺住,不能进入战斗。诸比丘,国王的象就是这样不能忍受色的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rūpānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthikāyaṃ vā disvā assakāyaṃ vā disvā rathakāyaṃ vā disvā pattikāyaṃ vā disvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rūpānaṃ.
已对照

“诸比丘,国王的象怎样是不能忍受声的呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,听到象声,或听到马声,或听到车声,或听到步兵声,或听到大鼓、铙鼓、螺贝、手鼓的轰鸣之声,便沉没、颓丧,不能挺住,不能进入战斗。诸比丘,国王的象就是这样不能忍受声的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti saddānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthisaddaṃ vā sutvā assasaddaṃ vā sutvā rathasaddaṃ vā sutvā pattisaddaṃ vā sutvā bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddaṃ vā sutvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti saddānaṃ.
PTS 3.158已对照

“诸比丘,国王的象怎样是不能忍受香的呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,嗅到那些良种的、惯于征战的国王之象的尿粪之气味,便沉没、颓丧,不能挺住,不能进入战斗。诸比丘,国王的象就是这样不能忍受香的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti gandhānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ye te rañño nāgā abhijātā saṅgāmāvacarā tesaṃ muttakarīsassa gandhaṃ ghāyitvā saṃsīdati visīdati, na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti gandhānaṃ.
已对照

“诸比丘,国王的象怎样是不能忍受味的呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,被缺了一份草与水的给与,或被缺了两份、三份、四份、五份草与水的给与,便沉没、颓丧,不能挺住,不能进入战斗。诸比丘,国王的象就是这样不能忍受味的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rasānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ekissā vā tiṇodakadattiyā vimānito [vihanīto (syā.), vihānito (katthaci)] dvīhi vā tīhi vā catūhi vā pañcahi vā tiṇodakadattīhi vimānito saṃsīdati visīdati, na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti rasānaṃ.
缅 2.140已对照

“诸比丘,国王的象怎样是不能忍受触的呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,被一支疾箭射中,或被两支、三支、四支、五支疾箭射中,便沉没、颓丧,不能挺住,不能进入战斗。诸比丘,国王的象就是这样不能忍受触的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti phoṭṭhabbānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ekena vā saravegena viddho, dvīhi vā tīhi vā catūhi vā pañcahi vā saravegehi viddho saṃsīdati visīdati, na santhambhati na sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo akkhamo hoti phoṭṭhabbānaṃ.
已对照

“诸比丘,具足这五种支的国王的象,不是堪为国王所有的、不是供国王受用的,不被算作国王的肢分。

‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño nāgo na rājāraho hoti na rājabhoggo na rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati.
已对照

“同样,诸比丘,具足五种支的比丘,不是应供养者、不是应款待者、不是应奉施者、不是应合掌者,不是世间无上的福田。具足哪五种[支]呢?诸比丘,在此,比丘不能忍受色,不能忍受声,不能忍受香,不能忍受味,不能忍受触。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato bhikkhu na āhuneyyo hoti na pāhuneyyo na dakkhiṇeyyo na añjalikaraṇīyo na anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rūpānaṃ, akkhamo saddānaṃ, akkhamo gandhānaṃ, akkhamo rasānaṃ, akkhamo phoṭṭhabbānaṃ.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是不能忍受色的呢?诸比丘,在此,比丘以眼见色后,对可贪染的色起贪染,不能令心得定。诸比丘,比丘就是这样不能忍受色的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rūpānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā rajanīye rūpe sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rūpānaṃ.
PTS 3.159已对照

“诸比丘,比丘怎样是不能忍受声的呢?诸比丘,在此,比丘以耳闻声后,对可贪染的声起贪染,不能令心得定。诸比丘,比丘就是这样不能忍受声的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti saddānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu sotena saddaṃ sutvā rajanīye sadde sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti saddānaṃ.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是不能忍受香的呢?诸比丘,在此,比丘以鼻嗅香后,对可贪染的香起贪染,不能令心得定。诸比丘,比丘就是这样不能忍受香的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti gandhānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu ghānena gandhaṃ ghāyitvā rajanīye gandhe sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti gandhānaṃ.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是不能忍受味的呢?诸比丘,在此,比丘以舌尝味后,对可贪染的味起贪染,不能令心得定。诸比丘,比丘就是这样不能忍受味的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rasānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu jivhāya rasaṃ sāyitvā rajanīye rase sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti rasānaṃ.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是不能忍受触的呢?诸比丘,在此,比丘以身触所触后,对可贪染的所触起贪染,不能令心得定。诸比丘,比丘就是这样不能忍受触的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti phoṭṭhabbānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā rajanīye phoṭṭhabbe sārajjati, na sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu akkhamo hoti phoṭṭhabbānaṃ.
已对照

“诸比丘,具足这五种法的比丘,不是应供养者、不是应款待者、不是应奉施者、不是应合掌者,不是世间无上的福田。

‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu na āhuneyyo hoti na pāhuneyyo na dakkhiṇeyyo na añjalikaraṇīyo na anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa.
缅 2.141已对照

“诸比丘,具足五种支的国王的象,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。具足哪五种[支]呢?诸比丘,在此,国王的象能忍受色,能忍受声,能忍受香,能忍受味,能忍受触。

‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rūpānaṃ, khamo saddānaṃ, khamo gandhānaṃ, khamo rasānaṃ, khamo phoṭṭhabbānaṃ.
已对照

“诸比丘,国王的象怎样是能忍受色的呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,见到象军,或见到马军,或见到车军,或见到步军,不沉没、不颓丧,能挺住,能进入战斗。诸比丘,国王的象就是这样能忍受色的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rūpānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthikāyaṃ vā disvā assakāyaṃ vā disvā rathakāyaṃ vā disvā pattikāyaṃ vā disvā na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rūpānaṃ.
PTS 3.160已对照

“诸比丘,国王的象怎样是能忍受声的呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,听到象声,或听到马声,或听到车声,或听到步兵声,或听到大鼓、铙鼓、螺贝、手鼓的轰鸣之声,不沉没、不颓丧,能挺住,能进入战斗。诸比丘,国王的象就是这样能忍受声的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti saddānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthisaddaṃ vā sutvā assasaddaṃ vā sutvā rathasaddaṃ vā sutvā pattisaddaṃ vā sutvā bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddaṃ vā sutvā na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti saddānaṃ.
已对照

“诸比丘,国王的象怎样是能忍受香的呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,嗅到那些良种的、惯于征战的国王之象的尿粪之气味,不沉没、不颓丧,能挺住,能进入战斗。诸比丘,国王的象就是这样能忍受香的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti gandhānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ye te rañño nāgā abhijātā saṅgāmāvacarā tesaṃ muttakarīsassa gandhaṃ ghāyitvā na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti gandhānaṃ.
已对照

“诸比丘,国王的象怎样是能忍受味的呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,被缺了一份草与水的给与,或被缺了两份、三份、四份、五份草与水的给与,不沉没、不颓丧,能挺住,能进入战斗。诸比丘,国王的象就是这样能忍受味的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rasānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ekissā vā tiṇodakadattiyā vimānito dvīhi vā tīhi vā catūhi vā pañcahi vā tiṇodakadattīhi vimānito na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti rasānaṃ.
已对照

“诸比丘,国王的象怎样是能忍受触的呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,被一支疾箭射中,或被两支、三支、四支、五支疾箭射中,不沉没、不颓丧,能挺住,能进入战斗。诸比丘,国王的象就是这样能忍受触的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti phoṭṭhabbānaṃ? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato ekena vā saravegena viddho, dvīhi vā tīhi vā catūhi vā pañcahi vā saravegehi viddho na saṃsīdati na visīdati, santhambhati sakkoti saṅgāmaṃ otarituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khamo hoti phoṭṭhabbānaṃ.
缅 2.142已对照

“诸比丘,具足这五种支的国王的象,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。

‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati.
PTS 3.161已对照

“同样,诸比丘,具足五种法的比丘,是应供养者、应款待者、应奉施者、应合掌者,是世间无上的福田。具足哪五种[法]呢?诸比丘,在此,比丘能忍受色,能忍受声,能忍受香,能忍受味,能忍受触。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rūpānaṃ, khamo saddānaṃ, khamo gandhānaṃ, khamo rasānaṃ, khamo phoṭṭhabbānaṃ.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是能忍受色的呢?诸比丘,在此,比丘以眼见色后,对可贪染的色不起贪染,能令心得定。诸比丘,比丘就是这样能忍受色的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rūpānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā rajanīye rūpe na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rūpānaṃ.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是能忍受声的呢?诸比丘,在此,比丘以耳闻声后,对可贪染的声不起贪染,能令心得定。诸比丘,比丘就是这样能忍受声的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti saddānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu sotena saddaṃ sutvā rajanīye sadde na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti saddānaṃ.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是能忍受香的呢?诸比丘,在此,比丘以鼻嗅香后,对可贪染的香不起贪染,能令心得定。诸比丘,比丘就是这样能忍受香的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti gandhānaṃ. Idha, bhikkhave, bhikkhu ghānena gandhaṃ ghāyitvā rajanīye gandhe na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti gandhānaṃ.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是能忍受味的呢?诸比丘,在此,比丘以舌尝味后,对可贪染的味不起贪染,能令心得定。诸比丘,比丘就是这样能忍受味的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rasānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu jivhāya rasaṃ sāyitvā rajanīye rase na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti rasānaṃ.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是能忍受触的呢?诸比丘,在此,比丘以身触所触后,对可贪染的所触不起贪染,能令心得定。诸比丘,比丘就是这样能忍受触的。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti phoṭṭhabbānaṃ? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā rajanīye phoṭṭhabbe na sārajjati, sakkoti cittaṃ samādahituṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti phoṭṭhabbānaṃ.
已对照

“诸比丘,具足这五种法的比丘,是应供养者、应款待者、应奉施者、应合掌者,是世间无上的福田。”第九[经]。

‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Navamaṃ.
已对照

十、能听者经

10. Sotasuttaṃ
140缅 2.143已对照

一百四十、“诸比丘,具足五种支的国王的象,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。具足哪五种[支]呢?诸比丘,在此,国王的象是能听者、能杀者、能护者、能忍者、能行者。

140. ‘‘Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, rañño nāgo sotā ca hoti, hantā ca, rakkhitā ca, khantā ca, gantā ca.
PTS 3.162已对照

“诸比丘,国王的象怎样是能听者呢?诸比丘,在此,凡调象师令国王的象所作的动作——无论先前做过或先前未做过——它都对那[动作]作成有所求、作意、以全心贯注、侧耳而听。诸比丘,国王的象就是这样是能听者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo yamenaṃ hatthidammasārathi [hatthidammasārathī (sī.)] kāraṇaṃ kāreti – yadi vā katapubbaṃ yadi vā akatapubbaṃ – taṃ aṭṭhiṃ katvā [aṭṭhikatvā (sī. syā. kaṃ. pī.) a. ni. 4.114] manasi katvā sabbaṃ cetasā [sabbacetasā (?)] samannāharitvā ohitasoto suṇāti. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo sotā hoti.
已对照

“诸比丘,国王的象怎样是能杀者呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,杀象,也杀骑象者;杀马,也杀骑马者;杀车,也杀车兵;也杀步兵。诸比丘,国王的象就是这样是能杀者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo hantā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato hatthimpi hanati [hanti (sī. pī.)], hatthāruhampi hanati, assampi hanati, assāruhampi hanati, rathampi hanati, rathikampi [rathāruhampi (pī.)] hanati, pattikampi hanati. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo hantā hoti.
已对照

“诸比丘,国王的象怎样是能护者呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,守护前身,守护后身,守护前足,守护后足,守护头,守护耳,守护牙,守护鼻,守护尾,守护骑象者。诸比丘,国王的象就是这样是能护者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo rakkhitā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato rakkhati purimaṃ kāyaṃ, rakkhati pacchimaṃ kāyaṃ, rakkhati purime pāde, rakkhati pacchime pāde, rakkhati sīsaṃ, rakkhati kaṇṇe, rakkhati dante, rakkhati soṇḍaṃ, rakkhati vāladhiṃ, rakkhati hatthāruhaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo rakkhitā hoti.
已对照

“诸比丘,国王的象怎样是能忍者呢?诸比丘,在此,国王的象去到战场,能忍受矛的击打、剑的击打、箭的击打、斧的击打,以及大鼓、铙鼓、螺贝、手鼓的轰鸣之声。诸比丘,国王的象就是这样是能忍者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo khantā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo saṅgāmagato khamo hoti sattippahārānaṃ asippahārānaṃ usuppahārānaṃ pharasuppahārānaṃ bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddānaṃ. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo khantā hoti.
已对照

“诸比丘,国王的象怎样是能行者呢?诸比丘,在此,凡调象师派国王的象前往的方向——无论先前去过或先前未去过——它都迅速前往那里。诸比丘,国王的象就是这样是能行者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, rañño nāgo gantā hoti? Idha, bhikkhave, rañño nāgo yamenaṃ hatthidammasārathi disaṃ peseti – yadi vā gatapubbaṃ yadi vā agatapubbaṃ – taṃ khippameva gantā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, rañño nāgo gantā hoti.
已对照

“诸比丘,具足这五种支的国王的象,是堪为国王所有的、供国王受用的,正被算作国王的肢分。

‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño nāgo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgaṃtveva saṅkhaṃ gacchati.
PTS 3.163缅 2.144已对照

“同样,诸比丘,具足五种法的比丘,是应供养者、应款待者、应奉施者、应合掌者,是世间无上的福田。具足哪五种[法]呢?诸比丘,在此,比丘是能听者、能杀者、能护者、能忍者、能行者。

‘‘Evamevaṃ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu sotā ca hoti, hantā ca, rakkhitā ca, khantā ca, gantā ca.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是能听者呢?诸比丘,在此,当如来所宣说的法与律被讲说时,比丘作成有所求、作意、以全心贯注、侧耳而听法。诸比丘,比丘就是这样是能听者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sotā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu tathāgatappavedite dhammavinaye desiyamāne aṭṭhiṃkatvā manasi katvā sabbaṃ cetasā samannāharitvā ohitasoto dhammaṃ suṇāti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu sotā hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是能杀者呢?诸比丘,在此,比丘不容忍已生的欲寻,舍断它、除遣它、(杀它、)令它灭尽、令它归于不存在;已生的瞋恚寻……乃至……已生的害寻……乃至……对一再生起的恶不善法,[他]不容忍,舍断它们、除遣它们、(杀它们、)令它们灭尽、令它们归于不存在。诸比丘,比丘就是这样是能杀者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu hantā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu uppannaṃ kāmavitakkaṃ nādhivāseti, pajahati vinodeti (hanati) [( ) natthi sī. pī. potthakesu a. ni. 4.114] byantīkaroti anabhāvaṃ gameti; uppannaṃ byāpādavitakkaṃ…pe… uppannaṃ vihiṃsāvitakkaṃ…pe… uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti, pajahati vinodeti (hanati) [( ) natthi sī. pī. potthakesu a. ni. 4.114] byantīkaroti anabhāvaṃ gameti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu hantā hoti.
已对照

“诸比丘,比丘怎样是能护者呢?诸比丘,在此,比丘以眼见色后,不取于相,不取随相。若不守护眼根而住,贪与忧等恶、不善法就会流入,所以他为防护它而行道,守护眼根,致力于眼根的律仪。以耳闻声后……以鼻嗅香后……以舌尝味后……以身触所触后……以意识知法后,不取于相,不取随相。若不守护意根而住,贪与忧等恶、不善法就会流入,所以他为防护它而行道,守护意根,致力于意根的律仪。诸比丘,比丘就是这样是能护者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu rakkhitā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati; rakkhati cakkhundriyaṃ; cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā… ghānena gandhaṃ ghāyitvā… jivhāya rasaṃ sāyitvā… kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā… manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati; rakkhati manindriyaṃ; manindriye saṃvaraṃ āpajjati. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu rakkhitā hoti.
缅 2.145已对照

“诸比丘,比丘怎样是能忍者呢?诸比丘,在此,比丘能忍受寒、热、饥、渴、虻、蚊、风吹、日晒、爬虫类的接触;对恶说、恶来的言语之道,对已生起的身体上的苦的、剧的、粗的、辛辣的、不悦的、不合意的、夺命的诸受,是能忍受者。诸比丘,比丘就是这样是能忍者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu khantā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu khamo hoti sītassa uṇhassa jighacchāya pipāsāya ḍaṃsamakasavātātapasarīsa [… siriṃsapa (sī. syā. kaṃ. pī.)] pasamphassānaṃ; duruttānaṃ durāgatānaṃ vacanapathānaṃ uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ adhivāsakajātiko hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu khantā hoti.
PTS 3.164已对照

“诸比丘,比丘怎样是能行者呢?诸比丘,在此,凡那在这漫长的时间里先前未曾去过的方向,即:一切行的止息、一切依的舍离、爱尽、离贪、灭、涅槃——比丘迅速前往那里。诸比丘,比丘就是这样是能行者。

‘‘Kathañca, bhikkhave, bhikkhu gantā hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu yā sā disā agatapubbā iminā dīghena addhunā, yadidaṃ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ, taṃ khippaññeva gantā hoti. Evaṃ kho, bhikkhave, bhikkhu gantā hoti.
已对照

“诸比丘,具足这五种法的比丘,是应供养者……乃至……是世间无上的福田。”第十[经]。

‘‘Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’’ti. Dasamaṃ.
已对照

王品第四。

Rājavaggo catuttho.
已对照

其摄颂——

随转轮、王,随所住方,以及两希求;

少眠、食饭者,不能忍受,以及能听者。

Tassuddānaṃ –
Cakkānuvattanā rājā, yassaṃdisaṃ dve ceva patthanā;
Appaṃsupati bhattādo, akkhamo ca sotena cāti.