快乐巴利palinanda.cc

长部第32经 · 阿吒那胝经 Āṭānāṭiyasuttaṃ

275PTS 3.194缅 3.158已对照

如是我闻:一时,世尊住在王舍城灵鹫山(Gijjhakūṭa)。那时,四大天王以大夜叉军、大乾闼婆军、大鸠槃荼军、大龙军,于四方设置守护,于四方设置军团,于四方设置遮障,在夜将尽时,以殊胜的容色遍照整座灵鹫山,来到世尊之处;到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。那些夜叉,有的礼敬世尊后坐在一旁,有的与世尊互相问候,交换了可庆慰、可忆念的话后坐在一旁,有的向世尊合掌后坐在一旁,有的报出名与姓后坐在一旁,有的默然坐在一旁。

275. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Atha kho cattāro mahārājā [mahārājāno (ka.)] mahatiyā ca yakkhasenāya mahatiyā ca gandhabbasenāya mahatiyā ca kumbhaṇḍasenāya mahatiyā ca nāgasenāya catuddisaṃ rakkhaṃ ṭhapetvā catuddisaṃ gumbaṃ ṭhapetvā catuddisaṃ ovaraṇaṃ ṭhapetvā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ gijjhakūṭaṃ pabbataṃ obhāsetvā [gijjhakūṭaṃ obhāsetvā (sī. syā. pī.)] yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Tepi kho yakkhā appekacce bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu, sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce nāmagottaṃ sāvetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu, appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
276PTS 3.195缅 3.159已对照

坐在一旁的毗沙门天王(Vessavaṇa mahārājā)对世尊这样说:“尊者,有上等的夜叉对世尊不净信;尊者,有上等的夜叉对世尊净信。尊者,有中等的夜叉对世尊不净信;尊者,有中等的夜叉对世尊净信。尊者,有下劣的夜叉对世尊不净信;尊者,有下劣的夜叉对世尊净信。而尊者,夜叉大多对世尊不净信。这是什么缘故呢?尊者,因为世尊为离杀生而说法,为离不与取而说法,为离欲邪行而说法,为离虚妄语而说法,为离饮谷酒、花果酒[等]放逸之因而说法。而尊者,夜叉大多不远离杀生,不远离不与取,不远离欲邪行,不远离虚妄语,不远离饮谷酒、花果酒[等]放逸之因。这对他们是不可爱、不可意的。尊者,世尊有弟子亲近林野、树林、边远的坐卧处,[那些地方]寂静、无喧声、离人之气、屏于人事、宜于宴默。那里住着上等的夜叉,他们对世尊的这个教说不净信。尊者,为使他们生起净信,愿世尊受学阿吒那胝护咒(āṭānāṭiyā rakkhā),为了比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷的守护、防护、无恼害与安乐住。”世尊以默然应允。于是,毗沙门天王知道世尊已应允,就在那时诵出这阿吒那胝护咒——

276. Ekamantaṃ nisinno kho vessavaṇo mahārājā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘santi hi, bhante, uḷārā yakkhā bhagavato appasannā. Santi hi, bhante, uḷārā yakkhā bhagavato pasannā. Santi hi, bhante, majjhimā yakkhā bhagavato appasannā. Santi hi, bhante, majjhimā yakkhā bhagavato pasannā. Santi hi, bhante, nīcā yakkhā bhagavato appasannā. Santi hi, bhante, nīcā yakkhā bhagavato pasannā. Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appasannāyeva bhagavato. Taṃ kissa hetu? Bhagavā hi, bhante, pāṇātipātā veramaṇiyā dhammaṃ deseti, adinnādānā veramaṇiyā dhammaṃ deseti, kāmesumicchācārā veramaṇiyā dhammaṃ deseti, musāvādā veramaṇiyā dhammaṃ deseti, surāmerayamajjappamādaṭṭhānā veramaṇiyā dhammaṃ deseti. Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appaṭiviratāyeva pāṇātipātā, appaṭiviratā adinnādānā, appaṭiviratā kāmesumicchācārā, appaṭiviratā musāvādā, appaṭiviratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā. Tesaṃ taṃ hoti appiyaṃ amanāpaṃ. Santi hi, bhante, bhagavato sāvakā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni [manussarāhaseyyakāni (sī. syā. pī.)] paṭisallānasāruppāni. Tattha santi uḷārā yakkhā nivāsino, ye imasmiṃ bhagavato pāvacane appasannā. Tesaṃ pasādāya uggaṇhātu, bhante, bhagavā āṭānāṭiyaṃ rakkhaṃ bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ guttiyā rakkhāya avihiṃsāya phāsuvihārāyā’’ti. Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
Atha kho vessavaṇo mahārājā bhagavato adhivāsanaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ āṭānāṭiyaṃ rakkhaṃ abhāsi –
277已对照

“礼敬毗婆尸(Vipassī),具眼者、具吉祥者。

277. ‘‘Vipassissa ca [ime cakārā porāṇapotthakesu natthi] namatthu, cakkhumantassa sirīmato.
已对照

也礼敬尸弃(Sikhī),悲悯一切众生者。

Sikhissapi ca [ime cakārā porāṇapotthakesu natthi] namatthu, sabbabhūtānukampino.
已对照

“也礼敬毗舍浮(Vessabhū),已沐浴者、苦行者;

‘‘Vessabhussa ca [ime cakārā porāṇapotthakesu natthi] namatthu, nhātakassa tapassino;
PTS 3.196已对照

礼敬拘留孙(Kakusandha),摧破魔军者。

Namatthu kakusandhassa, mārasenāpamaddino.
已对照

“礼敬拘那含牟尼(Koṇāgamana),已成[梵行]的婆罗门;

‘‘Koṇāgamanassa namatthu, brāhmaṇassa vusīmato;
已对照

也礼敬迦叶(Kassapa),于一切处已解脱者。

Kassapassa ca [ime cakārā porāṇapotthakesu natthi] namatthu, vippamuttassa sabbadhi.
已对照

“礼敬鸯耆罗娑(Aṅgīrasa),释迦之子、具吉祥者;

‘‘Aṅgīrasassa namatthu, sakyaputtassa sirīmato;
已对照

是他宣说了这能除一切苦的法。

Yo imaṃ dhammaṃ desesi [dhammamadesesi (sī. syā. pī.), dhammaṃ deseti (?)], sabbadukkhāpanūdanaṃ.
已对照

“凡于世间已寂灭、如实观见者,

‘‘Ye cāpi nibbutā loke, yathābhūtaṃ vipassisuṃ;
已对照

那些人不两舌,是伟大的、离怯弱者。

Te janā apisuṇātha [apisuṇā (sī. syā. pī.)], mahantā vītasāradā.
已对照

“他们礼敬那利益天与人的乔达摩,

‘‘Hitaṃ devamanussānaṃ, yaṃ namassanti gotamaṃ;
已对照

具足明与行者、伟大者、离怯弱者。

Vijjācaraṇasampannaṃ, mahantaṃ vītasāradaṃ.
278PTS 3.197缅 3.160已对照

“太阳从那里升起, [即]圆轮广大的日轮(ādicca)。 当它升起时,夜也灭去; 当太阳升起时,[那时]便称为‘昼’。 “那里也有深湖, [即]众流所归的大海; 人们就这样知道那里: ‘众流所归的大海’。 “从这里[起]‘那是东方’——人们这样称说它; 守护那一方的,是那位有名声的大王。 “他是诸乾闼婆之主, 名为‘持国’(Dhataraṭṭha); 他被诸乾闼婆围绕, 以歌舞为乐。 “据我所闻,他也有众多儿子,同为一名; 八十、十,又一[共九十一位],名为因陀罗(Inda),有大力。 “他们见到佛陀,见到日种佛陀之后, 从远处便礼敬这位伟大的、离怯弱者。 “礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中最上者! 您以善巧观察,连非人也礼敬您; 这是我们屡次听闻的,所以我们这样说: “‘你们礼敬胜者乔达摩!我们礼敬胜者乔达摩! 我们礼敬具足明与行的佛陀乔达摩。’

278. ‘‘Yato uggacchati sūriyo [suriyo (sī. syā. pī.)], ādicco maṇḍalī mahā.
Yassa cuggacchamānassa, saṃvarīpi nirujjhati;
Yassa cuggate sūriye, ‘divaso’ti pavuccati.
‘‘Rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako;
Evaṃ taṃ tattha jānanti, ‘samuddo saritodako’.
‘‘Ito ‘sā purimā disā’, iti naṃ ācikkhatī jano;
Yaṃ disaṃ abhipāleti, mahārājā yasassi so.
‘‘Gandhabbānaṃ adhipati [ādhipati (sī. syā. pī.) evamuparipi], ‘dhataraṭṭho’ti nāmaso;
Ramatī naccagītehi, gandhabbehi purakkhato.
‘‘Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṃ;
Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
Te cāpi buddhaṃ disvāna, buddhaṃ ādiccabandhunaṃ;
Dūratova namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ.
‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṃ vandanti;
Sutaṃ netaṃ abhiṇhaso, tasmā evaṃ vademase.
‘‘‘Jinaṃ vandatha gotamaṃ, jinaṃ vandāma gotamaṃ;
Vijjācaraṇasampannaṃ, buddhaṃ vandāma gotamaṃ’.
279PTS 3.198缅 3.161已对照

“凡[那一方]被称说有鬼(peta)者—— 搬弄是非者、背后毁訾者, 杀生者、凶残者, 盗贼与行诈之人。 “从这里[起]‘那是南方’——人们这样称说它; 守护那一方的,是那位有名声的大王。 “他是诸鸠槃荼之主, 名为‘增长’(Virūḷha); 他被诸鸠槃荼围绕, 以歌舞为乐。 “据我所闻,他也有众多儿子,同为一名; 八十、十,又一[共九十一位],名为因陀罗(Inda),有大力。 “他们见到佛陀,见到日种佛陀之后, 从远处便礼敬这位伟大的、离怯弱者。 “礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中最上者! 您以善巧观察,连非人也礼敬您; 这是我们屡次听闻的,所以我们这样说: “‘你们礼敬胜者乔达摩!我们礼敬胜者乔达摩! 我们礼敬具足明与行的佛陀乔达摩。’

279. ‘‘Yena petā pavuccanti, pisuṇā piṭṭhimaṃsikā.
Pāṇātipātino luddā [luddhā (pī. ka.)], corā nekatikā janā.
‘‘Ito ‘sā dakkhiṇā disā’, iti naṃ ācikkhatī jano;
Yaṃ disaṃ abhipāleti, mahārājā yasassi so.
‘‘Kumbhaṇḍānaṃ adhipati, ‘virūḷho’ iti nāmaso;
Ramatī naccagītehi, kumbhaṇḍehi purakkhato.
‘‘Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṃ;
Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
Te cāpi buddhaṃ disvāna, buddhaṃ ādiccabandhunaṃ;
Dūratova namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ.
‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṃ vandanti;
Sutaṃ netaṃ abhiṇhaso, tasmā evaṃ vademase.
‘‘‘Jinaṃ vandatha gotamaṃ, jinaṃ vandāma gotamaṃ;
Vijjācaraṇasampannaṃ, buddhaṃ vandāma gotamaṃ’.
280PTS 3.199已对照

“太阳落到那里, [即]圆轮广大的日轮。 当它落下时,昼也灭去; 当太阳落下时,[那时]便称为‘夜’。 “那里也有深湖, [即]众流所归的大海; 人们就这样知道那里: ‘众流所归的大海’。 “从这里[起]‘那是西方’——人们这样称说它; 守护那一方的,是那位有名声的大王。 “他是诸龙之主, 名为‘广目’(Virūpakkha); 他被诸龙围绕, 以歌舞为乐。 “据我所闻,他也有众多儿子,同为一名; 八十、十,又一[共九十一位],名为因陀罗(Inda),有大力。 “他们见到佛陀,见到日种佛陀之后, 从远处便礼敬这位伟大的、离怯弱者。 “礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中最上者! 您以善巧观察,连非人也礼敬您; 这是我们屡次听闻的,所以我们这样说: “‘你们礼敬胜者乔达摩!我们礼敬胜者乔达摩! 我们礼敬具足明与行的佛陀乔达摩。’

280. ‘‘Yattha coggacchati sūriyo, ādicco maṇḍalī mahā.
Yassa coggacchamānassa, divasopi nirujjhati;
Yassa coggate sūriye, ‘saṃvarī’ti pavuccati.
‘‘Rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako;
Evaṃ taṃ tattha jānanti, ‘samuddo saritodako’.
‘‘Ito ‘sā pacchimā disā’, iti naṃ ācikkhatī jano;
Yaṃ disaṃ abhipāleti, mahārājā yasassi so.
‘‘Nāgānañca adhipati, ‘virūpakkho’ti nāmaso;
Ramatī naccagītehi, nāgeheva purakkhato.
‘‘Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṃ;
Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
Te cāpi buddhaṃ disvāna, buddhaṃ ādiccabandhunaṃ;
Dūratova namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ.
‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṃ vandanti;
Sutaṃ netaṃ abhiṇhaso, tasmā evaṃ vademase.
‘‘‘Jinaṃ vandatha gotamaṃ, jinaṃ vandāma gotamaṃ;
Vijjācaraṇasampannaṃ, buddhaṃ vandāma gotamaṃ’.
281PTS 3.200缅 3.162已对照

“那一方有北俱卢洲(Uttarakuru), 有善见的大须弥(Mahāneru)。 人们生在那里, 无我所,无摄持。 “他们不播种子, 也不牵犁; 人们受用 不耕而自熟的粳米。 “那[米]无糠、无壳、洁净、 芬芳,是米之实; 在锅(tuṇḍikīra)中煮熟后, 他们便食那食物。 “他们使牛成为独蹄[之乘], 乘之而遍游诸方; 使家畜成为独蹄[之乘], 乘之而遍游诸方。 “他们以女子为乘, 乘之而遍游诸方; 以男子为乘, 乘之而遍游诸方。 “他们以童女为乘, 乘之而遍游诸方; 以童子为乘, 乘之而遍游诸方。 “他们登上那些乘, 周行一切方—— [他们]是那位王的随从。 “象乘、马乘、 天乘,都已备办; 还有宫殿与轿舆, 属于那位有名声的大王。 “他也有诸城, 善造于虚空之中: 阿吒那胝(Āṭānāṭā)、俱尸那吒(Kusināṭā)、波罗俱尸那吒(Parakusināṭā)、 那吒苏利耶(Nāṭasuriyā)、波罗俱私吒那吒(Parakusiṭanāṭā)。 “北面有迦私万多(Kasivanta), 西面有阇诺伽(Janogha); [又有]那婆那筏底(Navanavutiya)、安巴罗安巴罗筏底(Ambara-Ambaravatī), [以及]名为阿罗迦曼陀(Āḷakamandā)的王都。 “尊驾,俱毘罗(Kuvera)大王的王都名为毗沙那(Visāṇā); 因此俱毘罗大王被称为‘毗沙门(Vessavaṇa)’。 “[那十二位夜叉族之臣]各自往来而宣告[名号]: 答托拉(Tatolā)、答答拉(Tattalā)、答托答拉(Tatotalā)、 奥迦西(Ojasi)、帖迦西(Tejasi)、答托迦西(Tatojasī)、 苏罗(Sūra)、拉迦(Rājā)、苏罗拉迦(Sūrorāja)、 阿利托(Ariṭṭha)、内密(Nemi)、阿利托内密(Ariṭṭhanemi)。 “那里也有名为达拉尼(Dharaṇī)的湖, 云从那里降雨, 雨从那里布散; 那里也有名为萨拉瓦提(Sālavatī)的集会堂。 “诸夜叉在那里承事[大王], 那里的树木常年结果; 聚集着种种鸟群, 孔雀与苍鹭鸣叫, 还有杜鹃等[鸟]的悦耳[之声]。 “那里有命命鸟(jīvañjīvaka)之声, 又有乌咤婆质多迦(oṭṭhavacittaka); [有]鸡(kukkuṭaka)、库利拉迦(kuḷīraka), 林中有波卡拉萨塔迦(pokkharasātaka)。 “那里有鹦鹉与鸲鹆之声, 又有丹达曼那瓦迦(daṇḍamāṇavaka); 那俱毘罗[天王]的莲池(Kuveranaḷinī), 一切时中常放光彩。 “从这里[起]‘那是北方’——人们这样称说它; 守护那一方的,是那位有名声的大王。 “他是诸夜叉之主, 名为‘俱毘罗’(Kuvera); 他被诸夜叉围绕, 以歌舞为乐。 “据我所闻,他也有众多儿子,同为一名; 八十、十,又一[共九十一位],名为因陀罗(Inda),有大力。 “他们见到佛陀,见到日种佛陀之后, 从远处便礼敬这位伟大的、离怯弱者。 “礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中最上者! 您以善巧观察,连非人也礼敬您; 这是我们屡次听闻的,所以我们这样说: “‘你们礼敬胜者乔达摩!我们礼敬胜者乔达摩! 我们礼敬具足明与行的佛陀乔达摩。’ “尊驾,这就是那阿吒那胝护咒,为了比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷的守护、防护、无恼害与安乐住。

281. ‘‘Yena uttarakuruvho [uttarakurū rammā (sī. syā. pī.)], mahāneru sudassano.
Manussā tattha jāyanti, amamā apariggahā.
‘‘Na te bījaṃ pavapanti, napi nīyanti naṅgalā;
Akaṭṭhapākimaṃ sāliṃ, paribhuñjanti mānusā.
‘‘Akaṇaṃ athusaṃ suddhaṃ, sugandhaṃ taṇḍulapphalaṃ;
Tuṇḍikīre pacitvāna, tato bhuñjanti bhojanaṃ.
‘‘Gāviṃ ekakhuraṃ katvā, anuyanti disodisaṃ;
Pasuṃ ekakhuraṃ katvā, anuyanti disodisaṃ.
‘‘Itthiṃ vā vāhanaṃ [itthī-vāhanaṃ (sī. pī.), itthīṃ vāhanaṃ (syā.)] katvā, anuyanti disodisaṃ;
Purisaṃ vāhanaṃ katvā, anuyanti disodisaṃ.
‘‘Kumāriṃ vāhanaṃ katvā, anuyanti disodisaṃ;
Kumāraṃ vāhanaṃ katvā, anuyanti disodisaṃ.
‘‘Te yāne abhiruhitvā,
Sabbā disā anupariyāyanti [anupariyanti (syā.)];
Pacārā tassa rājino.
‘‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ, dibbaṃ yānaṃ upaṭṭhitaṃ;
Pāsādā sivikā ceva, mahārājassa yasassino.
‘‘Tassa ca nagarā ahu,
Antalikkhe sumāpitā;
Āṭānāṭā kusināṭā parakusināṭā,
Nāṭasuriyā [nāṭapuriyā (sī. pī.), nāṭapariyā (syā.)] parakusiṭanāṭā.
‘‘Uttarena kasivanto [kapivanto (sī. syā. pī)],
Janoghamaparena ca;
Navanavutiyo ambaraambaravatiyo,
Āḷakamandā nāma rājadhānī.
‘‘Kuverassa kho pana, mārisa, mahārājassa visāṇā nāma rājadhānī;
Tasmā kuvero mahārājā, ‘vessavaṇo’ti pavuccati.
‘‘Paccesanto pakāsenti, tatolā tattalā tatotalā;
Ojasi tejasi tatojasī, sūro rājā ariṭṭho nemi.
‘‘Rahadopi tattha dharaṇī nāma, yato meghā pavassanti;
Vassā yato patāyanti, sabhāpi tattha sālavatī [bhagalavatī (sī. syā. pī.)] nāma.
‘‘Yattha yakkhā payirupāsanti, tattha niccaphalā rukkhā;
Nānā dijagaṇā yutā, mayūrakoñcābhirudā;
Kokilādīhi vagguhi.
‘‘Jīvañjīvakasaddettha, atho oṭṭhavacittakā;
Kukkuṭakā [kukutthakā (sī. pī.)] kuḷīrakā, vane pokkharasātakā.
‘‘Sukasāḷikasaddettha, daṇḍamāṇavakāni ca;
Sobhati sabbakālaṃ sā, kuveranaḷinī sadā.
‘‘Ito ‘sā uttarā disā’, iti naṃ ācikkhatī jano;
Yaṃ disaṃ abhipāleti, mahārājā yasassi so.
‘‘Yakkhānañca adhipati, ‘kuvero’ iti nāmaso;
Ramatī naccagītehi, yakkheheva purakkhato.
‘‘Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṃ;
Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
‘‘Te cāpi buddhaṃ disvāna, buddhaṃ ādiccabandhunaṃ;
Dūratova namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ.
‘‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṃ vandanti;
Sutaṃ netaṃ abhiṇhaso, tasmā evaṃ vademase.
‘‘‘Jinaṃ vandatha gotamaṃ, jinaṃ vandāma gotamaṃ;
Vijjācaraṇasampannaṃ, buddhaṃ vandāma gotama’’’nti.
‘‘Ayaṃ kho sā, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ guttiyā rakkhāya avihiṃsāya phāsuvihārāya.
282缅 3.164已对照

“尊驾,无论哪位比丘、比丘尼、优婆塞或优婆夷,若能善加受持、圆满通晓这阿吒那胝护咒,倘若有非人——夜叉、夜叉女、夜叉幼子、夜叉幼女、夜叉大臣、夜叉廷臣、夜叉侍从,或乾闼婆、乾闼婆女、乾闼婆幼子、乾闼婆幼女、乾闼婆大臣、乾闼婆廷臣、乾闼婆侍从,或鸠槃荼、鸠槃荼女、鸠槃荼幼子、鸠槃荼幼女、鸠槃荼大臣、鸠槃荼廷臣、鸠槃荼侍从,或龙、龙女、龙幼子、龙幼女、龙大臣、龙廷臣、龙侍从——心怀恶意,跟随行走的比丘、比丘尼、优婆塞或优婆夷,或近立于站立者,或近坐于坐者,或近卧于卧者:尊驾,那个非人便不能在村落或市镇中得到恭敬或尊重;尊驾,那个非人便不能在名为阿罗迦曼陀的王都得到宅地或住处;尊驾,那个非人便不能前往夜叉的集会。尊驾,诸非人还会使他既不能娶也不能嫁;尊驾,诸非人还会以充满[恶意]的骂詈之语骂詈他;尊驾,诸非人还会把空钵扣在他头上;尊驾,诸非人还会把他的头劈成七分。

282. ‘‘Yassa kassaci, mārisa, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā upāsakassa vā upāsikāya vā ayaṃ āṭānāṭiyā rakkhā suggahitā bhavissati samattā pariyāputā [pariyāpuṭā (ka.)]. Taṃ ce amanusso yakkho vā yakkhinī vā yakkhapotako vā yakkhapotikā vā yakkhamahāmatto vā yakkhapārisajjo vā yakkhapacāro vā, gandhabbo vā gandhabbī vā gandhabbapotako vā gandhabbapotikā vā gandhabbamahāmatto vā gandhabbapārisajjo vā gandhabbapacāro vā, kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā kumbhaṇḍapotako vā kumbhaṇḍapotikā vā kumbhaṇḍamahāmatto vā kumbhaṇḍapārisajjo vā kumbhaṇḍapacāro vā, nāgo vā nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā, paduṭṭhacitto bhikkhuṃ vā bhikkhuniṃ vā upāsakaṃ vā upāsikaṃ vā gacchantaṃ vā anugaccheyya, ṭhitaṃ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṃ vā upanisīdeyya, nipannaṃ vā upanipajjeyya. Na me so, mārisa, amanusso labheyya gāmesu vā nigamesu vā sakkāraṃ vā garukāraṃ vā. Na me so, mārisa, amanusso labheyya āḷakamandāya nāma rājadhāniyā vatthuṃ vā vāsaṃ vā. Na me so, mārisa, amanusso labheyya yakkhānaṃ samitiṃ gantuṃ. Apissu naṃ, mārisa, amanussā anāvayhampi naṃ kareyyuṃ avivayhaṃ. Apissu naṃ, mārisa, amanussā attāhipi paripuṇṇāhi paribhāsāhi paribhāseyyuṃ. Apissu naṃ, mārisa, amanussā rittaṃpissa pattaṃ sīse nikkujjeyyuṃ. Apissu naṃ, mārisa, amanussā sattadhāpissa muddhaṃ phāleyyuṃ.
PTS 3.204缅 3.165已对照

“尊驾,确有暴戾、凶狠、粗鲁的非人,他们既不理会诸大王,也不理会诸大王的从者,更不理会诸大王从者的从者。尊驾,这些非人便被称为‘违逆诸大王者’。尊驾,譬如摩揭陀王的国土中有大盗贼,他们既不理会摩揭陀王,也不理会摩揭陀王的从者,更不理会摩揭陀王从者的从者——尊驾,这些大盗贼便被称为‘违逆摩揭陀王者’。同样地,尊驾,确有暴戾、凶狠、粗鲁的非人,他们既不理会诸大王,也不理会诸大王的从者,更不理会诸大王从者的从者;尊驾,这些非人便被称为‘违逆诸大王者’。尊驾,无论哪个非人——夜叉或夜叉女……乃至……乾闼婆或乾闼婆女……鸠槃荼或鸠槃荼女……龙、龙女、龙幼子、龙幼女、龙大臣、龙廷臣、龙侍从——心怀恶意,跟随行走的比丘、比丘尼、优婆塞或优婆夷,或近立于站立者,或近坐于坐者,或近卧于卧者,就应当向这些夜叉、大夜叉、将军、大将军申诉、呼喊、大声呼叫:‘这个夜叉执持[他],这个夜叉附入[他],这个夜叉恼[他],这个夜叉极恼[他],这个夜叉害[他],这个夜叉极害[他],这个夜叉不放舍[他]。’

‘‘Santi hi, mārisa, amanussā caṇḍā ruddhā [ruddā (sī. pī.)] rabhasā, te neva mahārājānaṃ ādiyanti, na mahārājānaṃ purisakānaṃ ādiyanti, na mahārājānaṃ purisakānaṃ purisakānaṃ ādiyanti. Te kho te, mārisa, amanussā mahārājānaṃ avaruddhā nāma vuccanti. Seyyathāpi, mārisa, rañño māgadhassa vijite mahācorā. Te neva rañño māgadhassa ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṃ ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṃ purisakānaṃ ādiyanti. Te kho te, mārisa, mahācorā rañño māgadhassa avaruddhā nāma vuccanti. Evameva kho, mārisa, santi amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṃ ādiyanti, na mahārājānaṃ purisakānaṃ ādiyanti, na mahārājānaṃ purisakānaṃ purisakānaṃ ādiyanti. Te kho te, mārisa, amanussā mahārājānaṃ avaruddhā nāma vuccanti. Yo hi koci, mārisa, amanusso yakkho vā yakkhinī vā…pe… gandhabbo vā gandhabbī vā … kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā… nāgo vā nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā paduṭṭhacitto bhikkhuṃ vā bhikkhuniṃ vā upāsakaṃ vā upāsikaṃ vā gacchantaṃ vā anugaccheyya, ṭhitaṃ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṃ vā upanisīdeyya, nipannaṃ vā upanipajjeyya. Imesaṃ yakkhānaṃ mahāyakkhānaṃ senāpatīnaṃ mahāsenāpatīnaṃ ujjhāpetabbaṃ vikkanditabbaṃ viravitabbaṃ – ‘ayaṃ yakkho gaṇhāti, ayaṃ yakkho āvisati, ayaṃ yakkho heṭheti, ayaṃ yakkho viheṭheti, ayaṃ yakkho hiṃsati, ayaṃ yakkho vihiṃsati, ayaṃ yakkho na muñcatī’ti.
283PTS 3.205缅 3.166已对照

“是哪些夜叉、大夜叉、将军、大将军呢? “因陀罗(Inda)、苏摩(Soma)、婆楼那(Varuṇa), 婆罗堕婆阇(Bhāradvāja)、波阇波提(Pajāpati); 旃檀那(Candana)、迦摩色陀(Kāmaseṭṭha), 紧尼建都(kinnughaṇḍu)、尼建都(Nighaṇḍu)。 “波那陀(Panāda)、乌波曼若(Opamañña), 还有天神的御者摩多利(Mātali); 乾闼婆质多斯那(Cittasena), 那罗(Naḷa)王、迦内色婆(Janesabha)。 “萨多山(Sātāgira)、雪山(Hemavata), 富那迦(Puṇṇaka)、迦罗底耶(Karatiya)、骨罗(Guḷa); 尸婆迦(Sivaka)、目支邻陀(Mucalinda), 毗舍蜜多(Vessāmitta)、由乾陀(Yugandhara)。 “瞿波罗(Gopāla)、苏波罗陀(Supparodha), 希利(Hiri)、涅底(Netti)、曼提耶(Mandiya); 般遮罗旃陀(Pañcālacaṇḍa)、阿罗婆迦(Āḷavaka), 帕俱那(Pajjunna)、苏摩那(Sumana)、苏牟佉(Sumukha); 陀提牟佉(Dadhimukha)、摩尼(Maṇi)、摩尼婆罗(Māṇivara)、提伽(Dīgha), 还有谢里萨迦(Serīsaka)一并在内。 “应当向这些夜叉、大夜叉、将军、大将军申诉、呼喊、大声呼叫:‘这个夜叉执持[他],这个夜叉附入[他],这个夜叉恼[他],这个夜叉极恼[他],这个夜叉害[他],这个夜叉极害[他],这个夜叉不放舍[他]。’ “尊驾,这就是那阿吒那胝护咒,为了比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷的守护、防护、无恼害与安乐住。那么,尊驾,我们现在就走了,我们事务繁多、所作繁多。”“诸位大王,现在你们认为是时候,[就请自便]。”

283. ‘‘Katamesaṃ yakkhānaṃ mahāyakkhānaṃ senāpatīnaṃ mahāsenāpatīnaṃ?
‘‘Indo somo varuṇo ca, bhāradvājo pajāpati;
Candano kāmaseṭṭho ca, kinnughaṇḍu nighaṇḍu ca.
‘‘Panādo opamañño ca, devasūto ca mātali;
Cittaseno ca gandhabbo, naḷo rājā janesabho [janosabho (syā.)].
‘‘Sātāgiro hemavato, puṇṇako karatiyo guḷo;
Sivako mucalindo ca, vessāmitto yugandharo.
‘‘Gopālo supparodho ca [suppagedho ca (sī. syā. pī.)], hiri netti [hirī nettī (sī. pī.)] ca mandiyo;
Pañcālacaṇḍo āḷavako, pajjunno sumano sumukho;
Dadhimukho maṇi māṇivaro [maṇi mānicaro (syā. pī.)] dīgho, atho serīsako saha.
‘‘Imesaṃ yakkhānaṃ mahāyakkhānaṃ senāpatīnaṃ mahāsenāpatīnaṃ ujjhāpetabbaṃ vikkanditabbaṃ viravitabbaṃ – ‘ayaṃ yakkho gaṇhāti, ayaṃ yakkho āvisati, ayaṃ yakkho heṭheti, ayaṃ yakkho viheṭheti, ayaṃ yakkho hiṃsati, ayaṃ yakkho vihiṃsati, ayaṃ yakkho na muñcatī’ti.
‘‘Ayaṃ kho sā, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ guttiyā rakkhāya avihiṃsāya phāsuvihārāya. Handa ca dāni mayaṃ, mārisa, gacchāma bahukiccā mayaṃ bahukaraṇīyā’’ti. ‘‘Yassadāni tumhe mahārājāno kālaṃ maññathā’’ti.
284PTS 3.206已对照

于是,四大天王从座而起,礼敬世尊,右绕之后,就在那里隐没了。那些夜叉也从座而起:有的礼敬世尊,右绕之后就在那里隐没了;有的与世尊互相问候,交换了可庆慰、可忆念的话后就在那里隐没了;有的向世尊合掌后就在那里隐没了;有的报出名与姓后就在那里隐没了;有的默然就在那里隐没了。 第一诵品终。

284. Atha kho cattāro mahārājā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyiṃsu. Tepi kho yakkhā uṭṭhāyāsanā appekacce bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyiṃsu. Appekacce bhagavatā saddhiṃ sammodiṃsu, sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā tatthevantaradhāyiṃsu. Appekacce yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā tatthevantaradhāyiṃsu. Appekacce nāmagottaṃ sāvetvā tatthevantaradhāyiṃsu. Appekacce tuṇhībhūtā tatthevantaradhāyiṃsūti.
Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.
Dutiyabhāṇavāro
285已对照

那时,世尊在那一夜过后对比丘们说:“诸比丘,昨夜四大天王以大夜叉军、大乾闼婆军、大鸠槃荼军、大龙军,于四方设置守护,于四方设置军团,于四方设置遮障,在夜将尽时,以殊胜的容色遍照整座灵鹫山,来到我这里;到了之后,礼敬我,坐在一旁。诸比丘,那些夜叉,有的礼敬我后坐在一旁;有的与我互相问候,交换了可庆慰、可忆念的话后坐在一旁;有的向我合掌后坐在一旁;有的报出名与姓后坐在一旁;有的默然坐在一旁。

285. Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi – ‘‘imaṃ, bhikkhave, rattiṃ cattāro mahārājā mahatiyā ca yakkhasenāya mahatiyā ca gandhabbasenāya mahatiyā ca kumbhaṇḍasenāya mahatiyā ca nāgasenāya catuddisaṃ rakkhaṃ ṭhapetvā catuddisaṃ gumbaṃ ṭhapetvā catuddisaṃ ovaraṇaṃ ṭhapetvā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ gijjhakūṭaṃ pabbataṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkamiṃsu; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Tepi kho, bhikkhave, yakkhā appekacce maṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce mayā saddhiṃ sammodiṃsu, sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce yenāhaṃ tenañjaliṃ paṇāmetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce nāmagottaṃ sāvetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu. Appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṃ nisīdiṃsu.
286缅 3.167已对照

“诸比丘,坐在一旁的毗沙门天王对我这样说:‘尊者,有上等的夜叉对世尊不净信……乃至……尊者,有下劣的夜叉对世尊净信。而尊者,夜叉大多对世尊不净信。这是什么缘故呢?尊者,因为世尊为离杀生而说法……为离饮谷酒、花果酒[等]放逸之因而说法。而尊者,夜叉大多不远离杀生……不远离饮谷酒、花果酒[等]放逸之因。这对他们是不可爱、不可意的。尊者,世尊有弟子亲近林野、树林、边远的坐卧处,[那些地方]寂静、无喧声、离人之气、屏于人事、宜于宴默。那里住着上等的夜叉,他们对世尊的这个教说不净信;为使他们生起净信,愿世尊受学阿吒那胝护咒,为了比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷的守护、防护、无恼害与安乐住。’诸比丘,我以默然应允了。于是,诸比丘,毗沙门天王知道我已应允,就在那时诵出这阿吒那胝护咒——

286. ‘‘Ekamantaṃ nisinno kho, bhikkhave, vessavaṇo mahārājā maṃ etadavoca – ‘santi hi, bhante, uḷārā yakkhā bhagavato appasannā…pe… santi hi, bhante nīcā yakkhā bhagavato pasannā. Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appasannāyeva bhagavato. Taṃ kissa hetu? Bhagavā hi, bhante, pāṇātipātā veramaṇiyā dhammaṃ deseti… surāmerayamajjappamādaṭṭhānā veramaṇiyā dhammaṃ deseti. Yebhuyyena kho pana, bhante, yakkhā appaṭiviratāyeva pāṇātipātā… appaṭiviratā surāmerayamajjappamādaṭṭhānā. Tesaṃ taṃ hoti appiyaṃ amanāpaṃ. Santi hi, bhante, bhagavato sāvakā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni. Tattha santi uḷārā yakkhā nivāsino, ye imasmiṃ bhagavato pāvacane appasannā, tesaṃ pasādāya uggaṇhātu, bhante, bhagavā āṭānāṭiyaṃ rakkhaṃ bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ guttiyā rakkhāya avihiṃsāya phāsuvihārāyā’ti. Adhivāsesiṃ kho ahaṃ, bhikkhave, tuṇhībhāvena. Atha kho, bhikkhave, vessavaṇo mahārājā me adhivāsanaṃ viditvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ āṭānāṭiyaṃ rakkhaṃ abhāsi –
287已对照

“礼敬毗婆尸(Vipassī),具眼者、具吉祥者。

287. ‘Vipassissa ca namatthu, cakkhumantassa sirīmato.
已对照

也礼敬尸弃(Sikhī),悲悯一切众生者。

Sikhissapi ca namatthu, sabbabhūtānukampino.
已对照

“也礼敬毗舍浮(Vessabhū),已沐浴者、苦行者;

‘Vessabhussa ca namatthu, nhātakassa tapassino;
已对照

礼敬拘留孙(Kakusandha),摧破魔军者。

Namatthu kakusandhassa, mārasenāpamaddino.
已对照

“礼敬拘那含牟尼(Koṇāgamana),已成[梵行]的婆罗门;

‘Koṇāgamanassa namatthu, brāhmaṇassa vusīmato;
已对照

也礼敬迦叶(Kassapa),于一切处已解脱者。

Kassapassa ca namatthu, vippamuttassa sabbadhi.
已对照

“礼敬鸯耆罗娑(Aṅgīrasa),释迦之子、具吉祥者;

‘Aṅgīrasassa namatthu, sakyaputtassa sirīmato;
已对照

是他宣说了这能除一切苦的法。

Yo imaṃ dhammaṃ desesi, sabbadukkhāpanūdanaṃ.
已对照

“凡于世间已寂灭、如实观见者,

‘Ye cāpi nibbutā loke, yathābhūtaṃ vipassisuṃ;
已对照

那些人不两舌,是伟大的、离怯弱者。

Te janā apisuṇātha, mahantā vītasāradā.
已对照

“他们礼敬那利益天与人的乔达摩,

‘Hitaṃ devamanussānaṃ, yaṃ namassanti gotamaṃ;
已对照

具足明与行者、伟大者、离怯弱者。

Vijjācaraṇasampannaṃ, mahantaṃ vītasāradaṃ.
288缅 3.168已对照

“太阳从那里升起, [即]圆轮广大的日轮(ādicca)。 当它升起时,夜也灭去; 当太阳升起时,[那时]便称为‘昼’。 “那里也有深湖, [即]众流所归的大海; 人们就这样知道那里: ‘众流所归的大海’。 “从这里[起]‘那是东方’——人们这样称说它; 守护那一方的,是那位有名声的大王。 “他是诸乾闼婆之主, 名为‘持国’(Dhataraṭṭha); 他被诸乾闼婆围绕, 以歌舞为乐。 “据我所闻,他也有众多儿子,同为一名; 八十、十,又一[共九十一位],名为因陀罗(Inda),有大力。 “他们见到佛陀,见到日种佛陀之后, 从远处便礼敬这位伟大的、离怯弱者。 “礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中最上者! 您以善巧观察,连非人也礼敬您; 这是我们屡次听闻的,所以我们这样说: “‘你们礼敬胜者乔达摩!我们礼敬胜者乔达摩! 我们礼敬具足明与行的佛陀乔达摩。’

288. ‘Yato uggacchati sūriyo, ādicco maṇḍalī mahā.
Yassa cuggacchamānassa, saṃvarīpi nirujjhati;
Yassa cuggate sūriye, ‘‘divaso’’ti pavuccati.
‘Rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako;
Evaṃ taṃ tattha jānanti, ‘‘samuddo saritodako’’.
‘Ito ‘‘sā purimā disā’’, iti naṃ ācikkhatī jano;
Yaṃ disaṃ abhipāleti, mahārājā yasassi so.
‘Gandhabbānaṃ adhipati, ‘‘dhataraṭṭho’’ti nāmaso;
Ramatī naccagītehi, gandhabbehi purakkhato.
‘Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṃ;
Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
‘Te cāpi buddhaṃ disvāna, buddhaṃ ādiccabandhunaṃ;
Dūratova namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ.
‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṃ vandanti;
Sutaṃ netaṃ abhiṇhaso, tassā evaṃ vademase.
‘‘Jinaṃ vandatha gotamaṃ, jinaṃ vandāma gotamaṃ;
Vijjācaraṇasampannaṃ, buddhaṃ vandāma gotamaṃ’’.
289缅 3.169已对照

“凡[那一方]被称说有鬼(peta)者—— 搬弄是非者、背后毁訾者, 杀生者、凶残者, 盗贼与行诈之人。 “从这里[起]‘那是南方’——人们这样称说它; 守护那一方的,是那位有名声的大王。 “他是诸鸠槃荼之主, 名为‘增长’(Virūḷha); 他被诸鸠槃荼围绕, 以歌舞为乐。 “据我所闻,他也有众多儿子,同为一名; 八十、十,又一[共九十一位],名为因陀罗(Inda),有大力。 “他们见到佛陀,见到日种佛陀之后, 从远处便礼敬这位伟大的、离怯弱者。 “礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中最上者! 您以善巧观察,连非人也礼敬您; 这是我们屡次听闻的,所以我们这样说: “‘你们礼敬胜者乔达摩!我们礼敬胜者乔达摩! 我们礼敬具足明与行的佛陀乔达摩。’

289. ‘Yena petā pavuccanti, pisuṇā piṭṭhimaṃsikā.
Pāṇātipātino luddā, corā nekatikā janā.
‘Ito ‘‘sā dakkhiṇā disā’’, iti naṃ ācikkhatī jano;
Yaṃ disaṃ abhipāleti, mahārājā yasassi so.
‘Kumbhaṇḍānaṃ adhipati, ‘‘virūḷho’’ iti nāmaso;
Ramatī naccagītehi, kumbhaṇḍehi purakkhato.
‘Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṃ;
Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
‘Te cāpi buddhaṃ disvāna, buddhaṃ ādiccabandhunaṃ;
Dūratova namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ.
‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṃ vandanti;
Sutaṃ netaṃ abhiṇhaso, tasmā evaṃ vademase.
‘‘Jinaṃ vandatha gotamaṃ, jinaṃ vandāma gotamaṃ;
Vijjācaraṇasampannaṃ, buddhaṃ vandāma gotamaṃ’’.
290已对照

“太阳落到那里, [即]圆轮广大的日轮。 当它落下时,昼也灭去; 当太阳落下时,[那时]便称为‘夜’。 “那里也有深湖, [即]众流所归的大海; 人们就这样知道那里: ‘众流所归的大海’。 “从这里[起]‘那是西方’——人们这样称说它; 守护那一方的,是那位有名声的大王。 “他是诸龙之主, 名为‘广目’(Virūpakkha); 他被诸龙围绕, 以歌舞为乐。 “据我所闻,他也有众多儿子,同为一名; 八十、十,又一[共九十一位],名为因陀罗(Inda),有大力。 “他们见到佛陀,见到日种佛陀之后, 从远处便礼敬这位伟大的、离怯弱者。 “礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中最上者! 您以善巧观察,连非人也礼敬您; 这是我们屡次听闻的,所以我们这样说: “‘你们礼敬胜者乔达摩!我们礼敬胜者乔达摩! 我们礼敬具足明与行的佛陀乔达摩。’

290. ‘Yattha coggacchati sūriyo, ādicco maṇḍalī mahā.
Yassa coggacchamānassa, divasopi nirujjhati;
Yassa coggate sūriye, ‘‘saṃvarī’’ti pavuccati.
‘Rahadopi tattha gambhīro, samuddo saritodako;
Evaṃ taṃ tattha jānanti, samuddo saritodako.
‘Ito ‘‘sā pacchimā disā’’, iti naṃ ācikkhatī jano;
Yaṃ disaṃ abhipāleti, mahārājā yasassi so.
‘Nāgānañca adhipati, ‘‘virūpakkho’’ti nāmaso;
Ramatī naccagītehi, nāgeheva purakkhato.
‘Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṃ;
Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
‘Te cāpi buddhaṃ disvāna, buddhaṃ ādiccabandhunaṃ;
Dūratova namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ.
‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṃ vandanti;
Sutaṃ netaṃ abhiṇhaso, tasmā evaṃ vademase.
‘‘Jinaṃ vandatha gotamaṃ, jinaṃ vandāma gotamaṃ;
Vijjācaraṇasampannaṃ, buddhaṃ vandāma gotamaṃ’’.
291缅 3.170已对照

“那一方有北俱卢洲(Uttarakuru), 有善见的大须弥(Mahāneru)。 人们生在那里, 无我所,无摄持。 “他们不播种子, 也不牵犁; 人们受用 不耕而自熟的粳米。 “那[米]无糠、无壳、洁净、 芬芳,是米之实; 在锅(tuṇḍikīra)中煮熟后, 他们便食那食物。 “他们使牛成为独蹄[之乘], 乘之而遍游诸方; 使家畜成为独蹄[之乘], 乘之而遍游诸方。 “他们以女子为乘, 乘之而遍游诸方; 以男子为乘, 乘之而遍游诸方。 “他们以童女为乘, 乘之而遍游诸方; 以童子为乘, 乘之而遍游诸方。 “他们登上那些乘, 周行一切方—— [他们]是那位王的随从。 “象乘、马乘、 天乘,都已备办; 还有宫殿与轿舆, 属于那位有名声的大王。 “他也有诸城, 善造于虚空之中: 阿吒那胝(Āṭānāṭā)、俱尸那吒(Kusināṭā)、波罗俱尸那吒(Parakusināṭā)、 那吒苏利耶(Nāṭasuriyā)、波罗俱私吒那吒(Parakusiṭanāṭā)。 “北面有迦私万多(Kasivanta), 西面有阇诺伽(Janogha); [又有]那婆那筏底(Navanavutiya)、安巴罗安巴罗筏底(Ambara-Ambaravatī), [以及]名为阿罗迦曼陀(Āḷakamandā)的王都。 “尊驾,俱毘罗(Kuvera)大王的王都名为毗沙那(Visāṇā); 因此俱毘罗大王被称为‘毗沙门(Vessavaṇa)’。 “[那十二位夜叉族之臣]各自往来而宣告[名号]: 答托拉(Tatolā)、答答拉(Tattalā)、答托答拉(Tatotalā)、 奥迦西(Ojasi)、帖迦西(Tejasi)、答托迦西(Tatojasī)、 苏罗(Sūra)、拉迦(Rājā)、苏罗拉迦(Sūrorāja)、 阿利托(Ariṭṭha)、内密(Nemi)、阿利托内密(Ariṭṭhanemi)。 “那里也有名为达拉尼(Dharaṇī)的湖, 云从那里降雨, 雨从那里布散; 那里也有名为萨拉瓦提(Sālavatī)的集会堂。 “诸夜叉在那里承事[大王], 那里的树木常年结果; 聚集着种种鸟群, 孔雀与苍鹭鸣叫, 还有杜鹃等[鸟]的悦耳[之声]。 “那里有命命鸟(jīvañjīvaka)之声, 又有乌咤婆质多迦(oṭṭhavacittaka); [有]鸡(kukkuṭaka)、库利拉迦(kuḷīraka), 林中有波卡拉萨塔迦(pokkharasātaka)。 “那里有鹦鹉与鸲鹆之声, 又有丹达曼那瓦迦(daṇḍamāṇavaka); 那俱毘罗[天王]的莲池(Kuveranaḷinī), 一切时中常放光彩。 “从这里[起]‘那是北方’——人们这样称说它; 守护那一方的,是那位有名声的大王。 “他是诸夜叉之主, 名为‘俱毘罗’(Kuvera); 他被诸夜叉围绕, 以歌舞为乐。 “据我所闻,他也有众多儿子,同为一名; 八十、十,又一[共九十一位],名为因陀罗(Inda),有大力。 “他们见到佛陀,见到日种佛陀之后, 从远处便礼敬这位伟大的、离怯弱者。 “礼敬您,人中良骏!礼敬您,人中最上者! 您以善巧观察,连非人也礼敬您; 这是我们屡次听闻的,所以我们这样说: “‘你们礼敬胜者乔达摩!我们礼敬胜者乔达摩! 我们礼敬具足明与行的佛陀乔达摩。’

291. ‘Yena uttarakuruvho, mahāneru sudassano.
Manussā tattha jāyanti, amamā apariggahā.
‘Na te bījaṃ pavapanti, nāpi nīyanti naṅgalā;
Akaṭṭhapākimaṃ sāliṃ, paribhuñjanti mānusā.
‘Akaṇaṃ athusaṃ suddhaṃ, sugandhaṃ taṇḍulapphalaṃ;
Tuṇḍikīre pacitvāna, tato bhuñjanti bhojanaṃ.
‘Gāviṃ ekakhuraṃ katvā, anuyanti disodisaṃ;
Pasuṃ ekakhuraṃ katvā, anuyanti disodisaṃ.
‘Itthiṃ vā vāhanaṃ katvā, anuyanti disodisaṃ;
Purisaṃ vāhanaṃ katvā, anuyanti disodisaṃ.
‘Kumāriṃ vāhanaṃ katvā, anuyanti disodisaṃ;
Kumāraṃ vāhanaṃ katvā, anuyanti disodisaṃ.
‘Te yāne abhiruhitvā,
Sabbā disā anupariyāyanti;
Pacārā tassa rājino.
‘Hatthiyānaṃ assayānaṃ,
Dibbaṃ yānaṃ upaṭṭhitaṃ;
Pāsādā sivikā ceva,
Mahārājassa yasassino.
‘Tassa ca nagarā ahu,
Antalikkhe sumāpitā;
Āṭānāṭā kusināṭā parakusināṭā,
Nāṭasuriyā parakusiṭanāṭā.
‘Uttarena kasivanto,
Janoghamaparena ca;
Navanavutiyo ambaraambaravatiyo,
Āḷakamandā nāma rājadhānī.
‘Kuverassa kho pana, mārisa, mahārājassa visāṇā nāma rājadhānī;
Tasmā kuvero mahārājā, ‘‘vessavaṇo’’ti pavuccati.
‘Paccesanto pakāsenti, tatolā tattalā tatotalā;
Ojasi tejasi tatojasī, sūro rājā ariṭṭho nemi.
‘Rahadopi tattha dharaṇī nāma, yato meghā pavassanti;
Vassā yato patāyanti, sabhāpi tattha sālavatī nāma.
‘Yattha yakkhā payirupāsanti, tattha niccaphalā rukkhā;
Nānā dijagaṇā yutā, mayūrakoñcābhirudā;
Kokilādīhi vagguhi.
‘Jīvañjīvakasaddettha, atho oṭṭhavacittakā;
Kukkuṭakā kuḷīrakā, vane pokkharasātakā.
‘Sukasāḷika saddettha, daṇḍamāṇavakāni ca;
Sobhati sabbakālaṃ sā, kuveranaḷinī sadā.
‘Ito ‘‘sā uttarā disā’’, iti naṃ ācikkhatī jano;
Yaṃ disaṃ abhipāleti, mahārājā yasassi so.
‘Yakkhānañca adhipati, ‘‘kuvero’’ iti nāmaso;
Ramatī naccagītehi, yakkheheva purakkhato.
‘Puttāpi tassa bahavo, ekanāmāti me sutaṃ;
Asīti dasa eko ca, indanāmā mahabbalā.
‘Te cāpi buddhaṃ disvāna, buddhaṃ ādiccabandhunaṃ;
Dūratova namassanti, mahantaṃ vītasāradaṃ.
‘Namo te purisājañña, namo te purisuttama;
Kusalena samekkhasi, amanussāpi taṃ vandanti;
Sutaṃ netaṃ abhiṇhaso, tasmā evaṃ vademase.
‘‘Jinaṃ vandatha gotamaṃ, jinaṃ vandāma gotamaṃ;
Vijjācaraṇasampannaṃ, buddhaṃ vandāma gotama’’nti.
292缅 3.173已对照

“‘尊驾,这就是那阿吒那胝护咒,为了比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷的守护、防护、无恼害与安乐住。尊驾,无论哪位比丘、比丘尼、优婆塞或优婆夷,若能善加受持、圆满通晓这阿吒那胝护咒,倘若有非人——夜叉或夜叉女……乃至……乾闼婆或乾闼婆女……乃至……鸠槃荼或鸠槃荼女……乃至……龙、龙女、龙幼子、龙幼女、龙大臣、龙廷臣、龙侍从——心怀恶意,跟随行走的比丘、比丘尼、优婆塞或优婆夷,或近立于站立者,或近坐于坐者,或近卧于卧者:尊驾,那个非人便不能在村落或市镇中得到恭敬或尊重;尊驾,那个非人便不能在名为阿罗迦曼陀的王都得到宅地或住处;尊驾,那个非人便不能前往夜叉的集会。尊驾,诸非人还会使他既不能娶也不能嫁;尊驾,诸非人还会以充满[恶意]的骂詈之语骂詈他;尊驾,诸非人还会把空钵扣在他头上;尊驾,诸非人还会把他的头劈成七分。尊驾,确有暴戾、凶狠、粗鲁的非人,他们既不理会诸大王,也不理会诸大王的从者,更不理会诸大王从者的从者。尊驾,这些非人便被称为‘违逆诸大王者’。尊驾,譬如摩揭陀王的国土中有大盗贼,他们既不理会摩揭陀王,也不理会摩揭陀王的从者,更不理会摩揭陀王从者的从者——尊驾,这些大盗贼便被称为‘违逆摩揭陀王者’。同样地,尊驾,确有暴戾、凶狠、粗鲁的非人,他们既不理会诸大王,也不理会诸大王的从者,更不理会诸大王从者的从者;尊驾,这些非人便被称为‘违逆诸大王者’。尊驾,无论哪个非人——夜叉或夜叉女……乃至……乾闼婆或乾闼婆女……乃至……鸠槃荼或鸠槃荼女……乃至……龙或龙女……乃至……——心怀恶意,跟随行走的比丘、比丘尼、优婆塞或优婆夷,或近立于站立者,或近坐于坐者,或近卧于卧者,就应当向这些夜叉、大夜叉、将军、大将军申诉、呼喊、大声呼叫:‘这个夜叉执持[他],这个夜叉附入[他],这个夜叉恼[他],这个夜叉极恼[他],这个夜叉害[他],这个夜叉极害[他],这个夜叉不放舍[他]。’

292. ‘Ayaṃ kho sā, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ guttiyā rakkhāya avihiṃsāya phāsuvihārāya. Yassa kassaci, mārisa, bhikkhussa vā bhikkhuniyā vā upāsakassa vā upāsikāya vā ayaṃ āṭānāṭiyā rakkhā suggahitā bhavissati samattā pariyāputā taṃ ce amanusso yakkho vā yakkhinī vā…pe… gandhabbo vā gandhabbī vā…pe… kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā…pe… nāgo vā nāgī vā nāgapotako vā nāgapotikā vā nāgamahāmatto vā nāgapārisajjo vā nāgapacāro vā, paduṭṭhacitto bhikkhuṃ vā bhikkhuniṃ vā upāsakaṃ vā upāsikaṃ vā gacchantaṃ vā anugaccheyya, ṭhitaṃ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṃ vā upanisīdeyya, nipannaṃ vā upanipajjeyya. Na me so, mārisa, amanusso labheyya gāmesu vā nigamesu vā sakkāraṃ vā garukāraṃ vā. Na me so, mārisa, amanusso labheyya āḷakamandāya nāma rājadhāniyā vatthuṃ vā vāsaṃ vā. Na me so, mārisa, amanusso labheyya yakkhānaṃ samitiṃ gantuṃ. Apissu naṃ, mārisa, amanussā anāvayhampi naṃ kareyyuṃ avivayhaṃ. Apissu naṃ, mārisa, amanussā attāhi paripuṇṇāhi paribhāsāhi paribhāseyyuṃ. Apissu naṃ, mārisa, amanussā rittaṃpissa pattaṃ sīse nikkujjeyyuṃ. Apissu naṃ, mārisa, amanussā sattadhāpissa muddhaṃ phāleyyuṃ. Santi hi, mārisa, amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṃ ādiyanti, na mahārājānaṃ purisakānaṃ ādiyanti, na mahārājānaṃ purisakānaṃ purisakānaṃ ādiyanti. Te kho te, mārisa, amanussā mahārājānaṃ avaruddhā nāma vuccanti. Seyyathāpi, mārisa, rañño māgadhassa vijite mahācorā. Te neva rañño māgadhassa ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṃ ādiyanti, na rañño māgadhassa purisakānaṃ purisakānaṃ ādiyanti. Te kho te, mārisa, mahācorā rañño māgadhassa avaruddhā nāma vuccanti. Evameva kho, mārisa, santi amanussā caṇḍā ruddhā rabhasā, te neva mahārājānaṃ ādiyanti, na mahārājānaṃ purisakānaṃ ādiyanti, na mahārājānaṃ purisakānaṃ purisakānaṃ ādiyanti. Te kho te, mārisa, amanussā mahārājānaṃ avaruddhā nāma vuccanti. Yo hi koci, mārisa, amanusso yakkho vā yakkhinī vā…pe… gandhabbo vā gandhabbī vā…pe… kumbhaṇḍo vā kumbhaṇḍī vā…pe… nāgo vā nāgī vā…pe… paduṭṭhacitto bhikkhuṃ vā bhikkhuniṃ vā upāsakaṃ vā upāsikaṃ vā gacchantaṃ vā upagaccheyya, ṭhitaṃ vā upatiṭṭheyya, nisinnaṃ vā upanisīdeyya, nipannaṃ vā upanipajjeyya. Imesaṃ yakkhānaṃ mahāyakkhānaṃ senāpatīnaṃ mahāsenāpatīnaṃ ujjhāpetabbaṃ vikkanditabbaṃ viravitabbaṃ – ‘ayaṃ yakkho gaṇhāti, ayaṃ yakkho āvisati, ayaṃ yakkho heṭheti, ayaṃ yakkho viheṭheti, ayaṃ yakkho hiṃsati, ayaṃ yakkho vihiṃsati, ayaṃ yakkho na muñcatī’ti.
293已对照

“‘是哪些夜叉、大夜叉、将军、大将军呢? “因陀罗(Inda)、苏摩(Soma)、婆楼那(Varuṇa), 婆罗堕婆阇(Bhāradvāja)、波阇波提(Pajāpati); 旃檀那(Candana)、迦摩色陀(Kāmaseṭṭha), 紧尼建都(kinnughaṇḍu)、尼建都(Nighaṇḍu)。 “波那陀(Panāda)、乌波曼若(Opamañña), 还有天神的御者摩多利(Mātali); 乾闼婆质多斯那(Cittasena), 那罗(Naḷa)王、迦内色婆(Janesabha)。 “萨多山(Sātāgira)、雪山(Hemavata), 富那迦(Puṇṇaka)、迦罗底耶(Karatiya)、骨罗(Guḷa); 尸婆迦(Sivaka)、目支邻陀(Mucalinda), 毗舍蜜多(Vessāmitta)、由乾陀(Yugandhara)。 “瞿波罗(Gopāla)、苏波罗陀(Supparodha), 希利(Hiri)、涅底(Netti)、曼提耶(Mandiya); 般遮罗旃陀(Pañcālacaṇḍa)、阿罗婆迦(Āḷavaka), 帕俱那(Pajjunna)、苏摩那(Sumana)、苏牟佉(Sumukha); 陀提牟佉(Dadhimukha)、摩尼(Maṇi)、摩尼婆罗(Māṇivara)、提伽(Dīgha), 还有谢里萨迦(Serīsaka)一并在内。 “‘应当向这些夜叉、大夜叉、将军、大将军申诉、呼喊、大声呼叫:‘这个夜叉执持[他],这个夜叉附入[他],这个夜叉恼[他],这个夜叉极恼[他],这个夜叉害[他],这个夜叉极害[他],这个夜叉不放舍[他]。’ 尊驾,这就是阿吒那胝护咒,为了比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷的守护、防护、无恼害与安乐住。那么,尊驾,我们现在就走了,我们事务繁多、所作繁多。’”“‘诸位大王,现在你们认为是时候,[就请自便]。’”

293. ‘Katamesaṃ yakkhānaṃ mahāyakkhānaṃ senāpatīnaṃ mahāsenāpatīnaṃ?
‘Indo somo varuṇo ca, bhāradvājo pajāpati;
Candano kāmaseṭṭho ca, kinnughaṇḍu nighaṇḍu ca.
‘Panādo opamañño ca, devasūto ca mātali;
Cittaseno ca gandhabbo, naḷo rājā janesabho.
‘Sātāgiro hevamato, puṇṇako karatiyo guḷo;
Sivako mucalindo ca, vessāmitto yugandharo.
‘Gopālo supparodho ca, hiri netti ca mandiyo;
Pañcālacaṇḍo āḷavako, pajjunno sumano sumukho;
Dadhimukho maṇi māṇivaro dīgho, atho serīsako saha.
‘Imesaṃ yakkhānaṃ mahāyakkhānaṃ senāpatīnaṃ mahāsenāpatīnaṃ ujjhāpetabbaṃ vikkanditabbaṃ viravitabbaṃ – ‘‘ayaṃ yakkho gaṇhāti, ayaṃ yakkho āvisati, ayaṃ yakkho heṭheti, ayaṃ yakkho viheṭheti, ayaṃ yakkho hiṃsati, ayaṃ yakkho vihiṃsati, ayaṃ yakkho na muñcatī’’ti. Ayaṃ kho, mārisa, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ guttiyā rakkhāya avihiṃsāya phāsuvihārāya. Handa ca dāni mayaṃ, mārisa, gacchāma, bahukiccā mayaṃ bahukaraṇīyā’’’ti. ‘‘‘Yassa dāni tumhe mahārājāno kālaṃ maññathā’’’ti.
294缅 3.174已对照

“于是,诸比丘,四大天王从座而起,礼敬我,右绕之后,就在那里隐没了。诸比丘,那些夜叉也从座而起:有的礼敬我,右绕之后就在那里隐没了;有的与我互相问候,交换了可庆慰、可忆念的话后就在那里隐没了;有的向我合掌后就在那里隐没了;有的报出名与姓后就在那里隐没了;有的默然就在那里隐没了。

294. ‘‘Atha kho, bhikkhave, cattāro mahārājā uṭṭhāyāsanā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyiṃsu. Tepi kho, bhikkhave, yakkhā uṭṭhāyāsanā appekacce maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyiṃsu. Appekacce mayā saddhiṃ sammodiṃsu, sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā tatthevantaradhāyiṃsu. Appekacce yenāhaṃ tenañjaliṃ paṇāmetvā tatthevantaradhāyiṃsu. Appekacce nāmagottaṃ sāvetvā tatthevantaradhāyiṃsu. Appekacce tuṇhībhūtā tatthevantaradhāyiṃsu.
295已对照

“诸比丘,你们要受学阿吒那胝护咒;诸比丘,你们要通晓阿吒那胝护咒;诸比丘,你们要忆持阿吒那胝护咒。诸比丘,阿吒那胝护咒具有义利,为了比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷的守护、防护、无恼害与安乐住。”世尊说了这[番话]。那些比丘满意,欢喜世尊之所说。 《阿吒那胝经》第九,终。

295. ‘‘Uggaṇhātha, bhikkhave, āṭānāṭiyaṃ rakkhaṃ. Pariyāpuṇātha, bhikkhave, āṭānāṭiyaṃ rakkhaṃ. Dhāretha, bhikkhave, āṭānāṭiyaṃ rakkhaṃ. Atthasaṃhitā [atthasaṃhitāyaṃ (syā.)], bhikkhave, āṭānāṭiyā rakkhā bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikānaṃ guttiyā rakkhāya avihiṃsāya phāsuvihārāyā’’ti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
Āṭānāṭiyasuttaṃ niṭṭhitaṃ navamaṃ.